<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">
    <channel>
        <atom:link href="https://www.nasztomaszow.pl/rss/articles/pl/77/publicystyka" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <title><![CDATA[ Artykuły - Publicystyka - NaszTomaszów.pl - Codzienna Gazeta Internetowa ]]></title>
        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykuly/77/publicystyka</link>
        <description><![CDATA[Czytaj najnowsze artykuły w naszym portalu.]]></description>
        <language>pl</language>
        <copyright><![CDATA[NaszTomaszów.pl - Codzienna Gazeta Internetowa]]></copyright>
        <lastBuildDate>Thu, 12 Nov 2026 11:32:00 +0100</lastBuildDate><item>
            <title><![CDATA[Exit Eden – „Femmes Fatales” (2024). Niebezpieczne kobiety, piękne głosy i popowe przeboje w metalowym gorsecie]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57509,exit-eden-femmes-fatales-2024-niebezpieczne-kobiety-piekne-glosy-i-popowe-przeboje-w-metalowym-gorsecie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57509,exit-eden-femmes-fatales-2024-niebezpieczne-kobiety-piekne-glosy-i-popowe-przeboje-w-metalowym-gorsecie</guid>
            <pubDate>Thu, 12 Nov 2026 11:32:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-exit-eden-femmes-fatales-2024-niebezpieczne-kobiety-piekne-glosy-i-popowe-przeboje-w-metalow-1794479685.png</url>
                        <title>Exit Eden – „Femmes Fatales” (2024). Niebezpieczne kobiety, piękne głosy i popowe przeboje w metalowym gorsecie</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57509,exit-eden-femmes-fatales-2024-niebezpieczne-kobiety-piekne-glosy-i-popowe-przeboje-w-metalowym-gorsecie</link>
                    </image><description>Wyobraźmy sobie salon w starym, nieco podupadłym pałacu. Na ścianach ciemne obrazy, w kominku dogasa ogień, a na aksamitnej kanapie siedzą trzy kobiety, które nie wyglądają na osoby potrzebujące czyjejkolwiek pomocy. Jedna mogłaby właśnie opuścić scenę operową, druga rockowy klub, trzecia – gabinet bohatera powieści noir, który za chwilę odkryje, że zakochał się w niewłaściwej osobie. Na stoliku stoi kieliszek wina, gdzieś obok leży czaszka, a zza zamkniętych drzwi dobiega znajoma melodia Pet Shop Boys. Nagle dołączają ciężkie gitary, orkiestra i trzy głosy zamieniające popowy przebój w metalowy spektakl. Tak właśnie wyobrażam sobie świat „Femmes Fatales”, drugiego albumu Exit Eden. To płyta teatralna, prowokacyjna, chwilami przesadnie efektowna, ale niewątpliwie atrakcyjna. Pod koronkami, czernią i czerwienią scenicznych kostiumów kryje się jednak ważniejsze pytanie: czy zespół, który zdobył popularność dzięki cudzym przebojom, potrafi wreszcie przemówić własnym głosem?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Exit Eden. Trzy wokalistki i nowy rozdział muzycznej historii</h2><p><strong>Exit Eden zadebiutowali w 2017 roku albumem „Rhapsodies in Black”</strong>, proponując pomysł prosty, ale atrakcyjny: znane piosenki popowe ubrać w ciężkie gitary, symfoniczne aranżacje i wielogłosowe harmonie. Nie była to rewolucja. Metal od lat korzystał z repertuaru innych wykonawców, a przeróbki radiowych przebojów dawno przestały zaskakiwać. Jednak połączenie czterech wyrazistych kobiecych głosów nadawało projektowi własny charakter. W pierwszym składzie występowały <strong>Amanda Somerville, Clémentine Delauney, Marina La Torraca i Anna Brunner</strong>. Ich interpretacje piosenek Madonny, Rihanny czy Bonnie Tyler łączyły musicalową teatralność z metalową energią. Lubię takie przedsięwzięcia, choć zawsze podchodzę do nich z pewną ostrożnością. Zbyt często metalowa wersja znanej piosenki okazuje się jedynie oryginałem z cięższymi gitarami. Tymczasem dobra reinterpretacja powinna zmieniać sposób, w jaki słyszymy znajomą melodię, a nie tylko zwiększać liczbę decybeli.</p><p><strong>„Femmes Fatales” ukazał się 12 stycznia 2024 roku nakładem Napalm Records</strong>, po ponad sześciu latach przerwy. Tym razem Exit Eden występują jako trio: <strong>Clémentine Delauney</strong>, znana z Visions of Atlantis, <strong>Anna Brunner</strong>, związana z League of Distortion, oraz <strong>Marina La Torraca</strong> z Phantom Elite. Amanda Somerville nie uczestniczyła już w nagraniach. Najważniejsza zmiana dotyczy jednak repertuaru. Na dwanaście utworów składa się <strong>sześć coverów i sześć autorskich kompozycji</strong>. To istotny krok od efektownego projektu interpretacyjnego w stronę pełnoprawnego zespołu. Za produkcję i miks odpowiadał <strong>Hannes Braun z Kissin’ Dynamite</strong>, a mastering przygotował <strong>Jacob Hansen</strong>. Album brzmi potężnie, nowocześnie i niezwykle czysto. Chwilami nawet zbyt czysto, jakby producent postanowił usunąć z muzyki każdą przypadkową niedoskonałość. Technicznie trudno cokolwiek zarzucić. Pytanie, czy perfekcja zawsze idzie w parze z emocjami.</p><h2>„Femme Fatale”, „It's a Sin” i „Run!”. Kobiety przejmują inicjatywę</h2><p>Otwierający płytę <strong>„Femme Fatale”</strong> jest jednocześnie muzycznym manifestem i deklaracją nowej tożsamości Exit Eden. Ciężkie gitarowe riffy, zdecydowany rytm i monumentalny refren tworzą kompozycję efektowną, choć stylistycznie bliską współczesnemu symfonicznemu metalowi spod znaku Delain czy Beyond the Black. Trzy wokalistki od początku pokazują swoje możliwości. <strong>Anna Brunner</strong> wnosi rockową zadziorność, <strong>Clémentine Delauney</strong> elegancję i operową melodyjność, a <strong>Marina La Torraca</strong> dramatyczną intensywność. Ich głosy różnią się na tyle, że każda może nadać kompozycji własny charakter. Sam tytuł przywołuje figurę kobiety fatalnej, znaną z literatury i kina noir. W powieściach Raymonda Chandlera czy Jamesa M. Caina była ona często symbolem zagrożenia dla świata zdominowanego przez mężczyzn. Exit Eden próbują odwrócić tę perspektywę. Niebezpieczna kobieta nie jest już przedmiotem cudzej fantazji. Sama decyduje o własnej historii. To atrakcyjny pomysł, choć muzycznie utwór pozostaje raczej znakomitym przykładem gatunkowego rzemiosła niż artystyczną rewolucją.</p><p><strong>„It's a Sin” Pet Shop Boys</strong> należy do coverów, które najbardziej mnie przekonują. Oryginał z 1987 roku był opowieścią o poczuciu winy, religijnym wychowaniu i konflikcie pomiędzy osobistymi pragnieniami a narzuconymi normami. Monumentalna elektroniczna produkcja Neila Tennanta i Chrisa Lowe’a posiadała coś z kościelnego dramatu przeniesionego na parkiet dyskoteki. Exit Eden wzmacniają ten charakter ciężkimi gitarami, symfonicznym tłem i wielogłosowym refrenem. Tracą nieco z chłodnej ironii oryginału, ale zyskują dramatyczną intensywność. Zamiast emocji ukrytych za elegancką maską otrzymujemy niemal publiczne wyznanie. <strong>To udana reinterpretacja, która nie niszczy tożsamości pierwowzoru, lecz pokazuje go w innym świetle.</strong></p><p>Jeszcze ciekawszy jest autorski <strong>„Run!” z udziałem Marko Hietali</strong>, dawnego basisty i wokalisty Nightwish. Folkowe instrumenty, dynamiczny rytm i melodyjne partie wokalne tworzą atmosferę przygodowej opowieści. Hietala wnosi charakterystyczną szorstkość, znakomicie kontrastującą z głosami trzech artystek. To nie jest gościnny występ dodany wyłącznie dla promocyjnego efektu. Jego obecność naprawdę wzbogaca kompozycję. Muzyka przywołuje świat nordyckich legend, a chwilami również przygodową fantastykę <strong>J.R.R. Tolkiena</strong>, gdzie wędrówka oznacza nie tylko zmianę miejsca, ale również konieczność zmierzenia się z własnym lękiem. <strong>„Run!” jest jednym z najmocniejszych dowodów, że Exit Eden potrafią tworzyć wartościowy materiał autorski</strong>, niewymagający rozpoznawalnej melodii sprzed kilkudziesięciu lat.</p><h2>„Separate Ways”, „Buried in the Past” i „Désenchantée”. Przeboje w nowym kostiumie</h2><p><strong>„Separate Ways (Worlds Apart)” zespołu Journey</strong> wydaje się wręcz stworzony do metalowej reinterpretacji. Oryginalny przebój posiadał monumentalny refren, wyrazisty klawiszowy motyw i dramatyczną konstrukcję. Exit Eden wzmacniają te elementy ciężkimi gitarami i symfonicznymi aranżacjami. Powstaje utwór efektowny, świetnie zaśpiewany, ale niezaskakujący. To raczej przeniesienie klasycznego amerykańskiego rocka lat osiemdziesiątych na współczesną scenę metalową niż próba odkrycia w piosence nowego znaczenia. Zdecydowanie bardziej interesuje mnie <strong>„Buried in the Past”</strong>, jedna z kompozycji autorskich. Średnie tempo, mocny gitarowy fundament i melodyjny refren tworzą atmosferę osobistej opowieści. Tytuł przywołuje doświadczenia ludzi próbujących uwolnić się od wspomnień, które nieustannie wpływają na ich teraźniejszość. W <strong>„Rebece” Daphne du Maurier</strong> przeszłość funkcjonowała niczym niewidzialny bohater, obecny w każdym pomieszczeniu i każdej rozmowie. Utwór Exit Eden wywołuje podobne skojarzenia, choć jego muzyczna forma pozostaje bardziej bezpośrednia. To solidna kompozycja, pokazująca, że zespół stopniowo odnajduje własny język.</p><p><strong>„Désenchantée” Mylène Farmer</strong> jest natomiast jednym z najbardziej udanych coverów na albumie. Francuski przebój z 1991 roku łączył elektroniczną lekkość z melancholijnym tekstem o rozczarowaniu i zagubieniu. Exit Eden zamieniają go w monumentalną kompozycję symfonicznometalową, zachowując francuski język i charakterystyczną melodię. To właśnie język nadaje nowej wersji szczególną elegancję. Francuszczyzna płynnie współgra z orkiestracyjnymi aranżacjami, a ciężkie gitary wzmacniają emocjonalną intensywność refrenu. Lubię takie przeróbki, ponieważ nie próbują udowodnić, że oryginał był niewystarczająco dobry. Proponują jedynie inną perspektywę. <strong>„Désenchantée” brzmi tak, jakby bohaterka melancholijnego francuskiego filmu znalazła się nagle na scenie wielkiej opery.</strong> Jej historia pozostaje ta sama, ale dekoracje i emocje nabierają większego rozmachu.</p><h2>„Dying in My Dreams”, „Poison” i „Alone”. Między mrokiem a rockową nostalgią</h2><p><strong>„Dying in My Dreams”</strong> jest autorską kompozycją o bardziej mrocznym charakterze. Elektroniczno-symfoniczne tło, zdecydowany rytm i rozbudowany refren tworzą atmosferę niepokoju, ale bez rezygnowania z melodyjności. Największą zaletą pozostaje sposób prowadzenia wokali. Artystki wykorzystują odmienne barwy głosu do budowania emocjonalnego napięcia, choć sama aranżacja nie wychodzi daleko poza współczesną formułę symfonicznego metalu. To utwór dobry, starannie przygotowany, lecz pozbawiony szczególnej oryginalności. Właśnie tutaj zaczynam dostrzegać podstawowy problem albumu: <strong>Exit Eden dysponują wyjątkowym potencjałem wokalnym, ale nie wszystkie własne piosenki oferują równie interesujące pomysły kompozycyjne.</strong></p><p><strong>„Poison” Alice’a Coopera</strong> przenosi słuchacza w świat rockowego hedonizmu końca lat osiemdziesiątych. Oryginał z 1989 roku łączył hardrockową energię z niemal popową melodyjnością. Exit Eden nadają mu monumentalną oprawę, ale zasadniczy charakter piosenki pozostaje niezmieniony. Tematyka niebezpiecznego pożądania i emocjonalnej zależności doskonale pasuje do estetyki femme fatale. Szczególnie dobrze wypada Anna Brunner, której bardziej chropowata barwa wnosi potrzebną rockową zadziorność. Mimo wszystko trudno uznać tę wersję za odkrywczą. Brzmi potężnie, ale nie dorównuje bezpośredniości oryginału Coopera. Podobne zastrzeżenie mam wobec <strong>„Alone” zespołu Heart</strong>. Piosenka rozsławiona przez Ann i Nancy Wilson już w pierwotnej wersji posiadała dramatyczną melodię i monumentalny refren. Exit Eden wzmacniają te cechy wielogłosowymi harmoniami i symfonicznym tłem. Można podziwiać wykonanie, ale trudno odnaleźć nową interpretację emocjonalnego sensu utworu. <strong>Nie każda piękna piosenka zyskuje na dodaniu cięższych gitar i bardziej rozbudowanych aranżacji.</strong></p><h2>„Hold Back Your Fear”, „Kayleigh” i „Elysium”. Własna muzyka kontra wielkie wspomnienia</h2><p><strong>„Hold Back Your Fear” należy do najlepszych autorskich kompozycji na „Femmes Fatales”.</strong> Wyrazista melodia, ciężki gitarowy fundament i refren o naturalnej sile tworzą utwór, który nie sprawia wrażenia zestawu obowiązkowych elementów symfonicznego metalu. Muzyka rozwija się przekonująco, a trzy wokalistki tworzą spójną narrację. Tytułowe powstrzymywanie lęku można odczytać jako próbę odnalezienia odwagi w świecie pełnym zagrożeń. Temat nie jest szczególnie nowy, ale Exit Eden przedstawiają go bez przesadnej teatralności. To ważne osiągnięcie. <strong>„Hold Back Your Fear” nie potrzebuje cudzej melodii, aby zainteresować słuchacza.</strong> Właśnie takich kompozycji oczekiwałbym więcej na kolejnym albumie.</p><p>Największe mieszane uczucia wywołuje u mnie <strong>„Kayleigh” Marillion</strong>. Mam szczególny sentyment do <strong>„Misplaced Childhood” z 1985 roku</strong>, albumu, na którym Fish i jego koledzy stworzyli niezwykłą opowieść o miłości, samotności i emocjonalnym dojrzewaniu. Oryginalna „Kayleigh” była piosenką pełną kruchości. Charakterystyczna gitara Steve’a Rothery’ego, delikatne klawisze Marka Kelly’ego i niepowtarzalny głos Fisha tworzyły atmosferę osobistego wyznania. Exit Eden przenoszą tę muzykę do świata symfonicznego metalu. Gitary są cięższe, aranżacja bardziej rozbudowana, a harmonie wokalne nadają refrenowi niemal operową intensywność. Wszystko brzmi poprawnie, chwilami imponująco. A jednak brakuje mi czegoś zasadniczego – intymności. <strong>Wersja Exit Eden zamienia osobiste wspomnienie w wielki muzyczny spektakl, przez co część emocjonalnej prawdy oryginału zostaje utracona.</strong> Nie twierdzę, że klasycznych piosenek nie należy interpretować na nowo. Historia rocka pełna jest coverów dorównujących pierwowzorom, a niekiedy nawet je przewyższających. Ale „Kayleigh” pokazuje, że czasami mniej naprawdę znaczy więcej.</p><p>Album zamyka autorski <strong>„Elysium”</strong>, którego tytuł przywołuje mitologiczne Pola Elizejskie. Kompozycja rozwija się w średnim tempie, wykorzystując szerokie aranżacje i melodyjny refren. Wokalistki prezentują pełnię swoich możliwości, a całość posiada charakter uroczystego zakończenia. Nie jest to utwór przełomowy, ale dobrze spełnia swoją funkcję. Co ważne, <strong>Exit Eden kończą album własną piosenką, a nie kolejnym coverem</strong>. Ten symboliczny gest doskonale podsumowuje artystyczny kierunek zespołu. Metalowe wersje popowych przebojów mogą być świetną zabawą, ale przyszłość grupy zależy przede wszystkim od jakości autorskiego repertuaru.</p><h2>Clémentine Delauney, Anna Brunner i Marina La Torraca. Trzy głosy, jedna muzyczna osobowość</h2><p><strong>Największą siłą „Femmes Fatales” pozostają trzy znakomite wokalistki.</strong> Clémentine Delauney posiada elegancję i techniczną kontrolę znaną z Visions of Atlantis. Anna Brunner wnosi rockową energię, zadziorność i bardziej szorstką barwę. Marina La Torraca potrafi natomiast łączyć melodyjną subtelność z dramatyczną ekspresją. To trzy odmienne temperamenty, które w najlepszych momentach tworzą przekonującą wspólnotę. Nie zawsze jednak jestem równie zadowolony ze sposobu ich wykorzystania. Produkcja Hannesa Brauna jest potężna i bardzo nowoczesna, ale chwilami sprowadza wokalistki do roli elementów precyzyjnie zaprogramowanego mechanizmu. Głosy układają się w efektowne harmonie, gitary budują rytmiczny ciężar, a orkiestracyjne tło nadaje każdemu refrenowi monumentalny charakter. Wszystko działa znakomicie, ale nie pozostawia wiele miejsca na spontaniczność.</p><p><strong>Chciałbym częściej usłyszeć Exit Eden w bardziej oszczędnych aranżacjach</strong>, pozwalających artystkom prowadzić prawdziwy wokalny dialog. Nie każda piosenka musi brzmieć jak finał musicalu. Czasami jeden dobrze zaśpiewany wers potrafi wywołać silniejsze emocje niż kolejny monumentalny refren. Właśnie dlatego szczególnie cenię „Run!”, „Hold Back Your Fear” i „Désenchantée”. W tych utworach aranżacje posiadają wyraźną osobowość, a wokalistki mogą pokazać coś więcej niż imponującą technikę.</p><h2>Krytycy o „Femmes Fatales”. Między triumfem a przewidywalnością</h2><p><strong>„Femmes Fatales” spotkał się z różnymi ocenami recenzentów</strong>, a największy spór dotyczył jakości autorskiego repertuaru oraz tego, czy metalowe reinterpretacje rzeczywiście wnoszą coś nowego do znanych piosenek. <strong>Jannik Kleemann z niemieckiego metal.de</strong> przyznał albumowi <strong>8/10</strong>, szczególnie doceniając zmianę koncepcji i obecność własnych kompozycji. Zauważył, że covery i autorskie utwory tworzą spójną całość, wyróżniając między innymi „Run!”, „Separate Ways”, „Buried in the Past” i „Hold Back Your Fear”. W podsumowaniu napisał: <strong>„EXIT EDEN haben gezeigt, dass sie keine Eintagsfliege sind”</strong>, czyli „Exit Eden pokazali, że nie są gwiazdą jednego sezonu”. To trafna obserwacja. Zespół nie ograniczył się do powtórzenia pomysłu z debiutu, lecz spróbował rozwinąć własną tożsamość.</p><p>Znacznie bardziej sceptyczny był <strong>recenzent podpisujący się jako lukretion w „The Metal Observer”</strong>, który przyznał wydawnictwu <strong>60%</strong>, opatrując tekst ironicznym tytułem <strong>„Femmes banales”</strong>. Zarzucił płycie przewidywalność części kompozycji, mało wyraziste gitarowe riffy i niewystarczające wykorzystanie wokalnego potencjału trzech artystek. Szczególnie krytycznie ocenił „Kayleigh”, uznając, że metalowa aranżacja nie dorównuje oryginałowi Marillion. Najbardziej przekonał go „Run!” dzięki folkowemu charakterowi i udziałowi Marko Hietali. Z częścią tych uwag trudno mi polemizować. <strong>„Femmes Fatales” jest albumem niezwykle profesjonalnym, ale nie wszystkie jego fragmenty pozostawiają trwałe wrażenie.</strong></p><p>Znacznie bardziej entuzjastycznie wypowiedziała się <strong>Sherry Thomas z „I'm Music Magazine”</strong>, chwaląc wokalne harmonie, symfoniczny rozmach i połączenie własnych piosenek z coverami. Szczególnie doceniła „Separate Ways”, „Kayleigh” i „Run!”. <strong>Christopher Monteiro z portugalskiego „Arte-Factos”</strong> ocenił album na <strong>7/10</strong>, wyróżniając „Run!”, „Separate Ways” i „Désenchantée”. Zwrócił również uwagę na silniejsze niż na debiucie związki repertuaru z muzyką lat osiemdziesiątych. Osobiście znajduję się gdzieś pomiędzy tymi ocenami. Nie zamierzam sprowadzać płyty do efektownej kolekcji coverów, ale nie mogę również uznać jej za pełne artystyczne spełnienie. <strong>Trzy znakomite wokalistki zasługują na równie charakterystyczne kompozycje.</strong></p><h2>Zamiast zakończenia. Czy femme fatale może mieć własną historię?</h2><p>W klasycznych filmach noir kobieta fatalna była często postacią oglądaną oczami mężczyzny – piękną, tajemniczą i niebezpieczną. W <strong>„Podwójnym ubezpieczeniu” Billy’ego Wildera</strong> Phyllis Dietrichson potrafi wykorzystać pożądanie do realizacji własnych celów, ale jej historia pozostaje podporządkowana moralnej logice świata przedstawionego. Exit Eden próbują odwrócić podobny schemat. Ich bohaterki nie chcą być wyłącznie obiektami cudzej fascynacji. Pragną samodzielnie opowiadać własne historie. To atrakcyjny pomysł, którego muzyczna realizacja nie zawsze jest równie przekonująca.</p><p><strong>„Femmes Fatales” nie jest albumem rewolucyjnym ani arcydziełem symfonicznego metalu.</strong> Produkcja jest momentami zbyt gładka, niektóre własne kompozycje pozostają przewidywalne, a część coverów nie wnosi wiele do oryginałów. Jednak „Run!”, „Désenchantée”, „Hold Back Your Fear” i „Femme Fatale” pokazują, że zespół posiada potencjał do stworzenia czegoś bardziej osobistego. Największą wartością pozostaje współpraca trzech wokalistek, których głosy rzeczywiście potrafią tworzyć niezwykłe muzyczne obrazy.</p><p>Powracam myślą do okładki autorstwa fotografa <strong>Stephana Heilemanna</strong>. Trzy kobiety w mrocznym wnętrzu, stare meble, czaszka i teatralna atmosfera. Wszystko sugeruje opowieść o tajemnicy, pokusie i władzy. Jednak najbardziej interesujące jest to, że artystki nie wyglądają, jakby oczekiwały na czyjeś wejście. To one są gospodyniami tego świata, a słuchacz zostaje jedynie zaproszony, aby przez chwilę posłuchać ich historii.</p><p><strong>„Femmes Fatales” nie jest jeszcze albumem, na którym Exit Eden w pełni odnalazły własny język. Jest natomiast dowodem, że trzy znakomite wokalistki nie chcą już wyłącznie opowiadać cudzych historii.</strong></p><p>A to, moim zdaniem, znacznie ważniejsze niż kolejny doskonale zaśpiewany refren.</p><p>Bo prawdziwa femme fatale nie musi nikogo uwodzić, aby udowodnić swoją siłę. Wystarczy, że sama zdecyduje, jaką historię chce opowiedzieć.</p><h3><strong>Ocena końcowa: 8/10</strong></h3><p><strong>„Femmes Fatales” Exit Eden (2024) to efektowny, bardzo dobrze wyprodukowany album symfonicznego i melodyjnego metalu</strong>, łączący sześć autorskich kompozycji z sześcioma metalowymi interpretacjami znanych przebojów. Największym atutem pozostaje współpraca <strong>Clémentine Delauney, Anny Brunner i Mariny La Torraki</strong>, których odmienne barwy tworzą imponujące harmonie.</p><p><strong>Najważniejsze utwory:</strong> „Femme Fatale”, „It's a Sin”, „Run!” z Marko Hietalą, „Separate Ways”, „Buried in the Past”, „Désenchantée”, „Hold Back Your Fear” i „Elysium”.</p><p><strong>Największe zalety:</strong> znakomite wokale, efektowne refreny, udane interpretacje Pet Shop Boys i Mylène Farmer, świetny duet z Marko Hietalą oraz coraz większe znaczenie własnego repertuaru.</p><p><strong>Największe słabości:</strong> przewidywalność części autorskich kompozycji, nadmiernie wygładzona produkcja, ograniczona rola gitar i kilka coverów, które nie dorównują emocjonalnej sile oryginałów.</p><p><strong>Werdykt:</strong> „Femmes Fatales” jest albumem dojrzalszym od „Rhapsodies in Black”, ale nadal pozostaje wydawnictwem stojącym pomiędzy atrakcyjnym projektem interpretacyjnym a zespołem posiadającym własną muzyczną tożsamość. Dla miłośników <strong>Within Temptation, Nightwish, Visions of Atlantis, Delain, Beyond the Black i symfonicznego metalu</strong> to pozycja zdecydowanie godna poznania.</p><p><i>Exit Eden – „Femmes Fatales” (Napalm Records, 12 stycznia 2024). Dwanaście utworów, około 56 minut. Wokal: Clémentine Delauney, Anna Brunner i Marina La Torraca. Gościnnie: Marko Hietala w „Run!”. Produkcja i miks: Hannes Braun. Mastering: Jacob Hansen. Fotografia okładkowa: Stephan Heilemann. Opinie krytyczne: metal.de, The Metal Observer, I'm Music Magazine i Arte-Factos. Literackie porównania, interpretacje oraz ocena 8/10 stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[RavenHill. Tam, gdzie katedrę zamieniono w zakład dla obłąkanych]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57488,ravenhill-tam-gdzie-katedre-zamieniono-w-zaklad-dla-oblakanych</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57488,ravenhill-tam-gdzie-katedre-zamieniono-w-zaklad-dla-oblakanych</guid>
            <pubDate>Tue, 10 Nov 2026 11:00:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-ravenhill-tam-gdzie-katedre-zamieniono-w-zaklad-dla-oblakanych-1794305245.png</url>
                        <title>RavenHill. Tam, gdzie katedrę zamieniono w zakład dla obłąkanych</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57488,ravenhill-tam-gdzie-katedre-zamieniono-w-zaklad-dla-oblakanych</link>
                    </image><description>Kamelot zabierają słuchaczy do RavenHill – fikcyjnego zakładu psychiatrycznego w dawnej katedrze, gdzie rozgrywa się historia o pamięci i poszukiwaniu tożsamości. Album „Dark Asylum” imponuje rozmachem i melodyjnością, choć nie zawsze zaskakuje.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <section style="max-width:850px;margin:30px auto;overflow:hidden;background:#f6f4f1;border:1px solid #ded8d1;border-left:6px solid #217a45;border-radius:13px;box-shadow:0 6px 22px rgba(0,0,0,.11);font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;color:#292725;line-height:1.75;">  <!-- NAGŁÓWEK -->  <header style="padding:25px 28px;background:linear-gradient(120deg,#17171c 0%,#30212f 58%,#54252d 100%);color:#fff;">    <div style="font-size:12px;font-weight:700;letter-spacing:1.8px;text-transform:uppercase;color:#d5bd8d;margin-bottom:9px;">      ♪ NASZTOMASZOW.PL | RECENZJE MUZYCZNE    </div>    <h2 style="margin:0;font-size:28px;line-height:1.25;font-weight:800;color:#fff;">      Muzyka w skrócie    </h2>    <p style="margin:9px 0 0;font-size:17px;color:#edd8d9;font-weight:600;">      Kamelot – Dark Asylum    </p>    <div style="width:82px;height:3px;background:#c9a36d;margin-top:18px;"></div>  </header>  <!-- TREŚĆ -->  <div style="padding:24px 28px;">    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>„Dark Asylum” (2026)</strong> to czternasty album      studyjny <strong>Kamelot</strong>, wydany przez      <strong>Napalm Records</strong>. Piętnaście kompozycji      tworzy mroczną opowieść o fikcyjnym zakładzie      <strong>RavenHill</strong>, w którym pamięć, lęk,      szaleństwo i pragnienie wolności splatają się      w historię poszukiwania własnej tożsamości.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Jak brzmi album?</strong>      To połączenie <strong>symfonicznego power metalu,      progresywnych elementów, gotyckiej atmosfery</strong>      i monumentalnych refrenów.      Potężne gitarowe riffy <strong>Thomasa Youngblooda</strong>      spotykają się z rozbudowanymi aranżacjami      i znakomitym wokalem <strong>Tommy'ego Karevika</strong>.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Najważniejsze utwory:</strong>      „Ashen World”, „Dark Asylum”, „Sanctuary”,      „One Last Masquerade”, „Godlike Alchemy”,      „The Sleeping Mind” i „Cassandra's Disease”.      Wśród gości pojawiają się między innymi      <strong>Tobias Sammet, Clémentine Delauney      i Ignacia Fernández</strong>.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Co zachwyca?</strong>      Wokalna forma Karevika, teatralna dramaturgia,      melodyjne refreny, dopracowana produkcja      <strong>Saschy Paetha</strong> i spójny koncept albumu.      <strong>Co rozczarowuje?</strong>      Powtarzalność części aranżacji, przewidywalność      niektórych melodii i brak większego      artystycznego ryzyka.    </p>    <p style="margin:0 0 19px;">      <strong>Werdykt:</strong>      „Dark Asylum” nie dorównuje przełomowym      <strong>„Karmie”, „Epice” czy „The Black Halo”</strong>,      ale pokazuje, że Kamelot nadal potrafią tworzyć      efektowny, melodyjny i emocjonalnie angażujący      <strong>symphonic metal</strong>.    </p>    <!-- CYTAT REDAKCYJNY -->    <blockquote style="margin:0 0 20px;padding:16px 19px;background:#eae5df;border-left:4px solid #8b3847;border-radius:0 8px 8px 0;color:#40343b;font-size:16px;font-style:italic;line-height:1.65;">      „Najgroźniejsze więzienia nie zawsze mają kraty.      Czasami budujemy je sami – z przyzwyczajeń,      oczekiwań i wspomnień o dawnej wielkości”.    </blockquote>    <!-- OCENA -->    <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;justify-content:space-between;align-items:center;gap:14px;background:#21232b;border-radius:9px;padding:17px 20px;">      <div>        <div style="font-size:11px;text-transform:uppercase;letter-spacing:1.4px;font-weight:700;color:#d3b98e;">          OCENA REDAKCYJNA        </div>        <div style="font-size:16px;font-weight:700;color:#fff;margin-top:4px;">          Kamelot – Dark Asylum        </div>      </div>      <div style="font-size:33px;font-weight:800;color:#fff;white-space:nowrap;">        8<span style="font-size:18px;color:#c8bbae;">/10</span>      </div>    </div>    <footer style="margin-top:16px;font-size:12px;color:#738075;">      NaszTomaszow.pl – Codziennie blisko Ciebie    </footer>  </div></section><p><strong>Kamelot od ponad trzech dekad należą do zespołów, które traktują metal jak odmianę muzycznego teatru.</strong> Nie chodzi wyłącznie o symfoniczne aranżacje, monumentalne refreny i gitarowe popisy. Najważniejsza jest umiejętność opowiadania historii. „Epica” i „The Black Halo” korzystały z inspiracji „Faustem” Goethego, zamieniając filozoficzny dramat o ludzkich pragnieniach, pokusach i cenie poznania w dwuczęściowe metalowe widowisko. „Silverthorn” opowiadał o winie i rodzinnej tragedii, natomiast „Haven” przedstawiał rzeczywistość pełną społecznych napięć i zagrożeń. <strong>„Dark Asylum” rozwija tę tradycję</strong>, wprowadzając słuchacza do RavenHill – fikcyjnego zakładu psychiatrycznego mieszczącego się w dawnej katedrze. Religia, nauka, pamięć i szaleństwo splatają się tutaj w jedną opowieść. Bohater wędruje przez kolejne pomieszczenia, próbując rozpoznać własną tożsamość i oddzielić rzeczywistość od iluzji. Thomas Youngblood tłumaczył, że album przedstawia drogę od psychicznego uwięzienia do możliwego ocalenia. Tommy Karevik zwracał natomiast uwagę na napięcie pomiędzy lękiem a nadzieją, chaosem a spokojem oraz destrukcją a uzdrowieniem.</p><p>Sam pomysł natychmiast przywołuje mi <strong>„Lot nad kukułczym gniazdem” Kena Keseya</strong>. W tamtej powieści zakład psychiatryczny stawał się obrazem świata, w którym granica pomiędzy troską o człowieka a sprawowaniem nad nim kontroli okazuje się niebezpiecznie cienka. Można również pomyśleć o „Wyspie tajemnic” Martina Scorsesego, gdzie wspomnienia, trauma i poczucie winy stopniowo podważają wiarygodność obserwowanej rzeczywistości. Kamelot nie opowiadają oczywiście tych samych historii. RavenHill posiada własną, gotycką symbolikę. Bardziej interesuje mnie jednak pytanie, które kryje się pod teatralnymi dekoracjami: <strong>czy człowiek może uwolnić się z więzienia zbudowanego z własnych wspomnień?</strong> To temat znacznie poważniejszy niż standardowe metalowe opowieści o demonach i mrocznych zamkach.</p><p>Za produkcję odpowiada ponownie <strong>Sascha Paeth</strong>, od lat związany z brzmieniem Kamelot, natomiast miksem i masteringiem zajął się <strong>Jacob Hansen</strong>. W składzie zespołu występują <strong>Tommy Karevik, Thomas Youngblood, Oliver Palotai, Sean Tibbetts i Alex Landenburg</strong>. Już sama obsada zapewnia niezwykle wysoki poziom wykonawczy, lecz w przypadku Kamelot techniczna doskonałość dawno przestała być zaskoczeniem. Istotniejsze jest to, jak muzycy wykorzystują własne możliwości. „Dark Asylum” pozostaje albumem wyraźnie melodyjnym, opartym na ciężkich gitarach, symfonicznych aranżacjach i wielkich refrenach. Nie wraca w pełni do rozbudowanych, progresywnych konstrukcji z czasów Roya Khana. Zamiast nich oferuje bardziej zwarte kompozycje, nastawione na natychmiastowy efekt. Przyznam, że podchodzę do tego rozwiązania z mieszanymi uczuciami. Lubię Kamelot najbardziej wtedy, gdy pozwalają muzyce rozwijać się nieoczekiwanie, kiedy dramatyczny nastrój wynika z kompozycji, a nie wyłącznie z imponującej produkcji.</p><h2>„Sanctorium”, „Ashen World” i „Dark Asylum”. Pierwsze drzwi prowadzą do ciemności</h2><p>Album otwiera krótkie <strong>„Sanctorium”</strong>, pełniące funkcję teatralnego prologu. To moment, w którym słuchacz symbolicznie przekracza bramę RavenHill. Nie chodzi jeszcze o prezentację wielkich gitarowych tematów, lecz o zbudowanie atmosfery. Kamelot doskonale rozumieją znaczenie podobnych wprowadzeń. Już na wcześniejszych albumach potrafili wykorzystywać krótkie instrumentalne fragmenty jako element dramaturgii większej całości. Tutaj prolog stanowi zapowiedź muzycznej podróży, w której pozornie niewielkie szczegóły mają prowadzić do kolejnych odkryć.</p><p><strong>„Ashen World”</strong> natychmiast przywraca właściwą metalową energię. Szybki gitarowy riff, intensywna praca podwójnej stopy perkusji i efektowne aranżacje tworzą kompozycję, która mogłaby znaleźć się na jednym z bardziej dynamicznych albumów zespołu. <strong>Thomas Youngblood</strong> prowadzi gitarę zdecydowanie, a <strong>Alex Landenburg</strong> nadaje muzyce rytmiczną siłę. Najważniejszy pozostaje jednak <strong>Tommy Karevik</strong>, którego wokal posiada imponującą kontrolę i melodyjną swobodę. Jego głos nie jest tak ciemny ani tak romantycznie melancholijny jak wokal Roya Khana, ale ma niezwykłą zdolność budowania napięcia bez utraty przejrzystości melodii. W kompozycji pojawia się również <strong>Ignacia Fernández</strong>, wprowadzająca agresywne, ekstremalne partie wokalne. Ten kontrast nie jest niczym nowym w historii Kamelot, ale nadal pozostaje skutecznym sposobem urozmaicania muzycznego widowiska.</p><p><strong>Utwór tytułowy „Dark Asylum”</strong> należy do najbardziej przekonujących fragmentów wydawnictwa. Gitary, syntezatory i perkusja tworzą tutaj atmosferę wyraźnie bliższą progresywnemu metalowi, a kolejne partie prowadzą do niezwykle efektownego refrenu. To kompozycja, w której Kamelot przypominają, dlaczego przez lata zdobywali uznanie również wśród słuchaczy zainteresowanych bardziej ambitną odmianą power metalu. Nie chodzi o techniczną komplikację dla samej komplikacji. Najważniejsze jest odpowiednie połączenie dramaturgii i melodyjności. Karevik śpiewa z wyjątkową intensywnością, a instrumentaliści potrafią podporządkować własną wirtuozerię konstrukcji utworu. Właśnie takiego Kamelot chciałbym słyszeć częściej – zespołu potężnego, ale niepróbującego imponować rozmiarem każdej aranżacji.</p><h2>„Sanctuary”, „Nocte Veritas” i „One Last Masquerade”. Maski, demony i wielki teatr</h2><p><strong>„Sanctuary”</strong> wprowadza kolejny rozdział opowieści, a zarazem pokazuje charakterystyczną dla współczesnego Kamelot skłonność do łączenia odmiennych sposobów wokalnej ekspresji. Obok Tommy’ego Karevika pojawiają się <strong>Clémentine Delauney z Visions of Atlantis</strong> oraz ponownie <strong>Ignacia Fernández</strong>. Delikatniejsze, niemal operowe partie Delauney kontrastują z agresywnymi wokalami Fernández, tworząc muzyczny obraz wewnętrznego konfliktu. Można wyobrazić sobie, że oba głosy reprezentują różne siły oddziałujące na bohatera historii – jedną próbującą go uspokoić, drugą pogłębiającą chaos. Nie traktuję tego jednak jako dosłownego podziału ról, ponieważ album pozostawia wiele miejsca własnej interpretacji. Muzycznie „Sanctuary” opiera się na potężnym refrenie i charakterystycznych symfonicznych ornamentach. To utwór efektowny, ale pokazujący również słabość współczesnego stylu grupy: niemal każda emocja otrzymuje tutaj monumentalną oprawę, przez co trudniej odróżnić prawdziwą kulminację od kolejnego świetnie zaprojektowanego refrenu.</p><p>Krótkie <strong>„Nocte Veritas”</strong> pełni funkcję kolejnego łącznika. Sam łaciński tytuł przywołuje motyw prawdy ukrytej w ciemności. Nie należy oczywiście oczekiwać od tego fragmentu samodzielnego muzycznego dramatu. Jest raczej częścią narracyjnej architektury płyty, chwilą zawieszenia przed następnym wydarzeniem. A wydarzeniem tym okazuje się <strong>„One Last Masquerade”</strong>, w którym gościnnie występuje <strong>Tobias Sammet</strong>, lider Avantasia. Trudno o bardziej naturalne połączenie. Kamelot i Avantasia od lat poruszają się w podobnym świecie: monumentalnych melodii, literackiej fantastyki, operowego rozmachu i heavy metalowych riffów. Sammet posiada głos o innej barwie niż Karevik, bardziej charakterystyczny i nieco szorstki, dzięki czemu ich duet zachowuje wyrazisty charakter.</p><p>„One Last Masquerade” przywołuje skojarzenia z <strong>„Maskaradą” Edgara Allana Poego</strong>, w której bohaterowie próbują ukryć się przed nieuchronnością śmierci za przepychem balu i teatralnymi kostiumami. W świecie RavenHill maska może oznaczać coś jeszcze bardziej osobistego: fałszywą tożsamość, którą człowiek przyjmuje, aby przetrwać. Muzycznie kompozycja jest jednym z najbardziej przebojowych momentów albumu. Współpraca Karevika i Sammeta nie stanowi jedynie atrakcyjnego dodatku promocyjnego. Ich głosy naprawdę dobrze się uzupełniają, a refren posiada charakter znany z najlepszych nagrań Avantasia. Przyznam jednak, że wolałbym, aby pod tymi wszystkimi efektownymi melodiami pojawiało się nieco więcej muzycznego ryzyka. Kamelot potrafią przewidywalność zamienić w zaletę, ale nie zawsze powinni z tej umiejętności korzystać.</p><h2>„Ivy, My Dear”, „Godlike Alchemy” i „The Sleeping Mind”. Pomiędzy czułością a szaleństwem</h2><p><strong>„Ivy, My Dear”</strong> przynosi wyciszenie. Po serii monumentalnych kompozycji pojawia się spokojniejsza, bardziej romantyczna ballada. Kamelot od dawna potrafili tworzyć podobne utwory, czego najlepszymi przykładami pozostają „Wander”, „Abandoned” czy „Don't You Cry”. Problem polega na tym, że wraz z upływem lat grupa coraz częściej korzysta z dobrze znanych rozwiązań. „Ivy, My Dear” jest piosenką starannie wykonaną i melodyjną, ale trudno odnaleźć w niej emocjonalną głębię tamtych klasyków. Karevik śpiewa znakomicie, aranżacja pozostaje elegancka, lecz całość nie wywołuje równie silnego wrażenia. To jeden z momentów, kiedy <strong>„Dark Asylum” pokazuje różnicę pomiędzy doskonałym rzemiosłem a prawdziwym artystycznym olśnieniem</strong>.</p><p>Znacznie bardziej przekonujący jest <strong>„Godlike Alchemy”</strong>, oparty na wyrazistym gitarowym brzmieniu i niezwykle efektownym refrenie. Karevik wykorzystuje wysokie rejestry, pokazując imponującą skalę oraz kontrolę nad głosem. To jeden z tych utworów, w których największa siła Kamelot ujawnia się niemal natychmiast. <strong>Thomas Youngblood</strong> nie musi tworzyć przesadnie skomplikowanych riffów, aby nadać kompozycji charakter. Wystarczy zdecydowany gitarowy motyw, odpowiednio prowadzona perkusja i melodia, która pozostaje w pamięci. Tytułowa alchemia może przywoływać próbę przemiany ludzkiej natury, ale jeszcze bardziej interesuje mnie muzyczny aspekt tego pomysłu. Kamelot próbują zamieniać stosunkowo proste elementy w coś monumentalnego. Czasami udaje im się to doskonale.</p><p><strong>„The Sleeping Mind (Orphic Paradigm)”</strong> jest jednym z najcięższych i najbardziej dynamicznych fragmentów albumu. Szybka perkusja, intensywne gitarowe riffy i niemal progresywna organizacja rytmu pokazują zespół, którego nie można sprowadzić wyłącznie do symfonicznych refrenów. Tytuł przywołuje oczywiście Orfeusza, postać greckiej mitologii, która próbowała przekroczyć granicę pomiędzy światem żywych i umarłych. W RavenHill podobna podróż może oznaczać zejście w głąb własnej świadomości. Muzycznie kompozycja wyróżnia się energią, której chwilami brakuje bardziej teatralnym nagraniom. <strong>To jeden z najmocniejszych dowodów, że Kamelot nadal potrafią grać pełnokrwisty power metal</strong>, nie ograniczając się do orkiestracyjnych dekoracji.</p><h2>„Kaleidoscope”, „Enigma” i „Cassandra’s Disease”. Piękne obrazy, których nie zawsze można dotknąć</h2><p><strong>„Kaleidoscope”</strong> jest niemal podręcznikowym przykładem współczesnego stylu Kamelot. Monumentalne chóry, rozbudowane syntezatory, ciężkie gitary i efektowny refren tworzą muzykę widowiskową, ale bardzo dobrze znaną słuchaczom zespołu. Sam tytuł doskonale opisuje sposób organizowania aranżacji. Kolejne elementy przesuwają się względem siebie, tworząc nowe wzory z tych samych kolorów. Najciekawsza pozostaje zmienność dynamiki oraz sposób, w jaki muzycy rozwijają instrumentalne partie. Mimo to odnoszę wrażenie, że kompozycja byłaby jeszcze lepsza, gdyby zrezygnowano z części symfonicznych ozdobników. Kiedy każda melodia zostaje otoczona monumentalną produkcją, słuchacz przestaje dostrzegać różnicę pomiędzy tym, co naprawdę wyjątkowe, a tym, co jedynie efektowne.</p><p><strong>„Enigma (Think of Me)”</strong> ponownie kieruje muzykę w stronę gotyckiego romantyzmu. Spokojniejsza atmosfera i bardziej osobista ekspresja Tommy’ego Karevika przypominają, że jego największym atutem pozostaje nie tylko wokalna siła, lecz także umiejętność budowania melancholijnego nastroju. Nie jest to jednak kompozycja dorównująca najlepszym balladom z okresu Roya Khana. Melodia ma swój urok, ale rozwija się przewidywalnie. Znacznie ciekawszy pozostaje <strong>„Cassandra’s Disease”</strong>, odwołujący się do jednej z najbardziej tragicznych postaci greckiej mitologii. Kasandra potrafiła przewidywać przyszłość, ale została przeklęta w taki sposób, że nikt nie wierzył jej przepowiedniom. To motyw znakomicie pasujący do albumu poświęconego psychologicznemu zniewoleniu. Co bowiem może być bardziej przerażające od sytuacji, kiedy człowiek zna prawdę, ale nie potrafi przekonać do niej własnego otoczenia?