nie pamiętasz hasła?
Dziś są imieniny: Bogusława, Tekli, Liberta
×

Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies

Pliki cookies ułatwiają korzystanie z naszych serwisów. Używamy ich w celach reklamowych i statystycznych a także po to, by dostosować nasze witryny dla indywidualnych potrzeb naszych czytelników i użytkowników. Plików cookie mogą też używać nasi partnerzy, reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy multimediów. Może zmienić ustawiania dotyczące plików cookies na Twojej przeglądarce. Korzystanie z serwisów bez dokonania zmiany oznacza, że pliki COOKIES będą zapisywane w pamięci twojego komputera lub innego urządzenie, z którego korzystasz do przeglądania witryn internetowych. Więcej informacji na temat cookies znajdziesz w naszej polityce prywatności.

Szczeliny do utylizacji

dodano: 2018-04-08 10:10:09, ostatnia aktualizacja: 2018-04-08 10:50:31

Pod koniec października 2012 roku, kiedy trwała przebudowa Placu Kościuszki, robotnicy, prowadzący prace związane z ułożeniem nitki wodociągowej do planowanej w centralnej części placu nowej fontanny, odkryli zasypane pod ziemią betonowe konstrukcje. Jak się okazało stanowiły one tunel, w kształcie zygzaka biegnącego wzdłuż niemal całej długości Placu Kościuszki pod pasem zieleni oddzielającym istniejące wówczas dwa pasy ruchu. Zdaniem Andrzeja Kobalczyka, ówczesnego dyrektora Skansenu Rzeki Pilicy, bunkry przeciwlotnicze zbudowano w połowie 1944 roku, kiedy Niemcy spodziewali się radzieckiej ofensywy od strony Wisły. Szczeliny kryły też "niespodziankę" w postaci pogrzebanych w nich szczątków radzieckich żołnierzy. Tomaszowianie spcerowali przez 50 lat w tym miejscu, mając pod stopami zaimprowizowany mały cmentarzyk. Dwa miesiące po dokonanym odkryciu postanowiono, że betonowe elementy trafią do Skansenu i będą stanwić element wojennej ekspozycji.
 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

 · 

   Poszukujemy osoby, która w ciekawy i nieszablonowy sposób potrafi pisać na temat kultury     

Jak wspomina Andrzej Kobalczyk,  na fragment chronu natrafiono kilkunaście lat wcześniej podczas remontu jednej z fontann, zbudowanych jeszcze w 1945 wraz całym memoriałem (tzw. "Gwiazda") ku czci czerwonoarmistów poległych w walkach o Tomaszów. Przypusczano wówczas, że stanowią one pozostałości istrniejącej w tym miejscu przed II Wojną Światową cerkwii prawosławnej.

 

Odkrycie w czasie prac rewitalizacyjnych stanowiło niemały problem. Przede wszystkim dlatego, że konstrukcja nie została uwzględniona w projekcie finansowanym ze środków UE. Zastanawiano się co z betonowymi elementami zrobić. Sugerowano pozostawienie ich na miejscu Placu Kosciuszki w dwóch wersjach: zasypanych lub udostępnione dla zwiedzających.  Druga opcja raczej nie wchodziła w grę. Ostatecznie, po wielu namysłach i zasięgnięciu opini Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków władze miasta podjęły decyzję o wydobyciu elementów odkrytych schronów i przeniesieniu ich do tomaszowskiego Skansenu Rzeki Pilicy celem ich częściowego choćby zrekonstruowania.

 

Tę niecodzienną operację należało rozpocząć od dokładnych oględzin i fachowej inwentaryzacji schronu.  - Okazało się, że mamy do czynienia ze zbudowaną przez Niemców tzw. szczeliną przeciwlotniczą typu krytego (z niem. Luftschutz Deckungsgraben ausf. zig-zack). Była to konstrukcja z żelbetowych elementów prefabrykowanych, typowa dla końcowego okresu wojny. Cechowała ją prostota i możliwość szybkiego montażu. Szczelinę tworzą stykające się u góry pary swoistych „łupin” o kształcie zbliżonym do elipsy i grubości 13 cm. Również na podłogę składają się prefabrykowane elementy szerokie na 50 cm. Poszczególne „łupiny” połączono na styk, uszczelniając połączenia smołą i papą. Tunel jest w środku wysoki na 2 metry i szeroki na 1,4 m. Takie wąskie tunele lokalizowano w odpowiedniej odległości od budynków mieszkalnych, aby uchronić przed zagruzowaniem wejścia i wyjść awaryjnych w wyniku zawalenia się budynków podczas bombardowania lub ostrzału artyleryjskiego - opisuje Andrzej Kobalczyk