</p><p>W „Kasandrze” Christy Wolf antyczna bohaterka staje się symbolem jednostki, której świadomość pozostaje w konflikcie z oficjalnym obrazem rzeczywistości. Kamelot wykorzystują podobny motyw w znacznie bardziej baśniowej i metalowej formie. Muzyka posiada mroczną, niepokojącą atmosferę, a subtelniejsze partie instrumentalne kontrastują z ciężkimi gitarami. <strong>„Cassandra’s Disease” należy do najbardziej interesujących kompozycji drugiej części albumu</strong>, ponieważ jej siła wynika nie tylko z melodyjności, ale również z wyjątkowo spójnego połączenia nastroju, tytułu i muzycznej dramaturgii.</p><h2>„Beneath the Moon”, „The Puppet King” i „Sanctum Requiem”. Droga ku wyjściu z ciemności</h2><p><strong>„Beneath the Moon (Tunglið)”</strong> jest jednym z najbardziej zaskakujących fragmentów „Dark Asylum”. Zamiast typowej metalowej kompozycji otrzymujemy kameralną, niemal folkową miniaturę z udziałem <strong>Rannveig Sif Sigurðardóttir, Sólveig Sary Leupold i Lei-Sophie Fischer</strong>. Islandzkie brzmienie języka i delikatniejsze instrumentarium tworzą atmosferę odmienną od reszty albumu. To moment, w którym RavenHill przestaje przypominać monumentalną gotycką budowlę, a zaczyna kojarzyć się z zimnym, północnym krajobrazem. Można odnaleźć tutaj coś z muzyki nordyckiego folku, ale również odległe echo wcześniejszej twórczości Kamelot, kiedy zespół chętniej pozwalał sobie na subtelne, niemal akustyczne chwile. Szczególnie interesujący pozostaje powrót Rannveig Sif Sigurðardóttir, której głos pojawił się już na „The Fourth Legacy” z 1999 roku. To piękny szczegół dla słuchaczy pamiętających starsze nagrania grupy.</p><p><strong>„The Puppet King”</strong> przywraca zdecydowany metalowy charakter. Tytułowy król marionetek przywołuje obrazy manipulacji, utraty kontroli oraz władzy sprawowanej nad ludzką świadomością. W świecie RavenHill może oznaczać zarówno konkretnego prześladowcę, jak i wewnętrzne mechanizmy rządzące człowiekiem. Muzycznie kompozycja opiera się na ciężkim, dynamicznym brzmieniu i charakterystycznej dla Kamelot melodyjności. To utwór skuteczny, choć nie należący do największych osiągnięć albumu. Zespół pokazuje ogromne doświadczenie kompozycyjne, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że podobne rozwiązania wykorzystywał już wielokrotnie.</p><p>Całość zamyka <strong>„Sanctum Requiem”</strong>, instrumentalny epilog przywracający bardziej refleksyjną atmosferę. Fortepian i delikatniejsze aranżacje pozwalają wyciszyć muzykę po serii monumentalnych kompozycji. To zakończenie trafne z punktu widzenia konceptualnej opowieści. Bohater opuszcza kolejne pomieszczenia RavenHill, ale album nie musi udzielać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście odzyskał wolność. Właśnie taka niepewność wydaje mi się znacznie ciekawsza niż triumfalne zakończenie, w którym wszystkie konflikty zostają rozwiązane jednym wielkim refrenem. <strong>„Dark Asylum” kończy się w sposób pozwalający słuchaczowi samodzielnie dopowiedzieć ostatni rozdział historii.</strong></p><h2>Tommy Karevik i Thomas Youngblood. Dwaj architekci współczesnego Kamelot</h2><p>Historia Kamelot jest nierozerwalnie związana z <strong>Royem Khanem</strong>, którego głos i sposób interpretacji odegrały fundamentalną rolę w stworzeniu najważniejszych albumów grupy. „Karma”, „Epica”, „The Black Halo” i „Ghost Opera” należą do wydawnictw, do których wracam z ogromną przyjemnością. Nie ukrywam, że przez wiele lat właśnie ten okres uważałem za artystyczny szczyt zespołu. Khan posiadał wyjątkową umiejętność łączenia mroku, romantyzmu i teatralnej ekspresji. Nie potrzebował nieustannie śpiewać z maksymalną siłą. Potrafił nadać prostym frazom dramatyczne znaczenie, a jego charakterystyczna barwa sprawiała, że muzyka posiadała niemal literacki wymiar.</p><p><strong>Tommy Karevik</strong> reprezentuje inny temperament. Jego głos jest jaśniejszy, bardziej współczesny, a techniczna kontrola niemal imponująca. Na „Dark Asylum” potwierdza, że należy do najważniejszych wokalistów współczesnego symfonicznego power metalu. Potrafi śpiewać delikatnie, prowadzić monumentalne refreny i wykorzystywać wysokie rejestry bez utraty melodyjnej przejrzystości. Szczególnie dobrze wypada w „Dark Asylum”, „Godlike Alchemy” i „The Sleeping Mind”. Nie próbuję jednak rozstrzygać, który z wokalistów jest lepszy. To porównanie podobne do zestawiania dwóch znakomitych aktorów grających tę samą rolę. Każdy nadaje jej własny charakter, a ostateczna ocena zależy również od tego, jakiej interpretacji oczekujemy.</p><p><strong>Thomas Youngblood</strong> pozostaje natomiast najważniejszym architektem muzycznej tożsamości zespołu. Jego gitarowe riffy nie są wyłącznie technicznymi popisami. Mają budować napięcie, nadawać kompozycjom ciężar i współpracować z wokalem. <strong>Oliver Palotai</strong> odpowiada za rozbudowane aranżacje klawiszowe, <strong>Sean Tibbetts</strong> zapewnia basowy fundament, a <strong>Alex Landenburg</strong> prowadzi perkusję z ogromną precyzją. Problem współczesnego Kamelot nie wynika z niedostatków wykonawczych. Muzycy prezentują najwyższy poziom. Pytanie brzmi raczej, czy nie znaleźli się w sytuacji zespołu, który tak doskonale opanował własny język, że coraz trudniej mu powiedzieć coś naprawdę nowego.</p><h2>Krytycy o „Dark Asylum”. Jedni słyszą wielki powrót, inni tylko doskonałą produkcję</h2><p><strong>„Dark Asylum” spotkał się z bardzo zróżnicowanym przyjęciem krytyków</strong>, co w przypadku Kamelot nie jest zaskoczeniem. Zespół od lat porusza się pomiędzy melodyjnym power metalem, symfonicznym rozmachem i niemal popową konstrukcją refrenów. Dla jednych to dowód wyjątkowej umiejętności łączenia różnych stylistyk. Dla innych – oznaka stopniowego ograniczania artystycznego ryzyka.</p><p><strong>Sebastian Kessler z niemieckiego „Metal Hammer”</strong> przyznał albumowi <strong>5,5/7</strong>, podkreślając jego teatralny charakter i ogromną melodyjność. Nazwał Kamelot <strong>„formidable Geschichtenerzähler”</strong>, czyli znakomitymi opowiadaczami historii. Szczególnie wysoko ocenił „Ashen World”, „Dark Asylum” i „Sanctuary”, zwracając uwagę na połączenie ciężkiego metalu, operowych wokali i monumentalnych refrenów. Zastrzegł jednak, że niektóre kompozycje, szczególnie „Kaleidoscope” i „Enigma (Think of Me)”, pozostawiają pewien niedosyt. To opinia bliska mojej. Album posiada ogromną siłę, ale nie wszystkie jego fragmenty wyróżniają się indywidualnością.</p><p><strong>David E. Gehlke z „Blabbermouth”</strong> ocenił płytę na <strong>7,5/10</strong>, wskazując na konsekwencję zespołu w rozwijaniu własnego stylu. W podsumowaniu napisał: <strong>„you don't mess with a winning formula”</strong> – zwycięskiej formuły się nie zmienia. Krytyk docenił wokal Tommy’ego Karevika, ale bardziej sceptycznie odniósł się do ballady „Ivy, My Dear” i niektórych ekstremalnych partii wokalnych. Zwrócił również uwagę, że Kamelot stali się zespołem zdolnym zaoferować bardzo szerokiej publiczności odpowiednią mieszankę ciężaru, melodii i symfonicznej efektowności. To cenna obserwacja, choć można ją traktować zarówno jako pochwałę, jak i subtelne zastrzeżenie.</p><p>Znacznie bardziej entuzjastyczny był <strong>Itay Gilad z „Distorted Sound Magazine”</strong>, który przyznał „Dark Asylum” <strong>8/10</strong>. Uznał wydawnictwo za jeden z najlepszych albumów Kamelot od dłuższego czasu, szczególnie wysoko oceniając formę wokalną Karevika, utwór tytułowy, „The Sleeping Mind” i „Kaleidoscope”. Krytyk zauważył jednak, że końcowa część płyty posiada nieco słabszą dramaturgię. To również zarzut uzasadniony. Po efektownym początku album stopniowo traci część energii, choć nadal zawiera interesujące kompozycje.</p><p>Bardziej surową ocenę wystawił <strong>Thomas z serwisu „The Metal Crypt”</strong>, przyznając płycie <strong>2,5/5</strong>. Krytyk dostrzegł kilka udanych nagrań, ale uznał, że współczesny Kamelot coraz częściej powtarzają własne pomysły. Z kolei <strong>Mykhailo Pervushyn na Sputnikmusic</strong> ocenił album na <strong>3/5</strong>, a jego recenzję opatrzono wymownym hasłem <strong>„Reduce, reuse, recycle”</strong> – ogranicz, wykorzystaj ponownie, przetwórz. To ironiczne podsumowanie zarzutu, że muzycy stworzyli płytę opartą na dobrze znanych schematach.</p><p>Rozumiem ten punkt widzenia. <strong>„Dark Asylum” nie jest albumem, który zmienia reguły symfonicznego metalu.</strong> Nie oferuje też równie wyrazistej artystycznej przemiany jak „The Black Halo” w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Ale nie mogę zgodzić się z opinią, że jest to wydawnictwo pozbawione wartości. „Dark Asylum”, „Godlike Alchemy”, „The Sleeping Mind”, „One Last Masquerade” czy „Cassandra’s Disease” dowodzą, że Kamelot nadal potrafią pisać bardzo dobre kompozycje. Problem polega na czymś innym: <strong>grupa coraz rzadziej zaskakuje, nawet wtedy, gdy zachwyca.</strong></p><h2>„Dark Asylum”. Między symfoniczną doskonałością a artystyczną rutyną</h2><p>Wielu wykonawców po trzydziestu latach działalności znajduje się w trudnej sytuacji. Z jednej strony publiczność oczekuje charakterystycznego brzmienia i rozpoznawalnych melodii. Z drugiej krytycy domagają się nieustannych eksperymentów, nowych rozwiązań i artystycznej odwagi. Nie sposób spełnić obu oczekiwań jednocześnie. <strong>Kamelot wybrali drogę konsekwentnego rozwijania własnego stylu</strong>, zamiast radykalnego poszukiwania nowej tożsamości. To decyzja zrozumiała, ale posiadająca określoną cenę.</p><p>„Dark Asylum” brzmi niezwykle profesjonalnie. Produkcja Saschy Paetha zapewnia potężne, szerokie brzmienie, a miks Jacoba Hansena pozwala odpowiednio wyeksponować wokal, gitary i instrumenty klawiszowe. Gościnne występy Tobiasza Sammeta, Clémentine Delauney, Ignacii Fernández oraz wokalistek związanych z bardziej folkową estetyką wzbogacają muzyczną paletę. Nie są jedynie ozdobą ani listą nazwisk wykorzystywanych w materiałach promocyjnych. Nadają poszczególnym utworom odmienne barwy i pozwalają rozwijać teatralną narrację.</p><p>Jednocześnie nie sposób nie zauważyć powtarzalności części kompozycji. <strong>Spokojniejsza zwrotka, narastające napięcie, wielki refren, gitarowe solo i powrót melodii</strong> – ten schemat pojawia się na albumie wielokrotnie. Kamelot wykorzystują go znakomicie, ale nie zawsze potrafią zaskoczyć sposobem prowadzenia muzycznej opowieści. Największe emocje wywołują więc fragmenty, w których pozwalają sobie na odejście od sprawdzonego modelu. „Beneath the Moon” z nordyckim charakterem, mroczne „Cassandra’s Disease” czy bardziej dynamiczne „The Sleeping Mind” pokazują, że zespół nadal posiada potencjał do poszerzania własnego języka.</p><p>Przyznam, że chciałbym usłyszeć na kolejnej płycie więcej takich momentów. Nie potrzebuję powrotu Roya Khana ani próby ponownego nagrania „The Black Halo”. Tamten rozdział został zamknięty i właśnie dlatego pozostaje tak ważny. Oczekuję raczej muzyki, w której doświadczenie zespołu pozwoli mu podejmować większe ryzyko, a nie jedynie doskonalić rozwiązania znane od lat.</p><h2>Zamiast zakończenia. Kto naprawdę jest więźniem RavenHill?</h2><p>W <strong>„Procesie” Franza Kafki</strong> Józef K. zostaje oskarżony przez niezrozumiały system, którego reguł nie potrafi poznać. W „Locie nad kukułczym gniazdem” Kena Keseya instytucja powołana do sprawowania opieki staje się narzędziem podporządkowania jednostki. W „Portrecie Doriana Graya” Oscara Wilde’a człowiek próbuje ukryć przed światem konsekwencje własnych wyborów. <strong>„Dark Asylum” Kamelot można umieścić gdzieś pomiędzy tymi opowieściami.</strong> RavenHill jest miejscem, w którym człowiek nie wie już, czy walczy z otoczeniem, własnymi wspomnieniami, czy może z obrazem samego siebie.</p><p>To interesujący pomysł na album koncepcyjny. Szczególnie dlatego, że Kamelot nie próbują przedstawiać szaleństwa jako efektownego kostiumu. W centrum znajduje się pytanie o możliwość odzyskania własnej tożsamości. Oczywiście muzyka nadal korzysta z teatralnej przesady, monumentalnych chórów i gotyckich dekoracji. Ale pod nimi kryje się temat bliski każdemu, kto choć raz próbował zrozumieć własne decyzje, pogodzić się z przeszłością albo uwolnić od wspomnień, które zbyt długo wpływały na jego życie.</p><p>Nie wszystko mnie tutaj przekonuje. <strong>„Dark Asylum” ma znakomity początek, bardzo dobry środek i nieco słabszą końcówkę.</strong> Część ballad nie dorównuje dawnym osiągnięciom zespołu, a niektóre refreny sprawiają wrażenie zbyt starannie zaprojektowanych, aby pozostawić miejsce na naturalną emocję. Są jednak chwile, w których Kamelot przypominają o swojej wielkości. „Dark Asylum” imponuje dramaturgią, „Godlike Alchemy” melodyjną siłą, „The Sleeping Mind” metalową energią, „One Last Masquerade” znakomitym duetem, a „Cassandra’s Disease” atmosferą, której próżno szukać w bardziej konwencjonalnych fragmentach wydawnictwa.</p><p>Powracam myślą do okładki autorstwa <strong>Petera Sallaia</strong>. Kobieta z zasłoniętymi oczami, otoczona krukami i łańcuchami, stoi w mrocznej przestrzeni przypominającej gotycką świątynię. Nie widzi świata, który ją otacza. Być może dlatego, że ktoś odebrał jej możliwość patrzenia. A może dlatego, że dopiero w ciemności będzie potrafiła zobaczyć prawdę o sobie.</p><p>Ten obraz doskonale podsumowuje artystyczny zamysł albumu.</p><p><strong>„Dark Asylum” nie jest muzycznym arcydziełem na miarę „The Black Halo”. Nie jest również świadectwem twórczej bezradności.</strong> To płyta zespołu, który doskonale zna własne możliwości i nadal potrafi wykorzystywać je z imponującą skutecznością, ale coraz rzadziej pozwala sobie na nieprzewidywalność.</p><p>Być może właśnie dlatego historia RavenHill posiada jeszcze jedno, niezamierzone znaczenie. Jej bohater próbuje wydostać się z miejsca, które ogranicza jego wolność. Podobnie Kamelot stoją dziś przed pytaniem, czy potrafią opuścić muzyczną przestrzeń zbudowaną przez własne wcześniejsze sukcesy.</p><p>Nie muszą burzyć całej katedry.</p><p>Wystarczyłoby otworzyć kilka zamkniętych drzwi.</p><p><strong>Bo najgroźniejsze więzienia nie zawsze mają kraty. Czasami budujemy je sami – z przyzwyczajeń, oczekiwań i wspomnień o dawnej wielkości.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 8/10</h3><p><strong>„Dark Asylum” Kamelot (2026) to bardzo dobry, niezwykle profesjonalnie zrealizowany album symfonicznego power metalu</strong>, łączący monumentalne aranżacje, ciężkie gitarowe riffy, gotycką atmosferę i charakterystyczną melodyjność zespołu. Piętnaście utworów tworzy muzyczną opowieść o psychologicznym uwięzieniu, poszukiwaniu tożsamości i nadziei na ocalenie.</p><p><strong>Najważniejsze kompozycje:</strong> „Ashen World”, „Dark Asylum”, „Sanctuary”, „One Last Masquerade”, „Godlike Alchemy”, „The Sleeping Mind (Orphic Paradigm)”, „Cassandra’s Disease” i „Beneath the Moon (Tunglið)”.</p><p><strong>Największe zalety:</strong> znakomita forma Tommy’ego Karevika, efektowne gitarowe partie Thomasa Youngblooda, dopracowana produkcja, interesujący koncept RavenHill i gościnne występy Clémentine Delauney, Ignacii Fernández, Tobiasza Sammeta oraz pozostałych zaproszonych artystek.</p><p><strong>Największe słabości:</strong> powtarzalność konstrukcji części utworów, przewidywalne refreny, nierówny poziom ballad i niewystarczająco odważne wykorzystanie progresywnego potencjału zespołu.</p><p><strong>Werdykt:</strong> <strong>„Dark Asylum” nie dorównuje artystycznej sile „Karmy”, „Epiki” i „The Black Halo”</strong>, ale pozostaje jednym z bardziej interesujących wydawnictw Kamelot z okresu Tommy’ego Karevika. To album dla miłośników <strong>Avantasia, Epiki, Nightwish, Seventh Wonder, Symphony X i współczesnego symfonicznego power metalu</strong>. Nie przynosi rewolucji, ale potwierdza, że Kamelot nadal należą do najważniejszych przedstawicieli gatunku.</p><p><i>Dane albumu: Kamelot – „Dark Asylum”, Napalm Records, 28 sierpnia 2026. Czternasty album studyjny, 15 utworów, około 51 minut. Produkcja: Sascha Paeth i Kamelot. Miks i mastering: Jacob Hansen. Okładka: Peter Sallai. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Metal Hammer”, Blabbermouth, „Distorted Sound Magazine”, „The Metal Crypt” i Sputnikmusic. Literackie odniesienia, interpretacje oraz ocena 8/10 stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Within Temptation – „Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam”. Dwa światy, jeden głos i ogień, który nie chce zgasnąć]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57457,within-temptation-worlds-collide-tour-live-in-amsterdam-dwa-swiaty-jeden-glos-i-ogien-ktory-nie-chce-zgasnac</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57457,within-temptation-worlds-collide-tour-live-in-amsterdam-dwa-swiaty-jeden-glos-i-ogien-ktory-nie-chce-zgasnac</guid>
            <pubDate>Sun, 08 Nov 2026 16:33:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-within-temptation-worlds-collide-tour-live-in-amsterdam-dwa-swiaty-jeden-glos-i-ogien-ktory-1794304005.png</url>
                        <title>Within Temptation – „Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam”. Dwa światy, jeden głos i ogień, który nie chce zgasnąć</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57457,within-temptation-worlds-collide-tour-live-in-amsterdam-dwa-swiaty-jeden-glos-i-ogien-ktory-nie-chce-zgasnac</link>
                    </image><description>Są takie zespoły, do których wracam nie tylko po muzykę, ale również po wspomnienia. Within Temptation należy właśnie do nich. Pamiętam tę szczególną atmosferę ich dawnych nagrań, gdy głos Sharon den Adel unosił się nad ciężkimi gitarami niczym światło przebijające się przez witraże gotyckiej katedry. Było w tej muzyce coś baśniowego, romantycznego i nieco nierzeczywistego. Dzisiaj Holendrzy grają inaczej. Ich gitary stały się ostrzejsze, elektronika coraz śmielej zajmuje miejsce symfonicznych ornamentów, a teksty zamiast opowiadać o fantastycznych światach coraz częściej odnoszą się do rzeczywistych dramatów. I przyznam, że nie wszystkie te zmiany przyjmowałem z jednakowym entuzjazmem. Czasami brakowało mi dawnej tajemniczości, owego niezwykłego połączenia gotyckiego mroku i niemal dziecięcej wiary w siłę wyobraźni. Kiedy jednak sięgnąłem po „Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam”, szybko przekonałem się, że za nowoczesną produkcją i monumentalną scenografią nadal kryje się zespół, który potrafi poruszyć słuchacza. To nie jest wyłącznie koncertowy zestaw przebojów. To spotkanie z muzyką, która zmieniała się razem z ludźmi jej słuchającymi. I chociaż nie każda z tych przemian budzi mój zachwyt, trudno pozostać obojętnym wobec siły, z jaką Sharon i jej muzycy opowiadają dziś własną historię.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <section style="max-width:850px;margin:28px auto;overflow:hidden;background:#f5f6f5;border:1px solid #dce4df;border-left:6px solid #16803b;border-radius:12px;box-shadow:0 5px 20px rgba(0,0,0,.09);font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;color:#26322c;line-height:1.75;">  <!-- Nagłówek -->  <header style="padding:24px 27px;background:linear-gradient(115deg,#102820,#252334 65%,#572530);color:#fff;">    <div style="font-size:12px;font-weight:700;letter-spacing:1.6px;text-transform:uppercase;color:#ade5ba;margin-bottom:9px;">      NASZTOMASZOW.PL | RECENZJE MUZYCZNE    </div>    <h2 style="margin:0 0 7px;color:#fff;font-size:26px;line-height:1.3;font-weight:800;">      Nasz artykuł w dużym skrócie    </h2>    <p style="margin:0;color:#f0dce0;font-size:17px;font-weight:600;line-height:1.4;">      Dwa światy, jeden głos i ogień, który nie chce zgasnąć    </p>    <div style="height:3px;width:85px;background:#e04450;margin-top:17px;"></div>  </header>  <!-- Treść -->  <div style="padding:23px 27px;">    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Within Temptation – „Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” (2024)</strong>      to koncertowy zapis występu holenderskiej grupy w      <strong>Ziggo Dome w Amsterdamie</strong> w listopadzie 2022 roku.      Album przedstawia muzyczną drogę zespołu – od baśniowego      <strong>gothic i symphonic metalu</strong> po cięższe,      bardziej elektroniczne brzmienia.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Największe wydarzenie koncertu?</strong>      Wspólny występ <strong>Sharon den Adel i Amy Lee z Evanescence</strong>      w utworze „The Reckoning”.      Dwa charakterystyczne głosy tworzą jeden z najbardziej      emocjonujących momentów całego widowiska.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Najważniejsze kompozycje:</strong>      „Our Solemn Hour”, „Faster”, „Stand My Ground”,      „Angels”, „Raise Your Banner”, „The Reckoning”,      „All I Need”, „Ice Queen” i „Mother Earth”.      Czternaście utworów układa się w muzyczną opowieść      o przemianach Within Temptation.    </p>    <p style="margin:0 0 15px;">      <strong>Co zachwyca?</strong>      Znakomita forma wokalna Sharon den Adel,      potężne gitary, monumentalna scenografia,      świetna jakość dźwięku i reakcja publiczności.      <strong>Co budzi zastrzeżenia?</strong>      Ograniczona spontaniczność, wykorzystanie wcześniej      przygotowanych partii symfonicznych oraz elektroniczne      aranżacje, które chwilami osłabiają naturalną      koncertową energię.    </p>    <p style="margin:0 0 19px;">      <strong>Werdykt:</strong>      To imponujący dokument koncertowej dojrzałości      <strong>Within Temptation</strong>.      Nie każde nowe rozwiązanie dorównuje urokowi dawnych      nagrań, ale zespół nadal potrafi zamieniać swoje      piosenki w wielkie, wspólne przeżycie.      Szczególnie warto poznać <strong>wersję filmową koncertu</strong>.    </p>    <!-- Cytat -->    <blockquote style="margin:0 0 20px;padding:15px 18px;border-left:4px solid #c83b4a;background:#e9efeb;border-radius:0 8px 8px 0;color:#34443a;font-size:16px;font-style:italic;line-height:1.65;">      „Kiedy dwa światy spotykają się w ogniu, nie zawsze musi      dojść do katastrofy. Czasami rodzi się z tego dźwięk,      do którego chce się wracać”.    </blockquote>    <!-- Ocena -->    <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;justify-content:space-between;gap:12px;background:#173729;border-radius:9px;padding:17px 20px;">      <div>        <div style="color:#b5dac0;font-size:11px;font-weight:700;letter-spacing:1.3px;text-transform:uppercase;">          Ocena redakcyjna        </div>        <div style="color:#fff;font-size:16px;font-weight:700;margin-top:4px;">          Within Temptation – Live in Amsterdam        </div>      </div>      <div style="color:#fff;font-size:31px;font-weight:800;white-space:nowrap;">        8,5<span style="font-size:18px;color:#b5dac0;">/10</span>      </div>    </div>    <footer style="margin-top:15px;font-size:12px;color:#6c8172;">      NaszTomaszow.pl – Codziennie blisko Ciebie    </footer>  </div></section><h3><strong>Within Temptation i Evanescence. Spotkanie, które musiało się wydarzyć</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>Wspólna trasa Within Temptation i Evanescence pod nazwą „Worlds Collide Tour”</strong> była jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń dla miłośników melodyjnego metalu. Obie grupy od ponad dwóch dekad zajmują szczególne miejsce w muzyce rockowej, choć każda dotarła do niego inną drogą. Within Temptation zaczynali od gotyckiego i doommetalowego brzmienia, stopniowo rozwijając symfoniczną estetykę na albumach <strong>„Mother Earth”, „The Silent Force” i „The Heart of Everything”</strong>. Evanescence, z Amy Lee na czele, wywodzili się z amerykańskiego rocka alternatywnego, łącząc ciężkie gitary z gotycką melancholią i niezwykłą melodyjnością. Nigdy nie traktowałem tych zespołów jako konkurentów. Ich muzyka działała na mnie w odmienny sposób. Within Temptation częściej zabierali mnie w świat wyobraźni, podczas gdy Evanescence zdawali się zaglądać bezpośrednio w ludzkie emocje, niekiedy z brutalną szczerością.</p><p style="text-align:justify;">Wspólna trasa została kilkakrotnie przełożona z powodu pandemii. Kiedy wreszcie odbyła się jesienią 2022 roku, oczekiwania publiczności były ogromne. Dwa koncerty w amsterdamskiej <strong>Ziggo Dome zgromadziły łącznie około 30 tysięcy widzów</strong>. <strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” ukazał się 21 czerwca 2024 roku nakładem Force Music Recordings</strong>, dokumentując jedno z najważniejszych wydarzeń w koncertowej historii Within Temptation. Czternaście kompozycji prowadzi słuchacza przez kolejne etapy kariery Holendrów, od „Ice Queen” i „Mother Earth” po nagrania z okresu „Resist” i „Bleed Out”. Już sam dobór repertuaru sprawił, że sięgnąłem po album z dużą ciekawością. Lubię koncerty, które pozwalają prześledzić drogę artysty, usłyszeć, jak zmieniały się jego ambicje i sposób myślenia o muzyce. Tutaj otrzymujemy taką możliwość, choć muszę przyznać, że w kilku miejscach chętnie zamieniłbym najbardziej oczywiste przeboje na mniej znane kompozycje.</p><h3><strong>„Our Solemn Hour”, „Faster” i „Paradise”. Koncert rozpoczyna się bez ostrzeżenia</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Our Solemn Hour”</strong> jest otwarciem niemal idealnym. Fragment przemówienia Winstona Churchilla, ciężkie gitarowe riffy i monumentalne aranżacje natychmiast budują atmosferę wielkiego wydarzenia. W listopadzie 2022 roku, kiedy w Ukrainie trwała pełnoskalowa wojna, historyczne słowa nabierały szczególnego znaczenia. Przyznam, że zawsze mam pewne opory wobec wykorzystywania wielkich wydarzeń historycznych jako elementu rockowego widowiska. Łatwo przecież zamienić tragedię w efektowną dekorację. Tutaj jednak nie odnoszę takiego wrażenia. Muzyka posiada odpowiednią powagę, a Sharon den Adel śpiewa z przekonaniem, które trudno uznać za czysto sceniczną kreację. W „Czasie Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli monumentalna muzyka Wagnera towarzyszyła obrazom wojny, tworząc niepokojący kontrast. Within Temptation wykorzystują podobny mechanizm, choć znacznie bardziej jednoznacznie opowiadają się po stronie wolności i sprzeciwu wobec przemocy.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Faster”</strong> przynosi zmianę nastroju. To jeden z tych utworów, które lubię przede wszystkim za energię i znakomitą melodię. Nie ma tutaj potrzeby budowania wielkich symfonicznych konstrukcji. Mocne gitary, zdecydowany rytm i świetny refren wystarczają, aby publiczność natychmiast odpowiedziała zespołowi. <strong>„Paradise (What About Us?)”</strong> posiada bardziej dramatyczny charakter. Studyjna wersja z Tarją Turunen należy do moich ulubionych duetów symfonicznego metalu, dlatego koncertowe wykonanie bez jej udziału początkowo pozostawia pewien niedosyt. Jednak zespół potrafi przekuć tę nieobecność w atut. Reakcja publiczności nadaje kompozycji dodatkową siłę, a Sharon z powodzeniem prowadzi całość. To jeden z momentów, kiedy przypominam sobie, że koncert nie musi być wierną kopią albumu studyjnego. Powinien posiadać własną energię i własne emocje.</p><h3><strong>„Stand My Ground”, „Angels” i „Iron”. Pomiędzy dawnym romantyzmem a współczesnym metalem</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Stand My Ground”</strong> należy do piosenek, do których mam szczególny sentyment. Być może dlatego, że doskonale reprezentuje okres, kiedy Within Temptation potrafili łączyć ciężkie gitarowe riffy z melodyjnością niemal klasycznego rocka. Refren jest prosty, ale posiada ogromną siłę. W Amsterdamie tysiące ludzi śpiewają go wspólnie z Sharon, tworząc atmosferę, której nie da się osiągnąć w studiu. To właśnie takie chwile sprawiają, że lubię albumy koncertowe. Nie chodzi wyłącznie o jakość dźwięku. Ważna jest świadomość obecności publiczności, która przestaje być biernym odbiorcą, a staje się częścią wykonania.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Angels”</strong> przypomina mi natomiast, za co pokochałem dawny Within Temptation. Jest tutaj gotycki romantyzm, piękna melodia i charakterystyczna atmosfera baśniowej tragedii. Scenografia robi ogromne wrażenie: Sharon unosi się ponad sceną, a za jej plecami pojawiają się ogniste skrzydła. Przyznam, że podobne widowiskowe pomysły potrafią mnie czasami irytować. Zdarza się przecież, że sceniczny rozmach przykrywa muzykę. Tutaj jednak wszystko współgra z charakterem kompozycji. <strong>„Iron”</strong> przynosi zdecydowanie cięższe brzmienie. Gitary są agresywne, perkusja pracuje z imponującą precyzją, a Sharon śpiewa bardziej bezpośrednio, bez dawnej operowej stylizacji. Lubię ten utwór, choć nie ukrywam, że bardziej przemawia do mnie romantyczna atmosfera „Angels”. Właśnie te dwa nagrania, umieszczone obok siebie, pokazują, jak daleką drogę przeszedł zespół.</p><h3><strong>„Raise Your Banner” i „Entertain You”. Kiedy muzyka zaczyna mówić o świecie</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Raise Your Banner”</strong> należy do utworów, które szczególnie mocno wybrzmiewają w kontekście współczesnych wydarzeń. To hymn o sprzeciwie wobec przemocy i podporządkowania, a w listopadzie 2022 roku jego przesłanie było niezwykle aktualne. Nigdy nie uważałem, że muzycy powinni unikać tematów politycznych czy społecznych. Przeciwnie. Rock od początku był muzyką buntu, niezgody i kwestionowania obowiązujących reguł. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy artystyczny przekaz zamienia się w zbiór pustych sloganów. Within Temptation potrafią jednak nadać swoim deklaracjom przekonującą formę. Potężny refren, ciężkie gitary i reakcja publiczności tworzą jeden z najbardziej emocjonalnych momentów koncertu.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Entertain You”</strong> reprezentuje bardziej współczesne oblicze zespołu. Elektroniczne elementy, mocny rytm i agresywne gitary zbliżają kompozycję do metalu alternatywnego. Tekst dotyczący społecznej presji oraz potrzeby podporządkowania się cudzym oczekiwaniom wydaje mi się szczególnie interesujący w czasach mediów społecznościowych, gdzie niemal każdy może oceniać innych, często bez odpowiedzialności za własne słowa. Muzycznie utwór jest efektowny, chociaż nie należy do moich ulubionych nagrań Within Temptation. Brakuje mi w nim odrobiny melodyjnej subtelności, która kiedyś stanowiła jeden z największych atutów grupy. Nie oznacza to jednak, że zespół powinien nieustannie powracać do dawnej stylistyki. Artysta ma prawo się zmieniać, nawet jeśli nie wszystkie te zmiany odpowiadają oczekiwaniom wieloletnich słuchaczy.</p><h3><strong>„The Reckoning”. Sharon den Adel i Amy Lee – spotkanie dwóch niezwykłych głosów</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„The Reckoning” jest dla mnie najważniejszym momentem całego wydawnictwa.</strong> Na scenie pojawia się <strong>Amy Lee z Evanescence</strong>, aby wspólnie z Sharon den Adel wykonać jeden z najbardziej monumentalnych utworów współczesnego Within Temptation. Przyznam, że miałem wobec tego nagrania szczególne oczekiwania. Obie wokalistki od lat należą do moich ulubionych głosów ciężkiego rocka, ale nigdy nie uważałem ich za artystki podobne. Sharon posiada barwę jaśniejszą, bardziej otwartą i melodyjną. Amy śpiewa ciemniej, z większym dramatyzmem i charakterystyczną melancholią. Ich wspólny występ nie jest więc spotkaniem dwóch identycznych osobowości, lecz dialogiem odmiennych sposobów wyrażania emocji.</p><p style="text-align:justify;">Wersja studyjna, nagrana z Jacobym Shaddixem z Papa Roach, opierała się na kontraście pomiędzy mocnym męskim głosem a wokalem Sharon. Koncertowe wykonanie z Amy Lee zmienia tę konstrukcję. Obie artystki wzajemnie uzupełniają swoje partie, a refren nabiera niezwykłej siły. Nie ma tutaj rywalizacji ani potrzeby demonstrowania wokalnej przewagi. Jest współpraca, której rezultatem staje się coś więcej niż zwykły duet. Szczególnie poruszający pozostaje moment, kiedy Sharon i Amy chwytają się za ręce. Wiem, że podobne gesty bywają częścią scenicznego scenariusza, ale nie zawsze trzeba wszystko sprowadzać do reżyserii. Czasami obraz posiada własną emocjonalną wartość, niezależnie od tego, jak dokładnie został przygotowany.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Dla mnie „The Reckoning” jest muzycznym sercem całego koncertu.</strong> To tutaj idea „Worlds Collide” zyskuje najpełniejsze znaczenie. Dwa światy spotykają się nie po to, aby ze sobą walczyć, lecz żeby stworzyć wspólną opowieść. Gdybym miał wskazać jeden utwór, dla którego warto sięgnąć po to wydawnictwo, bez wahania wybrałbym właśnie ten.</p><h3><strong>„Supernova”, „Don't Pray for Me” i „All I Need”. Emocje, które nie potrzebują ognia</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Supernova”</strong> posiada szczególne znaczenie dla Sharon den Adel, ponieważ powstała w związku ze śmiercią jej ojca. To kompozycja, którą odbieram inaczej niż większość repertuaru Within Temptation. Nie chodzi tutaj o potężne riffy ani symfoniczne aranżacje. Najważniejszy pozostaje osobisty charakter muzyki. Elektroniczne brzmienie i niemal poprockowa melodyka nie należą do moich ulubionych stylistycznych rozwiązań zespołu, ale trudno odmówić utworowi emocjonalnej autentyczności. W „Roku magicznego myślenia” Joan Didion opisywała żałobę jako doświadczenie, które zmienia sposób postrzegania codzienności. „Supernova” podejmuje podobny temat prostszymi środkami. Nie analizuje straty. Próbuje ją wyrazić za pomocą melodii.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Don't Pray for Me”</strong> jest znacznie cięższy i bardziej bezpośredni. Tekst dotyczący prawa do samodzielnego podejmowania decyzji oraz sprzeciwu wobec narzucania cudzych przekonań posiada wyraźny społeczny charakter. Muzycznie utwór jest mocny, choć nie wszystkie elektroniczne elementy przekonują mnie w wersji koncertowej. Część odtwarzanych partii sprawia, że brzmienie staje się chwilami zbyt przewidywalne. Znacznie bliższy pozostaje mi <strong>„All I Need”</strong>, jedna z najpiękniejszych ballad Within Temptation. Tutaj Sharon nie musi walczyć z potężną ścianą gitar. Może pozwolić melodii rozwijać się naturalnie, a jej głos odzyskuje delikatność, za którą tak ceniłem dawne nagrania zespołu. Widowiskowa scenografia, z unoszącą się ponad sceną wokalistką, pozostaje efektowna, ale nawet bez niej utwór broniłby się znakomicie.</p><h3><strong>„Ice Queen” i „Mother Earth”. Powrót do muzycznego domu</strong></h3><p style="text-align:justify;">Finał koncertu przynosi <strong>„Ice Queen” i „Mother Earth”</strong>. Przyznam, że właśnie na te utwory czekałem szczególnie. To muzyka z okresu, kiedy Within Temptation potrafili stworzyć własny, niepowtarzalny świat, w którym ciężkie gitary spotykały się z baśniową melodyjnością i romantyczną wyobraźnią. <strong>„Ice Queen”</strong> nadal brzmi znakomicie. Charakterystyczna melodia, symfoniczne tło i głos Sharon tworzą kompozycję, która mimo upływu ponad dwóch dekad nie straciła uroku. Reakcja amsterdamskiej publiczności pokazuje, że nie jestem osamotniony w tym sentymencie. Tysiące ludzi śpiewających razem z zespołem przypominają, jak wielkie znaczenie mogą posiadać piosenki towarzyszące nam przez wiele lat.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Mother Earth”</strong> jest zakończeniem niemal idealnym. Rozbudowana melodia, folkowe inspiracje i monumentalne aranżacje tworzą atmosferę epickiej opowieści. Można odnaleźć tutaj coś z <strong>„Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkiena</strong>, gdzie natura posiada własną pamięć, a krajobraz staje się częścią historii. To muzyka, która nie potrzebuje komentować bieżących wydarzeń, aby przemawiać do wyobraźni. Po ciężkich gitarach, elektronicznych eksperymentach i społecznych deklaracjach Within Temptation wracają do własnych korzeni. Dla mnie to najbardziej naturalny finał całego widowiska. Nie dlatego, że zespół powinien pozostać wierny stylistyce sprzed dwudziestu lat, ale ponieważ właśnie w tych kompozycjach odnajduję jego najbardziej charakterystyczną osobowość.</p><h3><strong>Sharon den Adel i muzycy Within Temptation. Perfekcja, która czasami przeszkadza</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>Sharon den Adel</strong> znajduje się w znakomitej formie wokalnej. Potrafi śpiewać monumentalnie, delikatnie, dramatycznie i niemal popowo, nie tracąc rozpoznawalnej barwy. Nie oznacza to jednak, że koncert jest dziełem wyłącznie wokalistki. <strong>Ruud Jolie i Stefan Helleblad</strong> tworzą gitarowy fundament, <strong>Jeroen van Veen</strong> odpowiada za bas, a <strong>Mike Coolen</strong> prowadzi perkusję z imponującą precyzją. Zespół brzmi potężnie, a jego wykonanie jest niemal pozbawione słabych momentów. Właśnie ta perfekcja budzi jednak moje największe zastrzeżenie.</p><p style="text-align:justify;">Lubię koncerty, podczas których muzyka oddycha, a wykonawcy pozwalają sobie na nieprzewidziane zmiany. Uwielbiam momenty, gdy gitarzysta przedłuża solówkę, perkusista zmienia akcenty, a wokalista inaczej interpretuje dobrze znaną frazę. <strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam”</strong> oferuje takich chwil stosunkowo niewiele. Rozbudowane partie symfoniczne i część elektronicznych elementów pochodzą z wcześniej przygotowanych ścieżek, a sceniczna produkcja wymaga niemal matematycznej dokładności. Rozumiem to rozwiązanie. Wielkie widowisko z ogniem, ruchomymi konstrukcjami i projekcjami nie może opierać się na pełnej improwizacji. Jednak chwilami odnoszę wrażenie, że muzyka została podporządkowana technicznej perfekcji. <strong>Dlatego szczególnie polecam wersję filmową koncertu.</strong> Dopiero obraz pozwala w pełni docenić scenografię i zrozumieć, dlaczego zespół wybrał właśnie taki sposób realizacji.</p><h2>Co napisali krytycy? Zachwyt i kilka uzasadnionych zastrzeżeń</h2><p style="text-align:justify;"><strong>Adam Brennan z „Metal Hammer”</strong> określił wydawnictwo jako <strong>„a refined arena show with all the hits”</strong>, czyli dopracowany koncert arenowy ze wszystkimi przebojami. Trudno o celniejszą charakterystykę. Within Temptation prezentują znakomitą formę, ale nie próbują radykalnie zmieniać własnych kompozycji. <strong>Amber Brooks z „Distorted Sound Magazine”</strong> przyznała albumowi <strong>7/10</strong>, doceniając jakość wykonania, scenografię, formę Sharon i duet z Amy Lee. Zwróciła jednak uwagę na słabsze fragmenty, szczególnie bardziej popowy charakter „Supernova” oraz wykorzystanie przygotowanych ścieżek w „Don't Pray for Me”. Podzielam część tych zastrzeżeń. Wydawnictwo jest momentami zbyt dokładnie zaplanowane, a elektroniczna produkcja nie zawsze wzmacnia koncertową energię.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Lee Carter z „Devolution Magazine”</strong> zauważył, że zespoły symfonicznometalowe najpełniej realizowałyby swoją wizję, występując z prawdziwą orkiestrą. Logistyka i koszty sprawiają jednak, że podobne rozwiązanie nie zawsze jest możliwe. Mimo tego recenzent docenił potęgę widowiska, pisząc <strong>„It still packs a terrific punch”</strong> – „Wciąż ma potężną siłę uderzenia”. Z kolei <strong>Moritz Grütz z niemieckiego Metal1.info</strong> przyznał albumowi <strong>9,5/10</strong>, szczególnie wysoko oceniając produkcję i realizację filmową. Te opinie pokazują, jak różne mogą być oczekiwania wobec albumu koncertowego. Jedni poszukują spontaniczności i muzycznego ryzyka, inni cenią perfekcyjne wykonanie oraz widowiskową oprawę. Ja sam znajduję się gdzieś pomiędzy tymi podejściami. Potrafię docenić rozmach Within Temptation, ale czasami chciałbym usłyszeć odrobinę więcej nieprzewidywalności.</p><h2>Zamiast zakończenia. Muzyka, do której warto wracać</h2><p style="text-align:justify;">Kiedy słucham <strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam”</strong>, coraz wyraźniej rozumiem, że moja relacja z muzyką Within Temptation jest w dużej mierze opowieścią o przemijaniu. Nie dlatego, że zespół utracił artystyczną siłę. Przeciwnie. Sharon i jej muzycy nadal potrafią tworzyć imponujące widowiska, a ich współczesny repertuar posiada wiele wartościowych kompozycji. Zmienił się jednak język, którym opowiadają własne historie. Dawniej dominowały baśniowe obrazy, gotycki romantyzm i symfoniczne melodie. Dzisiaj coraz częściej pojawiają się tematy wojny, społecznych konfliktów, osobistej straty i potrzeby niezależności.</p><p style="text-align:justify;">W <strong>„Mistrzu i Małgorzacie” Michaiła Bułhakowa</strong> fantastyka wkraczała do codziennej rzeczywistości, zmieniając sposób, w jaki bohaterowie postrzegali własne życie. Historia Within Temptation przebiegała niemal odwrotnie. Zaczynali od muzycznych baśni, by z czasem coraz mocniej przyglądać się prawdziwemu światu. Nie wszystkie rezultaty tej przemiany budzą mój entuzjazm. Czasami tęsknię za melodiami z „Mother Earth” i atmosferą „The Silent Force”. Ale nie oczekuję przecież, że artyści będą przez całe życie nagrywać tę samą płytę. Muzyka, podobnie jak literatura, powinna rozwijać się razem ze swoimi twórcami.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” jest dla mnie przede wszystkim spotkaniem z zespołem, którego muzyka towarzyszyła mi przez wiele lat.</strong> Są tutaj utwory, do których wracam z sentymentem, i takie, które dopiero z czasem zacząłem doceniać. Jest monumentalna scenografia, potężne brzmienie i znakomita forma Sharon. Jest również kilka rozwiązań, które nie do końca mnie przekonują. Nie zamierzam udawać, że każde elektroniczne brzmienie stanowi artystyczny postęp, a każda perfekcyjnie zaprogramowana aranżacja musi być lepsza od bardziej spontanicznego wykonania.</p><p style="text-align:justify;">Największe emocje wywołuje jednak nie sceniczny ogień ani monumentalne dekoracje. Pozostaje nim moment, w którym Sharon den Adel i Amy Lee stoją obok siebie podczas „The Reckoning”. Dwa głosy, dwie muzyczne historie i tysiące słuchaczy, którzy przez kilka minut mogą poczuć, że uczestniczą w czymś wyjątkowym. Właśnie dla takich chwil warto słuchać albumów koncertowych.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” nie jest najlepszym koncertowym albumem, jaki słyszałem. Jest jednak jednym z tych wydawnictw, które przypominają mi, dlaczego przed laty pokochałem muzykę Within Temptation.</strong></p><p>Za melodie, które potrafią przenieść człowieka w inny świat.</p><p>Za głos Sharon, którego nie sposób pomylić z żadnym innym.</p><p>Za gitarowe riffy, które nawet po latach potrafią wywołać dreszcz.</p><p>I za przekonanie, że muzyka może pozostać piękna, nawet kiedy opowiada o rzeczach bolesnych.</p><p>Bo kiedy dwa światy spotykają się w ogniu, nie zawsze musi dojść do katastrofy.</p><p>Czasami rodzi się z tego dźwięk, do którego chce się wracać.</p><h3>&nbsp;Ocena końcowa: 8,5/10</h3><p><strong>„Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” (2024) to imponujący dokument koncertowej dojrzałości Within Temptation</strong>, łączący klasyczny <strong>gothic i symphonic metal</strong> z nowoczesnym <strong>alternative metalem i elektroniką</strong>. Czternaście kompozycji tworzy przekrój historii zespołu, od „Ice Queen” i „Mother Earth” po „Raise Your Banner” i „Don't Pray for Me”.</p><p><strong>Największe atuty:</strong> znakomita forma Sharon den Adel, emocjonalny duet z Amy Lee w „The Reckoning”, potężne gitarowe brzmienie, doskonała jakość dźwięku i efektowna scenografia. Szczególnie wysoko oceniam „Our Solemn Hour”, „Angels”, „The Reckoning”, „All I Need”, „Ice Queen” i „Mother Earth”.</p><p><strong>Największe słabości:</strong> ograniczona spontaniczność, odtwarzane partie symfoniczne, przewidywalny dobór repertuaru i kilka utworów, w których elektronika zbyt mocno dominuje nad naturalnym rockowym brzmieniem.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To album, który warto poznać przede wszystkim w wersji filmowej. <strong>Within Temptation</strong> pozostają znakomitym zespołem koncertowym, choć ich współczesna muzyka nie zawsze posiada dawną baśniową tajemniczość. Dla miłośników <strong>Evanescence, Nightwish, Epiki, Delain i Lacuny Coil</strong> jest to wydawnictwo szczególnie interesujące.</p><p><i>Within Temptation – „Worlds Collide Tour – Live in Amsterdam” (Force Music Recordings, 21 czerwca 2024). Nagranie: Ziggo Dome, Amsterdam, listopad 2022 roku. Czternaście utworów, około 71 minut. Gościnnie: Amy Lee z Evanescence w „The Reckoning”. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Metal Hammer”, „Distorted Sound Magazine”, „Devolution Magazine” i Metal1.info. Interpretacje, odniesienia literackie i ocena 8,5/10 stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Suede – „Head Music” (1999). Piękni ludzie, brudne sny. Ostatni taniec przed końcem wieku]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57440,suede-head-music-1999-piekni-ludzie-brudne-sny-ostatni-taniec-przed-koncem-wieku</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57440,suede-head-music-1999-piekni-ludzie-brudne-sny-ostatni-taniec-przed-koncem-wieku</guid>
            <pubDate>Sat, 07 Nov 2026 09:15:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-suede-head-music-1999-piekni-ludzie-brudne-sny-ostatni-taniec-przed-koncem-wieku-1794039900.png</url>
                        <title>Suede – „Head Music” (1999). Piękni ludzie, brudne sny. Ostatni taniec przed końcem wieku</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57440,suede-head-music-1999-piekni-ludzie-brudne-sny-ostatni-taniec-przed-koncem-wieku</link>
                    </image><description>Londyn końca lat dziewięćdziesiątych nie przypominał już miasta, które kilka lat wcześniej zakochało się w britpopie. Imprezy trwały, neony świeciły coraz mocniej, a ludzie, którzy niedawno śpiewali o młodości, seksie i wolności, zaczynali odkrywać, że poranki bywają znacznie bardziej bolesne niż noce. Britpop utracił niewinność, narkotyki przestały być obietnicą przygody, a piękni chłopcy w obcisłych koszulach coraz częściej wyglądali jak bohaterowie powieści Breta Eastona Ellisa, którzy zgubili drogę z klubu do własnego mieszkania. W takim świecie pojawił się „Head Music”, czwarty album Suede. Brett Anderson nie był już młodym dandyskiem rzucającym wyzwanie brytyjskiej obyczajowości. Przypominał raczej arystokratę dekadencji, który po całonocnym przyjęciu patrzy w lustro i odkrywa, że makijaż nie potrafi ukryć zmęczenia. Richard Oakes nadal umiał podpalić piosenkę jednym gitarowym riffem, Neil Codling otwierał drzwi do elektronicznego świata, a producent Steve Osborne pokrywał wszystko połyskiem syntezatorów i klubowych rytmów. Powstała płyta pełna sprzeczności: zmysłowa i chłodna, przebojowa i dziwaczna, chwilami olśniewająca, a miejscami ocierająca się o autoparodię. „Head Music” nie jest największym arcydziełem Suede. To fascynujący portret zespołu, który próbował zatańczyć w przyszłość, choć jedną nogą nadal tkwił w ruinach własnych marzeń.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <section style="max-width:850px;margin:28px auto;padding:0;overflow:hidden;background:#f3f6f3;border:1px solid #dce6dd;border-left:6px solid #16803b;border-radius:12px;font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;color:#26312a;line-height:1.75;box-shadow:0 5px 20px rgba(0,0,0,.08);">  <div style="background:linear-gradient(115deg,#15271e 0%,#292039 70%,#4b263d 100%);padding:24px 27px;color:#fff;">    <div style="font-size:12px;font-weight:700;letter-spacing:2px;text-transform:uppercase;color:#a3e1b3;margin-bottom:8px;">      ♪ NASZTOMASZOW.PL | RECENZJE MUZYCZNE    </div>    <h2 style="margin:0;font-size:25px;line-height:1.3;color:#fff;font-weight:800;">      Suede – Head Music      <span style="display:block;font-size:19px;font-weight:500;color:#efd7e9;margin-top:6px;">        Cała recenzja w kilku taktach      </span>    </h2>    <div style="width:82px;height:3px;background:#e23b45;margin-top:17px;"></div>  </div>  <div style="padding:23px 27px;">    <p style="margin:0 0 14px;">      <strong>„Head Music” (1999)</strong> to czwarty album      <strong>Suede</strong> – zespołu, który pomógł zdefiniować      brytyjski rock lat dziewięćdziesiątych.      <strong>Brett Anderson</strong> i jego muzycy połączyli      <strong>britpop, glam rock i elektronikę</strong>,      próbując odnaleźć nowe brzmienie u schyłku epoki.    </p>    <p style="margin:0 0 14px;">      <strong>Najważniejsze utwory:</strong>      „Electricity”, „Can't Get Enough”,      „Everything Will Flow”, „She's in Fashion”,      „Hi-Fi” i „Indian Strings”.      To właśnie w nich taneczna energia, zmysłowość      i melancholia tworzą najbardziej przekonującą całość.    </p>    <p style="margin:0 0 14px;">      <strong>Co wyróżnia album?</strong>      Charakterystyczny wokal Bretta Andersona,      gitarowe riffy Richarda Oakesa,      syntezatory Neila Codlinga i produkcja      <strong>Steve'a Osborne'a</strong>.      Płyta zdobyła pierwsze miejsce brytyjskiej      listy albumów, choć krytycy różnili się      w ocenie elektronicznych eksperymentów.    </p>    <p style="margin:0 0 18px;">      <strong>Największa słabość?</strong>      Nierówny poziom kompozycji i kilka pomysłów,      którym zabrakło wyrazistych melodii.      <strong>Największa zaleta?</strong>      Umiejętność połączenia przebojowego popu      z dekadencką atmosferą końca lat dziewięćdziesiątych.    </p>    <div style="border-top:1px solid #d6e0d7;padding-top:16px;margin-bottom:18px;">      <p style="margin:0;font-style:italic;color:#394a3f;font-size:16px;">        „Head Music” jest ścieżką dźwiękową do imprezy,        z której wszyscy powinni już wrócić do domu,        ale nikt nie ma odwagi pierwszy wyjść.      </p>    </div>    <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;justify-content:space-between;align-items:center;gap:12px;background:#173b2b;border-radius:9px;padding:15px 18px;">      <div>        <div style="color:#b6dcc1;font-size:11px;font-weight:700;letter-spacing:1.2px;text-transform:uppercase;">          Ocena redakcyjna        </div>        <div style="color:#fff;font-size:15px;font-weight:700;margin-top:3px;">          Piękni ludzie, brudne sny        </div>      </div>      <div style="color:#fff;font-size:31px;font-weight:800;white-space:nowrap;">        8<span style="font-size:18px;color:#bdd3c4;">/10</span>      </div>    </div>    <div style="margin-top:16px;font-size:12px;color:#708375;">      NaszTomaszow.pl – Codziennie blisko Ciebie    </div>  </div></section><h2>Suede po „Coming Up”. Koniec britpopowej niewinności</h2><p><strong>Historia Suede należy do najważniejszych rozdziałów brytyjskiego rocka lat dziewięćdziesiątych.</strong> Debiutancki <strong>„Suede” (1993)</strong> uczynił z grupy sensację, zanim jeszcze określenie britpop stało się wygodną etykietą przemysłu muzycznego. Brett Anderson i Bernard Butler połączyli glam rock Davida Bowiego z melancholią The Smiths i zmysłowością brytyjskiego rocka alternatywnego. <strong>„Dog Man Star” (1994)</strong> przyniósł monumentalne aranżacje, romantyczny dramatyzm i rozpad twórczego partnerstwa. Odejście Butlera mogło zakończyć karierę zespołu, ale młody Richard Oakes nadał mu nową energię. <strong>„Coming Up” (1996)</strong> okazał się triumfem melodyjnego pop rocka. „Trash”, „Beautiful Ones”, „Filmstar” i „Saturday Night” przywróciły Suede popularność, pokazując, że grupa potrafi tworzyć przebojowe piosenki bez rezygnowania ze swojej osobowości. Sukces postawił jednak muzyków przed pytaniem: co dalej, skoro przepis na popularność został już odkryty?</p><p>Pod koniec dekady <strong>britpop znajdował się w odwrocie</strong>. Oasis coraz mocniej odczuwali ciężar własnej legendy, Blur eksperymentowali z amerykańskim rockiem alternatywnym, a muzyka elektroniczna przenikała do głównego nurtu. Suede postanowili połączyć gitarową energię z klubowym pulsem. <strong>„Head Music” ukazał się 3 maja 1999 roku nakładem Nude Records</strong>, a jego producentem został <strong>Steve Osborne</strong>, współpracujący wcześniej między innymi z New Order i Happy Mondays. Zastąpił Eda Bullera, odpowiedzialnego za poprzednie albumy grupy. W składzie pozostawali <strong>Brett Anderson, Richard Oakes, Neil Codling, Mat Osman i Simon Gilbert</strong>. Trzynaście kompozycji łączyło <strong>glam rock, britpop, alternatywny rock i elektronikę</strong>, tworząc materiał bardziej zróżnicowany niż „Coming Up”. Pomimo niejednoznacznych recenzji płyta dotarła do pierwszego miejsca brytyjskiej listy sprzedaży.</p><p>Nie była to jednak radykalna zmiana porównywalna z berlińskimi eksperymentami Bowiego. Suede zachowali charakterystyczne melodie, gitarowe riffy i prowokacyjny styl Andersona. Elektronika miała odświeżyć brzmienie, nie zastąpić jego fundamentów. <strong>„Head Music” przypomina „Coming Up” oglądany przez kolorowe szkło po kilku nieprzespanych nocach.</strong> Wszystko wydaje się znajome, ale kontury są mniej wyraźne, a kolory bardziej nienaturalne.</p><h2>„Electricity”, „Savoir Faire” i „Can't Get Enough”. Prąd, seks i klubowe neony</h2><p>Album otwiera <strong>„Electricity”</strong>, jeden z najbardziej efektownych singli Suede. Gitarowy riff Richarda Oakesa natychmiast przyciąga uwagę, a elektroniczne efekty nadają kompozycji nowoczesny charakter. Brett Anderson śpiewa z mieszaniną prowokacji i elegancji, przypominając konferansjera zapraszającego publiczność na przyjęcie, podczas którego nikt nie zamierza przestrzegać zasad. To świetnie skonstruowany utwór, łączący glamrockową energię z klubowym rytmem. Słychać wpływy Davida Bowiego z okresu „Scary Monsters”, T. Rex i bardziej tanecznej odmiany rocka lat dziewięćdziesiątych. <strong>„Electricity” udowadnia, że Suede potrafili unowocześnić własny styl bez utraty przebojowości.</strong> Znacznie bardziej ryzykowny okazuje się <strong>„Savoir Faire”</strong>, oparty na niemal reggae'owym rytmie, elektronicznych ozdobnikach i charakterystycznym wokalu Andersona. To muzyczny eksperyment, którego rezultat nie jest całkowicie przekonujący. Melodia pozostaje mniej wyrazista, a aranżacja sprawia chwilami wrażenie żartu, którego sens znają wyłącznie jego autorzy.</p><p><strong>„Can't Get Enough”</strong> przywraca bardziej bezpośredni glam rock. Cięższe gitary, zdecydowany rytm i prowokacyjny wokal przywołują T. Rex oraz Iggy'ego Popa. Piosenka posiada niemal demonstracyjnie hedonistyczny charakter, ale pod powierzchnią rockowej energii kryje się emocjonalne zmęczenie. Tytułowe „nigdy dość” może oznaczać przecież nie tylko pragnienie kolejnych doznań, lecz również niezdolność do osiągnięcia satysfakcji. W <strong>„American Psycho” Breta Eastona Ellisa</strong> bohater funkcjonuje w świecie luksusu, konsumpcji i powierzchownych relacji, a im więcej posiada, tym bardziej staje się wewnętrznie pusty. Utwór Suede wywołuje podobne skojarzenie. Muzycznie pozostaje jednak przede wszystkim znakomitą, dynamiczną piosenką, która bez trudu mogłaby znaleźć się na „Coming Up”.</p><h2>„Everything Will Flow”, „Down” i „She's in Fashion”. Piękno po zakończeniu imprezy</h2><p><strong>„Everything Will Flow” jest jedną z najpiękniejszych kompozycji Suede z okresu po odejściu Bernarda Butlera.</strong> Melancholijna melodia, szerokie aranżacje i naturalnie prowadzony wokal Andersona tworzą piosenkę, której nie trzeba ozdabiać dodatkowymi efektami. Elektronika pozostaje dyskretna, a muzyka rozwija się z niemal filmową elegancją. To opowieść o zmianie i konieczności zaakceptowania rzeczywistości, której nie można zatrzymać. W przeciwieństwie do bardziej prowokacyjnych nagrań albumu Anderson rezygnuje tutaj z teatralnego gestu. W jego głosie pojawia się rzadko spotykany spokój, a refren posiada niezwykłą naturalność. To jeden z tych utworów, które mogłyby znaleźć miejsce na dowolnym z najlepszych wydawnictw zespołu. <strong>„Down”</strong> jest bardziej kameralny. Subtelna elektronika, spokojniejsze tempo i melancholijny śpiew tworzą atmosferę nocnego powrotu, gdy po wielogodzinnej zabawie pozostają już tylko zmęczenie i myśli, przed którymi próbowaliśmy uciec. Kompozycja nie posiada wielkiego refrenu, ale wyróżnia się nastrojem i emocjonalną powściągliwością.</p><p><strong>„She's in Fashion” należy do największych przebojów w historii Suede</strong>, choć trudno nazwać ją zwyczajną popową piosenką. Delikatna elektronika, miękki rytm i niemal leniwa interpretacja Andersona tworzą atmosferę elegancji, za którą kryje się wyraźny chłód. Tytułowa bohaterka świetnie odnajduje się w świecie mody, reklamy i towarzyskich konwencji. Jej życie wygląda atrakcyjnie, ale wydaje się podporządkowane własnemu wizerunkowi. To portret człowieka, który bardziej istnieje w spojrzeniach innych niż we własnych doświadczeniach. Muzycznie utwór przywołuje późne <strong>Roxy Music</strong>, szczególnie „Avalon”, oraz elektroniczny pop lat osiemdziesiątych. Wyobrażam sobie jego bohaterkę jako postać z <strong>„Powiększenia” Michelangela Antonioniego</strong>, gdzie modne londyńskie środowisko i piękne twarze nie potrafią ukryć wewnętrznej pustki. Anderson tworzy podobny obraz za pomocą kilku prostych zdań i wyjątkowo sugestywnej melodii. Z dzisiejszej perspektywy piosenka brzmi niemal jak zapowiedź kultury mediów społecznościowych, w której wizerunek coraz częściej staje się najważniejszą częścią tożsamości.</p><h2>„Asbestos”, „Head Music” i „Elephant Man”. Eksperyment czy autoparodia?</h2><p><strong>„Asbestos”</strong> należy do bardziej niepokojących fragmentów albumu. Elektroniczne faktury, nerwowy rytm i niemal obsesyjny wokal Andersona tworzą duszną atmosferę. Utwór nie posiada przebojowej siły najlepszych nagrań Suede, ale wprowadza do płyty potrzebny element niepewności. Tytułowy azbest można potraktować jako metaforę czegoś szkodliwego, co przez długi czas pozostaje niewidoczne. Bardziej interesująca od dosłownej interpretacji tekstu jest jednak sama muzyka – chłodna, miejska i pozbawiona romantycznego komfortu. <strong>Tytułowy „Head Music”</strong> stanowi jeszcze dalej posunięty eksperyment. Elektroniczny rytm, dziwaczne efekty i przewrotna interpretacja Andersona sprawiają, że kompozycja brzmi niemal jak muzyczny żart. Niektóre rozwiązania są interesujące, inne wydają się wymuszone. To przykład sytuacji, w której artystyczna odwaga nie wystarcza do stworzenia naprawdę dobrej piosenki.</p><p><strong>„Elephant Man”</strong> powraca do glam rocka lat siedemdziesiątych, wykorzystując cięższe gitary, prosty rytm i demonstracyjnie przerysowaną ekspresję. Słychać tutaj T. Rex i Slade, ale brakuje charakterystycznej elegancji najlepszych nagrań Suede. Kompozycja ma energię oraz poczucie humoru, jednak jej prymitywna melodyka i przesadzona aranżacja mogą irytować. To jeden z momentów, kiedy zespół niebezpiecznie zbliża się do autoparodii. <strong>Największym problemem „Head Music” nie jest brak pomysłów, lecz niedostateczna selekcja materiału.</strong> Album zawiera kompozycje znakomite, ale również takie, które sprawiają wrażenie studyjnych eksperymentów pozostawionych na płycie bardziej z ciekawości niż z przekonania o ich wartości.</p><h2>„Hi-Fi”, „Indian Strings” i „He's Gone”. Kiedy elektroniczny blask zaczyna gasnąć</h2><p><strong>„Hi-Fi”</strong> jest jednym z bardziej udanych przykładów wykorzystania elektroniki. Chłodne syntezatory, wyrazisty rytm i sposób prowadzenia melodii przywołują <strong>New Order</strong>, choć Suede zachowują własny charakter. Steve Osborne nie ogranicza się tutaj do dodawania efektów do tradycyjnej rockowej piosenki. Zmienia sposób budowania aranżacji, pozwalając rytmowi przejąć inicjatywę. Rezultat jest intrygujący, lecz emocjonalnie mniej przekonujący niż najlepsze ballady grupy. <strong>„Indian Strings”</strong> przywraca bardziej melancholijny nastrój. Delikatne elementy psychodeliczne współgrają z gitarową melodią, a Anderson śpiewa spokojniej, bez nadmiernej teatralności. Utwór posiada coś z atmosfery „Dog Man Star”, choć pozostaje bardziej kameralny. To jeden z najmocniejszych dowodów, że zespół nadal potrafił tworzyć muzykę poruszającą bez sięgania po monumentalne aranżacje.</p><p><strong>„He's Gone”</strong> utrzymany jest w bardziej posępnym tonie. Spokojne tempo, subtelne instrumentarium i skupiony wokal tworzą nastrój straty. Kompozycja posiada emocjonalną wiarygodność, ale rozwija się przewidywalnie i nie dorównuje najlepszym balladom Suede pod względem melodyjnej wyrazistości. Album zamyka <strong>„Crack in the Union Jack”</strong>, utwór o symbolicznym tytule, który można odczytywać jako obraz pęknięcia w brytyjskiej tożsamości końca wieku. Muzyka jest kameralna, niemal pozbawiona efektownej kulminacji. Zamiast wielkiego finału otrzymujemy spokojne wyciszenie. To interesująca decyzja dramaturgiczna: po albumie wypełnionym taneczną energią i elektronicznymi eksperymentami zostaje niewiele więcej niż głos Andersona i poczucie zmęczenia. W <strong>„Ziemi jałowej” T.S. Eliota</strong> rzeczywistość rozpada się na fragmenty, a dawne symbole tracą oczywiste znaczenie. „Crack in the Union Jack” wywołuje podobne skojarzenie, choć Suede posługują się znacznie prostszymi środkami. To nie polityczny manifest, ale sugestywne zakończenie albumu wydanego kilka miesięcy przed nadejściem nowego tysiąclecia.</p><h2>Krytycy o „Head Music”. Między geniuszem a nonsensem</h2><p><strong>„Head Music” podzielił krytyków</strong>, choć większość recenzentów dostrzegała jego przebojowy potencjał i odwagę stylistyczną. <strong>Andy Gill z „The Independent”</strong>, w tekście opublikowanym 29 kwietnia 1999 roku, określił album jako <strong>„broader in musical conception than their previous albums”</strong>, czyli szerszy pod względem koncepcji muzycznej niż wcześniejsze wydawnictwa zespołu. Zwrócił uwagę na znaczenie Steve’a Osborne’a, który wprowadził większą rytmiczną swobodę i nowoczesne brzmienie. Suede przestali traktować kulturę klubową wyłącznie jako temat piosenek, zaczynając wykorzystywać jej muzyczny język. To trafna obserwacja, szczególnie w odniesieniu do „Hi-Fi”, „She's in Fashion” i „Savoir Faire”.</p><p><strong>Ted Kessler z „NME”</strong> ocenił album na <strong>7/10</strong>, używając określenia <strong>„hair-raising pop”</strong>, czyli pop zdolny wywoływać dreszcz emocji. Jednocześnie zarzucał Andersonowi powracanie do dobrze znanych tematów seksu, narkotyków i życia na brytyjskich przedmieściach. Zastrzeżenie wydaje się uzasadnione. Teksty na „Head Music” rzadko dorównują obrazowością „The Asphalt World”, „The Wild Ones” czy „Still Life”. <strong>Laura Lee Davies z „Time Out”</strong> dostrzegła natomiast w płycie cienką granicę pomiędzy geniuszem a nonsensem. To wyjątkowo celna charakterystyka albumu, którego najbardziej odważne pomysły nie zawsze kończą się artystycznym sukcesem.</p><p><strong>Stephen Thomas Erlewine z AllMusic</strong> był bardziej sceptyczny. Jego zdaniem „Head Music” stanowi przede wszystkim kontynuację „Coming Up”, wzbogaconą elektroniką i tanecznymi rytmami. Docenił „Electricity”, „Can't Get Enough” i „She's in Fashion”, ale uważał, że nowe brzmienie nie zawsze przekłada się na istotne zmiany kompozycyjne. W podsumowaniu użył określenia <strong>„Nobody makes cheap sleaze sound so alluring”</strong> – nikt nie potrafi sprawić, by tania dekadencja brzmiała tak kusząco. W tej ironicznej uwadze zawarta jest istota stylu Suede. Zespół potrafił zamieniać kicz, prowokację i przesadę w muzykę o wyjątkowym uroku. Bardziej przychylnie wypowiadali się niektórzy niemieccy krytycy, między innymi autorzy <strong>laut.de</strong>, podczas gdy <strong>Plattentests.de</strong> przyznał albumowi <strong>6/10</strong>, wskazując na ograniczenia elektronicznego eksperymentu. Opinie te potwierdzają, że <strong>„Head Music” pozostaje jednym z najbardziej niejednoznacznych albumów w dyskografii Suede</strong>. Nie każda kompozycja zasługuje na zachwyt, ale całość trudno uznać za artystyczną porażkę.</p><h2>Brett Anderson, Richard Oakes i Neil Codling. Trzy temperamenty</h2><p><strong>Brett Anderson</strong> nadal pozostaje najważniejszą osobowością Suede. Jego głos łączy zmysłowość, teatralność i melancholię, pozwalając rozpoznać zespół po kilku sekundach. Na „Head Music” wokalista częściej wykorzystuje jednak chłodniejszą, bardziej ironiczną ekspresję. W porównaniu z „Dog Man Star” rzadziej buduje wielkie dramatyczne kulminacje, lepiej odnajdując się w elektronicznych aranżacjach. <strong>Richard Oakes</strong> jest znakomitym gitarzystą i kompozytorem, którego największą zaletą pozostaje umiejętność tworzenia efektownych riffów podporządkowanych strukturze piosenki. „Electricity” i „Can't Get Enough” pokazują, że potrafił znakomicie rozwijać glamrockową tradycję zespołu. Istotną rolę odgrywa również <strong>Neil Codling</strong>, którego klawisze i zainteresowanie elektroniką poszerzają brzmieniowe możliwości grupy. Nie można zapominać o <strong>Macie Osmanie i Simonie Gilbercie</strong>, zapewniających muzyce rytmiczną stabilność. Ich współpraca ze Steve’em Osborne’em pozwoliła stworzyć produkcję bardziej przestrzenną i nowoczesną, choć chwilami nazbyt wygładzoną.</p><h2>Zamiast zakończenia. Ostatni taniec przed końcem wieku</h2><p>W <strong>„Portrecie Doriana Graya” Oscara Wilde’a</strong> piękno staje się zarówno przywilejem, jak i przekleństwem. Bohater może zachować młodość oraz atrakcyjność, ale każda kolejna próba ucieczki przed konsekwencjami własnych wyborów prowadzi do coraz głębszego rozpadu. <strong>„Head Music” Suede</strong> wywołuje podobne skojarzenie. To album zespołu, który nadal potrafił tworzyć piękne melodie, lecz coraz częściej dostrzegał cenę życia podporządkowanego poszukiwaniu kolejnych doznań. Brett Anderson nie staje się moralistą. Nadal fascynuje go świat nocnych klubów, pięknych twarzy, narkotycznych eksperymentów i seksualnej niejednoznaczności. Zmienia się jednak perspektywa. Bohaterowie pierwszych albumów byli młodymi buntownikami odrzucającymi społeczne konwenanse. Pod koniec dekady coraz bardziej przypominają ludzi próbujących zachować iluzję własnej wyjątkowości.</p><p><strong>„Head Music” nie jest arcydziełem.</strong> Posiada zbyt wiele słabszych momentów, aby dorównać „Dog Man Star”, a niektóre eksperymenty elektroniczne okazują się powierzchowne. Teksty Andersona bywają powtarzalne, część melodii nie posiada odpowiedniej siły, a album sprawiałby lepsze wrażenie po usunięciu kilku kompozycji. Jednak <strong>„Electricity”, „Can't Get Enough”, „Everything Will Flow”, „She's in Fashion” i „Indian Strings”</strong> należą do najbardziej interesujących nagrań zespołu z drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych. W najlepszych chwilach Suede udowadniają, że glam rock, britpop i elektronika mogą tworzyć przekonującą całość.</p><p>Największą wartością wydawnictwa pozostaje jednak atmosfera. <strong>„Head Music” jest ścieżką dźwiękową do imprezy, z której wszyscy powinni już wrócić do domu, ale nikt nie ma odwagi pierwszy wyjść.</strong> To muzyczny portret końca wieku, gdy kultura popularna zachwycała się technologią, konsumpcją i nieograniczonymi możliwościami, ale coraz trudniej było ukryć emocjonalne zmęczenie. Wyobrażam sobie Bretta Andersona wychodzącego z londyńskiego klubu tuż przed świtem. Na ulicach leżą puste butelki, neony gasną, a miasto powoli wraca do codziennego życia. Wokalista poprawia kołnierz, zapala papierosa i rusza przed siebie. Nie wie jeszcze, dokąd pójdzie. Ale muzyka nadal gra.</p><p><strong>„Head Music” nie jest najpiękniejszym albumem Suede. Jest za to jednym z najbardziej wymownych portretów chwili, kiedy wielka muzyczna dekada dobiegła końca, a jej bohaterowie nie byli jeszcze gotowi opuścić sceny.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 8/10</h3><p><strong>„Head Music” Suede (1999) to ambitny, nierówny, ale fascynujący album, łączący britpop, glam rock, elektroniczny pop i alternatywny rock.</strong> Trzynaście kompozycji tworzy muzyczny obraz końca lat dziewięćdziesiątych, w którym taneczna energia spotyka się z melancholią i dekadencką estetyką. Najważniejsze utwory to <strong>„Electricity”, „Can't Get Enough”, „Everything Will Flow”, „She's in Fashion”, „Hi-Fi” i „Indian Strings”</strong>. Największymi zaletami pozostają wokal Bretta Andersona, gitarowe partie Richarda Oakesa, elektroniczne pomysły Neila Codlinga oraz produkcja Steve’a Osborne’a. Najpoważniejsze słabości to nierówny poziom materiału, miejscami powierzchowne eksperymenty i powtarzalność tekstów.</p><p><strong>Werdykt:</strong> „Head Music” nie dorównuje artystycznej sile „Dog Man Star” ani przebojowej konsekwencji „Coming Up”, ale pozostaje wartościowym dokumentem przemian brytyjskiego rocka u schyłku XX wieku. Dla miłośników <strong>Davida Bowiego, Roxy Music, Pulp, Blur, New Order, Depeche Mode i klasycznego britpopu</strong> to album zdecydowanie wart ponownego odkrycia.</p><p><i>Suede – „Head Music” (Nude Records, 3 maja 1999). Produkcja: Steve Osborne. Skład: Brett Anderson, Richard Oakes, Neil Codling, Mat Osman i Simon Gilbert. Trzynaście utworów. Pierwsze miejsce brytyjskiej listy albumów. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „The Independent”, „NME”, „Time Out”, AllMusic, laut.de i Plattentests.de. Literackie porównania, interpretacje i ocena 8/10 stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Linkin Park – „Meteora” (2003). Krzyk pokolenia, które chciało zostać usłyszane]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57417,linkin-park-meteora-2003-krzyk-pokolenia-ktore-chcialo-zostac-uslyszane</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57417,linkin-park-meteora-2003-krzyk-pokolenia-ktore-chcialo-zostac-uslyszane</guid>
            <pubDate>Fri, 06 Nov 2026 08:58:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-linkin-park-meteora-2003-krzyk-pokolenia-ktore-chcialo-zostac-uslyszane-1793952248.png</url>
                        <title>Linkin Park – „Meteora” (2003). Krzyk pokolenia, które chciało zostać usłyszane</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57417,linkin-park-meteora-2003-krzyk-pokolenia-ktore-chcialo-zostac-uslyszane</link>
                    </image><description>Nie każda ważna płyta musi zmieniać historię muzyki. Czasami wystarczy, że trafia do ludzi w odpowiednim momencie i pozwala im zrozumieć własne emocje. „Meteora” Linkin Park była właśnie takim albumem. W 2003 roku, kiedy świat coraz szybciej wkraczał w epokę internetu i cyfrowej komunikacji, miliony młodych ludzi mierzyły się z problemami znanymi od pokoleń: niezrozumieniem, presją otoczenia, konfliktami i potrzebą niezależności. Linkin Park potrafili nadać tym doświadczeniom muzyczną formę. Chester Bennington śpiewał z niezwykłą intensywnością, Mike Shinoda wnosił rytmiczną precyzję i hiphopową narrację, a pozostali muzycy łączyli ciężkie gitary z elektroniką i melodyjnymi refrenami. Powstała płyta, której siłą nie była stylistyczna rewolucja, lecz umiejętność bezpośredniego wyrażania emocji. „Meteora” nie odkrywała nowych muzycznych światów. Doskonaliła język znany z „Hybrid Theory”, tworząc jeden z najbardziej rozpoznawalnych albumów rockowych początku XXI wieku.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <section style="max-width:850px;margin:28px auto;padding:26px 28px;background:#f1f5f1;border-left:6px solid #16803b;border-radius:12px;box-shadow:0 4px 18px rgba(0,0,0,.09);font-family:Arial,Helvetica,sans-serif;color:#232b26;line-height:1.7;">  <div style="font-size:13px;font-weight:700;letter-spacing:1.5px;text-transform:uppercase;color:#16803b;margin-bottom:7px;">    NASZTOMASZOW.PL | RECENZJE MUZYCZNE  </div>  <h2 style="margin:0 0 17px;font-size:25px;line-height:1.25;color:#143b25;">    Nasz artykuł w skrócie  </h2>  <div style="height:3px;width:80px;background:#bb2228;margin-bottom:20px;"></div>  <p style="margin:0 0 14px;">    <strong>Linkin Park – „Meteora” (2003)</strong> to jeden z najważniejszych albumów nu metalu początku XXI wieku. Druga płyta amerykańskiego zespołu połączyła <strong>ciężkie gitarowe riffy, hip-hop, elektronikę i przebojowe melodie</strong>, stając się muzycznym głosem pokolenia dorastającego w świecie presji, konfliktów i potrzeby akceptacji.  </p>  <p style="margin:0 0 14px;">    <strong>Chester Bennington i Mike Shinoda</strong> stworzyli wyjątkowy duet wokalny, łączący emocjonalny śpiew i agresywny krzyk z rytmicznym rapem. Najważniejsze utwory albumu to <strong>„Somewhere I Belong”, „Faint”, „Breaking the Habit”, „From the Inside” i „Numb”</strong>.  </p>  <p style="margin:0 0 14px;">    Krytycy zarzucali płycie zbyt duże podobieństwo do debiutanckiego <strong>„Hybrid Theory”</strong> i przewidywalność części aranżacji. Jej siłą pozostały jednak znakomite refreny, zwarta konstrukcja i umiejętność przekazywania emocji w prosty, bezpośredni sposób.  </p>  <p style="margin:0 0 19px;">    <strong>Werdykt:</strong> „Meteora” nie była muzyczną rewolucją, ale stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i trwałych osiągnięć rocka pierwszej dekady XXI wieku.  </p>  <div style="background:#183628;border-radius:9px;padding:15px 20px;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;justify-content:space-between;gap:12px;">    <div style="color:#fff;font-weight:700;font-size:16px;">      OCENA REDAKCYJNA    </div>    <div style="color:#fff;font-size:26px;font-weight:800;">      9<span style="color:#cbd9cc;font-size:17px;">/10</span>    </div>  </div>  <div style="margin-top:15px;font-size:12px;color:#607367;">    NaszTomaszow.pl – Codziennie blisko Ciebie  </div></section><h2>Linkin Park po „Hybrid Theory”. Druga płyta pod presją wielkiego sukcesu</h2><p><strong>„Hybrid Theory” z 2000 roku</strong> uczynił z Linkin Park światową gwiazdę. Album połączył nu metal, hip-hop, elektronikę i popową melodyjność w sposób, który okazał się atrakcyjny dla niezwykle szerokiej publiczności. „One Step Closer”, „Crawling”, „Papercut” i „In the End” zdobyły ogromną popularność, a zespół musiał zmierzyć się z wyzwaniem nagrania następcy jednego z najlepiej sprzedających się debiutów rockowych swojej epoki. <strong>„Meteora” ukazała się 25 marca 2003 roku nakładem Warner Bros. Records</strong>. Za produkcję odpowiadali <strong>Don Gilmore i Linkin Park</strong>, natomiast miks przygotował <strong>Andy Wallace</strong>. Skład pozostał niezmieniony: <strong>Chester Bennington, Mike Shinoda, Brad Delson, Dave „Phoenix” Farrell, Rob Bourdon i Joe Hahn</strong>. Muzycy nie zdecydowali się na radykalną zmianę brzmienia. Postawili na większą dyscyplinę kompozycyjną, dopracowane aranżacje i jeszcze wyraźniejsze połączenie agresji z melodią.</p><p>Tytuł albumu nawiązuje do <strong>Meteorów w Grecji</strong>, niezwykłych formacji skalnych, na których wzniesiono klasztory. Nie oznacza to jednak, że płyta ma charakter koncepcyjny. Nazwa została wybrana przede wszystkim ze względu na swoją oryginalność i skojarzenia z monumentalnym krajobrazem. Okładka przedstawiająca artystę graffiti podczas pracy podkreślała z kolei związek zespołu z kulturą uliczną. W 2003 roku <strong>nu metal</strong> znajdował się już w fazie przesilenia. Korn, Limp Bizkit i Deftones zdobyli ogromną popularność, ale krytycy coraz częściej zarzucali całemu nurtowi przewidywalność. Linkin Park znaleźli się w szczególnej sytuacji. Byli zespołem niezwykle popularnym, ale jednocześnie traktowanym przez część recenzentów jako przedstawiciele muzyki podporządkowanej komercyjnym oczekiwaniom. <strong>„Meteora” nie próbowała zakończyć tego sporu. Pokazała raczej, jak skutecznie można rozwinąć sprawdzoną formułę.</strong></p><h2>„Don't Stay”, „Somewhere I Belong” i „Lying From You”. Mocny początek albumu</h2><p>Po krótkim, trzynastosekundowym wprowadzeniu <strong>„Foreword”</strong> rozpoczyna się <strong>„Don't Stay”</strong>, jedna z najcięższych kompozycji na płycie. Gitarowy riff Brada Delsona, zdecydowany rytm Roba Bourdona i agresywny wokal Chestera Benningtona tworzą utwór pełen napięcia. Tekst opowiada o potrzebie zakończenia relacji, która stała się źródłem konfliktu i rozczarowania. Muzycy wykorzystują prostą konstrukcję, ale osiągają bardzo przekonujący rezultat. Znacznie bardziej melodyjny jest <strong>„Somewhere I Belong”</strong>, pierwszy singiel promujący wydawnictwo. Elektroniczne tło, przetworzone gitarowe dźwięki i rap Mike’a Shinody prowadzą do rozbudowanego refrenu Benningtona. To jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów stylu Linkin Park. Bohater piosenki poszukuje miejsca, w którym będzie mógł funkcjonować bez konieczności spełniania cudzych oczekiwań. Można odnaleźć tutaj coś z emocjonalnej perspektywy Holdena Caulfielda, bohatera <strong>„Buszującego w zbożu” J.D. Salingera</strong>, który odrzucał świat dorosłych, nie potrafiąc jednocześnie odnaleźć dla siebie lepszej alternatywy. Porównanie nie dotyczy literackiej złożoności, lecz podobnego doświadczenia dorastania.</p><p><strong>„Lying From You”</strong> należy do najbardziej dynamicznych utworów albumu. Elektroniczne sample łączą się z mocnym gitarowym riffem, a Shinoda i Bennington prowadzą charakterystyczny wokalny dialog. Rapowane zwrotki są rytmiczne i precyzyjne, natomiast refren przynosi gwałtowną zmianę intensywności. Tekst dotyczy udawania kogoś innego pod wpływem presji otoczenia. Muzycznie nie jest to rozwiązanie nowe, ale kompozycja wyróżnia się świetnym tempem i umiejętnie budowanym napięciem. <strong>Linkin Park potrafili tworzyć bardzo skuteczne piosenki bez rozbudowanych solówek i instrumentalnych popisów.</strong> Ich największą zaletą pozostawało doskonałe wyczucie melodii oraz umiejętność łączenia różnych stylistyk w zwartą całość.</p><h2>„Hit the Floor”, „Easier to Run” i „Faint”. Trzy sposoby budowania napięcia</h2><p><strong>„Hit the Floor”</strong> jest jednym z najbardziej bezpośrednich przykładów rap metalu na „Meteora”. Gitarowe riffy posiadają niemal perkusyjny charakter, a całość opiera się na wyrazistym, hiphopowym rytmie. Utwór jest energetyczny, ale nie wyróżnia się szczególną oryginalnością. Znacznie ciekawszy pozostaje <strong>„Easier to Run”</strong>, w którym wolniejsze tempo, elektroniczne tło i melancholijna melodia tworzą bardziej refleksyjny nastrój. Chester Bennington śpiewa o próbach ucieczki od bolesnych wspomnień. Największą zaletą kompozycji jest kontrast pomiędzy spokojniejszymi zwrotkami a intensywnym refrenem. Zespół umiejętnie stopniuje emocje, nie sięgając od razu po maksymalną głośność.</p><p><strong>„Faint” należy do najlepszych utworów w całej dyskografii Linkin Park.</strong> Charakterystyczny motyw smyczkowy, szybki rytm perkusji i rap Mike’a Shinody prowadzą do potężnego wejścia Chestera Benningtona. Kompozycja trwa niespełna trzy minuty, ale nie ma w niej ani jednej zbędnej części. <strong>Rob Bourdon</strong> gra z imponującą precyzją, a instrumenty zostały podporządkowane narastającej dynamice. Refren posiada wyjątkową siłę, natomiast finałowy krzyk wokalisty stanowi naturalne zakończenie całego napięcia. Utwór można zestawić z atmosferą filmu <strong>„Podziemny krąg” Davida Finchera</strong>, w którym tłumiona frustracja prowadzi do gwałtownego buntu. „Faint” opowiada jednak przede wszystkim o człowieku domagającym się uwagi i szacunku. To znakomity przykład połączenia metalowego ciężaru, elektronicznej produkcji i popowej dyscypliny kompozycyjnej.</p><h2>„Figure.09” i „Breaking the Habit”. Od metalowego ciężaru do elektroniki</h2><p><strong>„Figure.09”</strong> ponownie wykorzystuje agresywne gitarowe riffy i dialog obu wokalistów. Mike Shinoda prowadzi zwrotki z rytmiczną precyzją, a Chester Bennington nadaje refrenowi gwałtowny charakter. Utwór jest dobrze skonstruowany, ale nie posiada melodyjnej wyrazistości „Faint” czy „Somewhere I Belong”. Znacznie większe znaczenie ma <strong>„Breaking the Habit”</strong>, jedna z najważniejszych kompozycji pierwszego okresu działalności zespołu. Linkin Park niemal całkowicie rezygnują tutaj z tradycyjnych gitarowych riffów, zastępując je elektroniczną perkusją, syntezatorami i smyczkowymi motywami. W centrum pozostaje niezwykle emocjonalny wokal Chestera Benningtona. <strong>Mike Shinoda</strong>, który odegrał kluczową rolę w stworzeniu utworu, udowodnił, że zespół posiadał znacznie szersze możliwości stylistyczne niż sugerował jego wizerunek przedstawiciela nu metalu.</p><p>Tekst „Breaking the Habit” dotyczy próby przerwania destrukcyjnych schematów zachowania. To opowieść o człowieku, który rozumie potrzebę zmiany, choć nie ma pewności, czy potrafi ją przeprowadzić. Muzycznie kompozycja przywołuje elektroniczną melancholię <strong>Depeche Mode</strong>, ale posiada własny, zdecydowanie bardziej dramatyczny charakter. Produkcja jest oszczędniejsza niż w typowych metalowych utworach Linkin Park, dzięki czemu wokal może w pełni wybrzmieć. <strong>„Breaking the Habit” jest jednym z najbardziej dojrzałych nagrań na albumie</strong>, ponieważ nie wykorzystuje ciężaru jako podstawowego sposobu wyrażania emocji. Pokazuje, że zespół potrafił osiągnąć podobną intensywność za pomocą melodii, rytmu i odpowiednio zbudowanej atmosfery.