 

Więcej na temat powstania szczelin przecwilotniczych

 

Niecodzienna operacja w Tomaszowie - Przenosiny wojennej „szczeliny”

 
 

Operację demontażu i przetransportowania pierwszej z tych „szczelin”  przeprowadzono na przełomie stycznia i lutego 2014 roku.  Nie nastręczała ona większych problemów, gdyż  ten odcinek zachował się w dobrym stanie i od wielu lat był całkowicie opróżniony.  Inaczej stało się w przypadku drugiego odcinka. Prace wstrzymano ze względu na fakt, że w schronie natrafiono na ludzkie szczątki zasypane piachem. Konieczne było przeprowadzenie wymaganej procedury ekshumacyjnej.

 

 

W wyniku prowadzonych przez archeologów prac ekshumacyjnych wydobyto łącznie z tego odcinka szczątki 53 ludzi. Znajdowane przy nich przedmioty (m.in. odznaki, guziki, fragmenty odzieży i wyposażenia) wskazywały na to, że  pochowano tutaj oficerów i żołnierzy Armii Czerwonej, poległych w styczniu 1945 roku. Ekshumowane szczątki zostały uroczyście pochowane na tomaszowskim cmentarzu żołnierzy Armii Czerwonej.  

 

W 2015 roku jeden z betonowych łączników umieszczono w Skansenie w uprzednio przygotowanym wykopie. Był to fragment schronu, stanowiący jego środkową część, któy został odkryty jako pierwszy podczas  prac na Placu Kościuszki. Od niego planowano rozpocząć zrekonstruowanie budowli. Ostaecznie do niej nie doszło. 

 

czytaj także

 

Przenosiny wojennej „szczeliny”

- Szczeliny lotnicze usytuowane na terenie Skansenu Rzeki Pilicy oraz poza ogrodzeniem Skansenu, a ulicą Modrzewskiego od momentu ich przetransportowania budziły wiele wątpliwości co do ich trwałości i możliwości dalszego wykorzystania jako kolejny element wystawienniczy, wpisujący się w tematykę ekspozycji militarnej Skansenu. W ubiegłym roku Miejskie Centrum Kultury w Tomaszowie Mazowieckim zwróciło się do lokalnych firm projektowych i rzeczoznawców z zakresu budownictwa z prośbą o wykonanie usługi polegającej na przeprowadzeniu wizji lokalnej i ocenie stanu technicznego elementów szczeliny przeciwlotniczej - podziemnego schronu betonowego z okresu II Wojny Światowej,  głównie pod względem bezpieczeństwa - odpowiada na nasze zapytanie dyrektoor MCK, Anna Zwardoń.

 

Niestety żadna z lokalnych firm nie pojęła się zadania. MCK ponownie zwróciło się z prośbą, w sprawie wykonania usługi, do firm funkcjonujących na ternie województwa łódzkiego. Ekspertyza została wykonana przez łódzkiego rzeczoznawcę budowlanego o specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej, który po dokonaniu wizji lokalnej i oględzinach poszczególnych elementów schronu stwierdził, że brak w nich zbrojenia stalowego konstrukcyjnego czy zbrojenia montażowego, zaś materiał, z którego są wykonane jest nieznanej jakości. Ponadto występujące liczne uszkodzenia betonu i pęknięcia elementów wykluczają jakiekolwiek próby trwałego połączenia poszczególnych elementów betonowych schronu nawet z użyciem współczesnych materiałów montażowych i nie gwarantują naprawy wewnętrznej struktury betonu.