</p><h2>„From the Inside” i „Nobody's Listening”. Rock i hip-hop w dwóch odsłonach</h2><p><strong>„From the Inside”</strong> rozpoczyna się spokojnie, ale stopniowo rozwija w stronę ciężkiego, gwałtownego refrenu. Chester Bennington przechodzi od delikatnego śpiewu do krzyku, zachowując kontrolę nad melodią. Tekst opowiada o utracie zaufania, a muzyka skutecznie oddaje narastające emocje. To jeden z najlepiej zaaranżowanych utworów wydawnictwa, ponieważ poszczególne elementy pojawiają się dokładnie wtedy, gdy są potrzebne. Zespół nie próbuje nieustannie imponować głośnością. Pozwala kompozycji rozwijać się naturalnie, dzięki czemu jej kulminacja posiada większą siłę.</p><p><strong>„Nobody's Listening”</strong> jest znacznie mocniej zakorzeniony w hip-hopie. Dominują tutaj rap Mike’a Shinody, oszczędne elektroniczne tło i charakterystyczny motyw przypominający brzmienie japońskiego fletu shakuhachi. Ciężkie gitary ustępują miejsca rytmowi, a utwór zyskuje bardziej surowy charakter. To interesujący przykład stylistycznej różnorodności Linkin Park, choć nie należy do najbardziej melodyjnych kompozycji albumu. Tekst podejmuje temat komunikacji i poczucia niezrozumienia. Z dzisiejszej perspektywy, w świecie mediów społecznościowych i nieustannej cyfrowej obecności, brzmi zaskakująco aktualnie. <strong>„Nobody's Listening” przypomina, że możliwość nieustannego kontaktu z innymi nie oznacza jeszcze prawdziwego porozumienia.</strong></p><h2>„Session” i „Numb”. Elektroniczne eksperymenty i wielki finał</h2><p><strong>„Session”</strong> jest instrumentalnym utworem opartym na elektronicznych samplach, rytmicznych eksperymentach i niemal triphopowej atmosferze. Najważniejszą rolę odgrywają tutaj Joe Hahn i Mike Shinoda, pokazując, że elektroniczna strona muzyki Linkin Park nie była jedynie dodatkiem do metalowych gitar. Kompozycja pełni funkcję krótkiego oddechu przed finałem. A tym finałem jest <strong>„Numb”</strong>, jeden z największych przebojów zespołu i najbardziej rozpoznawalnych utworów rockowych początku XXI wieku. Charakterystyczny motyw klawiszowy, spokojne zwrotki i monumentalny refren tworzą kompozycję niezwykle skuteczną melodyjnie. Chester Bennington śpiewa o emocjonalnym wyczerpaniu wynikającym z konieczności spełniania cudzych oczekiwań. W jego interpretacji słychać frustrację, ale również potrzebę odzyskania kontroli nad własnym życiem.</p><p>W <strong>„Przemianie” Franza Kafki</strong> Gregor Samsa staje się kimś obcym dla najbliższych, a jego wartość zostaje podporządkowana społecznej użyteczności. „Numb” podejmuje znacznie prostszą, lecz emocjonalnie pokrewną tematykę. Bohater próbuje uwolnić się od roli narzuconej przez otoczenie. Największym osiągnięciem kompozycji pozostaje jednak jej muzyczna konstrukcja. Refren jest mocny, ale nieprzesadzony, elektronika tworzy odpowiednie tło, a wokal Benningtona nadaje całości wyjątkową intensywność. <strong>„Numb” stanowi znakomite zakończenie „Meteory”</strong>, ponieważ łączy wszystkie najważniejsze cechy zespołu: melodyjność, emocjonalną ekspresję, ciężkie gitary i nowoczesną produkcję.</p><h2>Chester Bennington i Mike Shinoda. Dwa głosy, jeden muzyczny język</h2><p>Jedną z największych zalet <strong>Linkin Park</strong> była współpraca <strong>Chestera Benningtona i Mike’a Shinody</strong>. Obaj wokaliści reprezentowali odmienne style, które znakomicie się uzupełniały. Shinoda wnosił rytmiczną precyzję, hiphopową narrację i umiejętność budowania struktury piosenki. Bennington odpowiadał za melodyjną intensywność i ekspresję. Potrafił przechodzić od delikatnego śpiewu do agresywnego krzyku, nie tracąc charakterystycznej barwy. Ich dialog stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów muzyki Linkin Park. Nie należy jednak sprowadzać zespołu wyłącznie do duetu wokalnego. <strong>Brad Delson</strong> budował ciężar gitarowych riffów, <strong>Rob Bourdon</strong> imponował precyzją, <strong>Phoenix Farrell</strong> zapewniał solidny fundament basowy, a <strong>Joe Hahn</strong> odpowiadał za elektroniczne efekty i gramofonowe eksperymenty. <strong>„Meteora” jest albumem opartym na konsekwentnej współpracy całego zespołu</strong>, w którym niemal każdy element podporządkowano jakości kompozycji.</p><h2>Krytycy o „Meteora”. Doskonałość czy powtórzenie „Hybrid Theory”?</h2><p><strong>„Meteora” spotkała się z mieszanym przyjęciem krytyków</strong>, mimo ogromnego sukcesu komercyjnego. <strong>Dorian Lynskey z „The Guardian”</strong>, w recenzji z 28 marca 2003 roku, zwrócił uwagę na niemal perfekcyjne połączenie rapu, metalu i elektroniki, ale zarzucił albumowi nadmierną mechaniczną precyzję oraz brak spontaniczności. <strong>Stephen Thomas Erlewine z AllMusic</strong> był jeszcze bardziej sceptyczny, pisząc: <strong>„Nothing more and nothing less than a Hybrid Theory part two”</strong>, czyli „Nic więcej i nic mniej niż druga część »Hybrid Theory«”. To surowa opinia, ale niepozbawiona podstaw. Linkin Park rzeczywiście rozwinęli rozwiązania znane z debiutu, nie podejmując ryzyka radykalnej zmiany stylistycznej.</p><p>Znacznie przychylniej wypowiedział się <strong>Tom Sinclair z „Entertainment Weekly”</strong>, przyznając albumowi ocenę <strong>B+</strong>. Docenił melodyjność, zwartą formę i umiejętność łączenia różnych inspiracji. <strong>Andy Capper z „NME”</strong> wystawił <strong>7/10</strong>, podkreślając przebojowość materiału, choć także wskazywał na podobieństwo do „Hybrid Theory”. <strong>Barry Walters z „Rolling Stone”</strong> ocenił płytę na <strong>3/5</strong>, zwracając uwagę na dopracowane brzmienie i techniczną sprawność zespołu, ale również na zbyt ścisłą kontrolę studyjną. W późniejszym omówieniu <strong>Neil Z. Yeung z AllMusic</strong> przedstawił „Meteora” jako szczególnie dopracowane rozwinięcie klasycznego stylu Linkin Park. Te rozbieżności pokazują podstawowy problem oceny albumu. <strong>Nie jest to wydawnictwo przełomowe, ale należy do najlepiej zrealizowanych przykładów nu metalu początku XXI wieku.</strong> Muzycy nie odkryli nowego języka, lecz wykorzystali własny z wyjątkową skutecznością.</p><h2>„Meteora” po latach. Album, który przetrwał modę</h2><p>W 2003 roku część recenzentów traktowała Linkin Park jako przedstawicieli przemijającej popularności nu metalu. Tymczasem <strong>„Meteora” przetrwała znacznie dłużej niż stylistyczny trend, z którym była kojarzona</strong>. „Somewhere I Belong”, „Faint”, „Breaking the Habit”, „From the Inside” i „Numb” pozostają piosenkami, których siła nie wynika wyłącznie z nostalgii za początkiem XXI wieku. Posiadają wyraziste melodie, dobrze skonstruowane aranżacje i emocjonalną wiarygodność. Po śmierci <strong>Chestera Benningtona w 2017 roku</strong> album nabrał dla wielu słuchaczy dodatkowego znaczenia. Nie należy jednak traktować wszystkich tekstów zespołu jako dosłownych autobiograficznych wyznań wokalisty. Były rezultatem wspólnej pracy muzyków i wykorzystania artystycznych środków wyrazu.</p><p>W 2023 roku ukazała się jubileuszowa <strong>„Meteora 20th Anniversary Edition”</strong>, zawierająca niewydane wcześniej nagrania, wersje demonstracyjne i materiały koncertowe. Szczególne emocje wywołał <strong>„Lost”</strong>, utwór zarejestrowany podczas pierwotnych sesji. Jego publikacja potwierdziła, jak duży potencjał melodyjny posiadał zespół w tamtym okresie. Podstawowa wersja albumu, obejmująca trzynaście utworów i trwająca niespełna 37 minut, pozostaje jednak wyjątkowo spójnym wydawnictwem. <strong>Największą zaletą „Meteory” jest jej dyscyplina – nie ma tutaj miejsca na niepotrzebne instrumentalne popisy ani rozwlekłe kompozycje.</strong> Każda piosenka posiada określoną funkcję, a całość zachowuje bardzo dobre tempo.</p><h2>Zamiast zakończenia. Muzyka, która połączyła miliony ludzi</h2><p><strong>„Meteora” nie jest albumem pozbawionym wad.</strong> Gitarowe riffy bywają monotonne, część utworów opiera się na podobnych schematach, a teksty nie zawsze wychodzą poza proste opisy emocji. Produkcja jest niezwykle dopracowana, ale chwilami ogranicza naturalność brzmienia. Linkin Park nie wykorzystywali również wszystkich możliwości instrumentalnych, ponieważ koncentrowali się przede wszystkim na konstruowaniu krótkich, melodyjnych piosenek. W porównaniu z eksperymentalnym podejściem Deftones czy bezkompromisowością System of a Down ich muzyka była znacznie bardziej przystępna.</p><p>Nie zmienia to jednak faktu, że <strong>„Meteora” stała się jednym z najważniejszych albumów rockowych swojego pokolenia</strong>. W słuchawkach nastolatka mogła być formą buntu, w samochodzie muzyką pozwalającą rozładować frustrację, a na koncercie doświadczeniem wspólnoty. Linkin Park stworzyli piosenki, które pozwalały słuchaczom odnaleźć w cudzym głosie własne doświadczenia. Nie wymagały znajomości skomplikowanych tekstów ani muzycznej teorii. Ich siła polegała na bezpośredniości.</p><p>Po latach szczególnie wyraźnie widać, że Linkin Park nie byli jedynie kolejnym zespołem nu metalowym. <strong>Chester Bennington</strong> nadawał muzyce emocjonalną intensywność, <strong>Mike Shinoda</strong> zapewniał jej kompozycyjną dyscyplinę, a pozostali instrumentaliści tworzyli charakterystyczne brzmienie. Ich współpraca pozwoliła połączyć ciężki rock z hip-hopem i elektroniką w sposób przystępny dla milionów odbiorców.</p><p><strong>„Meteora” nie zmieniła reguł rocka. Zrobiła coś innego: pozwoliła milionom młodych ludzi usłyszeć własne emocje w cudzym głosie.</strong></p><p>I właśnie dlatego, mimo artystycznych ograniczeń, pozostaje albumem niezwykle ważnym.</p><p><i>Linkin Park – „Meteora” (Warner Bros. Records, 2003). Produkcja: Don Gilmore i Linkin Park. Miks: Andy Wallace. Trzynaście utworów, około 37 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „The Guardian”, AllMusic, „Entertainment Weekly”, „NME” i „Rolling Stone”. Odniesienia literackie, interpretacje oraz ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Fairport Convention – „Rising for the Moon” (1975). Kiedy Sandy Denny wróciła do domu, a księżyc wschodził nad końcem pewnej epoki]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57399,fairport-convention-rising-for-the-moon-1975-kiedy-sandy-denny-wrocila-do-domu-a-ksiezyc-wschodzil-nad-koncem-pewnej-epo</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57399,fairport-convention-rising-for-the-moon-1975-kiedy-sandy-denny-wrocila-do-domu-a-ksiezyc-wschodzil-nad-koncem-pewnej-epo</guid>
            <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 10:10:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-fairport-convention-rising-for-the-moon-1975-kiedy-sandy-denny-wrocila-do-domu-a-ksiezyc-wsc-1793869998.png</url>
                        <title>Fairport Convention – „Rising for the Moon” (1975). Kiedy Sandy Denny wróciła do domu, a księżyc wschodził nad końcem pewnej epoki</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57399,fairport-convention-rising-for-the-moon-1975-kiedy-sandy-denny-wrocila-do-domu-a-ksiezyc-wschodzil-nad-koncem-pewnej-epo</link>
                    </image><description>Nie wszystkie powroty do domu kończą się szczęśliwie. Czasami człowiek przekracza znajomy próg, rozpoznaje twarze dawnych przyjaciół i słyszy głosy przechowywane przez lata w pamięci, lecz szybko odkrywa, że czas zmienił wszystko. Ktoś przestawił meble, ktoś inny zajął dawne miejsce przy stole, a wspomnienia okazują się trwalsze niż więzi, które miały je podtrzymywać. Tak wyobrażam sobie powrót Sandy Denny do Fairport Convention w połowie lat siedemdziesiątych. Wokalistka, która pomogła grupie stworzyć fundamenty brytyjskiego folk rocka, ponownie stanęła przed mikrofonem, ale zastała już inny zespół i odmienny muzyczny świat. Album „Rising for the Moon” z 1975 roku brzmi jak spotkanie dawnych przyjaciół próbujących odnaleźć wspólny język po latach rozłąki. Skrzypce Dave’a Swarbricka przypominają o angielskich balladach, gitara Jerry’ego Donahue’a kieruje muzykę w stronę amerykańskiego rocka, a głos Sandy Denny nadaje całości wyjątkową emocjonalną głębię. To płyta piękna, nierówna, chwilami zbyt wygładzona, ale posiadająca szczególny urok dzieła, w którym artystyczne ambicje spotykają się z doświadczeniem i świadomością upływającego czasu.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Fairport Convention. Od angielskich ballad do amerykańskiego country rocka</h2><p><strong>Fairport Convention należy do najważniejszych zespołów w historii brytyjskiego folk rocka.</strong> Grupa powstała w 1967 roku i początkowo inspirowała się amerykańską muzyką folkową, ale szybko wypracowała własny styl, łączący tradycyjne ballady z elektrycznym instrumentarium. <strong>„What We Did on Our Holidays”, „Unhalfbricking” i przede wszystkim „Liege &amp; Lief” z 1969 roku</strong> pokazały, że angielska tradycja ludowa może funkcjonować w nowoczesnym rockowym kontekście bez utraty autentyczności. Ważną rolę w tej przemianie odegrała <strong>Sandy Denny</strong>, której charakterystyczny głos stał się jednym z symboli brytyjskiego folku. Jej siła nie wynikała z wokalnej wirtuozerii, lecz z niezwykłej umiejętności interpretacji. Potrafiła nadać najprostszym melodiom głęboki emocjonalny sens, zachowując przy tym naturalność i powściągliwość.</p><p>Po odejściu z Fairport Convention w 1969 roku Denny współtworzyła Fotheringay, a następnie rozwijała karierę solową. Powrót do dawnego zespołu otwierał nowe możliwości, choć grupa znacząco zmieniła się od czasu jej ostatnich wspólnych nagrań. Obok wokalistki znaleźli się <strong>Dave Swarbrick, Dave Pegg, Jerry Donahue i Trevor Lucas</strong>, a podczas sesji perkusistę Dave’a Mattacksa zastąpił Bruce Rowland. Producentem został <strong>Glyn Johns</strong>, znany ze współpracy z The Rolling Stones, The Who i Eagles. <strong>„Rising for the Moon”, wydany w 1975 roku przez Island Records</strong>, zawiera jedenaście autorskich kompozycji, w których wyraźnie słychać zainteresowanie amerykańskim country rockiem i melodyjnym rockiem lat siedemdziesiątych. Zespół zrezygnował z tradycyjnych ballad, stawiając na współczesny repertuar, bardziej wyraziste partie gitarowe i przejrzyste aranżacje. Była to próba poszerzenia publiczności bez całkowitego porzucania folkowych korzeni. Rezultat okazał się artystycznie interesujący, choć nie zawsze równie przekonujący.</p><h2>„Rising for the Moon” i „Restless”. Nowy kierunek</h2><p>Otwierający album <strong>„Rising for the Moon”</strong> znakomicie przedstawia muzyczny charakter wydawnictwa. Zamiast tradycyjnej folkowej ballady otrzymujemy zwartą, melodyjną kompozycję, w której gitara Jerry’ego Donahue’a nadaje muzyce rockową energię, a Sandy Denny wprowadza charakterystyczną emocjonalną subtelność. Utwór jest przystępny, ale niepozbawiony osobowości. Tytułowy wschód księżyca można potraktować jako symbol nowego początku, choć muzyka nie posiada triumfalnego charakteru. Przypomina raczej spokojną nadzieję człowieka, który zna już cenę niespełnionych oczekiwań. To jedna z najbardziej udanych piosenek albumu, umiejętnie łącząca współczesną produkcję z wrażliwością wyróżniającą Fairport Convention.</p><p><strong>„Restless”</strong>, napisany przez Trevora Lucasa i Pete’a Roacha, znacznie wyraźniej nawiązuje do amerykańskiego country rocka. Rytm jest zdecydowany, gitarowe partie posiadają swobodny charakter, a całość przywołuje Eagles i bardziej melodyjne fragmenty twórczości The Band. Produkcja Glyna Johnsa podkreśla przejrzystość aranżacji, pozostawiając odpowiednią przestrzeń poszczególnym instrumentom. To utwór sprawny i atrakcyjny, choć pozbawiony szczególnej oryginalności. Jego stylistyka nie odbiega znacząco od tego, co w połowie lat siedemdziesiątych proponowały liczne zespoły amerykańskie. <strong>„Restless” pokazuje zarówno zalety, jak i ograniczenia nowego kierunku Fairport Convention</strong> – muzyka zyskuje lekkość i przystępność, ale częściowo traci indywidualny charakter.</p><h2>„White Dress”, „Let It Go” i „Stranger to Himself”. Wrażliwość Sandy Denny</h2><p><strong>„White Dress” należy do najpiękniejszych utworów w dyskografii Fairport Convention.</strong> Kompozycja Dave’a Swarbricka opiera się na delikatnej melodii i oszczędnej aranżacji, pozostawiającej niemal całą przestrzeń głosowi Sandy Denny. Wokalistka śpiewa z niezwykłą naturalnością, unikając dramatycznych kulminacji. Każda fraza posiada emocjonalne znaczenie, ale interpretacja nigdy nie staje się przesadnie sentymentalna. „White Dress” przypomina mi prozę Virginii Woolf, szczególnie „Do latarni morskiej”, gdzie zwyczajne przedmioty potrafią przechowywać wspomnienia i emocje przez wiele lat. Tytułowa biała sukienka może wywoływać podobne skojarzenia, stając się symbolem doświadczenia, którego znaczenie ujawnia się dopiero z perspektywy czasu. To jedno z tych nagrań, które pokazują, że <strong>Sandy Denny nie potrzebowała rozbudowanego instrumentarium, aby osiągnąć wyjątkową siłę wyrazu</strong>.</p><p><strong>„Let It Go”</strong>, współtworzony przez Denny, Swarbricka i Pegga, wprowadza więcej energii i instrumentalnej swobody. Po subtelności „White Dress” stanowi naturalną zmianę nastroju. Kompozycja posiada lekki, niemal koncertowy charakter i dobrze pokazuje zespołową chemię. Nie jest szczególnie odkrywcza, ale skutecznie ożywia dramaturgię albumu. <strong>„Stranger to Himself”</strong> przynosi natomiast powrót do bardziej refleksyjnej atmosfery. To jedna z piosenek Sandy Denny, w których najważniejsza pozostaje osobista perspektywa. Tytuł – „Obcy samemu sobie” – sugeruje wewnętrzne rozdarcie i trudność pogodzenia własnych oczekiwań z rzeczywistością. Muzyka rozwija się spokojnie, a wokalistka wykorzystuje swoją charakterystyczną umiejętność prowadzenia melodii bez zbędnych ozdobników. Utwór przypomina najlepsze fragmenty jej solowej twórczości i należy do najbardziej przekonujących momentów całej płyty.</p><h2>„What Is True”, „Iron Lion” i „Dawn”. Trzy oblicza muzycznej dojrzałości</h2><p><strong>„What Is True”</strong> jest kompozycją pozornie skromną, której zalety ujawniają się stopniowo. Delikatna melodia i skupiona interpretacja Sandy Denny tworzą atmosferę osobistego wyznania. Nie ma tutaj spektakularnych zwrotów ani rozbudowanych instrumentalnych popisów. Muzyka opiera się na emocjonalnej wiarygodności, a pytanie zawarte w tytule pozostaje otwarte. To jedna z tych piosenek, które wymagają uważnego słuchania, ponieważ ich wartość tkwi w subtelnych zmianach nastroju. <strong>„Iron Lion”</strong>, napisany przez Trevora Lucasa, reprezentuje odmienne podejście. Gitary brzmią bardziej zdecydowanie, sekcja rytmiczna nadaje całości rockowy charakter, a stylistyka przywołuje The Rolling Stones z okresu „Sticky Fingers” i „Exile on Main St.”. Utwór jest dobrze wykonany, lecz nie posiada cech pozwalających wyróżnić go spośród wielu podobnych kompozycji połowy lat siedemdziesiątych.</p><p>Znacznie ciekawszy pozostaje <strong>„Dawn”</strong>, napisany przez Sandy Denny i Jerry’ego Donahue’a. To subtelna ballada, w której spokojna melodia i oszczędne aranżacje tworzą atmosferę niepewnego początku. Tytułowy świt można potraktować jako metaforę chwili przejścia, kiedy noc już się skończyła, ale nowy dzień nie odsłonił jeszcze wszystkich możliwości. Denny śpiewa z wyjątkową delikatnością, pozostawiając słuchaczowi przestrzeń do własnej interpretacji. W jej głosie można odnaleźć coś z melancholijnej wrażliwości Joni Mitchell, choć obie artystki reprezentują odmienne temperamenty. Mitchell częściej wykorzystywała harmoniczną nieprzewidywalność, Denny koncentrowała się na naturalnym prowadzeniu melodii i emocjonalnej dyskrecji. <strong>„Dawn” jest jednym z najwybitniejszych nagrań albumu</strong>, pokazującym, jak dobrze głos Sandy Denny współgrał z bardziej współczesnymi aranżacjami Fairport Convention.</p><h2>„After Halloween” i „Night-Time Girl”. Dwie strony folkowej tradycji</h2><p><strong>„After Halloween”</strong> należy do najbardziej poruszających kompozycji wydawnictwa. Już sam tytuł – „Po Halloween” – posiada szczególny poetycki potencjał. Święto dobiegło końca, dekoracje zniknęły, a ludzie wrócili do codzienności. Pozostaje jednak poczucie, że wraz z zakończeniem zabawy minęło coś więcej niż jeden wieczór. Denny buduje z tego nastroju niezwykle delikatną piosenkę, w której najważniejsza pozostaje atmosfera wspomnienia. Można odnaleźć tutaj coś z późnej poezji Thomasa Hardy’ego, szczególnie jego zdolność nadawania zwyczajnym miejscom i wydarzeniom głębokiego emocjonalnego znaczenia. Muzyka nie potrzebuje dramatycznej kulminacji. Wystarcza powściągliwa interpretacja i starannie prowadzona melodia. Z dzisiejszej perspektywy utwór nabiera dodatkowego wymiaru, ponieważ Sandy Denny zmarła zaledwie trzy lata po premierze albumu. Nie oznacza to jednak, że należy traktować jej piosenki jako zapowiedź tragedii. <strong>„After Halloween” broni się przede wszystkim jako znakomita kompozycja o przemijaniu</strong>, niezależnie od późniejszych wydarzeń.</p><p><strong>„Night-Time Girl”</strong>, napisany przez Dave’a Swarbricka i Dave’a Pegga, przynosi wyraźną zmianę nastroju. Skrzypce, charakterystyczna melodyka i żywszy rytm przypominają wcześniejsze dokonania Fairport Convention. To kompozycja bardziej bezpośrednia, wykorzystująca doświadczenie instrumentalistów i ich naturalne wyczucie folkrockowego stylu. Nie należy do najważniejszych punktów programu, ale dobrze spełnia funkcję kontrastu wobec bardziej melancholijnych utworów Sandy Denny. Pokazuje również, że zespół nie utracił więzi z własną tradycją, nawet jeśli na „Rising for the Moon” znacznie częściej sięgał po amerykańskie inspiracje.</p><h2>„One More Chance”. Najmocniejszy finał albumu</h2><p><strong>„One More Chance” jest w moim odczuciu najwybitniejszą kompozycją „Rising for the Moon”.</strong> Trwający niemal osiem minut utwór posiada rozmach i dramaturgię, których brakuje części krótszych nagrań. Sandy Denny pozwala muzyce stopniowo narastać, a instrumentaliści wykorzystują kontrasty pomiędzy subtelnym początkiem a bardziej zdecydowanymi fragmentami. Gitara Jerry’ego Donahue’a otrzymuje odpowiednio dużo przestrzeni, sekcja rytmiczna buduje napięcie, a całość rozwija się naturalnie, bez nadmiernego pośpiechu. To kompozycja, w której Fairport Convention przypominają o swoich rockowych możliwościach, nie rezygnując z charakterystycznej emocjonalnej subtelności.</p><p>Sam tytuł – „Jeszcze jedna szansa” – nabiera szczególnego znaczenia w kontekście powrotu Sandy Denny do zespołu. Nie należy traktować utworu jako dosłownego komentarza do historii grupy, ale trudno nie dostrzec symbolicznego podobieństwa. Muzycy ponownie spotkali się w studiu, próbując pogodzić dawne doświadczenia z nowymi ambicjami. <strong>Denny śpiewa z niezwykłą godnością, unikając dramatycznego patosu.</strong> W jej interpretacji pojawia się zarówno nadzieja, jak i świadomość, że nie wszystkie próby rozpoczynania od nowa kończą się powodzeniem. „One More Chance” jest znakomitym finałem, ponieważ pozostawia słuchacza z emocjami, których nie próbuje jednoznacznie rozstrzygać.</p><h2>Krytycy o „Rising for the Moon”. Sukces artystyczny bez komercyjnego przełomu</h2><p><strong>„Rising for the Moon” spotkał się z przychylnym zainteresowaniem krytyków, choć nie przyniósł oczekiwanego sukcesu komercyjnego.</strong> <strong>Bruce Eder z AllMusic</strong> uznał album za <strong>„a choice release”</strong>, czyli wydawnictwo zdecydowanie warte uwagi. Zauważył jednak, że brakuje na nim kompozycji o monumentalnym charakterze „A Sailor’s Life” czy „Sloth”. Szczególnie docenił gitarowe brzmienie Jerry’ego Donahue’a oraz interpretacje Sandy Denny. W odniesieniu do „White Dress” i „Dawn” posłużył się określeniem <strong>„ethereal beauty” – „eteryczne piękno”</strong>. To trafna charakterystyka wokalistki, która potrafiła nadawać prostym melodiom niemal ponadczasowy charakter. Eder dostrzegł również wpływy amerykańskiego rocka, porównując bardziej przebojowe fragmenty albumu do Eagles i Firefall.</p><p><strong>Paul Sexton z magazynu „Prog”</strong>, recenzując wznowienie w 2013 roku, nazwał płytę <strong>„a Fairport landmark”</strong>, czyli ważnym punktem w historii zespołu. Szczególnie wysoko ocenił „After Halloween” i „One More Chance”, zwracając uwagę na wyjątkową delikatność śpiewu Denny. Użył określenia <strong>„Sandy’s exquisite fragility”</strong>, podkreślając kruchość jej wokalnej ekspresji. Docenił także zespołową współpracę w „Restless” i kompozycji tytułowej. Mimo przychylnych opinii <strong>„Rising for the Moon” dotarł jedynie do 52. miejsca brytyjskiej listy albumów</strong>. Plan zdobycia szerszej publiczności nie przyniósł oczekiwanego rezultatu. Trudno jednak mówić o artystycznej porażce. Album posiada wiele wartościowych utworów, a jego stylistyczna różnorodność stanowi świadectwo muzycznych ambicji zespołu. <strong>Nie jest to najlepsza płyta Fairport Convention, ale jedna z ciekawszych prób połączenia tradycyjnej wrażliwości z nowoczesnym rockowym brzmieniem.</strong></p><h2>Sandy Denny i Fairport Convention. Siła zespołowej współpracy</h2><p>Na <strong>„Rising for the Moon”</strong> szczególnie imponuje dojrzałość Sandy Denny. Jej interpretacje „White Dress”, „Dawn”, „After Halloween” i „One More Chance” należą do najpiękniejszych momentów albumu. Wokalistka nie potrzebowała efektownych ozdobników ani dramatycznej ekspresji. Potrafiła nadać muzyce emocjonalną głębię dzięki naturalnemu prowadzeniu frazy, wyczuciu melodii i subtelnej zmianie barwy głosu. To talent, którego nie da się sprowadzić do parametrów technicznych. Nie należy jednak zapominać o pozostałych muzykach. <strong>Jerry Donahue</strong> nadaje gitarowym partiom elegancję i rockową wyrazistość, <strong>Dave Swarbrick</strong> zachowuje związek zespołu z brytyjskim folkiem, a sekcja rytmiczna zapewnia kompozycjom odpowiednią dynamikę. <strong>Glyn Johns</strong> porządkuje te elementy w przejrzyste aranżacje, choć chwilami produkcja okazuje się zbyt gładka.</p><p>Właśnie w tej równowadze pomiędzy indywidualnością wokalistki a zespołową współpracą tkwi największa siła albumu. Fairport Convention nie byli już grupą z okresu „Liege &amp; Lief”, ale pozostawali znakomitymi instrumentalistami, zdolnymi stworzyć muzykę odpowiadającą współczesnym oczekiwaniom. Nie zawsze wykorzystywali w pełni własną oryginalność, jednak kiedy dawali Sandy Denny odpowiednio dużo przestrzeni, osiągali rezultaty porównywalne z najlepszymi fragmentami jej solowej twórczości.</p><h2>Zamiast zakończenia. Ostatnia kolacja przy wspólnym stole</h2><p>W <strong>„Powrocie do Brideshead” Evelyna Waugha</strong> wspomnienia dawnego świata nabierają szczególnego piękna właśnie dlatego, że bohater wie, iż nie może już do niego wrócić. Przeszłość istnieje w pamięci, ale nie sposób odtworzyć jej za pomocą znajomych miejsc i przedmiotów. <strong>„Rising for the Moon” Fairport Convention</strong> posiada podobny emocjonalny charakter. Powstał jako próba nowego początku, lecz późniejsze wydarzenia nadały mu znaczenie pożegnania. Po okresie koncertowym w 1975 roku z zespołu odeszli Jerry Donahue, Trevor Lucas i sama Sandy Denny. Fairport Convention kontynuowali działalność, ale nie powrócili już do podobnego składu. W 1978 roku wokalistka zmarła w wieku zaledwie 31 lat.</p><p>Nie oznacza to jednak, że płytę należy oceniać wyłącznie przez pryzmat późniejszej tragedii. <strong>„Rising for the Moon” jest przede wszystkim ambitną próbą stworzenia współczesnego brytyjskiego folk rocka</strong>, otwartego na amerykańskie inspiracje i bardziej przystępnego niż wcześniejsze dokonania zespołu. Nie wszystkie eksperymenty zakończyły się sukcesem. Część kompozycji zbyt mocno przypomina popularny country rock, a staranna produkcja miejscami pozbawia muzykę naturalnej surowości. Jednocześnie „White Dress”, „Dawn”, „After Halloween” i „One More Chance” pozostają nagraniami o wyjątkowej wartości. Dzięki nim album nie staje się wyłącznie dokumentem stylistycznej przemiany, lecz dziełem posiadającym własny emocjonalny charakter.</p><p>Powracam myślą do okładki namalowanej przez <strong>Marion Appleton</strong>. Muzycy siedzą przy stole, rozmawiają i uśmiechają się. Nikt nie wygląda, jakby uczestniczył w pożegnaniu. A jednak z dzisiejszej perspektywy obraz posiada szczególną wymowę. To chwila zatrzymana tuż przed kolejnym rozstaniem. <strong>„Rising for the Moon” nie jest albumem, na którym Fairport Convention odzyskali dawną wielkość. Jest płytą, na której dawni przyjaciele jeszcze raz spróbowali wspólnie zaśpiewać, zanim każdy z nich ruszył własną drogą.</strong> A głos Sandy Denny sprawił, że ta ostatnia wspólna pieśń nie zniknęła wraz z upływem czasu.</p><h3>Ocena końcowa: 8,5/10</h3><p><strong>„Rising for the Moon” (1975) to jeden z najważniejszych albumów późniejszego okresu działalności Fairport Convention i wyjątkowy dokument powrotu Sandy Denny do zespołu.</strong> Jedenaście autorskich kompozycji łączy <strong>brytyjski folk rock, country rock i melodyjny rock</strong>, tworząc wydawnictwo bardziej przystępne niż klasyczne nagrania grupy, ale nadal posiadające charakterystyczną emocjonalną głębię. Największymi atutami pozostają <strong>„Rising for the Moon”, „White Dress”, „Stranger to Himself”, „Dawn”, „After Halloween” i „One More Chance”</strong>. Znakomity głos Sandy Denny, eleganckie partie gitarowe Jerry’ego Donahue’a i staranne aranżacje tworzą album pełen subtelnego piękna. Najpoważniejszymi słabościami są nierówny poziom kompozycji, chwilami nadmiernie wygładzona produkcja Glyna Johnsa oraz częściowa utrata charakterystycznej folkowej surowości.</p><p><strong>Werdykt:</strong> „Rising for the Moon” nie dorównuje historycznemu znaczeniu „Liege &amp; Lief” ani artystycznej świeżości „Unhalfbricking”, ale pozostaje wartościowym i poruszającym wydawnictwem. To album szczególnie interesujący dla miłośników <strong>Sandy Denny, Richarda Thompsona, Pentangle, Steeleye Span, Joni Mitchell, The Band i klasycznego brytyjskiego folk rocka</strong>.</p><p><i>Fairport Convention – „Rising for the Moon” (Island Records, 1975). Produkcja: Glyn Johns. Nagrania: Olympic Sound Studios, Londyn. Okładka: Marion Appleton. Jedenaście utworów, około 42 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z AllMusic i magazynu „Prog”. Cytaty zachowano w oryginale wraz z polskimi objaśnieniami. Odniesienia literackie, interpretacje i ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Kyuss – „Wretch” (1991). Zanim pustynia zaczęła przemawiać. Brud, benzyna i narodziny stoner rocka]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57386,kyuss-wretch-1991-zanim-pustynia-zaczela-przemawiac-brud-benzyna-i-narodziny-stoner-rocka</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57386,kyuss-wretch-1991-zanim-pustynia-zaczela-przemawiac-brud-benzyna-i-narodziny-stoner-rocka</guid>
            <pubDate>Wed, 04 Nov 2026 18:07:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-kyuss-wretch-1991-zanim-pustynia-zaczela-przemawiac-brud-benzyna-i-narodziny-stoner-rocka-1793812431.png</url>
                        <title>Kyuss – „Wretch” (1991). Zanim pustynia zaczęła przemawiać. Brud, benzyna i narodziny stoner rocka</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57386,kyuss-wretch-1991-zanim-pustynia-zaczela-przemawiac-brud-benzyna-i-narodziny-stoner-rocka</link>
                    </image><description>Na pustyni nie ma miejsca na sentymenty. Słońce wypala skórę, wiatr zasypuje drogi piaskiem, a nocą cisza potrafi być głośniejsza od najbardziej przesterowanego wzmacniacza. Wystarczy jednak kilku młodych ludzi z gitarami, agregat prądotwórczy i przekonanie, że Black Sabbath powinni grać jeszcze ciężej, aby pustynia przestała być martwym krajobrazem. Zaczyna drżeć. W takim właśnie świecie narodził się Kyuss. Ich debiutancki album „Wretch” z 1991 roku przypomina stary motocykl uruchamiany po wieloletnim postoju: silnik kaszle, wydech strzela, spod maszyny cieknie olej, ale kiedy wreszcie rusza, trudno pozostać obojętnym. Josh Homme buduje riffy ciężkie niczym stalowe konstrukcje, John Garcia śpiewa z młodzieńczą wściekłością, Nick Oliveri nadaje basowi brutalną siłę, a Brant Bjork prowadzi całość z niezwykłym wyczuciem rytmu. „Wretch” nie jest arcydziełem ani nawet w pełni ukształtowanym artystycznym manifestem. To zapis zespołu, który dysponował ogromną energią, ale dopiero uczył się przekuwać ją w muzykę posiadającą własną tożsamość.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Kyuss – „Wretch”. Gdzie kończy się asfalt, zaczyna pustynny rock</h2><p><strong>Kyuss powstali w Palm Desert w Kalifornii</strong>, w środowisku młodych muzyków organizujących koncerty na pustyni, z dala od klubów Los Angeles i zasad narzucanych przez przemysł rozrywkowy. Ich wczesna działalność związana była z legendarnymi <strong>generator parties</strong>, czyli występami zasilanymi agregatami prądotwórczymi. Liczyła się głośność, bezpośredni kontakt z publicznością i możliwość eksperymentowania bez ograniczeń. Historia grupy rozpoczęła się pod nazwą Katzenjammer, później muzycy występowali jako Sons of Kyuss, aby ostatecznie skrócić nazwę do Kyuss. Inspiracji dostarczyła gra fabularna <i>Dungeons &amp; Dragons</i>, ale muzyka nie miała nic wspólnego z fantastyczną estetyką. Jej fundamentami były ciężkie gitarowe riffy, punkowa gwałtowność oraz wpływy <strong>Black Sabbath, Blue Cheer, MC5 i The Stooges</strong>. W składzie, który ukształtował debiut, znaleźli się <strong>John Garcia, Josh Homme, Nick Oliveri i Brant Bjork</strong> – muzycy o wyraźnie odmiennych temperamentach, połączeni fascynacją ciężkim, bezkompromisowym rockiem.</p><p><strong>Album „Wretch” ukazał się 23 września 1991 roku nakładem Dali Records.</strong> Zawiera jedenaście kompozycji, z których część powstała jeszcze pod szyldem Sons of Kyuss. Dwa utwory, <strong>„Black Widow” i „Deadly Kiss”</strong>, pochodzą z wcześniejszej EP-ki i zostały nagrane z basistą <strong>Chrisem Cockrellem</strong>, poprzednikiem Oliveriego. Wydawnictwo dokumentuje zatem różne etapy formowania się zespołu, co wyraźnie wpływa na jego stylistyczną nierówność. W tym samym czasie świat rocka przeżywał gwałtowne przemiany. Nirvana rozpoczynała marsz ku światowej popularności, Metallica zdobywała nową publiczność dzięki czarnemu albumowi, a Soundgarden i Alice in Chains wyznaczali kierunki rozwoju ciężkiego grania. Kyuss pozostawali poza głównym nurtem. Ich muzyka nie była ani klasycznym heavy metalem, ani grunge’em. Opierała się na przesterowanych gitarach, powtarzanych motywach i rytmicznym ciężarze. Dopiero później ten sposób grania zostanie powszechnie skojarzony ze <strong>stoner rockiem i desert rockiem</strong>.</p><h2>„Hwy 74”, „Love Has Passed Me By” i „Son of a Bitch”. Ciężar rozgrzanego asfaltu</h2><p>Album otwiera <strong>„(Beginning of What's About to Happen) Hwy 74”</strong>, utwór niezwykle trafnie zapowiadający charakter całego wydawnictwa. Gitarowy riff Josha Homme’a pojawia się bez wprowadzenia, uderzając surowym, mocno przesterowanym brzmieniem. John Garcia śpiewa z niemal punkową agresją, a Brant Bjork nadaje kompozycji gwałtowny rytm. Słychać wpływy Black Sabbath, Motörhead i amerykańskiego hardcore punka, ale całość posiada własną energię. Muzyka jest szorstka, dynamiczna i pozbawiona producenckiego wygładzenia. W „W drodze” Jacka Kerouaca podróż stanowiła symbol wolności i nieustannego poszukiwania nowych doświadczeń. „Hwy 74” wywołuje podobne skojarzenia. Nie chodzi o konkretny cel, lecz o sam ruch, niecierpliwość i przekonanie, że za następnym zakrętem może wydarzyć się wszystko.</p><p><strong>„Love Has Passed Me By”</strong> jest bardziej bezpośredni. Krótka, energiczna kompozycja opiera się na prostym riffie i gwałtownym wokalu. Garcia śpiewa z ekspresją przywołującą Henry’ego Rollinsa, a instrumenty podporządkowane są niemal punkowej dynamice. Utwór nie posiada szczególnie oryginalnej konstrukcji, ale nadrabia to intensywnością wykonania. Znacznie ciekawszy jest <strong>„Son of a Bitch”</strong>, w którym zespół wyraźnie zwalnia. Ciężki gitarowy motyw rozwija się stopniowo, bas nadaje mu masę, a perkusja buduje wyrazisty puls. Tutaj szczególnie dobrze słychać, że <strong>Kyuss zaczynali rozumieć znaczenie tempa i rytmicznego napięcia</strong>. Potęga brzmienia nie wynika wyłącznie z głośności. Równie ważna okazuje się umiejętność konsekwentnego rozwijania prostego motywu. „Son of a Bitch” przywołuje Black Sabbath z okresu „Master of Reality”, ale nie sprawia wrażenia zwyczajnej imitacji.</p><h2>„Black Widow”, „Katzenjammer” i „Deadly Kiss”. Garażowa anarchia</h2><p><strong>„Black Widow”</strong> pochodzi z wcześniejszego okresu działalności grupy i posiada niemal garażowe brzmienie. Na basie gra Chris Cockrell, a kompozycja rozwija się wokół powtarzanego gitarowego motywu i pulsującej sekcji rytmicznej. Nie jest to utwór szczególnie złożony, ale ma charakterystyczną surowość. Muzycy wyraźnie przedkładają energię nad precyzję, pozwalając riffowi dominować nad pozostałymi elementami aranżacji. <strong>„Katzenjammer”</strong> przynosi jeszcze większą intensywność. Krótka, brutalna kompozycja przywołuje amerykański hardcore, a momentami również wczesny thrash metal. Bjork gra z ogromną siłą, Homme odpowiada ostrymi riffami, a Garcia niemal wykrzykuje kolejne frazy. Utwór posiada spontaniczność charakterystyczną dla zespołów, które bardziej niż studyjną doskonałość cenią bezpośredni kontakt z publicznością.</p><p><strong>„Deadly Kiss”</strong> jest bardziej rozbudowany i wyraźniej zakorzeniony w tradycji hard rocka lat siedemdziesiątych. Można odnaleźć tutaj wpływy Black Sabbath oraz surową estetykę MC5. Gitarowe motywy bywają interesujące, ale nie wszystkie zostały właściwie rozwinięte. Poszczególne fragmenty nie zawsze tworzą przekonującą całość, a kompozycja cierpi z powodu niedostatecznej selekcji pomysłów. To jeden z przykładów podstawowego problemu debiutu: <strong>Kyuss potrafili stworzyć znakomity riff, ale nie zawsze umieli zbudować wokół niego równie dobrą piosenkę</strong>. Niedostatki nie przekreślają jednak wartości nagrań. Pozwalają usłyszeć muzyków jeszcze przed momentem, w którym ich styl został podporządkowany konsekwentnej wizji artystycznej.</p><h2>„The Law”. Osiem minut, które pokazują możliwości zespołu</h2><p><strong>„The Law” jest jedną z najważniejszych kompozycji „Wretch”.</strong> Trwający niemal osiem minut utwór posiada rozmach wykraczający poza bezpośrednie, punkowe fragmenty albumu. Gitary rozwijają ciężkie motywy, sekcja rytmiczna stopniowo buduje napięcie, a muzyka nabiera niemal hipnotycznego charakteru. Zespół nie ogranicza się do tradycyjnej struktury zwrotka–refren. Pozwala poszczególnym pomysłom wybrzmieć, wykorzystując powtórzenia i zmiany dynamiki. Właśnie tutaj <strong>Josh Homme pokazuje szczególny talent do budowania monumentalnych struktur z kilku prostych dźwięków</strong>. Jego gitara nie musi nieustannie zmieniać melodii. Wystarczy odpowiednio prowadzone napięcie, aby powtarzany motyw nabierał coraz większej siły.</p><p>Można odnaleźć tutaj psychodeliczną swobodę Hawkwind, ciężar Black Sabbath i improwizacyjne podejście Cream. Najważniejsze pozostaje jednak stopniowe kształtowanie się własnego języka zespołu. Brant Bjork nie ogranicza się do utrzymywania tempa. Jego perkusja nadaje kompozycji charakter niemal rytualny, a bas tworzy solidny fundament dla gitarowych eksperymentów. „The Law” nie jest jeszcze dziełem w pełni dojrzałym, ale wyraźnie pokazuje, że Kyuss dysponowali możliwościami wykraczającymi poza prosty, garażowy hard rock. To utwór wymagający cierpliwości, nagradzający ją coraz bardziej wciągającą atmosferą.</p><h2>„Isolation”, „I'm Not” i „Big Bikes”. Rytm ważniejszy od prędkości</h2><p><strong>„Isolation”</strong> przywraca szybsze, bardziej agresywne granie. Kompozycja opiera się na zdecydowanym riffie, a całość posiada niemal hardcore’ową intensywność. Garcia śpiewa gwałtownie, Homme gra ostro, a sekcja rytmiczna utrzymuje wysoką dynamikę. Utwór nie należy do najbardziej odkrywczych na albumie, ale stanowi skuteczny przykład zespołowej energii. Znacznie ciekawszy jest <strong>„I'm Not”</strong>, oparty na ciężkim, średnim tempie i charakterystycznym gitarowym groove. Instrumenty tworzą zwartą, pulsującą konstrukcję, w której szczególnie dobrze współpracują bas i perkusja. John Garcia wykorzystuje chropowatość głosu bardziej kontrolowanie, a gitara Homme’a nie dominuje nad całością. To jedna z najlepiej zrównoważonych kompozycji debiutu, pokazująca, że muzycy potrafili osiągnąć znacznie więcej, kiedy rezygnowali z nieustannego przyspieszania.</p><p><strong>„Big Bikes”</strong> posiada bardziej bluesrockowy charakter. Motocyklowa symbolika i ciężki rytm przywołują świat amerykańskich szos, ale muzyka pozostaje znacznie bardziej surowa niż klasyczne nagrania ZZ Top. Kompozycja nie jest szczególnie wyszukana, a niektóre fragmenty sprawiają wrażenie nadmiernie rozwiniętych. Warto jednak zwrócić uwagę na perkusję Bjorka. <strong>Jego wyczucie groove’u należało do największych atutów Kyuss</strong>, ponieważ pozwalało nadać masywnym riffom rytmiczną swobodę. Dzięki temu ciężka muzyka nie zamieniała się w mechaniczną demonstrację siły. Posiadała naturalny puls, który odróżniał ją od wielu tradycyjnych zespołów doommetalowych.</p><h2>„Stage III”. Finał otwierający nowe możliwości</h2><p>Album zamyka <strong>„Stage III”</strong>, kompozycja wyraźnie odmienna od większości wcześniejszego materiału. Zamiast gwałtownego gitarowego ataku pojawia się bardziej przestrzenna, instrumentalna atmosfera. Muzycy wykorzystują psychodeliczne brzmienia i improwizacyjną swobodę, stopniowo budując nastrój. To jeden z najbardziej interesujących fragmentów debiutu, ponieważ pokazuje umiejętność operowania nie tylko ciężarem, ale również ciszą i przestrzenią pomiędzy dźwiękami. Gitara przestaje być wyłącznie narzędziem agresji. Staje się elementem szerszego, niemal filmowego krajobrazu.</p><p>„Stage III” stanowi odpowiednie zakończenie albumu. Nie oferuje wielkiego finału ani efektownego podsumowania. Pozostawia raczej poczucie otwartości, jakby muzycy dopiero zaczynali rozumieć, dokąd mogą zaprowadzić ich eksperymenty. Rok później ukaże się <strong>„Blues for the Red Sun”</strong>, na którym podobne pomysły zostaną wykorzystane w znacznie bardziej konsekwentnej formie. Na „Wretch” pozostają zapowiedzią, ale już wystarczająco interesującą, aby uzasadnić uwagę poświęconą temu wydawnictwu.</p><h2>Krytycy o „Wretch”. Niedojrzały debiut czy narodziny nowego brzmienia?</h2><p><strong>„Wretch” należy do albumów, których znaczenie zaczęto szerzej doceniać dopiero po sukcesie późniejszych wydawnictw Kyuss.</strong> W chwili premiery grupa funkcjonowała poza głównym nurtem, a jej muzyka nie mieściła się w obowiązujących podziałach gatunkowych. <strong>Eduardo Rivadavia z AllMusic ocenił płytę na 2,5/5</strong>, wskazując zarówno na jej potencjał, jak i poważne problemy produkcyjne. Napisał: <strong>„A paltry production job fails to capture the band's earth-shaking guitar rumble”</strong>, czyli „Mizerna produkcja nie potrafi oddać potężnego gitarowego łoskotu zespołu”. To trafna uwaga. Nagrania często brzmią płasko, a instrumenty nie posiadają odpowiedniej głębi. Rivadavia docenił jednak „I'm Not”, „Big Bikes” i „Son of a Bitch”, zwracając uwagę na ich ciężki, pulsujący groove.</p><p>W retrospektywnym omówieniu <strong>„Rolling Stone”</strong> pojawiło się spostrzeżenie: <strong>„Wretch shows that the band had the requisite pieces in place early on, though not necessarily in the right order”</strong> – „Wretch pokazuje, że zespół od początku dysponował wszystkimi potrzebnymi elementami, choć niekoniecznie ułożonymi we właściwej kolejności”. Trudno o celniejsze podsumowanie. Muzycy posiadali charakterystyczne brzmienie i energię, ale brakowało im doświadczenia pozwalającego wykorzystać te możliwości. Znacznie bardziej entuzjastyczny był <strong>RaMoNe z polskiego portalu Rockmetal.pl</strong>, który 30 września 2000 roku przyznał albumowi <strong>9/10</strong>, określając go jako <strong>„dawkę bardzo surowej, mocno sabbathowej twórczości”</strong>. Wyróżnił „Katzenjammer”, „Isolation”, „Black Widow” i „Stage III”. Z kolei <strong>niemiecki Metal.de</strong> w retrospektywnej recenzji z 2012 roku podkreślił połączenie doommetalowego ciężaru, rockowych riffów i ekspresyjnego wokalu Garcii. Rozbieżność opinii pokazuje, że <strong>„Wretch” można odbierać zarówno jako niedopracowany zbiór kompozycji, jak i dokument narodzin nowego stylu.</strong></p><h2>Josh Homme, John Garcia, Nick Oliveri i Brant Bjork. Cztery temperamenty</h2><p><strong>Josh Homme</strong> już na debiucie prezentuje charakterystyczne podejście do gitary. Zamiast technicznej wirtuozerii wybiera ciężkie, nisko strojone riffy, których siła wynika z rytmu i odpowiedniego brzmienia. Nie wszystkie pomysły są jeszcze w pełni rozwinięte, ale jego styl posiada wyraźną osobowość. <strong>Brant Bjork</strong> nadaje muzyce rytmiczną elastyczność, łącząc punkową gwałtowność z wyczuciem groove’u kojarzonym z funkiem i klasycznym hard rockiem. Dzięki temu nawet najbardziej masywne kompozycje zachowują naturalny puls. <strong>John Garcia</strong> wnosi wokalną ekspresję opartą na szorstkości i gwałtownych emocjach. Jego interpretacje bywają nierówne, ale trudno odmówić im autentyczności. <strong>Nick Oliveri</strong> odpowiada za agresywny, bezkompromisowy bas, który nadaje muzyce dodatkowy ciężar. Na „Wretch” te cztery osobowości nie zawsze potrafią osiągnąć pełną równowagę, lecz właśnie ich odmienne temperamenty stają się źródłem wyjątkowej energii.</p><p>Nie można jednak sprowadzać znaczenia Kyuss wyłącznie do późniejszej kariery Homme’a w <strong>Queens of the Stone Age</strong>. Brant Bjork był jednym z głównych architektów rytmicznej tożsamości zespołu, Garcia nadawał muzyce rozpoznawalny charakter wokalny, a Oliveri wnosił intensywność, której trudno byłoby szukać w bardziej tradycyjnych zespołach hardrockowych. <strong>„Wretch” jest przede wszystkim albumem grupy, a nie zapowiedzią kariery jednego muzyka.</strong> To ważne, ponieważ późniejsza popularność Homme’a nie powinna przesłaniać wkładu jego dawnych współpracowników.</p><h2>Zamiast zakończenia. Zanim pustynia otrzymała własną ścieżkę dźwiękową</h2><p><strong>„Wretch” nie jest albumem doskonałym.</strong> Produkcja nie oddaje potęgi zespołu, część kompozycji pozostaje chaotyczna, a niektóre pomysły zbyt mocno przypominają klasyczne nagrania Black Sabbath, Motörhead czy amerykańskiego hard rocka. Brakuje konsekwencji, która stanie się najważniejszym atutem późniejszych wydawnictw. Nie należy jednak oceniać debiutu wyłącznie jako niedoskonałej wersji „Blues for the Red Sun”. Posiada własną osobowość – bardziej punkową, gwałtowną i bezpośrednią. Przypomina koncert w garażu, podczas którego techniczne niedostatki przestają mieć znaczenie wobec energii wspólnego grania.</p><p>W <strong>„Krwawych południkach” Cormaca McCarthy’ego</strong> pustynia jest przestrzenią bezwzględną, obojętną wobec ludzkich ambicji. Nie stanowi romantycznego krajobrazu, lecz miejsce, w którym człowiek zostaje skonfrontowany z własną kruchością. Muzyka Kyuss posiada podobną surowość. Nie próbuje być elegancka ani szczególnie przystępna. Jej podstawowym środkiem wyrazu pozostaje ciężar, a największą zaletą – autentyczność. W czasach, gdy rock przechodził kolejną stylistyczną rewolucję, czterech młodych muzyków z Palm Desert tworzyło własne brzmienie, nie oglądając się na obowiązujące trendy.</p><p><strong>„Wretch” jest albumem, na którym pustynia jeszcze nie przemawia własnym głosem. Słychać czterech młodych ludzi próbujących przekrzyczeć wiatr, silniki samochodów i własną niecierpliwość.</strong> Nie wszystko im się udaje, ale ich muzyka posiada siłę, której nie sposób zignorować. Rok później nagrają „Blues for the Red Sun” i pokażą, jak wielki potencjał krył się w tych pierwszych, niedoskonałych próbach.</p><h3>Ocena końcowa: 7,5/10</h3><p><strong>„Wretch” (1991) to surowy, nierówny, ale niezwykle interesujący debiut Kyuss i ważny dokument wczesnej historii stoner rocka oraz desert rocka.</strong> Jedenaście kompozycji łączy <strong>doom metal, hard rock, punkową energię i psychodeliczne eksperymenty</strong>. Najciekawsze utwory to <strong>„Hwy 74”, „Son of a Bitch”, „Black Widow”, „Katzenjammer”, „The Law”, „I'm Not” i „Stage III”</strong>. Największymi atutami albumu są ciężkie gitarowe riffy Josha Homme’a, wokal Johna Garcii, rytmiczna swoboda Branta Bjorka i agresywny bas Nicka Oliveriego. Najpoważniejsze słabości to niezadowalająca produkcja, nierówny poziom kompozycji i brak pełnej stylistycznej spójności.</p><p><strong>Werdykt:</strong> „Wretch” nie dorównuje późniejszym „Blues for the Red Sun”, „Welcome to Sky Valley” czy „...And the Circus Leaves Town”, ale posiada własny, bezkompromisowy charakter. Dla miłośników <strong>Black Sabbath, Queens of the Stone Age, Fu Manchu, Monster Magnet i Sleep</strong> pozostaje istotnym punktem wyjścia do poznawania historii pustynnego rocka.</p><p><i>Kyuss – „Wretch” (Dali Records, 1991). Jedenaście utworów, około 49 minut. Skład: John Garcia, Josh Homme, Nick Oliveri i Brant Bjork; w dwóch starszych nagraniach na basie wystąpił Chris Cockrell. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z AllMusic, „Rolling Stone”, Rockmetal.pl i Metal.de. Cytaty zachowano w oryginale lub uzupełniono polskim tłumaczeniem. Odniesienia literackie, interpretacje i ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p><p>Skróć recenzję do wersji internetowejUsuń powtarzające się porównania muzyczne</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Zanim człowiek spadł na Ziemię. Londyński kabaret przyszłego geniusza]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57362,zanim-czlowiek-spadl-na-ziemie-londynski-kabaret-przyszlego-geniusza</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57362,zanim-czlowiek-spadl-na-ziemie-londynski-kabaret-przyszlego-geniusza</guid>
            <pubDate>Tue, 03 Nov 2026 11:03:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-david-bowie-david-bowie-1967-zanim-czlowiek-spadl-na-ziemie-londynski-kabaret-przyszlego-gen-1793700945.png</url>
                        <title>Zanim człowiek spadł na Ziemię. Londyński kabaret przyszłego geniusza</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57362,zanim-czlowiek-spadl-na-ziemie-londynski-kabaret-przyszlego-geniusza</link>
                    </image><description>Zanim David Bowie został Ziggy’m Stardustem, zanim przybrał chłodną elegancję Thin White Duke’a i zanim wraz z Brianem Eno zaczął eksperymentować z dźwiękiem w Berlinie, był dwudziestoletnim londyńczykiem z głową pełną dziwacznych historii. Wyobraźmy sobie, że Charles Dickens spotyka Lewisa Carrolla w podrzędnym kabarecie, gdzie Anthony Newley śpiewa sentymentalną piosenkę, a Syd Barrett próbuje przekonać orkiestrę do zagrania czegoś zupełnie nieprzewidywalnego. Na zewnątrz trwa Swinging London. Młodzież odkrywa psychodelię, Beatlesi zmieniają historię muzyki, a pewien chłopak o charakterystycznym spojrzeniu opowiada o samotnych żołnierzach, niedojrzałych mężczyznach, dziwnych dziewczętach i cmentarnych tajemnicach. Jego debiutancki album „David Bowie” z 1967 roku jest dziełem nierównym, niekiedy naiwnym, chwilami wręcz irytującym, ale posiadającym urok osobliwości, której nie da się wyprodukować na zamówienie. Nie ma tutaj jeszcze wielkich rockowych hymnów ani muzycznej rewolucji. Jest za to świat widziany oczami człowieka, który bardziej niż sławą wydaje się zainteresowany wszystkim, co dziwne, smutne i nieprzystające do obowiązujących reguł.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Rok 1967. Beatlesi w przyszłości, Bowie w teatralnej garderobie</h2><p><strong>Album „David Bowie” ukazał się 1 czerwca 1967 roku nakładem Deram Records</strong>, filii wytwórni Decca. Tego samego dnia premierę miał <strong>„Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” The Beatles</strong>. Zestawienie tych wydarzeń jest niemal okrutnym żartem historii. Lennon i McCartney przedstawiali światu album, który zmieniał sposób myślenia o muzyce popularnej, podczas gdy Bowie proponował kolekcję kabaretowych miniatur, muzycznych żartów i osobliwych opowieści. Nie oznacza to, że jego debiut był dziełem całkowicie anachronicznym. Brytyjska kultura lat sześćdziesiątych nie ograniczała się przecież do gitarowego rocka i psychodelii. Istniał również świat musicalu, music hallu, satyrycznych piosenek i teatralnej estrady. <strong>Bowie czerpał przede wszystkim z twórczości Anthony’ego Newleya, tradycji angielskiego kabaretu oraz obserwacji społecznych Raya Daviesa z The Kinks</strong>. Tam, gdzie inni muzycy odkrywali elektryczne eksperymenty, on próbował zmieścić w trzyminutowej piosence historię godną krótkiego opowiadania.</p><p>Producentem albumu został <strong>Mike Vernon</strong>, a aranżacje współtworzył Derek Fearnley. Brzmienie opiera się na instrumentach dętych, smyczkach, fortepianie i akustycznych gitarach. Rockowe instrumentarium pozostaje na dalszym planie. Zamiast potężnych riffów otrzymujemy tuby, trąbki i orkiestracyjne ozdobniki, które nadają muzyce charakter dawnego przedstawienia estradowego. Wokalista nie zawsze radzi sobie z tym repertuarem. Chwilami zbyt mocno naśladuje swoich idoli, przesadza z dykcją i kabaretową ekspresją. Brakuje jeszcze naturalności, która stanie się jego wielkim atutem w następnej dekadzie. <strong>Debiut nie odniósł sukcesu komercyjnego</strong>, a Bowie pozostał artystą znanym jedynie wąskiemu gronu odbiorców. Być może właśnie ta porażka zmusiła go do zakwestionowania własnej muzycznej drogi.</p><h2>„Uncle Arthur”, „Sell Me a Coat” i „Rubber Band”. Małe dramaty zwyczajnych ludzi</h2><p>Otwierający płytę <strong>„Uncle Arthur”</strong> jest groteskową opowieścią o dorosłym mężczyźnie całkowicie uzależnionym od matki. Bohater podejmuje próbę samodzielnego życia, ale szybko wraca do bezpiecznej, choć ograniczającej go codzienności. Lekka melodia i kabaretowa aranżacja kontrastują z historią człowieka niezdolnego do niezależności. Można odnaleźć tutaj coś z Dickensa, szczególnie jego zamiłowanie do osobliwych bohaterów, w których komizm miesza się z melancholią. Bowie nie próbuje jednak tworzyć psychologicznego portretu. Wystarcza mu kilka szczegółów, aby przedstawić postać jednocześnie śmieszną i budzącą współczucie. <strong>„Sell Me a Coat”</strong> przynosi zmianę nastroju. Akustyczna gitara, spokojny rytm i łagodna melodia nadają piosence folkowy charakter. To jedna z bardziej naturalnych kompozycji albumu, pozbawiona nadmiernej instrumentalnej dekoracyjności. Nie imponuje oryginalnością, ale posiada subtelną, ujmującą melancholię.</p><p><strong>„Rubber Band”</strong> zabiera słuchacza do zupełnie innego świata. Orkiestra dęta brzmi jak z dawnej angielskiej rewii, a Bowie opowiada historię rozczarowania miłosnego z przesadną, niemal operetkową ekspresją. Wyobrażam sobie Charliego Chaplina spacerującego londyńską ulicą w deszczu, podczas gdy niewielka orkiestra gra mu na pożegnanie. Komizm sytuacji nie unieważnia smutku bohatera. Piosenka posiada podobną dwoistość, choć jej aranżacja może dzisiaj wydawać się staroświecka. Właśnie w takich fragmentach słychać jednak największą słabość debiutu: <strong>muzyczna forma bywa bardziej interesująca niż sama kompozycja</strong>. Orkiestracyjne pomysły przyciągają uwagę, lecz nie zawsze pozostaje po nich melodia, do której chciałoby się wrócić.</p><h2>„Love You Till Tuesday”, „There Is a Happy Land” i „We Are Hungry Men”. Od popowej niewinności do dystopii</h2><p><strong>„Love You Till Tuesday”</strong> należy do najbardziej przebojowych nagrań na płycie. Lekki rytm, chwytliwy refren i popowa melodyka sprawiają, że piosenka mogłaby bez większego trudu funkcjonować w repertuarze wielu brytyjskich wykonawców drugiej połowy lat sześćdziesiątych. Bowie śpiewa z żartobliwą swobodą, wykorzystując romantyczną deklarację jako podstawę muzycznej gry. Nie jest to utwór wybitny, ale posiada urok dobrze napisanej popowej miniatury. <strong>„There Is a Happy Land”</strong> jest znacznie bardziej subtelny. Przedstawia świat dzieciństwa jako krainę istniejącą poza doświadczeniem dorosłych. Delikatna aranżacja podkreśla baśniowy charakter piosenki, a jej melancholijny nastrój przywołuje „Piotrusia Pana” Jamesa Matthew Barriego. W obu przypadkach beztroska dzieciństwa okazuje się jednocześnie przywilejem i czymś nieuchronnie przemijającym.</p><p>Najbardziej zaskakuje jednak <strong>„We Are Hungry Men”</strong>, osobliwa wizja świata zagrożonego przeludnieniem i głodem. Bowie przedstawia groteskowego przywódcę oferującego radykalne rozwiązania społecznych problemów. Muzyka posiada kabaretowy charakter, ale tekst przypomina miniaturową antyutopię. Skojarzenia z <strong>George’em Orwellem i Aldousem Huxleyem</strong> nasuwają się niemal automatycznie. Nie chodzi o literacką głębię, lecz o podobną nieufność wobec systemów, które w imię racjonalności gotowe są pozbawiać jednostkę wolności. To jeden z najciekawszych utworów albumu pod względem pomysłu, choć jego wykonanie zdradza niedojrzałość młodego autora. Groteska nie zawsze zostaje właściwie zrównoważona muzycznym napięciem, przez co dramatyczny temat chwilami zamienia się w niezamierzony żart.</p><h2>„When I Live My Dream”, „Little Bombardier” i „Silly Boy Blue”. Trzy odmienne światy</h2><p><strong>„When I Live My Dream”</strong> jest romantyczną balladą o klasycznej, niemal filmowej konstrukcji. Orkiestrowe tło, szeroka melodia i łagodna ekspresja pokazują, że Bowie potrafił pisać również bardziej konwencjonalne piosenki. Nie jest to jeszcze poziom „Life on Mars?”, ale utwór posiada wyraźną kompozycyjną dyscyplinę. Znacznie ciekawszy pozostaje <strong>„Little Bombardier”</strong>, przedstawiający historię samotnego weterana wojennego, który nie potrafi odnaleźć się w powojennej codzienności. Muzyka zachowuje lekki charakter, lecz temat dotyka społecznego wykluczenia i potrzeby bliskości. Można przywołać „Na zachodzie bez zmian” Ericha Marii Remarque’a, choć Bowie interesuje się przede wszystkim losem jednostki, a nie wielką tragedią wojny. To jeden z najbardziej udanych przykładów jego wczesnego talentu narracyjnego. Bohater nie jest romantycznym herosem, lecz zwyczajnym człowiekiem, którego otoczenie przestało rozumieć.</p><p><strong>„Silly Boy Blue”</strong> wyróżnia się na tle pozostałego materiału odmienną tematyką i atmosferą. Utwór powstał pod wpływem zainteresowania Bowiego buddyzmem i kulturą Tybetu. Melodia jest spokojna, refleksyjna, a aranżacja pozbawiona charakterystycznej dla części debiutu kabaretowej przesady. To piosenka bardziej skupiona, choć jeszcze nie w pełni przekonująca. <strong>„Come and Buy My Toys”</strong> stanowi natomiast prostą, akustyczną miniaturę folkową. Jej oszczędność działa odświeżająco po bardziej rozbudowanych instrumentalnie nagraniach. Obie kompozycje pokazują, że Bowie potrafił poruszać się również poza estetyką angielskiego music hallu. Nie zawsze tworzył wówczas muzykę wybitną, ale potrafił już dostrzec znaczenie nastroju i odpowiedniego doboru środków wyrazu.</p><h2>„Join the Gang”, „She's Got Medals” i „Maid of Bond Street”. Londyn pod lupą satyryka</h2><p><strong>„Join the Gang”</strong> przedstawia karykaturę młodzieżowej kultury lat sześćdziesiątych. Bowie wyśmiewa ludzi, którzy deklarują niezależność, ale bezrefleksyjnie przyjmują kolejne mody i zwyczaje własnego środowiska. Muzyka jest chaotyczna, pełna efektów i stylistycznych przeskoków. Chociaż satyryczny zamysł pozostaje czytelny, wykonanie nie należy do najbardziej udanych. Znacznie ciekawsza jest <strong>„She's Got Medals”</strong>, opowiadająca o kobiecie, która przyjmuje męską tożsamość i podejmuje służbę wojskową. Jak na popularną piosenkę z 1967 roku temat jest niezwykle śmiały. Bowie nie traktuje go jednak jak społecznego manifestu. Przedstawia historię z charakterystyczną dla siebie przewrotnością, pozostawiając słuchaczowi możliwość własnej interpretacji. To jeden z tych utworów, które zyskały dodatkowe znaczenie w świetle późniejszej scenicznej androgynii artysty.</p><p><strong>„Maid of Bond Street”</strong> powraca do londyńskiego świata pozorów, aspiracji i towarzyskich gier. Lekka, musicalowa aranżacja posiada pewien urok, lecz sama piosenka wydaje się kompozycyjnie mniej przekonująca. Bowie znacznie lepiej radzi sobie z niecodziennymi bohaterami niż z bardziej konwencjonalnym obrazkiem społecznym. Utwór jest sprawnie wykonany, ale trudno odnaleźć w nim coś, co uzasadniałoby wielokrotne powroty. To jeden z momentów, kiedy debiutancki album zaczyna przypominać kolekcję interesujących szkiców, spośród których tylko część zasługiwała na pełne rozwinięcie.</p><h2>„Please Mr. Gravedigger”. Makabra na zakończenie</h2><p>Album zamyka <strong>„Please Mr. Gravedigger”</strong>, kompozycja tak osobliwa, że trudno właściwie nazywać ją piosenką. Bowie przygotował teatralny monolog przypominający słuchowisko grozy, wykorzystując odgłosy deszczu i cmentarną atmosferę. Historia związana ze śmiercią dziecka zostaje przedstawiona z przesadną ekspresją, która chwilami ociera się o groteskę. Nie ma tutaj klasycznej melodii ani instrumentalnego rozwinięcia. Jest głos, dźwiękowa sceneria i próba zbudowania psychologicznego napięcia.</p><p>Skojarzenie z <strong>Edgarem Allanem Poem</strong> wydaje się uzasadnione, choć młody Bowie nie osiąga subtelności autora „Kruka”. Posiada jednak podobną fascynację makabrą i tajemnicą. „Please Mr. Gravedigger” jest eksperymentem odważnym, ale nie w pełni udanym. Jako finał albumu komercyjnego wykonawcy stanowi niemal prowokację. Jako próba teatralnej narracji ujawnia natomiast wyobraźnię zdecydowanie wykraczającą poza standardową formułę popowej piosenki. Nawet jeśli trudno uznać tę kompozycję za przyjemną w odbiorze, nie sposób odmówić jej osobliwości.</p><h2>Krytycy o debiucie Bowiego. Pierwsze pochwały i późniejsze rozczarowania</h2><p><strong>Odbiór albumu „David Bowie” zmieniał się wraz z rozwojem kariery jego autora.</strong> W 1967 roku <strong>Allen Evans z „New Musical Express”</strong> nazwał materiał <strong>„all very refreshing”</strong>, czyli „bardzo odświeżającym”, a wykonawcę określił jako <strong>„a very promising talent” – „bardzo obiecujący talent”</strong>. Również <strong>Chris Welch z „Melody Maker”</strong> dostrzegł oryginalność nagrań i staranność produkcji. Takie opinie mogą dzisiaj zaskakiwać, ponieważ debiut Bowiego bardzo wyraźnie odbiega od tego, z czym kojarzymy jego późniejszą twórczość. Krytycy oceniali jednak młodego artystę bez świadomości, jak niezwykłą karierę rozpoczynał.</p><p>W późniejszych omówieniach dominowało bardziej sceptyczne spojrzenie. <strong>Dave Thompson z AllMusic</strong> docenił przede wszystkim wyobraźnię narracyjną Bowiego, wyróżniając między innymi „She's Got Medals”, „We Are Hungry Men” i „Please Mr. Gravedigger”. Z kolei <strong>Alexis Petridis z „The Guardian”</strong>, recenzując wznowienie albumu w styczniu 2010 roku, wskazywał na stylistyczną niezgrabność, przesadną teatralność i nierówny poziom repertuaru. Dostrzegł jednak, że nawet nieudane eksperymenty mogą być ważnym etapem artystycznego rozwoju. To szczególnie istotne w przypadku Bowiego, którego późniejsza twórczość opierała się na nieustannym przekraczaniu granic gatunkowych. <strong>Debiut nie zasługuje na bezkrytyczny zachwyt tylko dlatego, że jego autor został legendą.</strong> Trzeba jednak przyznać, że posiada niecodzienny charakter i ujawnia autentyczny talent do tworzenia muzycznych opowieści.</p><h2>Pierwszy kostium przyszłego geniusza</h2><p><strong>„David Bowie” z 1967 roku jest albumem, na którym wyobraźnia znacznie częściej wyprzedza umiejętności kompozycyjne.</strong> Młody autor potrafi wymyślić niezwykłego bohatera, interesującą historię lub przewrotny temat, ale nie zawsze umie zamienić ten pomysł w przekonującą piosenkę. Kabaretowe aranżacje szybko tracą świeżość, część melodii okazuje się zbyt błaha, a nadmiar wokalnej ekspresji chwilami utrudnia odbiór. Nie sposób zestawiać tego wydawnictwa na równych prawach z „Hunky Dory”, „Ziggy Stardust”, „Station to Station” czy „Low”. Tamte albumy posiadają artystyczną dyscyplinę i wyraźną osobowość. Debiut przypomina raczej próbę generalną, podczas której aktor dopiero sprawdza, czy kostiumy i dekoracje odpowiadają jego wyobrażeniom.</p><p>Nie oznacza to, że płyta jest pozbawiona wartości. Przeciwnie. Jej największą zaletą pozostaje ciekawość świata i zainteresowanie tematami rzadko obecnymi w ówczesnym repertuarze popowym. Bowie opowiada o społecznej izolacji, fałszywych ambicjach, wojennych traumach, dzieciństwie, politycznej przemocy i ludzkich osobliwościach. Nie wszystkie historie są udane, ale trudno odmówić ich autorowi odwagi i pomysłowości.</p><p>W „Alicji w Krainie Czarów” Lewisa Carrolla rzeczywistość nieustannie zmienia reguły, zmuszając bohaterkę do konfrontacji z własnymi przyzwyczajeniami. Podobnie młody Bowie przemieszcza się pomiędzy kolejnymi muzycznymi światami. Jeszcze nie potrafi nadać tej różnorodności spójnej formy, ale nie boi się eksperymentować. I być może właśnie to jest najbardziej wartościową cechą debiutu.</p><p><strong>„David Bowie” nie jest albumem, na którym narodził się geniusz. Jest płytą, na której przyszły geniusz pozwolił sobie być niedoskonałym, dziwacznym i chwilami zwyczajnie śmiesznym.</strong> Nie ma tutaj jeszcze kosmicznego mesjasza ani rockowego wizjonera. Jest młody człowiek, który próbuje znaleźć dla siebie miejsce na scenie.</p><p>Zanim człowiek spadł na Ziemię, musiał przecież nauczyć się marzyć o gwiazdach.</p><h3>Ocena końcowa: 7/10</h3><p><strong>„David Bowie” (1967) to nierówny, ale intrygujący debiut jednego z najważniejszych artystów w historii muzyki popularnej.</strong> Czternaście kompozycji łączy <strong>baroque pop, music hall, folk, kabaret i psychodeliczny pop</strong>, tworząc kolekcję teatralnych opowieści o bardzo różnej wartości muzycznej. Najciekawsze utwory to <strong>„Rubber Band”, „Love You Till Tuesday”, „There Is a Happy Land”, „We Are Hungry Men”, „Little Bombardier”, „Silly Boy Blue”, „She's Got Medals” oraz „Please Mr. Gravedigger”</strong>. Największą zaletą pozostaje literacka wyobraźnia Bowiego, największą słabością – brak stylistycznej dyscypliny i kompozycyjnej dojrzałości.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To album przede wszystkim dla słuchaczy zainteresowanych historią artystycznego rozwoju Davida Bowiego. Nie jest arcydziełem i nie powinien być oceniany tak, jakby nim był. Stanowi jednak wartościowy dokument brytyjskiej muzyki lat sześćdziesiątych oraz niezwykłą pamiątkę po okresie, w którym jeden z największych twórców rocka dopiero poszukiwał własnego języka.</p><p><i>David Bowie – „David Bowie” (Deram Records, 1967). Produkcja: Mike Vernon. Oryginalne brytyjskie wydanie zawiera 14 utworów. Albumu nie należy mylić z płytą „David Bowie” z 1969 roku, znaną później jako „Space Oddity”. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „New Musical Express”, „Melody Maker”, AllMusic i „The Guardian”. Literackie porównania, interpretacje oraz ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Requiem dla utraconego raju. Kiedy rozpacz odzyskuje gitarowy ciężar]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57345,requiem-dla-utraconego-raju-kiedy-rozpacz-odzyskuje-gitarowy-ciezar</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57345,requiem-dla-utraconego-raju-kiedy-rozpacz-odzyskuje-gitarowy-ciezar</guid>
            <pubDate>Sun, 01 Nov 2026 21:29:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-requiem-dla-utraconego-raju-kiedy-rozpacz-odzyskuje-gitarowy-ciezar-1793565409.png</url>
                        <title>Requiem dla utraconego raju. Kiedy rozpacz odzyskuje gitarowy ciężar</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57345,requiem-dla-utraconego-raju-kiedy-rozpacz-odzyskuje-gitarowy-ciezar</link>
                    </image><description>John Milton, pisząc „Raj utracony”, stworzył jedną z najbardziej przejmujących opowieści o upadku, buncie i niemożności odzyskania dawnej niewinności. Gdyby jednak szukać współczesnej muzycznej ilustracji jego poematu, trudno byłoby znaleźć zespół bardziej odpowiedni niż Paradise Lost. Brytyjczycy przez lata wędrowali pomiędzy metalowym piekłem, gotycką melancholią i elektronicznym czyśćcem, aby w 2007 roku powrócić z albumem „In Requiem”. Płytą, która brzmi jak msza żałobna odprawiana w ruinach katedry, gdzie zamiast organów rozbrzmiewają ciężkie gitary, a modlitwę zastępuje chropowaty głos Nicka Holmesa. Nie ma tutaj nadziei na łatwe zbawienie. Są popioły dawnych marzeń, poczucie nieuchronności i melodie, które potrafią poruszyć mocniej niż najbardziej dramatyczny krzyk. Gregor Mackintosh gra na gitarze tak, jakby próbował odnaleźć coś bezpowrotnie utraconego, Aaron Aedy buduje potężne ściany dźwięku, a Holmes śpiewa głosem człowieka, który dawno przestał wierzyć w szczęśliwe zakończenia. „In Requiem” nie jest powrotem do młodości. To spotkanie z własną przeszłością po latach rozczarowań, błędów i doświadczeń. Najtrudniejsza podróż nie prowadzi bowiem przez ocean, lecz w głąb samego siebie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3>Paradise Lost. Od narodzin gothic metalu do elektronicznego czyśćca</h3><p style="text-align:justify;">Historia <strong>Paradise Lost</strong> należy do najbardziej fascynujących opowieści o artystycznych przemianach w europejskim metalu. Grupa powstała w 1988 roku w Halifax w hrabstwie West Yorkshire, a jej pierwsze albumy – <strong>„Lost Paradise” (1990) i „Gothic” (1991)</strong> – odegrały fundamentalną rolę w rozwoju <strong>death-doom metalu i gothic metalu</strong>. Wraz z My Dying Bride i Anathemą Brytyjczycy stworzyli muzyczny krajobraz, w którym ciężar gitar spotykał się z melancholią, a agresja ustępowała miejsca refleksji nad śmiercią, samotnością i przemijaniem. Kolejne wydawnictwa, <strong>„Shades of God” (1992), „Icon” (1993) i „Draconian Times” (1995)</strong>, przyniosły stopniowe odejście od deathmetalowej surowości ku bardziej melodyjnemu, monumentalnemu brzmieniu. Właśnie wtedy zespół osiągnął równowagę pomiędzy ciężarem a przystępnością. Nick Holmes ograniczał ekstremalne partie wokalne, Gregor Mackintosh tworzył charakterystyczne melodie gitarowe, a cała grupa wypracowała styl rozpoznawalny już po kilku taktach. Można odnaleźć w nim Black Sabbath, ale również The Sisters of Mercy, Fields of the Nephilim i Joy Division. Była to muzyka ludzi, którzy kochali metal, lecz równie silnie fascynowała ich mroczna estetyka brytyjskiego rocka alternatywnego.</p><p style="text-align:justify;">Później rozpoczęła się jedna z najbardziej kontrowersyjnych przemian w historii zespołu. <strong>„One Second” (1997)</strong> wprowadził elektronikę i gotycki rock, <strong>„Host” (1999)</strong> niemal całkowicie porzucił metalowe instrumentarium na rzecz brzmienia kojarzącego się z Depeche Mode, a kolejne albumy próbowały odnaleźć kompromis pomiędzy nowoczesnością a dawną tożsamością. Wielu fanów uznało ten okres za zdradę metalowych korzeni. Inni dostrzegali w nim artystyczną odwagę. <strong>„In Requiem”, jedenasty album studyjny Paradise Lost, ukazał się 21 maja 2007 roku nakładem Century Media Records.</strong> Producentem został <strong>Rhys Fulber</strong>, znany ze współpracy z Front Line Assembly i Fear Factory, a miks przygotował <strong>Mike Fraser</strong>. Zespół nagrał materiał w składzie: <strong>Nick Holmes – wokal, Gregor Mackintosh i Aaron Aedy – gitary, Steve Edmondson – bas oraz Jeff Singer – perkusja</strong>. Jedenaście kompozycji tworzy około 45-minutową całość, znacznie bardziej gitarową i bezpośrednią niż wcześniejsze eksperymentalne wydawnictwa. Okładka autorstwa <strong>Setha Siro Antona</strong>, greckiego artysty związanego z Septicflesh, przedstawia bladą, skrzydlatą postać przypominającą upadłego anioła. To niemal gotycki obraz żałoby – jakby Caravaggio postanowił namalować bohatera filmu Davida Lyncha, pozbawiając przedstawienie ostatnich promieni światła.</p><h3>„Never for the Damned”, „Ash &amp; Debris” i „The Enemy”. Gitary wracają do piekła</h3><p style="text-align:justify;">Już otwierający album <strong>„Never for the Damned”</strong> rozwiewa wątpliwości dotyczące muzycznego kierunku. Gitary brzmią ciężko, rytm posiada niemal doommetalową stanowczość, a charakterystyczne melodie Gregora Mackintosha przywołują najlepsze fragmenty „Icon”. Utwór rozpoczyna się niczym powolny marsz skazańców, aby następnie przejść w bardziej dynamiczne partie. <strong>Nick Holmes</strong> śpiewa z chropowatą ekspresją, która momentami przybliża go do Jamesa Hetfielda z okresu „Load”, ale zachowuje właściwy Paradise Lost melancholijny dystans. Jest w tym coś z człowieka, który nie próbuje już przekonywać świata o własnej niewinności, ponieważ dawno zrozumiał, że żaden sąd nie będzie sprawiedliwy. Tytuł można odczytywać jako deklarację przeznaczenia potępionych. W „Boskiej komedii” Dantego nad bramą piekła widnieje wezwanie do porzucenia nadziei. Paradise Lost nie tworzą ilustracji włoskiego poematu, lecz emocjonalna atmosfera kompozycji przywołuje podobną nieuchronność. Ciężkie riffy stają się muzycznym odpowiednikiem wyroku, którego nie sposób odwołać.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Ash &amp; Debris”</strong> wprowadza więcej dynamiki i jeden z najbardziej chwytliwych refrenów albumu. Gitara Aarona Aedy’ego nadaje kompozycji zdecydowany rytm, podczas gdy Mackintosh prowadzi charakterystyczną melodyjną linię. To właśnie taki dialog instrumentów uczynił <strong>Paradise Lost jednym z najważniejszych zespołów gothic metalu</strong>. Jedna gitara buduje ciężar, druga opowiada historię. Popiół i szczątki z tytułu stają się metaforą rozpadu, ale również pamięci o tym, co kiedyś istniało. W „Ziemi jałowej” T.S. Eliot przedstawiał świat rozbity na fragmenty, w którym dawne znaczenia utraciły stabilność. „Ash &amp; Debris” przywołuje podobny nastrój, choć przemawia językiem metalowego riffu. <strong>„The Enemy”</strong>, jeden z singli promujących płytę, jest utworem bardziej zwartym i bezpośrednim, z wyraźnym refrenem oraz chóralnymi elementami w tle. Tytułowy wróg nie musi być konkretną osobą. Może symbolizować lęk, nienawiść albo destrukcyjną część osobowości. W „Doktorze Jekyllu i panu Hyde” Roberta Louisa Stevensona zło nie przychodzi z zewnątrz. Jest częścią człowieka, który próbuje ukrywać je pod maską moralnej nieskazitelności. Podobną niejednoznaczność odnajduję w „The Enemy”. <strong>Jackie Smit z „Chronicles of Chaos”</strong>, mimo bardzo dobrej oceny całego albumu, uznał tę kompozycję za najsłabszy jego fragment, zarzucając jej przewidywalność. Trudno całkowicie odrzucić ten argument, choć siłą utworu pozostaje właśnie prostota.</p><h3>„Praise Lamented Shade” i „Requiem”. Msza żałobna w ruinach katedry</h3><p><strong>„Praise Lamented Shade”</strong> przynosi wyraźne uspokojenie. Pojawia się więcej przestrzeni, delikatniejsze aranżacje i melancholia przypominająca elektroniczne eksperymenty zespołu. Utwór pokazuje, że powrót do gitarowego ciężaru nie oznaczał całkowitego odrzucenia doświadczeń z okresu „Host”. Paradise Lost wykorzystali je do budowania kontrastów. Muzyczna cisza, subtelna elektronika i spokojniejsze melodie pozwalają cięższym fragmentom zabrzmieć jeszcze mocniej. To ważna umiejętność, o której część metalowych zespołów zapomina. Nieustanna agresja może ostatecznie przestać robić wrażenie. Dopiero zestawienie jej z ciszą przywraca muzyce dramatyczną siłę. Podobnie działa światło w malarstwie Rembrandta – znaczenie jasnych fragmentów wynika z otaczającej je ciemności.</p><p><strong>Tytułowy „Requiem” stanowi emocjonalne centrum albumu.</strong> Kompozycja łączy monumentalny gitarowy ciężar z melancholijną melodyką Gregora Mackintosha. Już sam tytuł przywołuje tradycję mszy żałobnej, choć Brytyjczycy nie tworzą muzyki liturgicznej. Interesuje ich raczej symbolika requiem: pamięć, żal, przemijanie i próba pogodzenia się z nieuchronnością końca. Gitary brzmią jak dzwony nad opuszczonym miastem, rytm jest ciężki, lecz nie monotonny, a partie prowadzące Mackintosha posiadają niemal śpiewny charakter. Można odnaleźć tutaj coś z „A Dying Wish” i bardziej melancholijnych fragmentów „Icon”, choć produkcja jest zdecydowanie nowocześniejsza. Holmes momentami wykorzystuje ostrzejszą ekspresję, przypominającą najwcześniejsze lata zespołu. Właśnie tutaj najlepiej ujawnia się paradoks twórczości Paradise Lost: muzyka poświęcona rozpaczy potrafi być niezwykle piękna. Melodia, zamiast pogłębiać poczucie beznadziei, przynosi rodzaj oczyszczenia. Podobnie działa „Requiem” Mozarta, choć porównanie dotyczy emocjonalnego mechanizmu, a nie formy muzycznej. Można również przywołać „Tren VIII” Jana Kochanowskiego, w którym pustka po utracie bliskiej osoby staje się niemal fizyczną obecnością. <strong>Paradise Lost udowadniają, że najbardziej bolesne bywa nie to, co pozostaje, lecz właśnie to, czego już nie ma.</strong></p><h3>„Unreachable”, „Prelude to Descent” i „Fallen Children”. Własne demony i utracona niewinność</h3><p><strong>„Unreachable”</strong> jest jednym z najciekawszych dowodów, że <strong>Paradise Lost nie zamierzali wymazać swojej elektronicznej przeszłości</strong>. Syntezatorowe tło i bardziej oszczędne aranżacje przywołują klimat „One Second” i „Host”, ale cięższe gitary nadają kompozycji odmienną strukturę. To muzyka pełna dystansu, chłodu i emocjonalnej niedostępności. Tytuł można interpretować jako symbol relacji, której nie da się już odbudować, albo człowieka zamykającego się przed światem. W „Obcym” Alberta Camusa główny bohater doświadcza rzeczywistości w sposób emocjonalnie odległy, jakby nie potrafił uczestniczyć w niej na takich samych zasadach jak inni. „Unreachable” wywołuje podobne skojarzenia. Holmes śpiewa bardziej powściągliwie, niemal obojętnie, a muzyka buduje atmosferę wyobcowania. To jeden z momentów, w których wyraźnie słychać, że inspiracje <strong>Depeche Mode</strong> nadal pozostają częścią artystycznej osobowości Paradise Lost.</p><p><strong>„Prelude to Descent”</strong> przywraca zdecydowany gitarowy ciężar, ale zachowuje melodyjną elegancję. Tytułowe preludium do upadku może przywoływać „Fausta” Goethego, gdzie pragnienie przekroczenia ludzkich ograniczeń prowadzi do moralnie dwuznacznego układu. Muzyka rozwija się jak marsz ku katastrofie, której nie sposób zatrzymać. To jeden z powodów, dla których <strong>„In Requiem” nie jest prostym powrotem do „Draconian Times”</strong>. Zespół odzyskał ciężkie riffy, ale wykorzystał także doświadczenia zdobyte podczas eksperymentalnego okresu. Elektronika, oszczędniejsze melodie i bardziej przejrzysta struktura piosenek nie zniknęły. Zostały podporządkowane gitarowej całości. <strong>„Fallen Children”</strong> przynosi natomiast więcej metalowej stanowczości. W ciężkich riffach można odnaleźć gniew, ale nie jest to bunt młodego człowieka przekonanego, że wystarczy zburzyć istniejący porządek, aby zbudować lepszy świat. Brzmi raczej jak rozczarowanie kogoś, kto widział już zbyt wiele nieudanych rewolucji. Tytułowe upadłe dzieci przywołują „Władcę much” Williama Goldinga, w którym cywilizacyjne zasady rozpadają się pod wpływem strachu, przemocy i pragnienia dominacji. Melodyjne partie gitar Paradise Lost nie przynoszą ukojenia. Przypominają raczej o niewinności, której nie można odzyskać.</p><h3>„Beneath Black Skies”, „Sedative God” i „Your Own Reality”. Pod czarnym niebem</h3><p><strong>„Beneath Black Skies”</strong> należy do najbardziej charakterystycznych kompozycji wydawnictwa. Potężne riffy, melodyjne linie gitarowe i mroczny wokal przywołują klasyczny okres działalności zespołu. To muzyka mogąca stanowić pomost pomiędzy „Icon” a „Draconian Times”, choć jej brzmienie pozostaje zdecydowanie współczesne. Czarne niebo z tytułu można potraktować jako metaforę egzystencjalnego niepokoju. W „Procesie” Franza Kafki Józef K. zostaje uwikłany w rzeczywistość, której zasad nie rozumie, a każda próba odzyskania kontroli prowadzi do kolejnych rozczarowań. Paradise Lost budują podobne poczucie bezradności za pomocą gitarowego ciężaru i posępnej melodii. Szczególnie imponuje tutaj <strong>Gregor Mackintosh</strong>, którego wielkość nie wynika z technicznej ekwilibrystyki, lecz umiejętności komponowania motywów rozpoznawalnych po kilku dźwiękach. W świecie pełnym instrumentalnych wirtuozów to talent równie cenny, a może nawet rzadszy.