 

Espertyza stwierdza także, że kolejne próby przenoszenia elementów na docelowe miejsce wbudowania mogą spowodować dalsze pęknięcia, a brak stali zbrojeniowej będzie powodował ich rozczłonkowanie. Dodatkowe powierzchniowe sklamrowanie, które było użyte przy pierwotnej budowie schronów również zostało wydobyte, ale jedynie niewielka jego ilość się zachowała. Ocalałe mniej zniszczone elementy zostały przetransportowane i są składowane w pobliżu elementów zasadniczych. Nie nadają się one jednak do powtórnego użycia. Jakość materiału – betonu, z którego zbudowane są poszczególne elementy schronu nie nadaje się jako materiał konstrukcyjny do dalszego wbudowania i bez specjalnych, kosztownych konstrukcyjnych wzmocnień nawet po wbudowaniu do gruntu mogą zagrażać bezpieczeństwu ludzi przebywających w nich jaki i w ich otoczeniu.

 

W związku z powyższym Miejskie Centrum Kultury zwróciło się z prośba o opinię w kwestii podjęcia dalszych działań do Urzędu Miasta jako organizatora i organu nadrzędnego. Biorąc pod uwagę bezpieczeństwo pracowników oraz zwiedzających, Urząd Miasta zobowiązał Miejskie Centrum Kultury do podjęcia prac w celu utylizacji pozostających na terenie Skansenu elementów szczeliny przeciwlotniczej.

 


 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

 · 

   Portal NaszTomaszow.pl wspiera tomaszowską kulturę     

Możliwość komentowania wygasła
Wybierz sposób wyświetlania:
liniowy
drzewo
+1 (5) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @19
m&m: W trakcie wyjmowania, wkładania, przekładania mogły się naruszyć. I tak solidne, że jeszcze są w jednym kawałku . Mają kształt łuku i są odporne na nacisk z góry a nie na rozciąganie (brak stali). Tu chodzi o wpuszczenie tam np. dzieci do środka. Kto się podłoży i da 100% gwarancji. Choć jak już były w tym muzeum, to mogli je jakoś wykorzystać bez prawa do wpuszczania do środka.
wtorek, 10 kwietnia 2018, godzina 09:54:33
-1 (11) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @21
Popatrzcie co wyprawiaja kaczoluby: z państwową kasą. Najpierw biorą niezasłużone nagrody /nawet ministrowie którzy byli tak mierni że stracili pracę/ potem jakby dla kpiny z narodu oddają... ale nie do budżetu skąd je wzięli ale w chciwe lepkie łapy klechów... OT TAKA SOBIE KACZA SPRAWIEDLIWOŚĆ I KPINA Z PRAWA !!!
poniedziałek, 9 kwietnia 2018, godzina 20:11:32
+1 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @19
A czego wymagać od partyjki: która pisze historię Polski od nowa i po swojemu ...czyli fałszując gdzie tyko się daje ???
poniedziałek, 9 kwietnia 2018, godzina 18:18:13
+3 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
tomaszowianin: Szablon "Misia" z filmu Pana Stanisława Barei, "zaprzyjaźniona" firma Pana A.K. zarobiła pieniądze z funduszy publicznych. Koszty załadunku, transportu, a następnie rozładunku , zabezpieczenia tych obiektów o dużej masie i kubaturze poniosła instytucja samorządowa a beneficjentem finansowym została firma znajomego.
poniedziałek, 9 kwietnia 2018, godzina 10:56:54
0 (8) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Dimos: Smutne czasy. Brak poszanowania historii. Dwie kamienice przy kościele ewangelickim na placu nie mają fundamentów. Stoją na polnych głazach a ściany są z kamienia wapiennego. Stoją tak 190 lat... Szczeliny mają kształt łuku i to jest klucz do ich wytrzymałości.
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 23:43:17
+2 (6) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @17
AK-47: Szanowny Panie! Zamiast dziękować spróbuj Pan zrozumieć......
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 21:02:20
+4 (8) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @13
multi99: Dziękuje za przeprosiny ... Co budowniczych tych szczelin to jak pamiętam pracując na placu Kościuszki podczas wydobycia i demontazu ich. Przyszedł starszy Pan grubo po 80 , który opowiadał nam a przede wszystkim Panu Kobalczykowi jak budowano te szczeliny .... Wiadomo jest że były wytwarzane z elementów w betoniarni koło szkoły podstawowej nr 3 na końcu alei i stamtąd przywożono je wozami konnymi i składano tutaj na miejscu i obkopywano je ziemią , składali je polscy mieszkańcy Tomaszowa .... Pan Kobalczyk zabierajac je do siebie do skansenu każdy element był numerowany aby można było by je tam złożyć spowrotem w całośc ... Napewno jakby zostały na placu były by fajną atrakcją zabezpieczoną grubym szkłem z góry do zwiedzania .....
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 19:54:11
+1 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @14
Można było je zmontowac ponownie: na przy skansenowym poligonie... ale jest tylko jedno małe ale... TRZEBA CHCIEĆ ! A z tą chęcią u naszych miejskich zawiadowców jest nie tak... Podobnie jak z realizacja obiecanego tomaszowianom pomnika hrabiego założyciela miasta !!!
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 19:12:09
-3 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @10
Facet: ty udajesz głupa czy już tak masz od urodzenia ???
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 19:07:19
0 (8) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @12
multi99: Jakby nasze szczeliny nie były rozebrane to tez było by co zwiedzać i podziwiac poszukaj sobie są zdjecia w necie ze środka naszych szcelin po ekschumacji rosjan zobaczysz sobie jak wyglądały w środku i sam ocenisz...
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 18:46:18
+3 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Michal Grazynski : Oświadczenie.