</p><p><strong>„Sedative God”</strong> jest jedną z bardziej intrygujących kompozycji albumu. Sam tytuł – „Uspokajający Bóg” – prowokuje do refleksji nad rolą wiary, autorytetu i ludzkiej potrzeby bezpieczeństwa. Czy człowiek poszukuje duchowej prawdy, czy czasami jedynie sposobu na uśmierzenie lęku? Czy przekonania mogą stać się rodzajem emocjonalnego znieczulenia? Podobne pytania odnajdujemy w filozofii Nietzschego, choć Paradise Lost nie tworzą przecież traktatu filozoficznego. Wykorzystują charakterystyczne dla siebie symbole do budowania atmosfery nieufności wobec prostych odpowiedzi. Album zamyka <strong>„Your Own Reality”</strong>, utwór bardziej melodyjny i refleksyjny. Po wcześniejszych ciężkich kompozycjach otrzymujemy zakończenie, które nie próbuje narzucić słuchaczowi jednoznacznej odpowiedzi. Tytułowa własna rzeczywistość może być schronieniem przed światem, ale również więzieniem zbudowanym z przekonań i rozczarowań. W „Wilku stepowym” Hermanna Hessego główny bohater doświadcza rozdarcia pomiędzy różnymi częściami własnej osobowości. „Your Own Reality” przywołuje podobny nastrój samotności. <strong>Zakończenie „In Requiem” nie przynosi wielkiego triumfu ani obietnicy odkupienia.</strong> Pozostawia świadomość, że człowiek musi nauczyć się żyć we własnym świecie, nawet jeśli nie jest on taki, o jakim kiedyś marzył.</p><h3>Krytycy o „In Requiem”. Wielki powrót czy spotkanie z własnym cieniem?</h3><p><strong>Recenzje „In Requiem” były zróżnicowane</strong>, co doskonale pokazuje, jak trudno oceniać zespół posiadający tak bogatą i zmienną historię. <strong>Eduardo Rivadavia z AllMusic</strong> potraktował album jako podróż ku okresowi „Shades of God”, „Icon” i „Draconian Times”. Docenił powrót ciężkich gitar, tradycyjnej sekcji rytmicznej i ograniczenie elektroniki, ale zaznaczył, że do odzyskania dawnej pozycji Brytyjczykom wciąż nieco brakuje. Jego zdaniem „In Requiem” stanowi solidny fundament dalszej odbudowy artystycznej tożsamości. Znacznie bardziej entuzjastyczny był <strong>Jackie Smit z „Chronicles of Chaos”, który wystawił albumowi 8,5/10</strong>. Napisał: <strong>„As solid and assured a record as any the band have put their talents to”</strong>, co można przetłumaczyć jako pochwałę płyty równie solidnej i pewnej artystycznie jak inne ważne dokonania zespołu. Krytyk szczególnie docenił „Never for the Damned” i „Ash &amp; Debris”, choć zarzucał singlowemu „The Enemy” zbytnią przewidywalność.</p><p><strong>Martin Iordanidis z niemieckiego „Visions”</strong> ocenił wydawnictwo na <strong>8/12</strong>, dostrzegając wyraźniejszy powrót do metalowego brzmienia oraz podobieństwa pomiędzy bardziej stanowczym wokalem Nicka Holmesa a śpiewem Jamesa Hetfielda. Podkreślił jednak, że elektroniczne doświadczenia nadal pozostają słyszalne. Odmienny pogląd przedstawił <strong>Grzegorz Dusza w polskim magazynie „Audio”</strong>, uznając, że przywrócenie cięższych gitar nie oznacza automatycznie odzyskania dawnej świeżości. Jeszcze bardziej krytyczny był <strong>Jakub Gańko z Rockmetal.pl</strong>, który przyznał płycie <strong>4/10</strong>, zarzucając zespołowi powtarzanie własnych pomysłów i niedostateczną siłę kompozycji. Kto miał rację? Moim zdaniem obie strony dostrzegły fragment tej samej prawdy. <strong>„In Requiem” nie jest rewolucją porównywalną z „Gothic” ani arcydziełem na miarę „Draconian Times”</strong>, ale nie jest również bezwartościową próbą odtwarzania przeszłości. To muzyka zespołu, który po latach eksperymentów odzyskał własny język, nie odrzucając zdobytych doświadczeń.</p><h3>Gregor Mackintosh i Nick Holmes. Dwaj architekci melancholii</h3><p><strong>Gregor Mackintosh</strong> należy do gitarzystów, których znaczenie trudno opisać technicznymi parametrami. Jego wielkość wynika z umiejętności tworzenia melodii posiadających natychmiast rozpoznawalny emocjonalny charakter. Kilka dźwięków wystarcza, aby pojawiła się atmosfera tęsknoty, rozczarowania i utraconej nadziei. Można porównać go do Davida Gilmoura, szczególnie pod względem nadawania prostym frazom głębokiego znaczenia. Mackintosh jest jednak znacznie bardziej posępny. Tam, gdzie Gilmour potrafi otwierać przestrzeń i prowadzić ku światłu, gitarzysta Paradise Lost częściej zamyka słuchacza w świecie, z którego nie ma łatwego wyjścia. <strong>Nick Holmes</strong> stanowi doskonałe dopełnienie tej estetyki. Jego głos nie posiada operowej skali Bruce’a Dickinsona ani dramatycznej ekspresji Roba Halforda. Łączy szorstkość metalowego śpiewu z emocjonalną powściągliwością rocka alternatywnego. Słychać w nim zmęczenie, ironię i melancholię, których nie da się podrobić. Na „In Requiem” obaj muzycy ponownie odnajdują wspólny język. Mackintosh tworzy melodie przypominające utracone wspomnienia, a Holmes nadaje im głos człowieka, który nie jest już pewien, czy pragnie te wspomnienia odzyskać.</p><h3>Zamiast zakończenia. Nie można wrócić do raju, z którego kiedyś się wyszło</h3><p>W „Raju utraconym” Miltona upadek nie oznacza wyłącznie utraty miejsca. Jest także utratą stanu niewinności, którego nie można odzyskać poprzez zwyczajne cofnięcie czasu. Podobnie wygląda historia Paradise Lost. Muzycy nie mogli po prostu ponownie nagrać „Icon” czy „Draconian Times”, ponieważ sami nie byli już ludźmi, którzy stworzyli tamte albumy. Minęły lata, zmieniły się doświadczenia, muzyczne fascynacje i sposób postrzegania świata. <strong>„In Requiem” opowiada właśnie o niemożliwości prostego powrotu.</strong> To płyta zespołu, który odzyskuje własny język, ale nie udaje, że nic się wcześniej nie wydarzyło. Elektroniczne eksperymenty stały się częścią doświadczenia, pozwalającego wzbogacić dawną stylistykę. Gitarowe riffy powróciły, lecz nabrały innego znaczenia. Nie są już manifestacją młodzieńczej agresji. Stały się narzędziem dojrzałej refleksji.</p><p>Album nie jest doskonały. Niektóre kompozycje pozostają przewidywalne, kilka refrenów nie osiąga siły najlepszych nagrań Paradise Lost, a produkcja chwilami wygładza brzmienie, które mogłoby być bardziej surowe. Brakuje również utworu o sile „As I Die”, „True Belief” czy „Forever Failure”. Ale <strong>„In Requiem” posiada coś, czego nie można zastąpić techniczną perfekcją: autentyczną atmosferę i wyraźną artystyczną tożsamość</strong>. Brytyjczycy przypominają bohatera, który po długiej podróży wraca do rodzinnego domu i odkrywa, że wszystko wygląda znajomo, ale nic nie jest już takie samo. Ściany stoją na swoich miejscach, meble pozostają niezmienione, a jednak w powietrzu unosi się obecność czasu, którego nie da się odzyskać.</p><p><strong>Paradise Lost nie odzyskali na „In Requiem” utraconego raju. Odkryli jednak, że w jego ruinach nadal można tworzyć piękną muzykę.</strong> Nie ma tutaj zwycięstwa nad przeszłością ani obietnicy odkupienia. Jest świadomość, że nawet po latach błądzenia człowiek może ponownie odnaleźć własny głos. A czasami właśnie taka muzyka – pozbawiona łatwego pocieszenia, lecz pełna prawdziwych emocji – pozostaje z nami najdłużej.</p><h3>Ocena końcowa: 8,5/10</h3><p><strong>„In Requiem” Paradise Lost (2007) to jeden z najważniejszych albumów późniejszego etapu kariery brytyjskich pionierów gothic metalu.</strong> Jedenaście kompozycji łączy <strong>gothic metal, doom metal, ciężkie gitarowe riffy i melancholijną melodykę</strong>, a największymi atutami pozostają <strong>„Never for the Damned”, „Ash &amp; Debris”, „Requiem”, „Beneath Black Skies”, „Unreachable” i „Your Own Reality”</strong>. Charakterystyczne partie Gregora Mackintosha, chropowaty wokal Nicka Holmesa oraz odzyskana gitarowa siła tworzą album spójny i emocjonalnie przekonujący. Najpoważniejsze słabości to pewna przewidywalność kompozycji, niedostatek zaskakujących rozwiązań i brak utworu dorównującego największym klasykom zespołu.</p><p><strong>Werdykt:</strong> „In Requiem” nie jest tak przełomowy jak „Gothic”, „Icon” czy „Draconian Times”, ale stanowi udane połączenie doświadczeń z elektronicznego okresu działalności Paradise Lost z tradycyjnym gitarowym brzmieniem. To płyta szczególnie wartościowa dla miłośników <strong>My Dying Bride, Anathemy, Katatonii, Type O Negative i klasycznego brytyjskiego gothic metalu</strong>.</p><p><i>Paradise Lost – „In Requiem” (Century Media Records, 2007). Produkcja: Rhys Fulber, miks: Mike Fraser. Jedenaście utworów, około 45 minut. Okładka: Seth Siro Anton. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z AllMusic, „Chronicles of Chaos”, „Visions”, „Audio” i Rockmetal.pl. Cytaty pozostawiono w oryginale wraz z polskim objaśnieniem. Odniesienia literackie, interpretacje oraz ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Gov’t Mule – „Déjà Voodoo”. Muł, który powrócił z krainy umarłych. Blues, żałoba i gitarowa magia Warrena Haynesa]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57338,gov-t-mule-deja-voodoo-mul-ktory-powrocil-z-krainy-umarlych-blues-zaloba-i-gitarowa-magia-warrena-haynesa</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57338,gov-t-mule-deja-voodoo-mul-ktory-powrocil-z-krainy-umarlych-blues-zaloba-i-gitarowa-magia-warrena-haynesa</guid>
            <pubDate>Sun, 01 Nov 2026 10:15:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-gov-t-mule-deja-voodoo-mul-ktory-powrocil-z-krainy-umarlych-blues-zaloba-i-gitarowa-magia-wa-1793524922.png</url>
                        <title>Gov’t Mule – „Déjà Voodoo”. Muł, który powrócił z krainy umarłych. Blues, żałoba i gitarowa magia Warrena Haynesa</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57338,gov-t-mule-deja-voodoo-mul-ktory-powrocil-z-krainy-umarlych-blues-zaloba-i-gitarowa-magia-warrena-haynesa</link>
                    </image><description>W muzyce, podobnie jak w życiu, istnieją straty, których nie można naprawić. Można kupić nowy instrument, zatrudnić znakomitego muzyka, wejść do najlepszego studia nagraniowego, ale nie da się przywrócić chemii powstającej pomiędzy ludźmi dzielącymi scenę, ryzyko i własne szaleństwo. Kiedy w sierpniu 2000 roku zmarł Allen Woody, basista Gov’t Mule, wydawało się, że wraz z nim odszedł również fragment duszy zespołu. Warren Haynes i Matt Abts stanęli przed wyborem, który zna każdy człowiek próbujący przetrwać po wielkiej stracie: pozostać wiernym przeszłości czy nauczyć się żyć od nowa. Cztery lata później odpowiedzieli albumem „Déjà Voodoo”. Płytą, na której gitara brzmi jak stary silnik Harleya próbujący wyrwać się z bagien Luizjany, organy Hammonda pachną zadymionym barem w Nowym Orleanie, a blues nie jest gatunkiem muzycznym, lecz sposobem opowiadania o wszystkim, co człowieka boli. To muzyka wywodząca się z tradycji Allman Brothers Band, Cream, Free i Led Zeppelin, ale posiadająca własny charakter: surowy, ciężki, chwilami brutalny, a jednocześnie głęboko ludzki. Gov’t Mule nie próbują wskrzesić zmarłego kolegi. Robią coś znacznie trudniejszego. Udowadniają, że pamięć może stać się fundamentem nowego początku.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Gov’t Mule po śmierci Allena Woody’ego. Zespół, który musiał nauczyć się oddychać na nowo</h2><p>Historia <strong>Gov’t Mule</strong> rozpoczęła się w 1994 roku, kiedy <strong>Warren Haynes i Allen Woody</strong>, związani z legendarnym The Allman Brothers Band, postanowili stworzyć własny zespół. Dołączył do nich perkusista <strong>Matt Abts</strong>, a powstałe trio szybko wypracowało charakterystyczne brzmienie oparte na ciężkim bluesie, rockowej improwizacji i niemal telepatycznym porozumieniu instrumentalistów. Ich muzyka przypominała Cream, ale posiadała również surowość Mountain, melancholię Allman Brothers i gitarową potęgę Led Zeppelin. Debiutancki „Gov’t Mule” z 1995 roku, późniejsze „Dose” oraz „Life Before Insanity” z 2000 roku pokazywały grupę, która nie przejmowała się muzycznymi trendami. W czasach alternatywnego rocka i postgrunge’u zachowywali się tak, jakby historia zatrzymała się w momencie, kiedy Duane Allman i Eric Clapton nagrywali „Layla and Other Assorted Love Songs”. Nie była to jednak rekonstrukcja przeszłości, lecz kontynuacja sposobu myślenia o muzyce opartego na emocjach, improwizacji i przekonaniu, że gitara elektryczna nadal potrafi powiedzieć coś, czego nie da się wyrazić słowami.</p><p><strong>Śmierć Allena Woody’ego 26 sierpnia 2000 roku</strong> postawiła przyszłość zespołu pod znakiem zapytania. Haynes i Abts nie zdecydowali się od razu zatrudnić następcy. Rozpoczęli projekt <strong>„The Deep End”</strong>, zapraszając znakomitych basistów różnych pokoleń, aby wspólnie oddać hołd zmarłemu koledze. Było to zarówno muzyczne przedsięwzięcie, jak i sposób przepracowywania straty. Dopiero później zdecydowali się na nowy, stały skład. Do zespołu dołączyli <strong>Andy Hess na gitarze basowej oraz Danny Louis na instrumentach klawiszowych</strong>. Pierwotne trio przekształciło się w kwartet, a zmiana otworzyła nowe możliwości kompozycyjne. Organy Hammonda i elektryczny fortepian Rhodes pozwoliły wzbogacić muzykę o funkowy puls, soulowe harmonie i subtelniejsze aranżacje. <strong>„Déjà Voodoo” ukazał się 14 września 2004 roku nakładem ATO Records</strong>. Wyprodukowany przez Haynesa i Michaela Barbiero album zawiera dwanaście utworów trwających łącznie niemal 76 minut. To pierwsze studyjne wydawnictwo nagrane przez nowy kwartet. Nie jest próbą odtworzenia dawnego Gov’t Mule, ale początkiem jego drugiego życia.</p><h2>„Bad Man Walking”, „About to Rage” i „Perfect Shelter”. Funkowy diabeł spotyka bluesowego kaznodzieję</h2><p>Album otwiera <strong>„Bad Man Walking”</strong>, kompozycja niemal natychmiast ujawniająca nową osobowość zespołu. Potężny gitarowy riff spotyka się z funkowym rytmem, a elektryczny fortepian Danny’ego Louisa wprowadza charakterystyczne akcenty przypominające muzykę Nowego Orleanu. Jest tutaj coś z The Meters, odrobina Little Feat i surowość klasycznego southern rocka. Haynes śpiewa głosem człowieka, który wiele przeżył, niejedno widział i dawno przestał wierzyć w prosty podział świata na dobrych i złych. Jego wokal przywołuje Gregga Allmana, ale jest bardziej szorstki, mniej romantyczny, chwilami niemal kaznodziejski. Szczególnie imponuje sposób, w jaki gitara i klawisze wzajemnie się uzupełniają. W dawnym trio Haynes musiał wypełniać niemal całą przestrzeń harmoniczną. Teraz może pozwolić sobie na krótsze frazy, pauzy i instrumentalny dialog. <strong>Nowy skład Gov’t Mule nie ogranicza energii zespołu. Pozwala jej oddychać.</strong></p><p><strong>„About to Rage”</strong>, trwający ponad osiem minut, jest jednym z najważniejszych utworów albumu. Rozwija się powoli, z cierpliwością charakterystyczną dla najlepszych bluesrockowych kompozycji. Można odnaleźć tutaj coś z „Since I’ve Been Loving You” Led Zeppelin, choć Haynes nie próbuje naśladować dramatycznej ekspresji Roberta Planta. Śpiewa bardziej powściągliwie, a gitara staje się drugim głosem opowieści. Muzyka narasta niczym burza nad rozgrzanym południowym krajobrazem. Najpierw pojawiają się pojedyncze błyski, następnie ciężkie chmury, aż wreszcie nadchodzi gwałtowne instrumentalne wyładowanie. Zespół nie rezygnuje z improwizacyjnego dziedzictwa, ale podporządkowuje je konsekwentnej dramaturgii. <strong>„Perfect Shelter”</strong> wprowadza natomiast gitarowe wah-wah, funkowy rytm i niezwykłą swobodę stylistyczną. Słychać wpływy Jimiego Hendrixa, ale również Stevie Wondera z okresu „Superstition”. <strong>Thom Jurek z AllMusic</strong> zwrócił uwagę na to połączenie funkowej energii i gitarowej ekspresji. To trafna obserwacja, pokazująca, jak szeroko Gov’t Mule rozumieją tradycję bluesa. Nie jest ona muzealnym eksponatem, lecz żywym językiem, który można rozwijać za pomocą kolejnych rytmów i harmonicznych pomysłów.</p><h2>„Little Toy Brain”, „Slackjaw Jezebel” i „Wine and Blood”. Południe nie wybacza łatwo</h2><p><strong>„Little Toy Brain”</strong> należy do najbardziej przejmujących kompozycji całej płyty. To powolny, monumentalny blues, w którym organy Hammonda tworzą ciepłe tło dla chropowatego głosu Haynesa. Można odnaleźć tutaj coś z Free i Paula Rodgersa, ale również z melancholijnych ballad Allman Brothers Band. Gitara nie dominuje nad utworem. Pojawia się wtedy, kiedy emocje wymagają mocniejszego akcentu, a następnie ustępuje miejsca wokaliście. Właśnie tutaj najlepiej słychać, jak bardzo Haynes rozwinął się jako autor i interpretator piosenek. Nie jest już wyłącznie znakomitym gitarzystą, który potrafi również śpiewać. Staje się pełnoprawnym wokalistą, umiejętnie wykorzystującym szorstkość własnego głosu. Thom Jurek z AllMusic wyróżniał tę interpretację jako jeden z najlepszych wokalnych momentów w dotychczasowym dorobku artysty.</p><p><strong>„Slackjaw Jezebel”</strong> przywraca cięższy, niemal bezczelny rockowy charakter. Bas Andy’ego Hessa posiada wyjątkową siłę, a gitarowy riff przypomina spotkanie Black Sabbath z Lynyrd Skynyrd. To muzyka zadymionych barów, nocnych autostrad i ludzi, którzy zbyt długo przesiadywali przy szklance whisky, próbując zapomnieć o własnych problemach. Nie jest to najbardziej subtelna kompozycja albumu, ale znakomicie pokazuje, że Gov’t Mule nie zamierzają rezygnować z surowej energii. Po tym uderzeniu pojawia się <strong>„Wine and Blood”</strong>, jeden z najpiękniejszych utworów „Déjà Voodoo”. Muzyka zwalnia, wkracza melancholia, a southern rock staje się opowieścią o ludziach, których życie nie potoczyło się zgodnie z marzeniami. Słychać echa „Melissa” Allman Brothers Band i amerykańskiego country rocka. Haynes wykorzystuje gitarę do komentowania własnego śpiewu. Kilka dźwięków, delikatne podciągnięcie struny i odpowiednio długa pauza wystarczają, aby stworzyć emocjonalne napięcie.</p><p>„Wine and Blood” przywołuje mi prozę <strong>Cormaca McCarthy’ego</strong>, szczególnie jego zdolność przedstawiania ludzi zmagających się z przeszłością i światem pozbawionym łatwego pocieszenia. Nie chodzi o dosłowną literacką inspirację, lecz podobną temperaturę emocjonalną. U McCarthy’ego krajobraz amerykańskiego Południa bywa piękny i okrutny jednocześnie. U Gov’t Mule podobną sprzeczność odnajdujemy w muzyce. Melodia jest ciepła, niemal kojąca, ale pod jej powierzchnią kryje się ból. <strong>„Lola Leave Your Light On”</strong> przynosi powrót do gitarowej brutalności. To southern rock w najbardziej bezpośrednim wydaniu, przywołujący Lynyrd Skynyrd i ZZ Top. Gitara Haynesa brzmi niemal fizycznie, jakby posiadała własny ciężar, a sekcja rytmiczna zapewnia jej znakomity fundament. To nie jest muzyka dla słuchaczy oczekujących trzyminutowego radiowego przeboju. Potrzebuje czasu, aby pokazać pełnię swojej siły.</p><h2>„Silent Scream”. Jedenaście minut w ciemności</h2><p><strong>„Silent Scream” jest najbardziej rozbudowaną kompozycją „Déjà Voodoo”</strong>, trwającą niemal jedenaście minut. To muzyczna podróż przez psychodeliczny rock, bluesową balladę i niemal progresywną dramaturgię. Utwór rozpoczyna się spokojnie, ale stopniowo narasta, tworząc atmosferę niepokoju i emocjonalnego napięcia. Organy Danny’ego Louisa odgrywają szczególnie ważną rolę. Nie są jedynie tłem dla gitarowych popisów, lecz pełnoprawnym partnerem w instrumentalnym dialogu. Chwilami można odnaleźć tutaj coś z Pink Floyd z okresu „Meddle” i „Wish You Were Here”, ale Gov’t Mule zachowują własne, wyraźnie bluesowe korzenie.</p><p>Sam tytuł – „Milczący krzyk” – przywołuje obraz cierpienia, którego nie sposób wyrazić słowami. W „Krzyku” Edvarda Muncha przerażenie staje się doświadczeniem niemal kosmicznym, przenikającym cały otaczający świat. Muzyka Gov’t Mule wywołuje podobne wrażenie. Gitara nieustannie próbuje wyrwać się z melancholijnego otoczenia, ale powraca do ciężkiego, niemal hipnotycznego rytmu. <strong>Geoffrey Himes z „The Washington Post”</strong> dostrzegł w „Silent Scream” skojarzenia z balladami Johna Lennona, podkreślając jednocześnie, że obecność instrumentów klawiszowych pozwoliła Haynesowi znacznie poszerzyć język harmoniczny. To właśnie tutaj szczególnie mocno słychać, że <strong>Gov’t Mule na „Déjà Voodoo” stali się zespołem bardziej wszechstronnym</strong>. Nie porzucili bluesa, lecz przestali traktować go jako ograniczenie.</p><h2>„No Celebration”, „Mr. Man” i „My Separate Reality”. Nie każde zwycięstwo zasługuje na toast</h2><p><strong>„No Celebration”</strong> jest jedną z najbardziej dojrzałych emocjonalnie piosenek wydawnictwa. Już sam tytuł – „Żadnego świętowania” – przywołuje człowieka, który nie znajduje powodów do radości, nawet jeśli otoczenie oczekuje triumfalnych deklaracji. Muzyka rozwija się powoli, pozostawiając miejsce chropowatemu głosowi Haynesa. Nie ma tutaj teatralnego patosu ani próby wymuszenia współczucia. Słychać raczej wyznanie człowieka zbyt zmęczonego, aby nadal ukrywać prawdę o własnym życiu. Można zastanawiać się, czy doświadczenie utraty Allena Woody’ego wpłynęło na bardziej refleksyjny charakter twórczości Haynesa, choć byłoby uproszczeniem traktowanie każdej melancholijnej kompozycji jako bezpośredniego wspomnienia zmarłego muzyka. Geoffrey Himes z „The Washington Post” dostrzegł jednak w najlepszych utworach albumu szczególną emocjonalną głębię związaną z doświadczeniem straty.</p><p>„No Celebration” przywołuje również późną twórczość <strong>Johnny’ego Casha</strong>, szczególnie nagrania przygotowane wspólnie z Rickiem Rubinem. Nie chodzi o podobieństwo instrumentarium, lecz o emocjonalną oszczędność i dojrzałość. Cash potrafił śpiewać tak, jakby każde słowo było próbą rozliczenia się z własną przeszłością. Haynes nie osiąga podobnej surowości, ale jego głos posiada analogiczną wiarygodność. <strong>„Mr. Man”</strong> przynosi powrót do dynamicznego southern boogie. Rytm przypomina ZZ Top i Allman Brothers Band, a całość stanowi koncertowy oddech po wcześniejszym melancholijnym napięciu. To nie jest najbardziej odkrywcza kompozycja albumu, ale pokazuje niezwykłą chemię zespołu. Nawet kiedy muzycy wykorzystują znany schemat, ich wspólna gra posiada energię trudną do podrobienia.</p><p><strong>„My Separate Reality”</strong> należy natomiast do najcięższych nagrań płyty. Gitara Haynesa brzmi niemal jak przemysłowa maszyna, a bas i perkusja tworzą rytmiczną konstrukcję o ogromnej sile. Muzyka pozostaje zakorzeniona w bluesie, lecz zbliża się do klasycznego hard rocka i wczesnego heavy metalu. Słychać Led Zeppelin i Black Sabbath, ale ciężar Gov’t Mule jest bardziej ziemski, fizyczny, pozbawiony mitologicznej otoczki. Tytułową odrębną rzeczywistość można potraktować jako metaforę samotności człowieka, który stopniowo traci kontakt ze światem. W „Notatkach z podziemia” Dostojewskiego narrator zamyka się we własnych myślach, obsesjach i poczuciu wyobcowania. Gov’t Mule przywołują podobną atmosferę za pomocą potężnego gitarowego riffu, pokazując, że <strong>Warren Haynes potrafi nadawać instrumentalnej sile psychologiczne znaczenie</strong>.</p><h2>„New World Blues”. Amerykański sen, który nie wszystkim przyniósł szczęście</h2><p>Album kończy <strong>„New World Blues”</strong>, kompozycja nawiązująca do tradycji amerykańskiego bluesa, ale również do refleksji nad współczesnym światem. Tytuł można odczytać jako przewrotny komentarz do mitu Nowego Świata, miejsca obiecującego wolność, sukces i nieograniczone możliwości. Muzyka Gov’t Mule przypomina jednak, że za wielkimi obietnicami kryją się również rozczarowania, nierówności i cierpienie. W literaturze podobne napięcie odnajdujemy w <strong>„Gronach gniewu” Johna Steinbecka</strong>, gdzie bohaterowie wyruszają w poszukiwaniu lepszego życia, aby odkryć rzeczywistość znacznie bardziej okrutną niż własne marzenia. Gov’t Mule nie tworzą oczywiście muzycznej adaptacji Steinbecka, ale blues od dawna opowiada o podobnym doświadczeniu: nadziei, która nieustannie musi mierzyć się z rzeczywistością.</p><p>„New World Blues” nie jest triumfalnym zakończeniem. Nie zamyka płyty wielką instrumentalną eksplozją. Pozostawia poczucie, że muzyczna podróż mogłaby trwać nadal, ponieważ historie opowiadane przez bluesa nigdy nie znajdują ostatecznego rozwiązania. I właśnie dlatego stanowi odpowiedni finał wydawnictwa. <strong>„Déjà Voodoo” nie opowiada przecież o zwycięstwie nad przeszłością, lecz o zdolności dalszego życia pomimo jej ciężaru.</strong></p><h2>Krytycy o „Déjà Voodoo”. Blues, który nie zna pojęcia muzycznej mody</h2><p><strong>„Déjà Voodoo” spotkał się z przychylnym przyjęciem krytyków</strong>, choć nie wszyscy jednakowo oceniali jego oryginalność. Szczególnie interesującą recenzję opublikował <strong>Wojciech Mann w „Polityce” 13 listopada 2004 roku</strong>, nadając jej tytuł „Muł ponad podziałami”. Zwrócił uwagę na niezależność Warrena Haynesa od przemijających trendów, przywiązanie do bluesrockowej tradycji oraz wyjątkową cierpliwość, której ta muzyka wymaga od słuchacza. Napisał: <strong>„Nie kupujcie tej płyty, jeżeli się ciągle spieszycie”.</strong> To jedno zdanie znakomicie oddaje istotę Gov’t Mule. W epoce coraz krótszych radiowych przebojów zespół proponował kompozycje wymagające skupienia i gotowości do zanurzenia się w długich gitarowych frazach. Mann dostrzegł również kojący charakter muzyki, która mimo ciężkich riffów i dramatycznych solówek potrafi przynieść emocjonalne uspokojenie.</p><p><strong>Thom Jurek z AllMusic</strong> uznał „Déjà Voodoo” za wydawnictwo otwierające nowy etap historii Gov’t Mule. Szczególnie docenił obecność Andy’ego Hessa i Danny’ego Louisa oraz sposób, w jaki przekształcenie trio w kwartet poszerzyło możliwości harmoniczne zespołu. Napisał: <strong>„A new chapter in the life of a truly inspiring rock &amp; roll band”</strong>, czyli „Nowy rozdział w życiu naprawdę inspirującego zespołu rockandrollowego”. Wyróżnił między innymi „Bad Man Walking”, „Perfect Shelter”, „Little Toy Brain”, „Slackjaw Jezebel” i „Wine and Blood”. <strong>Geoffrey Himes z „The Washington Post”</strong> poszedł jeszcze dalej, uznając album za najlepszą ówczesną propozycję Gov’t Mule. Podkreślił rozwój Haynesa jako kompozytora i wokalisty, choć zauważył również, że część tekstów pozostaje w granicach bluesrockowych stereotypów.</p><p><strong>Doug Collette z „All About Jazz”</strong> szczególnie wysoko ocenił chemię nowego kwartetu oraz umiejętność pogodzenia improwizacyjnej swobody z bardziej zwartą konstrukcją piosenek. Napisał: <strong>„Deja Voodoo is potent, intelligent music, hard rock with brains”</strong>, czyli „Déjà Voodoo to mocna, inteligentna muzyka – hard rock z głową”. Trudno o trafniejsze podsumowanie. Z kolei <strong>Mike Greenhaus z Jambands.com</strong> zwrócił uwagę, że po latach personalnych zmian i koncertowych eksperymentów Gov’t Mule odnaleźli stabilne brzmienie. W jego ocenie materiał jest cięższy, mroczniejszy i bardziej refleksyjny niż część wcześniejszych nagrań. Te opinie wskazują na fundamentalną zmianę: <strong>Gov’t Mule nie stali się zespołem bardziej efektownym, lecz bardziej świadomym własnych możliwości.</strong></p><h2>Warren Haynes. Gitarzysta, który nie potrzebuje udowadniać własnej wielkości</h2><p><strong>Warren Haynes należy do najważniejszych gitarzystów współczesnego blues rocka</strong>, ale jego wielkość nie polega na nieustannym demonstrowaniu technicznej sprawności. Nie jest rewolucjonistą na miarę Jimiego Hendrixa ani wirtuozem zainteresowanym przede wszystkim szybkością gry. Jego siła wynika ze zdolności nadawania pojedynczym dźwiękom emocjonalnego znaczenia. Można odnaleźć w nim Duane’a Allmana, Alberta Kinga, B.B. Kinga, Erica Claptona i Paula Kossoffa, ale także charakterystyczną dla southern rocka umiejętność łączenia bluesowej melancholii z gitarową potęgą. Haynes potrafi zagrać jedną frazę, pozwolić jej wybrzmieć i dopiero po chwili odpowiedzieć kolejną. To muzyczny odpowiednik literackiego milczenia. Ernest Hemingway pokazywał, że największy dramat można opowiedzieć za pomocą oszczędnych zdań i znaczeń ukrytych pomiędzy słowami. Haynes robi coś podobnego z gitarą.</p><p>Równie ważne pozostaje drugie oblicze jego twórczości – gitarowa brutalność. Kiedy wchodzi ciężki riff, potrafi zabrzmieć niemal jak Tony Iommi, choć jego muzyka pozostaje mocniej zakorzeniona w bluesie. Na „Déjà Voodoo” oba temperamenty odnajdują znakomitą równowagę. Ogromne znaczenie ma również <strong>Danny Louis</strong>, którego organy Hammonda i fortepian Rhodes nie tylko wzbogacają aranżacje, ale zmieniają sposób funkcjonowania całego zespołu. Haynes nie musi już bez przerwy grać. Może milczeć, odpowiadać, budować napięcie i pozwalać innym muzykom przejmować inicjatywę. To nie jest zwyczajna zmiana personalna. <strong>To zmiana całej muzycznej filozofii Gov’t Mule.</strong></p><h2>Zamiast zakończenia. Umarłych nie można zastąpić, ale można nauczyć się żyć</h2><p>W „Wściekłości i wrzasku” William Faulkner przedstawił świat, w którym przeszłość nieustannie przenika teraźniejszość, a człowiek nie potrafi całkowicie uwolnić się od pamięci. Bohaterowie próbują odnaleźć sens w rzeczywistości naznaczonej stratą, lecz każda próba nowego początku zostaje skonfrontowana z tym, czego nie można już odzyskać. <strong>„Déjà Voodoo” Gov’t Mule można odczytywać jako muzyczną opowieść o podobnym doświadczeniu.</strong> Nie jest to album żałobny w tradycyjnym znaczeniu. Nie zawiera wyłącznie smutnych ballad i wspomnień o Allenie Woodym. Przeciwnie. Pełno tutaj potężnych riffów, funkowego rytmu, gitarowej energii i niemal fizycznej radości wspólnego grania. Ale właśnie ta sprzeczność stanowi o jego sile.</p><p>Żałoba nie oznacza przecież, że człowiek musi na zawsze przestać się śmiać, kochać, pracować czy tworzyć. Pamięć o zmarłym nie wymaga zamknięcia życia w muzeum dawnych wspomnień. Czasami największym hołdem okazuje się odwaga kontynuowania drogi, którą kiedyś rozpoczęliśmy razem. Haynes i Abts zrozumieli to znakomicie. Nie zatrudnili muzyka mającego udawać Allena Woody’ego, nie próbowali odtworzyć dawnego trio. Stworzyli nowy kwartet, pozwalając mu odnaleźć własne brzmienie. Andy Hess i Danny Louis nie stali się zastępcami przeszłości, lecz współautorami przyszłości zespołu.</p><p>Oczywiście <strong>„Déjà Voodoo” nie jest albumem doskonałym</strong>. Niektóre kompozycje mogłyby być krótsze, kilka riffów przypomina wcześniejsze dokonania Gov’t Mule, a część tekstów pozostaje w granicach bluesrockowych konwencji. Przy niemal 76 minutach muzyki można również odczuć zmęczenie powtarzalnością niektórych gitarowych struktur. Ale blues nigdy nie opierał się na bezbłędności. Jego największą siłą pozostawała emocjonalna prawda, nawet jeśli została wyrażona przy pomocy melodii słyszanej wcześniej setki razy.</p><p><strong>„Déjà Voodoo” jest albumem ludzi, którzy wiedzą, skąd przyszli, ale nie zamierzają spędzić reszty życia, patrząc wyłącznie za siebie.</strong> Nie chodzi tutaj wyłącznie o gitarowe popisy, techniczną doskonałość czy wierność tradycji bluesa. Chodzi o potrzebę dalszego życia, pamięć, która nie musi zamieniać się w ciężar, i przyjaźń, której nie kończy śmierć. O muzykę, która potrafi przeprowadzić człowieka przez najtrudniejsze doświadczenia.</p><p><strong>Gov’t Mule na „Déjà Voodoo” nie pokonali śmierci. Zrobili coś bardziej ludzkiego: nauczyli się grać dalej, wiedząc, że nie wszyscy mogą już z nimi stanąć na scenie.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>„Déjà Voodoo” Gov’t Mule (2004) to jeden z najważniejszych albumów zespołu i jedno z najbardziej wartościowych wydawnictw bluesrockowych początku XXI wieku.</strong> Dwanaście kompozycji łączy <strong>blues rock, southern rock, hard rock, funk i psychodeliczne improwizacje</strong>, a największymi atutami pozostają <strong>„Bad Man Walking”, „About to Rage”, „Perfect Shelter”, „Little Toy Brain”, „Wine and Blood”, „Silent Scream” i „No Celebration”</strong>. Znakomita gitara Warrena Haynesa, dojrzały wokal, funkowa energia i współpraca nowego kwartetu pozwoliły zespołowi rozpocząć kolejny rozdział historii. Najpoważniejszymi słabościami pozostają długość albumu, powtarzalność części riffów i nierówny poziom tekstów.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To potężny, emocjonalny i znakomicie zagrany album, udowadniający, że można pozostać wiernym bluesrockowym korzeniom, nie rezygnując z artystycznego rozwoju. <strong>Warren Haynes, Matt Abts, Andy Hess i Danny Louis stworzyli muzykę dla słuchaczy ceniących Allman Brothers Band, Cream, Free, Led Zeppelin, Lynyrd Skynyrd i klasyczny amerykański blues rock.</strong></p><p><i>Gov’t Mule – „Déjà Voodoo” (ATO Records, 2004). Produkcja: Warren Haynes i Michael Barbiero. Dwanaście utworów, około 76 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Polityki”, AllMusic, „The Washington Post”, „All About Jazz” i Jambands.com. Cytaty zachowano w oryginale lub uzupełniono polskim tłumaczeniem. Literackie odniesienia i ocena końcowa stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Ghost – „Meliora”. Diabeł ma najlepsze melodie. Msza za dusze sprzedane za odrobinę szczęścia]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57333,ghost-meliora-diabel-ma-najlepsze-melodie-msza-za-dusze-sprzedane-za-odrobine-szczescia</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57333,ghost-meliora-diabel-ma-najlepsze-melodie-msza-za-dusze-sprzedane-za-odrobine-szczescia</guid>
            <pubDate>Sat, 31 Oct 2026 23:59:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-ghost-meliora-diabel-ma-najlepsze-melodie-msza-za-dusze-sprzedane-za-odrobine-szczescia-1793448321.png</url>
                        <title>Ghost – „Meliora”. Diabeł ma najlepsze melodie. Msza za dusze sprzedane za odrobinę szczęścia</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57333,ghost-meliora-diabel-ma-najlepsze-melodie-msza-za-dusze-sprzedane-za-odrobine-szczescia</link>
                    </image><description>Gdyby szatan postanowił założyć zespół rockowy, prawdopodobnie nie zatrudniłby muzyków grających black metal. Zbyt oczywiste, zbyt hałaśliwe, zbyt przewidywalne. Prawdziwy mistrz pokusy rozumiałby przecież, że duszy nie zdobywa się wyłącznie krzykiem. Znacznie skuteczniej można ją uwieść piękną melodią, harmonijnym refrenem i obietnicą szczęścia, której nikt nie zamierza dotrzymać. Zaprosiłby więc do studia członków ABBA, pożyczył kilka gitarowych riffów od Black Sabbath i Blue Öyster Cult, poprosił Jona Lorda o przygotowanie organowego wstępu, a następnie powierzył całość tajemniczemu duchownemu o twarzy umalowanej na podobieństwo czaszki. Tak wyobrażam sobie narodziny „Meliora” szwedzkiego Ghost. Albumu, na którym metalowa ciężkość spotyka popową przebojowość, gotycka architektura zamienia się w muzyczny teatr, a religijne symbole zostają odwrócone niczym karty w talii szulera. To płyta, przy której można zachwycać się gitarowymi riffami, rozważać filozoficzne pytania o wiarę i władzę, a jednocześnie nucić refreny godne największych przebojów radiowych. I właśnie w tym tkwi największa przewrotność Ghost. Zespół wyglądający jak uczestnicy satanistycznego nabożeństwa komponuje muzykę tak melodyjną, że mogłaby rozbrzmiewać podczas niedzielnego rodzinnego obiadu. Oczywiście pod warunkiem, że nikt nie zacznie zbyt uważnie słuchać tekstów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3>Ghost – „Meliora”. Od podziemnych katakumb do wielkiej katedry rocka</h3><p style="text-align:justify;">Kiedy <strong>Ghost wydali album „Meliora” 21 sierpnia 2015 roku</strong>, mieli już za sobą dwa wydawnictwa, które pozwoliły im zbudować jedną z najbardziej charakterystycznych estetyk współczesnego metalu. Debiutancki „Opus Eponymous” z 2010 roku łączył heavymetalowe brzmienie lat siedemdziesiątych, okultystyczną symbolikę i melodie przypominające klasyczny hard rock. „Infestissumam” z 2013 roku przyniósł większy rozmach, teatralne aranżacje i śmielsze wykorzystanie organów oraz harmonii wokalnych. Nie wszystkim fanom odpowiadał taki kierunek. Część uznała, że zespół zaczął przykładać większą wagę do scenicznego widowiska niż do samych kompozycji. <strong>„Meliora”, trzeci album studyjny Ghost</strong>, okazał się odpowiedzią na te zastrzeżenia. Muzycy przywrócili cięższe riffy, zachowując melodyjną elegancję i teatralną atmosferę poprzednika. Producentem został <strong>Klas Åhlund</strong>, znany ze współpracy z artystami popowymi, a miks przygotował <strong>Andy Wallace</strong>, pracujący wcześniej między innymi z Nirvaną, Slayerem i Sepulturą. Połączenie tych osobowości pozwoliło stworzyć album niezwykle przejrzysty, a jednocześnie ciężki i monumentalny.</p><p style="text-align:justify;">W centrum przedsięwzięcia znajdował się <strong>Papa Emeritus III</strong>, kolejna sceniczna inkarnacja postaci kreowanej przez <strong>Tobiasa Forge’a</strong>, którego tożsamość nie była wówczas jeszcze publicznie ujawniona. Wokalista występował w papieskich szatach i makijażu przypominającym czaszkę, otoczony przez anonimowych muzyków określanych jako Nameless Ghouls. Nie był to wyłącznie makabryczny kostium. Ghost stworzyli własną mitologię, w której symbole religijne służą budowaniu groteskowego świata na pograniczu horroru, satyry i rockowego teatru. Sam tytuł <strong>„Meliora”</strong>, odnoszący się po łacinie do rzeczy lepszych, doskonalszych, do dążenia ku postępowi, nabiera tutaj ironicznego znaczenia. Zespół wykorzystujący satanistyczną ikonografię opowiada o cywilizacji budującej coraz wspanialsze miasta i potężniejsze instytucje, lecz równocześnie coraz częściej tracącej duchowy sens istnienia. Przypomina to „Fausta” Goethego, którego bohater nie sprzedaje duszy wyłącznie dla przyjemności. Pragnie wiedzy, doświadczenia i przekroczenia własnych ograniczeń. Podobne napięcie pomiędzy ambicją, pokusą i moralnym zagubieniem odnajduję w muzycznym świecie Ghost.</p><p style="text-align:justify;">Nie sposób pominąć również <strong>okładki „Meliora”, autorstwa polskiego artysty Zbigniewa Bielaka</strong>. Monumentalna, niemal gotycka metropolia przypomina jednocześnie świątynię, przemysłową maszynę i symbol wszechobecnej władzy. Można odnaleźć w niej atmosferę filmu „Metropolis” Fritza Langa, gdzie nowoczesne miasto jest zarówno symbolem technologicznej potęgi, jak i narzędziem społecznego podporządkowania. Bielak znakomicie uchwycił paradoks Ghost: piękno religijnych form zostaje wykorzystane do opowieści o świecie, w którym nie mamy już pewności, czy za tym pięknem kryje się jakakolwiek prawda.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Wydanie „Meliora Deluxe Edition” z 2016 roku</strong> łączy podstawowy album, zawierający dziesięć kompozycji, z pięcioutworową EP-ką <strong>„Popestar”</strong>. Warto odróżnić je od osobnej wersji „Meliora Redux”, obejmującej również utwór „Zenith”. Ta różnica ma znaczenie, ponieważ edycja deluxe nie jest jedynie prostym wznowieniem. Pokazuje dalszy rozwój zespołu – od cięższego brzmienia podstawowej płyty ku coraz bardziej przebojowej estetyce późniejszych nagrań.</p><h3>„Spirit”, „From the Pinnacle to the Pit” i „Cirice”. Pokusa ma gitarowy riff</h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Spirit”</strong> otwiera album niczym fragment ścieżki dźwiękowej do filmu grozy. Elektroniczne tło, monumentalne organy i narastające napięcie tworzą atmosferę uczestnictwa w tajemniczej ceremonii. Dopiero po chwili wkraczają gitary, a muzyka nabiera ciężaru klasycznego heavy metalu. Słychać inspiracje <strong>Black Sabbath, Deep Purple i Blue Öyster Cult,</strong> szczególnie w organowych partiach przywołujących <strong>Jona Lorda</strong>. Ghost nie improwizują jednak z hardrockową swobodą lat siedemdziesiątych. Każdy fragment zostaje podporządkowany starannie zaplanowanej dramaturgii. Najbardziej fascynuje kontrast pomiędzy ciężką muzyką a łagodnym głosem Papy Emeritusa. Zamiast growlu otrzymujemy melodyjny śpiew, chwilami niemal popowy. Przypomina to „Mistrza i Małgorzatę” Michaiła Bułhakowa. Woland nie musi demonstrować demonicznej natury brutalnością. Znacznie skuteczniej wykorzystuje elegancję, ironię i ludzkie słabości. Podobnie działa Ghost – nie tyle straszą, ile zapraszają do świata, w którym piękno i zagrożenie pozostają nierozłączne.