Niniejszym przepraszam Multi99 za użycie sformułowania "dwie dryny"
Prawdą jest - jak zobserwował naocznie Multi99 - że to były dwie DUŻE dryny.

Powinno się je konserwować, a przypadku tych pokruszonych, porządne władze miasta powinny zlecić ich rekonstrukcje.I to nie u jakichś dziadów spod Tomaszowa. Tylko w kraju z którego pochodzili twórcy oryginalnych dryn. Niemieccy dryniarze, jeśli nie zginęli podczas wojny na pewno jeszcze sobie żyją. Na tłustych w stosunku do swoich ofiar, emeryturkach zwiedzają świat. Może nie będą lepić dryn własnoręcznie, może wezmą jakichś podwykonawców z Polski, może nawet dziadów spod Tomaszowa, by było taniej, ale na pewno chętnie pomogą. Najważniejsza jest myśl! Koncept znad Renu! Verstehen!?

Pozostałe oryginale dryny i te zrekonstruowane powinno się ponownie wmontować w plac Kosciuszki likwidując te żałosne fontanny dla plebsu. Dryny powinno się obudować boxami ze szkła pancernego, by pijaczkowie-Polaczkowie na nie czasem nie sikali nocą. Niemieckie dryny to historia naszej małej Ojczyzny! Czy tego chcemy czy nie Tomaszów był miastem wielokulturowym.

Multi99 przepraszam.
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 18:39:15
0 (6) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @11
Michal Grazynski : Co w sprawie Krakowa? Jest co porównywać?
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 18:08:46
0 (6) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @10
multi99: cytuje: Porównuje dwie tomaszowskie dryny (z których jedną przecież przetransportowano Kobalczykowi do skansenu), do CAŁEGO SYSTEMU korytarzy podziemnych zbudowanych przez Niemców w Krakowie. W tym artykule https://www.nasztomaszow.pl/ku...szczeliny/ masz podane wymiary Tomaszowskich szczelin przeciwlotniczych były dwie i kazda miała po 30 metrów dlugości . A to co napisałes to same brednie ,,, przeczytaj mój wpis 5 i zastanów się nad tym co tam napisałem ... I popatrz dookładnie na 1 zdjecie .... A mnie należą się przeprosiny ....
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 17:16:10
+1 (7) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @9
Michal Grazynski : Dziękuję Panu za pomoc :( Zatem poszukałem sam.

Szanowni Państwo, autor wpisów podpisujący się jako "multi99" jest twórcą fake newsów (nieprwadziwych, albo zmanipulowanych informacji)

Porównuje dwie tomaszowskie dryny (z których jedną przecież przetransportowano Kobalczykowi do skansenu), do CAŁEGO SYSTEMU korytarzy podziemnych zbudowanych przez Niemców w Krakowie.
Mieście - przypomnijmy - które obrali sobie jako stolicę Generalnego Gubernatorstwa, chcą zdegradować Warszawę.

Organizować wycieczki, osłonić grubym szkłem, otworzyć pewnie otworzyć jeszcze jakiś pawilon informacyjny co? Na temat ...rozpadającej się dryny.

O hitlerowskich korytarzach podziemnych w Krakowie:

"Do końca wojny Niemcy zdążyli zbudować ok. 30. Większość schronów ówcześni okupanci zlokalizowali pod budynkami, a najlepiej zabezpieczone zostały te, które należały do hitlerowskich urzędów, np. pod magistratem czy budynkiem PKO przy Wielopolu. Z tych zbudowanych na otwartej przestrzeni do tej pory udało się spenetrować osiem"

Czytaj więcej: http://www.gazetakrakowska.pl/...,id,t.html
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 15:34:34
-1 (7) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @8
multi99: poszukaj sobie w necie ... żaden problem ....wpis szczeiiny przeciwlotnicze ..
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 15:13:59
+1 (5) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @1
Michal Grazynski : Swoją droga możesz dać jakiś link do tej krakowskiej ekspozycji? Muszą się chwalić taką ekspozycją. Poproszę.
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 14:10:06
-3 (7) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @5
Michal Grazynski : Jakby to były elementy fortyfikacji z czasów rzymskich. Dwa prymitywne schrony. Dlaczego Kraków ma być w tym wypadku wzorem?
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 14:00:12
+3 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Tomaszowianim: Pan Kobalczyk miał na skansen pomysł pozyskiwał dla niektórych może badziew Ale związany z naszym regionem i potrafił "ten badziew" wyeksponować nadać mu jakiś sens/cel, tak samo stało by się pewnie ze szczelinami, prawda jest taka że wszelakie schrony jakie pozostały po Niemcach są i mają się dobrze nie jednokroc stanowiąc problem przy ich rozbiórce. Tak jak użytkownik Multi uważam że podobnie jest ze szczelinami odrobina chęci i były by wykorzystane złożone na ziemi nie pod nia i każdy mógł by z zewnątrz zobaczyć jak to wyglądało nie koniecznie do nich wchodząc. Papier przyjmie wszystko brak chęci, brak pomysłu na skansen i jest jak jest brak pozyskania nowych eksponatów. Militaria ciągle pod chmurką chodź nasza rodzima jednostka wyraziła chęć przekazania hangaru de fakto też już wiekowego i stanowiacego jakaś historię, skończyły się czasy p. Kobalczyka kończy się skansen...
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 13:45:45
+3 (9) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @3
multi99: Jak Pan nie ma pojęcia o czym Pan pisze to prosze nie pisać . Co niby miało by spaść na głowę ???? Ja w nich byłem mało tego odkopywałem szczątki tych 53 radzieckich żołnierzy ... I nic na głowę nie spadło bo nie miało co ... A można bylo je zostawić odkopać a, z góry przykryć grubym szkłem i zrobic na końcach dwa wejścia na dół do zwiedzania ...Tyle tylko że nie było by wtedy fontann ..
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 12:47:44
+3 (7) ↑ tak ↓ nie ! zgłoś
Komentarz jest odpowiedzią na komentarz nr @3
Pewnie sa takie same jak tomaszowskie,: lecz w Tomaszowie operacja rekonstrukcji szczelin musi się opłacać politycznie miejskiemu zawiadowcy. Bez tego pójdzie po najlżejszej linii oporu i każe pokruszyć, zniszczyć i wysypać gruzem jakąś uliczkę na Torbanowie... bo to wicie i blisko i beton będzie wykorzystany...
niedziela, 8 kwietnia 2018, godzina 12:46:58

dodaj artykuł dodaj fotoreportaż
^ do góry