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„From the Pinnacle to the Pit”</strong> jest jedną z najcięższych kompozycji albumu. Potężna linia basu, zdecydowany riff i mechaniczny niemal rytm przywołują Black Sabbath oraz bardziej monumentalne fragmenty Rainbow. Tytułowe przejście ze szczytu do otchłani można interpretować jako metaforę pychy, władzy i nieuchronnego upadku. Od mitu o Ikarze po szekspirowskiego „Makbeta” literatura wielokrotnie pokazywała człowieka, który zdobywa wszystko, aby ostatecznie utracić samego siebie. Ghost nie proponują skomplikowanego traktatu filozoficznego, ale potrafią zamienić znany motyw w znakomity heavymetalowy utwór. <strong>Andy O’Connor z „Pitchfork”</strong> szczególnie docenił gitarowy ciężar tej kompozycji oraz organowe fragmenty przypominające Deep Purple. To trafna obserwacja. Riff nie jest tutaj dekoracją dla chwytliwego refrenu. Stanowi fundament utworu, nadając mu niemal fizyczną siłę.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Cirice” jest jednym z największych osiągnięć Ghost i najważniejszą kompozycją „Meliora”.</strong> Początek jest spokojny, tajemniczy, oparty na delikatnych gitarach. Następnie pojawia się potężny riff, który mógłby wyjść spod palców Tony’ego Iommiego, a muzyka rozwija się ku monumentalnej metalowej balladzie. Najciekawszy pozostaje jednak tekst. Wokalista zwraca się do drugiego człowieka pozornie opiekuńczo, niemal intymnie, obiecując zrozumienie, bliskość i uwolnienie od samotności. Pod tą deklaracją kryje się jednak sugestia podporządkowania. Manipulacja rzadko zaczyna się od groźby. Znacznie częściej przybiera postać troski i obietnicy wyjątkowego porozumienia. W „Draculi” Brama Stokera wampir potrafi zdobywać władzę poprzez fascynację i stopniowe uzależnianie ofiary. Podobny mechanizm rozgrywa się w „Cirice”, gdzie piękna melodia skrywa mroczną psychologiczną opowieść. W 2016 roku <strong>Ghost otrzymali za „Cirice” nagrodę Grammy w kategorii Best Metal Performance</strong>. Znacznie ważniejsza od samego wyróżnienia jest jednak niezwykła równowaga pomiędzy metalowym ciężarem, chwytliwą melodią i atmosferą psychologicznego horroru.</p><h3>„He Is” i „Spöksonat”. Diabeł postanawia napisać hymn kościelny</h3><p style="text-align:justify;">Po „Cirice” następuje krótkie instrumentalne <strong>„Spöksonat”</strong>, czyli „Sonata widm”, nawiązująca tytułem do dramatu Augusta Strindberga. Szwedzki pisarz opowiadał o świecie pozorów społecznych, rodzinnych tajemnic i moralnych kłamstw. Muzyczna miniatura Ghost znakomicie pasuje do podobnej atmosfery, choć nie jest dosłowną adaptacją dramatu. Pełni rolę teatralnego przejścia, po którym pojawia się jedna z najbardziej przewrotnych kompozycji całego albumu.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„He Is”</strong> brzmi bowiem niemal jak religijny hymn. Delikatne gitary, ciepłe harmonie wokalne i podniosły refren tworzą atmosferę współczesnej muzyki sakralnej. Można wyobrazić sobie tę kompozycję wykonywaną przez wielki chór w kościele. Tyle że Ghost odwracają tradycyjne znaczenie nabożnej pieśni. Zamiast modlitwy do Boga otrzymujemy pochwałę postaci wpisanej w satanistyczną mitologię zespołu. To prowokacja, ale także interesująca gra z oczekiwaniami słuchacza. Muzycznie „He Is” przypomina łagodniejsze oblicze Blue Öyster Cult, a niektóre harmonie wokalne posiadają niemal popową elegancję zespołu ABBA. Odnajduję tutaj również coś z Leonarda Cohena, szczególnie jego umiejętności wykorzystywania religijnego języka do opowiadania o miłości, pożądaniu i ludzkiej słabości. Nie chodzi o identyczną filozofię, lecz o podobną świadomość siły symboli. <strong>„He Is” jest jednym z najpiękniejszych przykładów artystycznej przewrotności Ghost</strong>. Można potraktować go jako satyrę, zachwycać się melodią albo zastanowić, jak bardzo emocjonalne reakcje zależą od muzycznej oprawy.</p><h3>„Mummy Dust”, „Majesty”, „Absolution” i „Deus in Absentia”. Władza, pieniądze i Bóg nieobecny</h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Mummy Dust”</strong> jest prawdopodobnie najbardziej agresywnym utworem podstawowej wersji albumu. Gitary są ciężkie, rytm niemal industrialny, a wokalista wykorzystuje szorstką ekspresję. Tekst przedstawia świat, w którym bogactwo i ekonomiczna dominacja stają się nowymi przedmiotami kultu. Człowiek może porzucić dawnych bogów, ale niekoniecznie uwalnia się od potrzeby oddawania czci. Często jedynie zastępuje świątynię bankiem, a modlitwę rachunkiem zysków i strat. Można odnaleźć tutaj coś z „Wielkiego Gatsby’ego” Fitzgeralda, gdzie bogactwo staje się substytutem sensu życia, a pogoń za sukcesem prowadzi ku moralnej pustce. Ghost opowiadają o podobnej rzeczywistości językiem ciężkiego riffu i groteskowego teatru.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Majesty”</strong> jest bardziej klasyczną kompozycją hardrockową, opartą na monumentalnym gitarowym motywie i organach przywołujących Deep Purple. To muzyka dostojna, niemal ceremonialna, choć pod tą monumentalnością kryje się ironia. Tytułowy majestat można potraktować jako metaforę władzy uznającej samą siebie za źródło wszelkiego autorytetu. Po krótkim organowym interludium <strong>„Devil Church”</strong> pojawia się <strong>„Absolution”</strong>, utwór o dynamicznych gitarach i jednym z najbardziej chwytliwych refrenów całego albumu. Tytułowe rozgrzeszenie prowokuje do refleksji nad możliwością otrzymania przebaczenia bez rzeczywistej moralnej przemiany. Czy rytuał może zastąpić skruchę? Czy autorytet instytucji staje się ważniejszy od odpowiedzialności człowieka? Ghost nie udzielają jednoznacznych odpowiedzi, ale znakomicie wykorzystują religijną symbolikę do budowania własnego muzycznego świata.</p><p style="text-align:justify;">Podstawową wersję albumu kończy <strong>„Deus in Absentia”</strong>, którego tytuł odwołuje się do nieobecności Boga. Kompozycja rozpoczyna się rockową energią, lecz stopniowo przechodzi w monumentalne, chóralne zakończenie. To jeden z najbardziej interesujących finałów w historii Ghost. Świat przedstawiony na „Meliora” pozostaje przestrzenią, w której religijne symbole nadal istnieją, ale ich znaczenie zostało odwrócone. Katedry stoją, organy grają, duchowni odprawiają ceremonie, lecz nie mamy pewności, komu właściwie służą. W „Braciach Karamazow” Dostojewski rozważał problem moralności i wolności człowieka w świecie doświadczającym kryzysu religijnej pewności. Ghost wykorzystują podobne napięcie, choć oczywiście bez filozoficznej głębi rosyjskiego pisarza. <strong>„Deus in Absentia” zamyka album obrazem cywilizacji, która zachowała rytuały, ale utraciła pewność ich sensu.</strong> Andy O’Connor z „Pitchfork” uznał tę kompozycję za jeden ze słabszych fragmentów, zarzucając jej niewystarczające napięcie. Moim zdaniem jej siłą jest jednak nie gitarowa energia, lecz atmosfera apokaliptycznego zakończenia.</p><h3>„Popestar” – edycja deluxe. Pięć dodatków i diabeł gotowy na listy przebojów</h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Meliora Deluxe Edition” zawiera dodatkowo pięcioutworową EP-kę „Popestar”</strong>, wydaną w 2016 roku. Najważniejszą kompozycją jest <strong>„Square Hammer”</strong>, jeden z największych przebojów Ghost. Klawiszowy motyw, zdecydowany gitarowy rytm i niezwykle chwytliwy refren tworzą utwór, który mógłby zdobyć popularność nawet bez scenicznej mitologii zespołu. Słychać wpływy Blue Öyster Cult, klasycznego hard rocka lat osiemdziesiątych i szwedzkiej popowej perfekcji. To właśnie w „Square Hammer” najlepiej ujawnia się kompozycyjna inteligencja Tobiasa Forge’a. Jego muzyka nie potrzebuje czaszek, kostiumów i okultystycznych symboli, aby działać. Teatralna oprawa jedynie wzmacnia efekt. Utwór zapowiada również późniejszy kierunek rozwoju Ghost, w którym melodyjność będzie odgrywała coraz ważniejszą rolę.</p><p style="text-align:justify;">Pozostałe cztery nagrania to interpretacje cudzych kompozycji. <strong>„Nocturnal Me” z repertuaru Echo &amp; The Bunnymen</strong> otrzymuje cięższe, gotyckie brzmienie, ale traci część nerwowej ekspresji Iana McCullocha. <strong>Maciek Kancerek z CGM.pl</strong> uznał tę interpretację za niezbyt przekonującą i trudno całkowicie odrzucić jego argumenty. Znacznie ciekawsze pozostaje <strong>„I Believe”</strong>, pierwotnie nagrane przez elektroniczny duet Simian Mobile Disco. Ghost zamieniają taneczny utwór w subtelną, niemal hipnotyczną balladę przypominającą spokojniejsze oblicze Depeche Mode. To jedna z najbardziej udanych reinterpretacji w repertuarze zespołu, pokazująca umiejętność odnajdywania nowych emocji w cudzej muzyce.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Missionary Man” z repertuaru Eurythmics</strong> przynosi powrót do gitarowego ciężaru, ale nie dorównuje niezwykłej ekspresji Annie Lennox z oryginału. Najbardziej monumentalnym dodatkiem jest natomiast <strong>„Bible”</strong>, pierwotnie nagrany przez szwedzką grupę Imperiet. Delikatny początek stopniowo przechodzi w potężny, chóralny finał, przywołujący chwilami U2 z okresu „The Joshua Tree” oraz wielkie rockowe ballady lat osiemdziesiątych. To kompozycja balansująca na granicy patosu, ale właśnie przesada stanowi istotny element stylistyki Ghost. Warto wspomnieć także o <strong>„Zenith”</strong>, znakomitym utworze obecnym na odrębnej wersji „Meliora Redux”, którego nie należy mylić z zawartością standardowej edycji deluxe.</p><p style="text-align:justify;">Czy dodatkowy materiał czyni wydawnictwo lepszym? <strong>„Square Hammer” jest bezdyskusyjną wartością, ale pozostałe covery mają nierówną jakość.</strong> Oryginalna „Meliora” pozostaje bardziej konsekwentna dramaturgicznie. „Popestar” należy więc traktować jako drugi akt muzycznego przedstawienia, ukazujący dalszą ewolucję Ghost, a nie integralną część pierwotnego konceptu.</p><h3>Krytycy o „Meliora”. Ciężar Metalliki i melodyjna elegancja ABBA</h3><p style="text-align:justify;"><strong>Recenzje albumu „Meliora” były w większości bardzo przychylne</strong>, choć nie brakowało zastrzeżeń dotyczących oryginalności i wokalnych możliwości Forge’a. <strong>Holly Wright z „Metal Hammer”</strong> doceniła odzyskanie gitarowej ciężkości i teatralną atmosferę, posługując się określeniem <strong>„Ecclesiastical ecstasy”</strong>, czyli „Kościelna ekstaza”. To wyjątkowo trafna charakterystyka połączenia metalowej energii, religijnej symboliki i scenicznego przepychu. Jeszcze bardziej obrazowy był <strong>Paul Brannigan z „Classic Rock”</strong>, który napisał: <strong>„As heavy as Metallica, as melodically sophisticated as ABBA”</strong> – „Tak ciężki jak Metallica, melodycznie tak wyrafinowany jak ABBA”. Trudno znaleźć lepsze określenie kompozycyjnej osobowości Ghost. Zespół korzysta z heavymetalowej tradycji, ale myśli o refrenach z precyzją najlepszych twórców muzyki pop.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Dom Lawson z „The Guardian”</strong> dostrzegł naturalny rozwój zespołu i umiejętne pogodzenie mocniejszych kompozycji z teatralnością wcześniejszych wydawnictw. Szczególnie docenił „Spirit”, „From the Pinnacle to the Pit” i „Cirice”. Znacznie bardziej sceptyczny był <strong>Andy O’Connor z „Pitchfork”, który wystawił albumowi 6,2/10</strong>. Uznając poprawę produkcji i cięższe brzmienie, zarzucał Ghost nadmierne korzystanie z rozwiązań klasycznego metalu i niewystarczające zróżnicowanie wokalu. Z kolei <strong>Kurt Orzeck z „Music Connection” przyznał płycie 10/10</strong>, podkreślając przebojowy potencjał wszystkich kompozycji. <strong>Thom Jurek z AllMusic</strong> zwrócił uwagę na znakomite połączenie hardrockowej tradycji, melodyjnych piosenek i czystej produkcji Andy’ego Wallace’a.</p><p style="text-align:justify;">Rozbieżność ocen prowadzi do pytania o istotę muzycznej oryginalności. Czy polega ona wyłącznie na wynajdywaniu nowych dźwięków, czy również na łączeniu istniejących elementów w niepowtarzalną całość? Nie sposób zaprzeczyć, że <strong>Ghost czerpią z Black Sabbath, Blue Öyster Cult, Deep Purple, Mercyful Fate i klasycznego hard rocka lat siedemdziesiątych</strong>. Ale trudno również odmówić im własnej osobowości. Stworzyli estetykę, w której metalowy ciężar spotyka przebojowość popu, religijne symbole zamieniają się w groteskowy teatr, a horror staje się przestrzenią pięknych melodii. Nie jest to rewolucja porównywalna z narodzinami Black Sabbath. To jednak niezwykle inteligentne wykorzystanie rockowej tradycji.</p><h3>Kiedy diabeł przestaje straszyć, a zaczyna uwodzić</h3><p style="text-align:justify;">W „Mistrzu i Małgorzacie” Michaiła Bułhakowa Woland nie jest zwyczajnym uosobieniem zła. To postać paradoksalna, demaskująca ludzką chciwość, hipokryzję i moralną słabość. Jego obecność nie tyle wprowadza chaos, ile odsłania ten, który istniał wcześniej pod oficjalnymi deklaracjami i społecznymi rytuałami. <strong>Ghost na „Meliora” wykorzystują podobną artystyczną metodę.</strong> Pod satanistyczną ikonografią i odwróconymi symbolami religijnymi kryją się pytania o władzę, pożądanie, pieniądze, podporządkowanie i duchową pustkę. „Cirice” opowiada o uwodzeniu i emocjonalnej zależności, „Mummy Dust” o bogactwie jako nowej religii, „From the Pinnacle to the Pit” o pysze i upadku, a „Deus in Absentia” o świecie, w którym rytuały zachowały formę, lecz ich sens stał się coraz mniej oczywisty.</p><p style="text-align:justify;">Można oczywiście uznać tę symbolikę za prowokację przeznaczoną dla słuchaczy uwielbiających makabryczne kostiumy i atmosferę zakazanych rytuałów. Ale byłoby niesprawiedliwe sprowadzenie całego przedsięwzięcia do scenicznego żartu. <strong>Ghost są przede wszystkim znakomitym zespołem rockowym</strong>, a ich największa siła nie tkwi w papieskich szatach i czaszkach, lecz w umiejętności komponowania melodii pozostających w pamięci długo po zakończeniu nagrania. Tobias Forge rozumie coś, o czym wielu metalowych wykonawców zapomina: ciężar nie musi oznaczać rezygnacji z piękna. Gitarowy riff może być brutalny, a refren niemal popowy. Organy mogą przypominać religijną ceremonię, podczas gdy tekst przewraca jej znaczenie do góry nogami.</p><p style="text-align:justify;">Nie jest to album doskonały. Chwilami zbyt mocno opiera się na klasycznych hardrockowych rozwiązaniach, wokal Forge’a nie posiada dramatycznej skali Roba Halforda czy Kinga Diamonda, a część refrenów została niemal przesadnie wygładzona. Ale czy rzeczywiście wszystkie te cechy należy uznać za wady? W „Portrecie Doriana Graya” Oscar Wilde pokazywał, jak niebezpieczna może być fascynacja pięknem pozbawionym moralnej refleksji. Ghost tworzą muzykę, w której podobne napięcie pozostaje nieustannie obecne. Piękna melodia potrafi uwodzić, ale nie zawsze prowadzi ku temu, co dobre. <strong>„Meliora” jest fascynująca właśnie dlatego, że najgroźniejsze pokusy przedstawia za pomocą najpiękniejszych melodii.</strong></p><p style="text-align:justify;">Prawdziwa pokusa nie musi być brzydka. Nie musi krzyczeć ani grozić. Czasami wystarczy, że zacznie śpiewać. <strong>„Meliora” to album, na którym Ghost udowodnili, że piekło może posiadać znakomitych kompozytorów, a najniebezpieczniejsze melodie bywają zarazem najpiękniejsze.</strong> I choć od premiery podstawowej wersji minęło już ponad jedenaście lat, ta muzyczna msza nadal brzmi z niezwykłą siłą. Nie dlatego, że zespół stworzył nowy gatunek, ale ponieważ połączył dawne tradycje w dzieło, którego nie sposób pomylić z czymkolwiek innym.</p><hr><h3>Ocena końcowa: 9,5/10</h3><p><strong>„Meliora” w wersji deluxe to jedno z najważniejszych wydawnictw Ghost i jeden z najciekawszych albumów współczesnego occult rocka oraz heavy metalu.</strong> Największymi atutami pozostają <strong>„Spirit”, „From the Pinnacle to the Pit”, „Cirice”, „He Is”, „Mummy Dust”, „Majesty”, „Absolution” i dodatkowy „Square Hammer”</strong>. Znakomite połączenie gitarowego ciężaru z popową melodyjnością, teatralna atmosfera, bogate aranżacje i konsekwentna koncepcja artystyczna czynią z tej płyty dzieło wyjątkowe. Najpoważniejsze słabości to ograniczona różnorodność wokalna, wyraźne inspiracje klasycznym heavy metalem i nierówny poziom coverów na „Popestar”.</p><p><strong>Werdykt:</strong> Podstawowa „Meliora” pozostaje jednym z najbardziej spójnych albumów zespołu, a <strong>Deluxe Edition z EP-ką „Popestar”</strong> stanowi wartościowe uzupełnienie, pokazujące dalszy rozwój Ghost. To płyta, która udowadnia, że metal może być jednocześnie ciężki, melodyjny, przewrotny i niezwykle elegancki.</p><p><i>Ghost – „Meliora” (Loma Vista Recordings, 2015), Deluxe Edition (2016). Produkcja: Klas Åhlund, miks: Andy Wallace. 15 utworów na dwóch płytach. Przywołane opinie krytyków pochodzą z „Metal Hammer”, „Classic Rock”, „The Guardian”, „Pitchfork”, AllMusic i „Music Connection”. Cytaty zachowano w oryginale wraz z polskim tłumaczeniem. Porównania literackie i interpretacje stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Suede – „Dog Man Star”. Piękno na krawędzi obłędu. Kiedy miłość pachnie benzyną, a gwiazdy spadają w londyńskie rynsztoki]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57317,suede-dog-man-star-piekno-na-krawedzi-obledu-kiedy-milosc-pachnie-benzyna-a-gwiazdy-spadaja-w-londynskie-rynsztoki</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57317,suede-dog-man-star-piekno-na-krawedzi-obledu-kiedy-milosc-pachnie-benzyna-a-gwiazdy-spadaja-w-londynskie-rynsztoki</guid>
            <pubDate>Fri, 30 Oct 2026 19:30:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-suede-dog-man-star-piekno-na-krawedzi-obledu-kiedy-milosc-pachnie-benzyna-a-gwiazdy-spadaja-w-1793385229.png</url>
                        <title>Suede – „Dog Man Star”. Piękno na krawędzi obłędu. Kiedy miłość pachnie benzyną, a gwiazdy spadają w londyńskie rynsztoki</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57317,suede-dog-man-star-piekno-na-krawedzi-obledu-kiedy-milosc-pachnie-benzyna-a-gwiazdy-spadaja-w-londynskie-rynsztoki</link>
                    </image><description>Wyobraźmy sobie Davida Bowiego zamkniętego w wiktoriańskiej kamienicy, w której od lat nikt nie otwierał okien. Na piętrze Scott Walker komponuje muzykę dla duchów dawnych kochanków, w piwnicy Oscar Wilde prowadzi gorzką rozmowę z bohaterami Jeana Geneta, a za ścianą Bernard Butler katuje gitarę tak, jakby chciał wydobyć z niej wszystkie nieszczęścia świata. Brett Anderson stoi przed lustrem w rozpiętej koszuli, poprawia włosy i odkrywa, że największą tragedią nie jest utrata urody, lecz świadomość, że nawet piękno nie potrafi nas ocalić. Za oknem Londyn. Brudny, wilgotny, pachnący benzyną, tanimi perfumami i niespełnionymi obietnicami. W oddali słychać pierwsze przeboje Oasis, Blur świętują sukces „Parklife”, a brytyjska prasa ogłasza narodziny nowej epoki muzycznej. Tylko Suede nie zamierzają uczestniczyć w tym przyjęciu. Zamiast hymnu dla młodych optymistów przygotowują muzykę na pogrzeb własnych złudzeń. Tak powstaje „Dog Man Star” – jeden z najbardziej romantycznych, mrocznych, pretensjonalnych i zarazem olśniewających albumów brytyjskiego rocka lat dziewięćdziesiątych. Płyta, która nie prosi o zrozumienie. Domaga się całkowitego poddania jej emocjom.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Suede i rok 1994. Kiedy britpop świętował, romantycy wybierali samotność</h2><p>Rok 1994 był jednym z najważniejszych momentów w historii brytyjskiej muzyki popularnej. <strong>Oasis wydali „Definitely Maybe”</strong>, Blur triumfowali z „Parklife”, a Pulp przygotowywali grunt pod późniejszą eksplozję popularności. Britpop stawał się czymś więcej niż stylem muzycznym. Przybierał postać narodowego widowiska, w którym młodzi Brytyjczycy odnajdywali własną tożsamość, poczucie humoru i dumę z rodzimej kultury. <strong>Suede znaleźli się w samym centrum tego zjawiska</strong>, choć ich muzyczna wyobraźnia od początku podążała w innym kierunku. Debiutancki album z 1993 roku, zatytułowany po prostu „Suede”, był jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń brytyjskiego rocka. Charyzmatyczny <strong>Brett Anderson</strong>, gitarzysta <strong>Bernard Butler</strong>, basista <strong>Mat Osman</strong> i perkusista <strong>Simon Gilbert</strong> stworzyli muzykę przywołującą glamrockowe dziedzictwo Davida Bowiego i Marca Bolana, ale przesyconą współczesnym poczuciem wyobcowania. „Animal Nitrate”, „The Drowners” i „Metal Mickey” łączyły seksualną dwuznaczność, gitarową energię i bezczelną teatralność. Debiut otrzymał Mercury Prize, a Suede niemal natychmiast stali się jednym z najważniejszych brytyjskich zespołów.</p><p><strong>„Dog Man Star” ukazał się 10 października 1994 roku nakładem Nude Records</strong>. Drugi album zespołu, wyprodukowany przez Eda Bullera, powstawał w atmosferze narastającego konfliktu pomiędzy Andersonem a Butlerem. Wokalista, odizolowany w londyńskim Highgate, pogrążał się w pisaniu, samotności i narkotycznych eksperymentach. Gitarzysta tworzył coraz bardziej rozbudowane aranżacje, zafascynowany muzyką filmową, Scottem Walkerem i monumentalnymi kompozycjami lat siedemdziesiątych. Ich artystyczne wizje nadal się uzupełniały, lecz osobiste relacje zaczęły przypominać pole bitwy. Butler opuścił zespół w lipcu 1994 roku, przed zakończeniem prac nad albumem. Konflikt z producentem Edem Bullerem był jednym z bezpośrednich punktów zapalnych, ale nie jedyną przyczyną rozpadu współpracy. Chodziło również o ambicje, różnice osobowości i poczucie utraty kontroli nad własnym dziełem.</p><p>Historia zna podobne dramaty. Roger Waters i David Gilmour potrafili tworzyć wielką muzykę nawet wtedy, gdy ich relacje stawały się niemal nie do zniesienia. Lennon i McCartney również przeżywali twórcze napięcia współistniejące z niezwykłymi osiągnięciami. Ale w przypadku Suede rozpad nastąpił wyjątkowo wcześnie, tuż po spektakularnym debiucie. <strong>„Dog Man Star” stał się ostatnim albumem pierwotnego składu Suede z Bernardem Butlerem i zarazem jego największym artystycznym osiągnięciem.</strong> Gitarzysta budował muzyczne katedry, Anderson wypełniał je ludźmi, których życie rozpadało się pod ciężarem własnych pragnień. Przypomina to „Wichrowe Wzgórza” Emily Brontë, gdzie miłość staje się obsesją, piękno miesza z okrucieństwem, a bohaterowie nie odnajdują spokoju ani wtedy, gdy są razem, ani kiedy się rozstają.</p><h2>„Introducing the Band” i „We Are the Pigs”. Wejście do piekła przez londyński klub</h2><p><strong>„Introducing the Band”</strong> jest jednym z najbardziej osobliwych otwarć w historii britpopu. Mroczna pulsacja, psychodeliczne efekty i zdeformowany głos Andersona tworzą atmosferę przypominającą spotkanie The Velvet Underground z krautrockowym Can. Zamiast chwytliwego refrenu otrzymujemy niemal rytualne wprowadzenie do świata, w którym zwyczajne zasady przestają obowiązywać. Po sukcesie debiutu Suede mogli rozpocząć płytę kolejnym „Animal Nitrate”. Wybrali kompozycję chłodną, hermetyczną i demonstracyjnie nieprzyjazną. Jest w tym coś z filmowego świata Davida Lyncha, gdzie pozornie normalna rzeczywistość stopniowo odsłania niepokojącą, ukrytą strukturę.</p><p><strong>„We Are the Pigs”</strong> uderza natomiast z całą siłą. Ciężki gitarowy riff, apokaliptyczna atmosfera i dramatyczna interpretacja Andersona tworzą jeden z najbardziej gwałtownych utworów zespołu. Tytułowe świnie można odczytywać jako obraz ludzi wypchniętych poza granice społecznego szacunku, żyjących w świecie przemocy, frustracji i upokorzenia. Słychać tutaj coś z „Diamond Dogs” Davida Bowiego, ale również z brutalniejszego oblicza Roxy Music. Gitara Butlera nie tyle akompaniuje wokaliście, ile buduje wokół niego krajobraz społecznego rozpadu. To dowód, że <strong>Suede nie byli jedynie glamrockową grupą zainteresowaną seksualnością i teatralnym wizerunkiem</strong>. Pod warstwą ekstrawagancji kryła się świadomość podziałów klasowych, społecznej frustracji i ludzkiej samotności.</p><h2>„Heroine” i „The Wild Ones”. Miłość jako narkotyk, wolność jako ucieczka</h2><p><strong>„Heroine”</strong> jest jednym z najciekawszych przykładów poetyckiego języka Bretta Andersona. Tytuł stanowi grę znaczeń: bohaterka i heroina, idealizowana kobieta oraz substancja obiecująca chwilowe uwolnienie od rzeczywistości. To świat, w którym miłość, uzależnienie i pożądanie nieustannie nakładają się na siebie. Gitara Butlera posiada glamrockową teatralność, ale utwór nie jest imitacją Bowiego. Pod efektowną melodią pulsuje niepokój. Anderson śpiewa jak człowiek świadomy, że własne pragnienia prowadzą ku samozniszczeniu, lecz niezamierzający ich porzucić. W literaturze podobną atmosferę odnajduję w „Kwiatach zła” Charles’a Baudelaire’a. Piękno pojawia się tam w otoczeniu rozkładu, pożądanie miesza się z poczuciem winy, a człowiek próbuje odnaleźć absolut w doświadczeniach przynoszących mu coraz większe cierpienie.</p><p>Jeszcze większe wrażenie robi <strong>„The Wild Ones”, jedna z najpiękniejszych piosenek Suede</strong>. To utwór o ucieczce, pragnieniu wolności i miłości, która być może nigdy nie będzie mogła istnieć poza światem wyobraźni. Butler tworzy niezwykle subtelną gitarową aranżację, a Anderson śpiewa z powściągliwością rzadziej spotykaną na debiucie. Nie ma tutaj potrzeby wielkich instrumentalnych eksplozji. Wystarczają melodia, delikatnie narastające napięcie i głos człowieka próbującego zatrzymać kogoś gotowego odejść. „The Wild Ones” przypomina mi „Krótki film o miłości” Krzysztofa Kieślowskiego, szczególnie napięcie pomiędzy rzeczywistą bliskością a uczuciem istniejącym przede wszystkim w wyobraźni. Bohater może pragnąć drugiego człowieka tak intensywnie, że zaczyna kochać własne wyobrażenie bardziej niż rzeczywistą osobę. <strong>Stephen Thomas Erlewine z AllMusic</strong> porównywał „The Wild Ones” i „Still Life” do twórczości Scotta Walkera, podkreślając ich monumentalną elegancję. To trafne skojarzenie. Walker potrafił zamienić popularną piosenkę w dramat egzystencjalny. Suede osiągają podobny efekt, zachowując gitarową ekspresję.</p><h2>„Daddy’s Speeding”, „The Power” i „New Generation”. Glam rock powraca z pogrzebu</h2><p><strong>„Daddy’s Speeding”</strong> należy do najbardziej niepokojących kompozycji albumu. Inspirowany mitem Jamesa Deana, aktora, którego tragiczna śmierć w 1955 roku uczyniła symbolem młodości i buntu, utwór pokazuje, jak kultura potrafi przemieniać katastrofę w piękną legendę. Muzyka jest ciężka, powolna, niemal psychodeliczna. Gitary przypominają chwilami silnik pracujący na granicy wytrzymałości, a całość rozwija się ku gwałtownej kulminacji. Można odnaleźć tutaj coś z „The End” The Doors, choć Anderson nie posiada szamańskiej ekspresji Jima Morrisona. Obaj artyści rozumieli jednak, że rockowa piosenka może stać się przestrzenią symbolicznej śmierci, gdzie rzeczywistość miesza się z mitem. <strong>„The Power”</strong> jest bardziej melodyjny, ale również niepozbawiony emocjonalnego napięcia. Aranżacja wykorzystuje charakterystyczne dla zespołu kontrasty pomiędzy spokojniejszymi fragmentami i gitarowym rozmachem.</p><p><strong>„New Generation”</strong> przynosi natomiast wyraźne przyspieszenie. To jeden z najbardziej przebojowych momentów albumu, pełen gitarowej energii, charakterystycznych wokalnych załamań Andersona i niemal triumfalnego refrenu. Słychać echa Bowiego z okresu „Ziggy Stardust”, T. Rex i punkowej bezpośredniości. Ale nawet tutaj Suede nie są całkowicie beztroscy. Nowe pokolenie nie musi przecież oznaczać nowej nadziei. Może być kolejną generacją ludzi powtarzających błędy poprzedników. <strong>„This Hollywood Life”</strong> zbliża się najbardziej do agresywnego oblicza debiutu. Butler wykorzystuje mocniejsze riffy, Anderson śpiewa z niemal punkową zadziornością, a całość przypomina, że Suede potrafili być zespołem niezwykle dynamicznym. Oba utwory spełniają ważną funkcję. Bez nich „Dog Man Star” mógłby zamienić się w nieprzerwany ciąg melancholijnych lamentów. Gitarowa energia pozwala odzyskać oddech przed finałową częścią albumu, która należy do najbardziej przejmujących fragmentów brytyjskiego rocka lat dziewięćdziesiątych.</p><h2>„The 2 of Us” i „Black or Blue”. Samotność nie potrzebuje wielkiej orkiestry</h2><p><strong>„The 2 of Us”</strong> jest jedną z najbardziej intymnych kompozycji płyty. Fortepian, wyciszona aranżacja i niemal bolesny śpiew Andersona tworzą atmosferę samotności, której nie można zagłuszyć nawet obecnością drugiego człowieka. Utwór przypomina monolog wygłaszany w pustym mieszkaniu, gdzie wszystkie przedmioty znajdują się na swoich miejscach, lecz osoba nadająca im znaczenie już odeszła. To właśnie tutaj szczególnie trafne okazuje się porównanie Suede do Scotta Walkera. Nie chodzi wyłącznie o wokalną dramaturgię, ale o sposób traktowania piosenki jako samodzielnej sceny teatralnej. Cisza staje się równie ważna jak melodia, a niewypowiedziane emocje zaczynają dominować nad dosłownym sensem słów. W „Okruchach dnia” Kazuo Ishiguro przedstawił człowieka, który dopiero po latach rozpoznaje emocjonalną cenę własnych przemilczeń. „The 2 of Us” wywołuje podobny smutek.</p><p><strong>„Black or Blue”</strong> pozostaje melancholijny, ale podejmuje również problem różnic i barier oddzielających ludzi. Anderson interesuje się światem, w którym pragnienie bliskości zderza się ze społecznymi oczekiwaniami i uprzedzeniami. Muzycznie kompozycja jest powściągliwa, niemal balladowa, choć jej teatralność może dla części odbiorców okazać się przesadna. <strong>Alexis Petridis z „The Guardian”</strong> zaliczył „The 2 of Us” i „Black or Blue” do mniej przekonujących fragmentów albumu, wskazując na nadmierny melodramatyzm. Rozumiem te zastrzeżenia, ale trudno mi całkowicie się z nimi zgodzić. Właśnie teatralność stanowi jeden z najważniejszych elementów muzycznej osobowości Suede. Nie wszystkie emocje muszą zostać wypowiedziane szeptem. Czasami człowiek potrzebuje wielkiej sceny, choćby jej widownię stanowiły wyłącznie własne wspomnienia.</p><h2>„The Asphalt World”. Dziewięć minut w londyńskim piekle</h2><p><strong>„The Asphalt World” to jedna z najwybitniejszych kompozycji w historii Suede</strong>. Ponad dziewięciominutowy utwór całkowicie przekracza granice tradycyjnego britpopu, zbliżając się do psychodelicznego art rocka i muzyki progresywnej. Gitarowe motywy Bernarda Butlera rozwijają się powoli, niemal obsesyjnie. Pojawiają się długie instrumentalne przestrzenie, narastające napięcie i fragmenty przypominające narkotyczną halucynację. Anderson śpiewa o pożądaniu, zazdrości i świecie, w którym relacje stają się polem emocjonalnej przemocy. To muzyka nocnego Londynu, lecz nie tego z turystycznych pocztówek. Raczej miasta oglądanego przez szybę taksówki o czwartej nad ranem, kiedy mijane światła zaczynają przypominać wspomnienia, a człowiek przestaje odróżniać prawdziwe uczucia od własnych obsesji.</p><p>Można odnaleźć tutaj coś z psychodelicznych fragmentów Pink Floyd, ale również mroczniejszego oblicza The Velvet Underground. Butler nie kopiuje jednak żadnego z tych zespołów. Wykorzystuje podobną instrumentalną swobodę, aby stworzyć muzykę o własnej dramaturgii. Co ciekawe, pierwotna wizja utworu była podobno znacznie bardziej rozbudowana. <strong>Mat Osman wspominał, że Butler wyobrażał sobie nawet około dwudziestopięciominutową wersję „The Asphalt World”</strong>, z długą partią gitarową. To szczegół doskonale pokazujący skalę ambicji muzyka. W czasach, kiedy britpop zmierzał ku prostym stadionowym refrenom, Butler marzył o formach przypominających progresywny rock lat siedemdziesiątych. Największą siłą utworu pozostaje jednak nie długość, lecz emocjonalne napięcie. Muzyka rozwija się jak chorobliwa myśl, do której nieustannie powracamy, choć wiemy, że prowadzi ku cierpieniu. W „Notatkach z podziemia” Dostojewskiego narrator z niezwykłą konsekwencją analizuje własne upokorzenia i obsesje. „The Asphalt World” posiada podobny charakter. To muzyczny obraz człowieka uwięzionego we własnej świadomości.</p><h2>„Still Life”. Ostatni walc w pustym domu</h2><p>Album kończy <strong>„Still Life”</strong>, monumentalna ballada z rozbudowaną orkiestracją, stanowiąca niemal doskonałe zamknięcie emocjonalnej podróży. Fortepian, smyczki i głos Andersona tworzą kompozycję przypominającą finał wielkiego melodramatu. Jeżeli „The Wild Ones” było opowieścią o pragnieniu ucieczki, „Still Life” pozostaje historią człowieka, który nie ma już dokąd uciekać. Świat istnieje nadal, ludzie chodzą do pracy, spotykają się i rozmawiają, ale dla bohatera piosenki czas jakby zatrzymał się w miejscu. Orkiestrowy rozmach przywołuje wielkie ballady Scotta Walkera i filmową wrażliwość Johna Barry’ego. Muzyka przypomina ścieżkę dźwiękową do nieistniejącego filmu o ludziach zbyt wrażliwych, aby odnaleźć spokój w zwyczajnym świecie.</p><p>W retrospektywnym eseju dla „The Quietus” <strong>Matthew Lindsay</strong> zwrócił uwagę na autobiograficzne źródła Andersonowskiego zainteresowania samotnością kobiet żyjących na przedmieściach. Wskazał również na rodzinne inspiracje i znaczenie muzyki klasycznej słuchanej przez ojca wokalisty. Ta perspektywa pozwala spojrzeć na „Still Life” inaczej niż tylko jak na efektowny finał. To próba dostrzeżenia dramatyzmu w życiu osoby, której samotność pozostaje dla otoczenia niemal niewidoczna. <strong>Alexis Petridis z „The Guardian”</strong> docenił właśnie ten aspekt kompozycji, zauważając, że orkiestrowy patos nadaje jej bohaterce nieoczekiwaną godność. Rock przez lata uwielbiał buntowników i spektakularnych outsiderów. Suede pokazują, że równie wielki dramat może rozgrywać się w mieszkaniu, w którym od lat nie wydarzyło się nic nadzwyczajnego. <strong>„Still Life” jest hymnem na cześć niewidzialnego cierpienia</strong>, a jego finałowa kulminacja sprawia, że wcześniejsze historie albumu znajdują swoje emocjonalne zakończenie.</p><h2>Krytycy o „Dog Man Star”. Geniusz czy pretensjonalny melodramat?</h2><p><strong>„Dog Man Star” od początku wywoływał skrajne reakcje krytyków</strong>, choć większość najważniejszych brytyjskich recenzji podkreślała jego niezwykłe ambicje. <strong>John Harris z „NME”</strong> wystawił albumowi <strong>9/10</strong>, określając go jako <strong>„A startling record”</strong> – „Zdumiewającą płytę”. Dostrzegł w Suede grupę przekraczającą oczekiwania związane z britpopem. Magazyn <strong>„Q” przyznał wydawnictwu pięć gwiazdek</strong>, traktując je jako potwierdzenie artystycznej wielkości zespołu. <strong>Stephen Thomas Erlewine z AllMusic</strong> docenił połączenie mrocznych kompozycji, monumentalnych ballad i niemal niekontrolowanej teatralności, uznając, że pretensjonalność stała się w przypadku Suede elementem artystycznej siły. Z kolei <strong>Alexis Petridis z „The Guardian”</strong> wskazywał na niezwykłe napięcie pomiędzy wielkością a przesadą, szczególnie wysoko oceniając „The Wild Ones”, „The Asphalt World” i „Still Life”.</p><p>W retrospektywnej recenzji z czerwca 2011 roku <strong>Joe Tangari z „Pitchfork” przyznał albumowi 8,9/10</strong>, podkreślając, jak daleko Suede odeszli od debiutanckiej estetyki i jak trudna współpraca Andersona z Butlerem stała się częścią historii jednego z najwybitniejszych brytyjskich albumów lat dziewięćdziesiątych. Te opinie prowadzą do fundamentalnego pytania o sens artystycznej przesady. Czy muzyk powinien podporządkowywać emocje idealnej formie, czy czasami warto pozwolić im przekroczyć granice dobrego smaku, jeżeli dzięki temu powstaje coś niepowtarzalnego? <strong>Suede na „Dog Man Star” wybrali drugą drogę.</strong> Płyta bywa przesadnie romantyczna, teatralna i przytłaczająca, ale jej emocjonalnej intensywności trudno odmówić autentyczności.</p><h2>Okładka „Dog Man Star”. Ciało w pustym pokoju i świat, który zapomniał o miłości</h2><p>Nie sposób pominąć również okładki <strong>„Dog Man Star” Suede</strong>, wykorzystującej fotografię Joanne Leonard „Sad Dreams on Cold Mornings” z 1971 roku. Przedstawia postać leżącą na łóżku w niemal pustym pomieszczeniu, do którego wpada światło z okna. To jeden z najbardziej sugestywnych obrazów wykorzystanych w brytyjskiej fonografii lat dziewięćdziesiątych. Nie ma tutaj rockowej pozy, instrumentów, scenicznej ekstrawagancji ani wielkiego wizualnego manifestu. Jest samotność. Ciało przedstawione nie jako przedmiot pożądania, lecz symbol bezbronności. Pokój, którego przestrzeń wydaje się przytłaczająca, i światło nieprzynoszące pocieszenia.</p><p>W fotografii odnajduję coś z malarstwa <strong>Edwarda Hoppera</strong>, szczególnie jego przedstawień ludzi zamkniętych w hotelach, pokojach i przestrzeniach miejskiej samotności. Hopper potrafił uczynić ze zwyczajnej codzienności źródło niemal metafizycznego niepokoju. Podobnie działa obraz wykorzystany przez Suede. <strong>Okładka „Dog Man Star” jest wizualnym streszczeniem jego emocjonalnego świata.</strong> Bohaterowie Andersona pragną miłości i wolności, ale najczęściej pozostają uwięzieni we własnych obsesjach. Ich ciała znajdują się w przestrzeni, z której nie potrafią wydostać się nawet wtedy, kiedy drzwi pozostają otwarte.</p><h2>Zamiast zakończenia. Najpiękniejsze rzeczy czasami powstają podczas rozpadu</h2><p>W „Portrecie Doriana Graya” Oscar Wilde opowiedział historię człowieka pragnącego zatrzymać piękno, niezdającego sobie sprawy, że pogoń za doskonałością może stać się początkiem katastrofy. W pewnym sensie podobny dramat rozgrywa się na <strong>„Dog Man Star”</strong>. Brett Anderson tworzy świat ludzi, którzy pragną miłości, seksualnego spełnienia i wolności, ale odkrywają, że każde z tych doświadczeń posiada własną ciemną stronę. Pożądanie staje się uzależnieniem, miłość obsesją, wolność samotnością, a sława początkiem rozpadu osobowości. Bernard Butler nadaje tym historiom niezwykłą muzyczną formę. Jego gitara potrafi zabrzmieć jak instrument symfoniczny, teatralny krzyk albo niemal delikatny szept. To jedna z najbardziej oryginalnych gitarowych osobowości brytyjskiego rocka lat dziewięćdziesiątych.</p><p>Najbardziej fascynuje mnie fakt, że <strong>„Dog Man Star” powstał podczas rozpadu twórczej relacji dwóch najważniejszych autorów zespołu</strong>. Nie ma powodu romantyzować konfliktu, który zakończył współpracę tak znakomitych muzyków. Możliwe, że w spokojniejszych warunkach nagraliby jeszcze wiele niezwykłych płyt. Ale trudno zaprzeczyć, że napięcie towarzyszące sesjom stało się częścią historii albumu. Jest on pełen sprzeczności: piękny i brzydki, romantyczny i cyniczny, intymny i monumentalny. Nie wszystkie kompozycje dorównują „The Wild Ones” czy „The Asphalt World”. Niektóre ballady ocierają się o przesadny patos, a produkcja chwilami wydaje się zbyt przytłumiona. Ale te niedoskonałości nie odbierają płycie wielkości. Stanowią część jej osobowości.</p><p>W 1994 roku Suede odmówili udziału w wielkim britpopowym święcie. Kiedy Oasis zaczynali pisać hymny dla rozentuzjazmowanych tłumów, a Blur tworzyli ironiczne portrety brytyjskiego społeczeństwa, Anderson i Butler komponowali muzykę dla ludzi samotnych, zagubionych i przesadnie wrażliwych. Nie był to wybór najłatwiejszy ani najbardziej komercyjny. Ale pozostawił po sobie płytę, która mimo upływu ponad trzydziestu lat nie straciła niczego ze swojej emocjonalnej siły. Moda przemija przecież szybciej niż ludzkie nieszczęście, a samotność, pożądanie i pragnienie piękna nie należą do żadnej konkretnej epoki.</p><p><strong>„Dog Man Star” jest jednym z tych albumów, które udowadniają, że rock może być czymś więcej niż rozrywką. Może stać się wielką, niebezpieczną i piękną literaturą napisaną gitarami.</strong> A kiedy wybrzmiewają ostatnie dźwięki „Still Life”, trudno oprzeć się wrażeniu, że opuszczamy teatr, w którym wszyscy bohaterowie przegrali, ale muzyka odniosła jedno z największych zwycięstw w swojej historii.</p><h3>Ocena końcowa: 9,5/10</h3><p><strong>„Dog Man Star” Suede (1994) to arcydzieło mrocznego, romantycznego art rocka i jeden z najważniejszych albumów brytyjskiej muzyki lat dziewięćdziesiątych.</strong> Dwanaście kompozycji łączy <strong>glam rock, britpop, rock alternatywny, psychodelię i symfoniczne aranżacje</strong>, tworząc niezwykłą opowieść o miłości, samotności, seksualności i autodestrukcji. Największymi atutami są <strong>„We Are the Pigs”, „Heroine”, „The Wild Ones”, „New Generation”, „The 2 of Us”, „The Asphalt World” i „Still Life”</strong>, gitarowa wyobraźnia Bernarda Butlera, dramatyczny głos Bretta Andersona oraz konsekwentna, niemal gotycka atmosfera. Słabsze strony to chwilami nadmierny patos, nierówna siła ballad i specyficzna produkcja.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To najwybitniejsze dokonanie klasycznego składu Suede i jedno z najbardziej przejmujących wydawnictw 1994 roku. Album, który przekroczył granice britpopu, udowadniając, że rockowa piosenka może stać się pełnoprawnym dramatem psychologicznym.</p><p><i>Suede – „Dog Man Star” (Nude Records, 1994). Produkcja: Ed Buller. Dwanaście utworów, około 58 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „NME”, „Q”, „The Guardian”, „Pitchfork”, AllMusic i „The Quietus”. Cytaty pozostawiono w oryginale lub oznaczono jako tłumaczenia. Porównania literackie i interpretacje stanowią autorski komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Pavlov’s Dog – „At the Sound of the Bell”: dzwony dla straconych marzeń i jedno z najpiękniejszych niedocenionych dzieł rocka progresywnego]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57306,pavlov-s-dog-at-the-sound-of-the-bell-dzwony-dla-straconych-marzen-i-jedno-z-najpiekniejszych-niedocenionych-dziel-rocka</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57306,pavlov-s-dog-at-the-sound-of-the-bell-dzwony-dla-straconych-marzen-i-jedno-z-najpiekniejszych-niedocenionych-dziel-rocka</guid>
            <pubDate>Thu, 29 Oct 2026 23:59:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-pavlov-s-dog-at-the-sound-of-the-bell-dzwony-dla-straconych-marzen-i-jedno-z-najpiekniejszych-n-1793350810.png</url>
                        <title>Pavlov’s Dog – „At the Sound of the Bell”: dzwony dla straconych marzeń i jedno z najpiękniejszych niedocenionych dzieł rocka progresywnego</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57306,pavlov-s-dog-at-the-sound-of-the-bell-dzwony-dla-straconych-marzen-i-jedno-z-najpiekniejszych-niedocenionych-dziel-rocka</link>
                    </image><description>Są głosy, które zachwycają od pierwszej sekundy, i takie, przed którymi człowiek instynktownie próbuje uciec. David Surkamp należy do tej drugiej kategorii, choć dla niektórych słuchaczy już po kilku minutach ucieczka zamienia się w fascynację, a fascynacja w uzależnienie. Śpiewa tak, jakby ktoś zamknął w jednej krtani Edith Piaf, Geddy’ego Lee, młodego Roberta Planta i bohatera opowiadania Edgara Allana Poego, który właśnie odkrył, że jego ukochana nigdy nie powróci. Wysoki, drżący, chwilami niemal histeryczny głos potrafi doprowadzić do rozpaczy zarówno przeciwników, jak i wielbicieli tej muzyki. A jednak bez niego Pavlov’s Dog byliby zapewne kolejnym amerykańskim zespołem próbującym pogodzić Genesis, Procol Harum, folkowe ballady i rockową przebojowość. Z nim stali się czymś zupełnie osobnym. „At the Sound of the Bell”, drugi album grupy, wydany w 1976 roku, to muzyczna opowieść o utraconej niewinności, tęsknocie za przeszłością i pięknie pojawiającym się często dokładnie wtedy, kiedy wszystko zaczyna się rozpadać. Płyta krótsza od niejednej współczesnej progresywnej suity, lecz mieszcząca więcej melancholii niż całe dyskografie niektórych artystów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Pavlov’s Dog. Dzwony dla zespołu, który nie pasował do własnej epoki</h2><p>W połowie lat siedemdziesiątych rock progresywny znajdował się w szczególnym momencie. Genesis, Yes, King Crimson i Emerson, Lake &amp; Palmer udowodnili już, że muzyka rockowa może posiadać ambicje symfoniczne, a wielominutowe kompozycje nie muszą być wyłącznie zbiorem instrumentalnych popisów. Z drugiej strony coraz wyraźniej nadciągało zmęczenie nadmiarem. Punk nie przeprowadził jeszcze własnej rewolucji, ale świat zaczynał rozglądać się za prostszymi piosenkami i artystami, którzy nie potrzebowali dwunastu minut, aby dotrzeć do refrenu. <strong>Pavlov’s Dog, amerykański zespół ze St. Louis w stanie Missouri</strong>, znaleźli się dokładnie pomiędzy tymi światami. Debiutancki <strong>„Pampered Menial” z 1975 roku</strong> był dziełem niezwykłym, łączącym teatralny rock, melancholijne ballady, Mellotron, skrzypce i rozedrgany głos Davida Surkampa. Utwory „Julia”, „Song Dance” czy „Theme from Subway Sue” przedstawiały grupę przekonaną o własnej odrębności. Było w nich coś z romantyzmu Genesis, gitarowej ekspresji Led Zeppelin i teatralnej przesady Queen, ale najważniejsza pozostawała emocjonalna intensywność. Muzyka nie tyle opowiadała o cierpieniu, ile sprawiała wrażenie, jakby sama cierpiała.</p><p><strong>„At the Sound of the Bell” ukazał się w 1976 roku nakładem Columbia Records.</strong> Nagrania powstawały w nowojorskim Record Plant, a producentami byli <strong>Sandy Pearlman i Murray Krugman</strong>, znani ze współpracy z Blue Öyster Cult. W sesjach uczestniczyli wybitni muzycy, między innymi <strong>Bill Bruford z Yes i King Crimson, Michael Brecker, Andy Mackay z Roxy Music oraz Elliott Randall</strong>, współpracownik Steely Dan. Pojawiły się również smyczki i chór chłopięcy. Ta imponująca lista nazwisk mogłaby sugerować album wypełniony instrumentalnymi pojedynkami. Tymczasem dziewięć kompozycji trwa łącznie zaledwie około 33 minut. Symfoniczny rozmach zamknięto w krótkich, przeważnie trzy- i czterominutowych piosenkach. Nie wszystkim przypadło to do gustu. Część słuchaczy uznała nową płytę za zbyt delikatną i pozbawioną rockowego dramatyzmu debiutu. Inni dostrzegli dojrzalsze oblicze zespołu, który przestał traktować własną ekscentryczność jak obowiązek. <strong>„At the Sound of the Bell” jest bowiem albumem piękniejszym niż odważnym, bardziej lirycznym niż rewolucyjnym.</strong> I właśnie w tej zmianie tkwią zarówno jego największe zalety, jak i ograniczenia.</p><h2>David Surkamp. Głos, który jednych zachwyca, a innych doprowadza do rozpaczy</h2><p>W historii rocka byli wokaliści piękniejsi technicznie, bardziej wszechstronni i obdarzeni większą siłą głosu. Niewielu jednak posiadało ekspresję równie rozpoznawalną jak <strong>David Surkamp, wokalista Pavlov’s Dog</strong>. Jego śpiew wymyka się tradycyjnym kategoriom. Nie jest klasycznym falsetem, choć często porusza się w niezwykle wysokich rejestrach. Nie przypomina operowego tenoru ani zwyczajnego rockowego krzyku. Jest raczej drżącym, natarczywym, chwilami niemal bolesnym sposobem wyrażania emocji. Surkamp przywołuje mi Edith Piaf nie ze względu na podobieństwo techniki, lecz z powodu dramatycznej bezbronności. Francuska pieśniarka potrafiła śpiewać tak, jakby każde słowo było ostatnim przed rozstaniem. Surkamp posiada podobną zdolność. Kiedy jego głos wznosi się ponad Mellotronem i gitarami, trudno oprzeć się wrażeniu, że nie relacjonuje cudzych doświadczeń, lecz przeżywa je właśnie w tej chwili.</p><p>Można odnaleźć w nim coś z Geddy’ego Lee z Rush, szczególnie wysoką barwę, ale Surkamp jest mniej zdyscyplinowany i bardziej teatralny. Inne skojarzenie prowadzi ku Rogerowi Chapmanowi z Family, którego charakterystyczne wibrato również wywoływało skrajne reakcje. Brytyjski magazyn <strong>„Prog”</strong> porównywał wokalną osobowość lidera Pavlov’s Dog do niezwykłego spotkania Geddy’ego Lee i Cata Stevensa. To trafne, ale niepełne zestawienie. Brakuje w nim bowiem emocjonalnej przesady, która czyni Surkampa artystą tak szczególnym. <strong>Marek Toma z Rock Area</strong> przypominał natomiast, że Tomasz Beksiński miał kiedyś porównać jego głos do dźwięku cykliniarki. Ponieważ nie dysponujemy pierwotnym nagraniem tej wypowiedzi, należy traktować ją jako wspomnienie recenzenta, a nie bezpośrednio zweryfikowany cytat Beksińskiego. Samo porównanie znakomicie oddaje jednak naturę tej ekspresji. Surkamp nie pozwala pozostać obojętnym. Jego największy atut był zarazem przeszkodą na drodze do masowej popularności.</p><h2>„She Came Shining”, „Megan’s Song” i „Mersey”. Ballady zapisane na pożółkłym papierze</h2><p>Album otwiera <strong>„She Came Shining”</strong>, kompozycja niemal wzorcowa dla nowej estetyki Pavlov’s Dog. Akustyczna gitara, subtelne instrumenty klawiszowe i spokojnie rozwijająca się melodia tworzą atmosferę bliską folk rockowi. Można pomyśleć o wczesnym Genesis, szczególnie o „Trespass”, ale również o bardziej kameralnych utworach Renaissance. Kolejne warstwy instrumentalne nadają piosence symfoniczny wymiar, a głos Surkampa stopniowo zwiększa emocjonalną temperaturę. Tytułowa kobieta pojawia się niczym wspomnienie, które powraca po latach w najmniej oczekiwanej chwili. Muzykę można interpretować szerzej, jako obraz spotkania z przeszłością, młodością albo utraconą niewinnością. Marcel Proust w „W poszukiwaniu straconego czasu” pokazywał, jak zwyczajne doświadczenie zmysłowe potrafi otworzyć drzwi do świata uznawanego za bezpowrotnie zamknięty. „She Came Shining” działa podobnie. Przywołuje wspomnienia nie dlatego, że szczegółowo je opisuje, lecz ponieważ sama melodia posiada szczególny rodzaj nostalgii.</p><p><strong>„Standing Here With You (Megan’s Song)”</strong> zbliża zespół do romantycznej ballady, w której fortepian i subtelna orkiestracja tworzą atmosferę niemal teatralną. Niektórzy słuchacze mogą uznać utwór za nadmiernie sentymentalny. Jest tutaj coś z melodramatu pozbawionego najmniejszego dystansu, ale przecież wielka sztuka nie zawsze potrzebuje ironii. W literaturze podobną bezbronność odnajduję u Stefana Zweiga, szczególnie w „Liście od nieznajomej”, gdzie miłość staje się siłą organizującą całe życie, mimo braku oczekiwanego spełnienia. <strong>Joe Viglione z AllMusic</strong> zauważył, że nawet tak melodyjna piosenka pozostaje w wykonaniu Pavlov’s Dog czymś osobliwym, trudnym do zakwalifikowania jako muzyka przeznaczona dla masowej publiczności. Zespół próbował stworzyć kompozycję przystępną, lecz charakterystyczny głos Surkampa natychmiast odbierał jej wszelką konwencjonalność.</p><p>Jeszcze piękniejsza jest <strong>„Mersey”</strong>, jedna z najbardziej urokliwych piosenek albumu. Melodia wydaje się pogodna, choć pod jej powierzchnią nieustannie pulsuje melancholia. Instrumenty dęte nadają nagraniu ciepły, niemal kameralny charakter, a gitara Steve’a Scorfiny wprowadza subtelne elementy folkowe. Chwilami można odnaleźć tutaj coś z The Moody Blues, innym razem łagodniejsze oblicze Procol Harum. „Mersey” brzmi jak wspomnienie lata, którego nie udało się zatrzymać. Jak fotografia odnaleziona po latach w szufladzie, kiedy nie pamiętamy już dokładnie wszystkich wydarzeń, ale doskonale rozpoznajemy towarzyszące im emocje. Marek Toma z Rock Area szczególnie ciepło oceniał tę kompozycję, podkreślając jej melodyjność i pogodny nastrój. To jedna z tych piosenek, które niczego nie muszą udowadniać. Po prostu istnieją i pozostają w pamięci.</p><h2>„Valkerie”. Wagner spotyka Genesis, a dzwony biją na alarm</h2><p><strong>„Valkerie” należy do najbardziej rozbudowanych i dramatycznych kompozycji „At the Sound of the Bell”.</strong> Sam tytuł przywołuje walkirie z mitologii nordyckiej, utrwalone w europejskiej kulturze między innymi przez Richarda Wagnera. Ale muzyka Pavlov’s Dog nie przypomina monumentalnego „Cwału Walkirii”. Jest w niej więcej melancholii i niepokoju niż wojennej potęgi. Dzwony, instrumenty klawiszowe, chór i dramatyczny śpiew Surkampa tworzą atmosferę niemal religijnego misterium. Kompozycja rozwija się w kierunku symfonicznego rocka, w którym łatwo odnaleźć wpływy wczesnego Genesis, Renaissance i The Moody Blues. Saksofon dodaje jej melancholijnego kolorytu, a chór chłopięcy nadaje szczególnego wymiaru. Jest w tym coś z filmowej wyobraźni Ingmara Bergmana, gdzie religijne symbole pojawiały się w otoczeniu samotności, lęku i pytań o sens istnienia.</p><p>W „Siódmej pieczęci” Bergman przedstawił rycerza, który rozpoczyna partię szachów ze Śmiercią, próbując znaleźć odpowiedzi na pytania pozostające poza ludzkim poznaniem. „Valkerie” wywołuje podobne skojarzenia. Nie jest ilustracją filmu, lecz buduje poczucie wielkiego niepokoju skrytego pod symfoniczną elegancją. Szczególne znaczenie mają tutaj instrumentaliści. <strong>Bill Bruford</strong>, perkusista Yes i King Crimson, potrafił tworzyć rytmiczne napięcie bez konieczności nieustannego demonstrowania technicznej wirtuozerii. Partie saksofonu wprowadzają natomiast brzmienie rzadziej spotykane w amerykańskim rocku symfonicznym tamtego okresu. Fiński recenzent Janne Yliruusi z Pienemmät Purot uznał „Valkerie” za najbardziej progresywny i intensywny fragment płyty. To trafna obserwacja. Utwór stanowi pomost pomiędzy ekspresyjną estetyką „Pampered Menial” a bardziej melodyjnym charakterem drugiego albumu. Pokazuje również, że <strong>Pavlov’s Dog potrafili osiągać dramatyzm bez uciekania się do ciężkich gitar</strong>.</p><h2>„Try to Hang On”, „She Breaks Like a Morning Sky” i „Gold Nuggets”. Smutek też potrafi zatańczyć</h2><p>Po symfonicznej powadze „Valkerie” pojawia się <strong>„Try to Hang On”</strong>, krótka i dynamiczna kompozycja, której temperament wyraźnie kontrastuje z melancholijnym charakterem wcześniejszych nagrań. Zespół sięga po bardziej bezpośredni rockowy rytm, chwilami bliski rockabilly, pozostawiając miejsce gitarowej energii. Jest tutaj coś z Queen, szczególnie z okresu, kiedy Freddie Mercury i jego koledzy łączyli rockową siłę z muzycznym kabaretem. Podobny charakter ma <strong>„She Breaks Like a Morning Sky”</strong>, wzbogacony efektownymi instrumentami dętymi. W tej krótkiej miniaturze można usłyszeć odrobinę jazzu, rhythm and bluesa oraz teatralnej lekkości przypominającej „A Night at the Opera”. Obie piosenki pokazują, że Pavlov’s Dog nie byli grupą całkowicie pogrążoną w smutku. Potrafili bawić się muzyczną formą i zaskakiwać humorem, choć nawet wtedy wokal Surkampa pozostawał osobliwy. Trudno bowiem wyobrazić sobie bardziej niezwykły kontrast niż taneczny rytm i głos brzmiący tak, jakby za chwilę miał się rozpłakać.</p><p><strong>„Gold Nuggets”</strong> ponownie przenosi słuchacza w świat refleksji. Gitara, instrumenty klawiszowe i subtelna mandolina tworzą kompozycję łączącą amerykański folk z klasycznym rockiem progresywnym. Tytułowe złote samorodki można odczytywać jako metaforę wspomnień, które po latach okazują się cenniejsze niż rzeczy, za którymi goniliśmy przez całe życie. Człowiek poświęca młodość na poszukiwanie sukcesu, pieniędzy i uznania, aby później odkryć, że najważniejsze chwile nie posiadały żadnej materialnej wartości. W „Małym Księciu” Antoine de Saint-Exupéry przypominał o znaczeniu tego, czego nie można zmierzyć ani kupić. Pavlov’s Dog wywołują podobną refleksję językiem subtelnej aranżacji i melancholijnej melodii. Szczególnie imponuje przestrzeń pozostawiona pomiędzy instrumentami. Nie ma obowiązku wypełniania każdej sekundy kolejną solówką. <strong>Na „Pampered Menial” zespół chwilami walczył o uwagę odbiorcy. Tutaj potrafi również milczeć.</strong> A cisza w muzyce bywa bardziej wymowna niż najbardziej efektowna partia instrumentalna.</p><h2>„Early Morning On” i „Did You See Him Cry”. Kiedy świt nie przynosi pocieszenia</h2><p><strong>„Early Morning On”</strong> należy do najbardziej melancholijnych utworów wydawnictwa. Tytuł przywołuje poranek, moment, kiedy ciemność ustępuje światłu. W literaturze świt bywa symbolem nadziei i nowego początku, ale nie każdy poranek przynosi ulgę. Czasami światło tylko wyraźniej pokazuje to, przed czym próbowaliśmy ukryć się w nocy. Muzyka Pavlov’s Dog znakomicie pasuje do takiego odczytania. Delikatna melodyjność, pełen tęsknoty głos Surkampa i subtelne instrumenty klawiszowe tworzą atmosferę zawieszenia. Można odnaleźć tutaj coś z lirycznych fragmentów „Islands” King Crimson oraz spokojniejszych kompozycji Camel. W „Nocach białych” Fiodora Dostojewskiego samotny marzyciel doświadcza krótkiego przebłysku szczęścia, którego utrata pozostawia go w jeszcze głębszej samotności. „Early Morning On” wywołuje podobne emocje. To muzyka człowieka, który nie tyle boi się nadchodzącego dnia, ile wie, że ponownie będzie musiał zmierzyć się z rzeczywistością.</p><p>Album kończy <strong>„Did You See Him Cry”</strong>, jedna z najwybitniejszych kompozycji Pavlov’s Dog. Fortepian, organy, Mellotron, gitary i perkusja tworzą rozbudowaną konstrukcję, której dramaturgia rozwija się z niezwykłą konsekwencją. Zamiast prostego powtarzania refrenu otrzymujemy kolejne muzyczne obrazy, instrumentalne kulminacje i subtelne przejścia. Słychać ducha Genesis z okresu „Nursery Cryme” i „Foxtrot”, ale również łagodniejsze fragmenty wczesnego King Crimson. Mellotron nadaje muzyce symfoniczną przestrzeń, a fortepian wprowadza szczególną elegancję. Najważniejszy pozostaje jednak głos Surkampa. Tytuł – „Czy widziałeś, jak płakał?” – można interpretować jako pytanie o naszą zdolność zauważania cierpienia drugiego człowieka. W „Dżumie” Alberta Camusa fundamentalnym problemem moralnym jest nie tylko obecność cierpienia, lecz również reakcja człowieka wobec bólu innych. „Did You See Him Cry” przywołuje podobną refleksję, choć oczywiście nie jest filozoficznym traktatem.</p><p><strong>Joe Viglione z AllMusic</strong> uznał finał za jeden z najlepszych momentów płyty. Podobnie <strong>Marek Toma z Rock Area</strong> wyróżnił tę kompozycję, zwracając uwagę na jej związki z wczesnym Genesis i piękno końcowych partii Mellotronu oraz fortepianu. To właśnie tutaj <strong>„At the Sound of the Bell” osiąga pełnię swojej artystycznej osobowości</strong>. Przestaje być jedynie zbiorem romantycznych piosenek, a staje się muzyczną opowieścią o ludzkiej kruchości. Finał pozostawia niedosyt nie dlatego, że muzycy powiedzieli za mało, lecz ponieważ chciałoby się pozostać w tym świecie jeszcze przez chwilę.</p><h2>Krytycy o „At the Sound of the Bell”. Arcydzieło melancholii czy zbyt łagodny następca debiutu?</h2><p><strong>Recenzje „At the Sound of the Bell” od lat pozostają podzielone.</strong> W maju 2013 roku brytyjski magazyn <strong>„Prog”</strong> opublikował omówienie wznowień dwóch pierwszych albumów Pavlov’s Dog. Autor docenił ich niezwykłość, charakterystyczny śpiew Surkampa oraz różnorodność stylistyczną, określając wydawnictwa słowami <strong>„Two excellent, unusual records”</strong> – „Dwie znakomite, niezwykłe płyty”. Podkreślił jednocześnie, że drugi album jest bardziej stonowany niż debiut. Znacznie krytyczniej spojrzał na niego <strong>Joe Viglione z AllMusic</strong>, który uznał, że grupa znalazła się w trudnej sytuacji stylistycznej. Napisał: <strong>„Too pop for progressive rock, and too progressive for Top 40”</strong> – „Zbyt popowi dla rocka progresywnego i zbyt progresywni dla list przebojów”. Jego zdaniem album zawiera kilka znakomitych nagrań, szczególnie „Did You See Him Cry”, lecz jako całość ustępuje „Pampered Menial”.</p><p>Zupełnie inaczej ocenił płytę <strong>Marek Toma z polskiego Rock Area</strong>, przyznając jej aż <strong>9,7/10</strong>. W recenzji z grudnia 2021 roku podkreślił subtelność aranżacji i wyjątkową osobowość wokalną Surkampa, opisując muzykę słowami <strong>„Delikatna, natchniona, porywająca…”</strong>. Podobnie przychylnie spojrzał na album autor serwisu DMME, dostrzegając jego bogactwo stylistyczne – od romantycznych ballad i symfonicznego „Valkerie” po niemal wodewilowe „Try to Hang On”. Rozbieżność ocen jest interesująca, ponieważ dotyczy fundamentalnego pytania o sens progresywnego rocka. Czy jego wartość wynika z nieustannego przekraczania granic, czy może również z umiejętności wyrażania silnych emocji przy pomocy prostszych środków? <strong>„At the Sound of the Bell” wybiera przede wszystkim tę drugą drogę.</strong></p><p>Porównanie z debiutanckim <strong>„Pampered Menial”</strong> wydaje się nieuniknione. Pierwszy album był bardziej niepokorny, posiadał wyrazistsze kontrasty, większą teatralność i mocniejsze gitarowe fragmenty. Drugi jest łagodniejszy, bardziej melodyjny i staranniej uporządkowany. Można potraktować je jako dwa rozdziały jednej opowieści. Debiut przypomina młodego człowieka, który odkrywa, że świat nie spełnia jego oczekiwań, i reaguje buntem. „At the Sound of the Bell” jest historią kogoś dojrzalszego, kto zaczyna rozumieć, że nie wszystkie porażki można odwrócić, a część utraconych rzeczy pozostanie jedynie wspomnieniem. Jeśli miałbym wskazać album ważniejszy historycznie, wybrałbym „Pampered Menial”. Ale gdybym szukał muzyki na samotny wieczór, kiedy świat za oknem zanika w ciemności, bardzo często sięgnąłbym właśnie po „At the Sound of the Bell”.</p><h2>Zamiast zakończenia. Dzwony biją również dla tych, których świat nie zauważył</h2><p>W „Dzwonach” Edgara Allana Poego dźwięk staje się czymś więcej niż zjawiskiem akustycznym. Towarzyszy radości, miłości, lękowi i śmierci, odmierzając kolejne etapy ludzkiego istnienia. Może zwiastować święto, ale również oznajmiać stratę. <strong>„At the Sound of the Bell” Pavlov’s Dog</strong> można odczytywać w podobnym duchu. To album, w którym muzyka nieustannie porusza się pomiędzy wspomnieniem szczęścia a świadomością jego przemijania. „She Came Shining” przypomina o uczuciu powracającym niczym blask dawnego poranka, „Mersey” przywołuje świat niemal dziecięcych wspomnień, „Valkerie” wprowadza monumentalny niepokój, „Gold Nuggets” pozwala dostrzec wartość rzeczy pozornie drobnych, a „Did You See Him Cry” pozostawia pytanie o zdolność zauważania cudzego cierpienia. Nie jest to ścisły album koncepcyjny, ale jego emocjonalna spójność pozostaje niezwykła.</p><p>Najbardziej fascynuje mnie w tej muzyce jej bezbronność. Współczesna kultura często traktuje ironię jako dowód inteligencji, a emocjonalny dystans jako oznakę dojrzałości. Artysta nie powinien przesadzać z uczuciami, ponieważ może zostać oskarżony o sentymentalizm. Nie powinien śpiewać zbyt dramatycznie, bo narazi się na śmieszność. David Surkamp najwyraźniej nigdy nie zamierzał podporządkować się takim zasadom. Śpiewa, jakby nie wiedział, że ludzie mogą wyśmiać jego emocje. Albo jakby doskonale wiedział, ale uważał to za nieistotne. Można nie lubić jego głosu, można uznać album za nazbyt romantyczny albo zbyt mocno zakorzeniony w estetyce lat siedemdziesiątych. Ale trudno odmówić mu wyjątkowej osobowości.</p><p><strong>„At the Sound of the Bell” to jedna z najbardziej melancholijnych i niedocenionych płyt amerykańskiego rocka progresywnego lat siedemdziesiątych.</strong> Nie próbuje udawać nowoczesności, nie potrzebuje agresji ani technicznej wirtuozerii, aby poruszać. Nie boi się pięknych melodii i nie wstydzi się wzruszenia. W epoce, która coraz częściej traktuje emocjonalną szczerość z podejrzliwością, taka muzyka wydaje się niemal anachroniczna. Ale może właśnie dlatego pozostaje tak potrzebna. Bo nie każda płyta musi opowiadać o rewolucji, przyszłości czy historycznych przemianach. Czasami wystarczy, że przypomina o ludziach, których kochaliśmy, chwilach, których nie potrafiliśmy zatrzymać, i słowach, których nie zdążyliśmy wypowiedzieć.</p><p><strong>A kiedy ostatni dźwięk Mellotronu zanika w ciszy, można odnieść wrażenie, że gdzieś daleko rozbrzmiewa jeszcze jeden dzwon. Nie bije dla zwycięzców. Nie ogłasza nadejścia nowej epoki. Przypomina jedynie, że czas płynie. I że wszystko, co piękne, zasługuje na chwilę pamięci.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>„At the Sound of the Bell” Pavlov’s Dog (1976) to jedna z najpiękniejszych płyt amerykańskiego rocka progresywnego tamtej dekady.</strong> Dziewięć kompozycji łączy <strong>rock symfoniczny, art rock, folk i romantyczne ballady</strong>, a głos Davida Surkampa pozostaje jej najbardziej rozpoznawalnym elementem. Największymi atutami są <strong>„She Came Shining”, „Mersey”, „Valkerie”, „Gold Nuggets” i „Did You See Him Cry”</strong>, znakomite aranżacje, bogate instrumentarium oraz emocjonalna intensywność. Najważniejsze słabości to mniejsza rockowa energia niż na „Pampered Menial”, chwilami nadmierny sentymentalizm i wokal, którego ekspresja może być trudna do zaakceptowania dla części odbiorców.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To album bardziej melodyjny i subtelny od debiutu, choć mniej przełomowy. <strong>Pavlov’s Dog stworzyli muzykę, która mimo upływu półwiecza nadal potrafi wzruszać</strong>, udowadniając, że emocjonalna szczerość bywa znacznie ważniejsza od instrumentalnych fajerwerków.</p><p><i>Pavlov’s Dog – „At the Sound of the Bell” (Columbia Records, 1976). Dziewięć kompozycji, około 33 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z magazynu „Prog”, AllMusic, Rock Area i DMME. Cytaty zachowano w oryginale lub oznaczono jako tłumaczenia. Porównania literackie i interpretacje muzyczne stanowią autorski komentarz.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[The Pineapple Thief – „All the Wars”: muzyka o miłości, stracie i wojnach, których nie wypowiedzieliśmy]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57299,the-pineapple-thief-all-the-wars-muzyka-o-milosci-stracie-i-wojnach-ktorych-nie-wypowiedzielismy</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57299,the-pineapple-thief-all-the-wars-muzyka-o-milosci-stracie-i-wojnach-ktorych-nie-wypowiedzielismy</guid>
            <pubDate>Thu, 29 Oct 2026 07:59:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-the-pineapple-thief-all-the-wars-muzyka-o-milosci-stracie-i-wojnach-ktorych-nie-wypowiedzieli-1793298172.png</url>
                        <title>The Pineapple Thief – „All the Wars”: muzyka o miłości, stracie i wojnach, których nie wypowiedzieliśmy</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57299,the-pineapple-thief-all-the-wars-muzyka-o-milosci-stracie-i-wojnach-ktorych-nie-wypowiedzielismy</link>
                    </image><description>Najokrutniejsze wojny nie zawsze mają swoich generałów. Nie rozpoczynają się od przekroczenia granicy, nie towarzyszy im huk artylerii, nie pozostawiają po sobie zrujnowanych miast. Czasami wybuchają w kuchni, przy stole, podczas rozmowy, która miała trwać zaledwie kilka minut. Ich pierwszym wystrzałem bywa niewłaściwie dobrane słowo, amunicją – milczenie, a polem bitwy serce człowieka, którego jeszcze wczoraj kochaliśmy. Są wojny kończące się pokojem, ale bywają również takie, których nie sposób już zakończyć, ponieważ jedna ze stron odeszła na zawsze. I właśnie o takich konfliktach opowiada „All the Wars” brytyjskiej grupy The Pineapple Thief. Album, który nie potrzebuje bitewnego zgiełku, aby pozostawić słuchacza w emocjonalnych ruinach. Bruce Soord stworzył muzykę rozpiętą pomiędzy melancholią Radiohead, gitarową intensywnością Porcupine Tree, dramatyzmem Smashing Pumpkins i delikatnością współczesnego rocka progresywnego. Kiedy do gitar, fortepianu i elektroniki dołączają smyczki praskich muzyków, całość zaczyna przypominać list napisany do człowieka, któremu nie zdążyliśmy powiedzieć tego, co najważniejsze. To opowieść o bolesnej prawdzie: można wygrać każdą kłótnię i przegrać całe życie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <div style="background-color: #fbfbfe; border-left: 5px solid #6b21a8; padding: 20px; margin: 20px 0; border-radius: 0 6px 6px 0; font-family: Arial, sans-serif;">    <h4 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.2em; color: #6b21a8; font-weight: bold; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;">Nasz artykuł w dużym skrócie</h4>    <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; color: #333333; line-height: 1.6; font-size: 1em;">        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Melancholijne i orkiestrowe arcydzieło</strong> – Album „All the Wars” (2012) to jedno z najbardziej poruszających dzieł w dorobku brytyjskiej formacji The Pineapple Thief. Bruce Soord połączył rock progresywny i alternatywny z potężnym, monumentalnym brzmieniem 22-osobowej sekcji smyczkowej.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Wojny bez udziału armii</strong> – Warstwa liryczna krążka nie odnosi się do konfliktów militarnych. Dziewięć misternie utkanych kompozycji opowiada o bolesnych, wewnętrznych starciach pomiędzy najbliższymi ludźmi, utraconych więziach oraz trudnej akceptacji przemijania.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Filary tracklisty</strong> – Do najważniejszych i najbardziej reprezentatywnych utworów na płycie bez wątpienia należą kompozycje: „All the Wars”, „Burning Pieces”, „Last Man Standing”, „Give It Back”, „Someone Pull Me Out” oraz wielowymiarowe „Reaching Out”.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Znakomity odbiór w prasie muzycznej</strong> – Recenzenci z wiodących magazynów branżowych nie szczędzili pochwał. Emma Johnston z „Classic Rock” określiła album jako szczyt możliwości grupy, Grant Moon z „Prog” wyróżnił jego dojrzałość, a Jerry Ewing z „Metal Hammer” zachwycał się produkcją. Z kolei Mark Hughes z serwisu DPRP wystawił wysoką notę 8/10.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Ocena redakcyjna: 9/10</strong> – Wyjątkowo spójna, głęboka i emocjonalnie przekonująca pozycja. Choć słychać na niej pewne stylistyczne zapożyczenia z klasyki gatunku, broni się jako autonomiczna, poruszająca opowieść.</li>        <li style="margin-bottom: 0;"><strong>Najważniejsze przesłanie</strong> – Artykuł skłania do gorzkiej refleksji: w codziennych, domowych bataliach można wygrać każdy spór, tracąc jednocześnie ukochaną osobę. Czasami to nie triumf w kłótni, lecz odwaga do zawieszenia broni i zakończenia wojny jest miarą prawdziwego bohaterstwa.</li>    </ul></div><h2>The Pineapple Thief i wszystkie wojny Bruce'a Soorda</h2><p>Kiedy <strong>The Pineapple Thief wydali „All the Wars” 3 września 2012 roku nakładem Kscope</strong>, byli już zespołem o wyraźnej artystycznej osobowości. Ich historia rozpoczęła się w 1999 roku od autorskiego projektu <strong>Bruce'a Soorda</strong>, gitarzysty, wokalisty i kompozytora, który próbował połączyć tradycję rocka progresywnego z emocjonalną bezpośredniością muzyki alternatywnej. Kolejne albumy, między innymi „Little Man”, „What We Have Sown”, „Tightly Unwound” i „Someone Here Is Missing”, stopniowo rozwijały tę estetykę. Szczególnie ostatni z wymienionych przyniósł mocniejsze gitary, bardziej wyraziste refreny i większe zainteresowanie elektroniką. <strong>„All the Wars”, dziewiąty album studyjny The Pineapple Thief</strong>, nie był więc nagłym zwrotem, lecz rezultatem wieloletniego dojrzewania. Dziewięć kompozycji, trwających łącznie około 45 minut, stworzyło dzieło stosunkowo zwarte, melodyjne, lecz niezwykle wymagające emocjonalnie.</p><p>Tytuł mógłby sugerować polityczny manifest albo antywojenny koncept album. Tymczasem Soord zainteresował się konfliktami znacznie bardziej intymnymi. W rozmowie przywołanej przez magazyn „Prog” wyjaśniał, że chodzi o spory z ludźmi, których kochamy, i świadomość, jak absurdalne mogą wydawać się po latach. Szczególnie wtedy, kiedy śmierć uniemożliwia pojednanie. To temat bliski literaturze Kazuo Ishiguro, zwłaszcza „Okruchom dnia”, gdzie bohater dopiero u kresu życia zaczyna rozumieć emocjonalną cenę własnych przemilczeń. Soord nie potrzebuje wielkiej filozoficznej konstrukcji, aby opowiedzieć o podobnym doświadczeniu. Wystarczają mu delikatny głos, melancholijna melodia i świadomość, że nie wszystko można naprawić. <strong>„All the Wars” jest albumem o stracie, przemijaniu, poczuciu winy i konfliktach między najbliższymi ludźmi</strong>, a nie o wojnach prowadzonych przez państwa.</p><p>Ważnym elementem wydawnictwa stały się <strong>aranżacje 22-osobowej sekcji smyczkowej nagranej w Pradze</strong>, przygotowane przez Andrew Skeeta. Muzycy wykorzystali również partie chóralne, a realizacja materiału obejmowała pracę w słynnych Real World Studios Petera Gabriela. Orkiestra nie pełni tutaj funkcji dekoracyjnej. Nie jest też próbą nadania zwyczajnym rockowym piosenkom sztucznej monumentalności. Smyczki stają się dodatkowym narratorem, niekiedy potęgując napięcie, innym razem nadając muzyce niezwykłą kruchość. Właśnie dzięki nim <strong>brzmienie „All the Wars”</strong> zyskuje przestrzeń, która odróżnia album od wcześniejszych nagrań zespołu. Nie oznacza to jednak całkowitego zerwania z tradycją. Nadal słychać inspiracje Porcupine Tree, Radiohead, Anathemy czy Smashing Pumpkins, ale coraz bardziej przekonująco zostają podporządkowane osobowości Soorda.</p><h2>„Burning Pieces”, „Warm Seas” i „Last Man Standing”. Melancholia w cieniu gitar</h2><p>Album otwiera <strong>„Burning Pieces”</strong>, kompozycja łącząca mocny gitarowy rytm z charakterystyczną melodyjnością Bruce'a Soorda. Początkowa powściągliwość stopniowo ustępuje miejsca gitarowej intensywności, ale nie mamy do czynienia z tradycyjnym hard rockiem. Riffy przypominają chwilami Smashing Pumpkins, natomiast sposób prowadzenia melodii przywołuje Thoma Yorke'a. Różnica polega na emocjonalnej perspektywie. Yorke często śpiewa jak człowiek zagubiony w świecie, którego nie potrafi zrozumieć. Soord sprawia wrażenie kogoś, kto własną sytuację rozumie aż nazbyt dobrze, lecz nie wie, jak ją zmienić. <strong>Jerry Ewing z „Metal Hammer”</strong> dostrzegł właśnie pokrewieństwo gitarowego charakteru utworu ze Smashing Pumpkins, podkreślając jednocześnie wyjątkową jakość brzmienia całej płyty. „Burning Pieces” znakomicie zapowiada album, w którym ciężar gitar nie oznacza triumfu, lecz emocjonalne napięcie.</p><p><strong>„Warm Seas”</strong> rozwija spokojniejszą stronę muzyki. Tytuł może przywoływać obraz słonecznej plaży, jednak kompozycja nie jest pocztówkowym pejzażem. Delikatność wokalu nieustannie zderza się z gitarową dynamiką, tworząc wrażenie morza, którego powierzchnia pozostaje spokojna, chociaż pod nią trwa nieustanny ruch. W prozie Virginii Woolf podobne obrazy wielokrotnie symbolizowały przemijanie i zmienność ludzkiej świadomości. U Soorda możemy odnaleźć analogiczne napięcie. Muzyka pozwala na chwilę odpoczynku, ale nigdy całkowicie nie usuwa niepokoju. To ważna cecha <strong>rocka progresywnego The Pineapple Thief</strong>, który nie potrzebuje skomplikowanych zmian metrum, aby stworzyć psychologicznie sugestywną opowieść.</p><p>Jeszcze bardziej przejmujący jest <strong>„Last Man Standing”</strong>, którego tytuł przywołuje obraz ostatniego człowieka ocalałego po bitwie. W świecie Soorda ruiny nie muszą jednak powstawać z gruzów domów. Mogą składać się z niewypowiedzianych przeprosin, zerwanych relacji i wspomnień, do których nie chcemy wracać. Muzycznie kompozycja rozwija się stopniowo, wykorzystując kontrast pomiędzy wokalem a narastającym instrumentalnym napięciem. Słychać tutaj pokrewieństwo z Porcupine Tree i Oceansize, lecz The Pineapple Thief pozostają bardziej zainteresowani melodyjną piosenką niż samym eksperymentem. Tytułowy ostatni ocalały może być człowiekiem, który wygrał spór, ale utracił kogoś bliskiego. To wyjątkowo gorzka ironia życia: potrafimy udowodnić własną rację, doprowadzić przeciwnika do kapitulacji, a następnie odkryć, że zwycięstwo pozostawiło nas samych.</p><h2>„All the Wars”. Najważniejsze wojny rozgrywają się w ludzkim sercu</h2><p>Tytułowy <strong>„All the Wars” jest emocjonalnym centrum albumu</strong>. Trwa niespełna cztery minuty, a jednak zawiera więcej dramatycznej prawdy niż niejeden monumentalny progrockowy epos. To niemal kameralna kompozycja, oparta na gitarze akustycznej, fortepianie i delikatnych smyczkach. Nie ma tutaj instrumentalnych fajerwerków ani wielkiej chóralnej kulminacji. Muzyka rozwija się tak, jakby nie chciała zakłócić ostatniej rozmowy. Soord wyjaśniał, że podczas pisania wyobrażał sobie siebie na łożu śmierci, wspominającego konflikty z ludźmi, których kochał. <strong>Grant Moon z magazynu „Prog”</strong> przywołał tę historię w recenzji opublikowanej w sierpniu 2012 roku. To prosty, ale przejmujący punkt wyjścia. Gdy patrzymy na życie z perspektywy jego końca, wiele dawnych zwycięstw traci znaczenie. Kłótnie, podczas których broniliśmy rzekomo fundamentalnych zasad, okazują się często świadectwem pychy. Słowa wypowiedziane w gniewie pozostają, chociaż przyczyna sporu dawno została zapomniana.</p><p>Nie sposób nie przywołać tutaj <strong>„Śmierci Iwana Iljicza” Lwa Tołstoja</strong>. Jej bohater dopiero wobec własnego umierania odkrywa pustkę społecznych rytuałów, którym podporządkował życie. Sukces, kariera i pozory szacunku okazują się bezsilne wobec pytania o autentyczność istnienia. Soord podejmuje podobny temat bez literackiego rozmachu. Wystarczają mu ciepły, lekko zmęczony głos oraz melodia przypominająca spóźnione wyznanie. Można odnaleźć tutaj coś z intymności Nicka Drake'a, szczególnie z jego zdolności tworzenia emocjonalnej intensywności bez patosu. <strong>„All the Wars” nie próbuje wymusić wzruszenia.</strong> Pozwala słuchaczowi samodzielnie przypomnieć sobie ludzi, z którymi walczył o rzeczy niemające dzisiaj żadnego znaczenia. I właśnie dlatego jest tak poruszający.</p><h2>„Build a World” i „Give It Back”. Budować świat, a później patrzeć, jak się rozpada</h2><p><strong>„Build a World”</strong> opiera się na powracającym gitarowym motywie i stopniowo rozwijanej aranżacji. Wokal Soorda pozostaje powściągliwy, podczas gdy instrumenty coraz wyraźniej przejmują rolę emocjonalnego narratora. Smyczki potęgują wrażenie świata, który jest jednocześnie budowany i poddawany próbie. Tytuł można odczytać jako metaforę relacji między ludźmi. Każda bliskość stanowi przecież rodzaj wspólnego tworzenia rzeczywistości. Powstają prywatne rytuały, wspomnienia, miejsca i słowa zrozumiałe tylko dla dwojga ludzi. Kiedy relacja się rozpada, znika coś znacznie większego niż sam związek. Rozpada się świat, którego inni nigdy w pełni nie poznali. Milan Kundera w „Nieznośnej lekkości bytu” pokazywał, jak trudne bywają zależności pomiędzy miłością, wolnością i odpowiedzialnością. Soord dotyka podobnych problemów, ale zamiast filozoficznego eseju proponuje melodyjną, niepokojącą kompozycję.</p><p><strong>„Give It Back”</strong> jest jednym z najbardziej dynamicznych utworów wydawnictwa. Siedmiominutowa konstrukcja pozwala muzykom na rozwinięcie gitarowej energii, zmian rytmicznych i powracających motywów, tworzących atmosferę narastającej desperacji. Właśnie tutaj szczególnie wyraźnie słychać związki z Porcupine Tree. Bruce Soord, podobnie jak Steven Wilson, rozumie, że ciężki riff może stanowić obraz psychicznego napięcia, frustracji i utraty kontroli. Istnieje jednak istotna różnica. Wilson często konstruuje muzykę z architektoniczną precyzją, podczas gdy Soord wydaje się bardziej zainteresowany emocjonalną naturalnością. Pozwala niektórym frazom powracać jak natrętnym myślom, których człowiek nie potrafi się pozbyć. <strong>Mark Hughes z Dutch Progressive Rock Page</strong> docenił wielowarstwową aranżację, narastające napięcie i gwałtowny finał „Give It Back”. To znakomity utwór, choć chwilami instrumentalna intensywność zaczyna dominować nad melodią. Być może jednak właśnie taki powinien być muzyczny obraz próby odzyskania czegoś, czego oddać się już nie da.</p><h2>„Someone Pull Me Out” i „One More Step Away”. Samotność nie potrzebuje orkiestry</h2><p><strong>„Someone Pull Me Out”</strong> należy do najbardziej subtelnych i poruszających kompozycji albumu. W przeciwieństwie do gitarowego „Give It Back” opiera się na oszczędnej aranżacji, delikatnych harmoniach i atmosferze narastającego wyobcowania. Sam tytuł – „Niech ktoś mnie wyciągnie” – sugeruje człowieka uwięzionego w sytuacji, z której nie potrafi wydostać się o własnych siłach. Może to być relacja, wspomnienie, poczucie winy albo emocjonalny stan, którego nie sposób przezwyciężyć prostą decyzją. Muzyka przywołuje melancholijne Radiohead i najbardziej kameralne fragmenty Anathemy. Soord nie śpiewa jak człowiek wygłaszający wielką skargę przeciwko światu. Przypomina kogoś, kto od dawna próbuje poprosić o pomoc, lecz za każdym razem brakuje mu odwagi. Mark Hughes z DPRP wyróżnił tę kompozycję, podkreślając jej subtelność i atmosferę. To jeden z tych momentów, w których The Pineapple Thief osiągają emocjonalną siłę właśnie dzięki rezygnacji z rozbudowanych środków.</p><p>Podobnie działa <strong>„One More Step Away”</strong>, najkrótszy utwór na płycie. Jest melodyjny, niemal balladowy, lecz zachowuje charakterystyczne napięcie pomiędzy pięknem a smutkiem. Tytuł można potraktować jako obraz stopniowego oddalania się ludzi, którzy kiedyś byli sobie bliscy. Nie zawsze dochodzi do dramatycznego rozstania. Czasami relacja kończy się powoli, poprzez coraz rzadsze rozmowy, niezadawane pytania i codzienne zaniechania. Pewnego dnia odkrywamy, że człowiek, z którym dzieliliśmy życie, stał się niemal obcy. To przypomina „Sceny z życia małżeńskiego” Ingmara Bergmana, gdzie dramat intymnej relacji rodzi się nie tylko z pojedynczych wydarzeń, ale z całego szeregu przemilczeń i emocjonalnych błędów. Soord jest mniej bezlitosny niż Bergman, lecz dotyka podobnej prawdy: bliskość nie zawsze znika w wyniku wielkiej katastrofy. Niekiedy wystarczy, że każdego dnia wykonamy jeden mały krok w przeciwną stronę.</p><h2>„Reaching Out”. Dziesięć minut, w których orkiestra próbuje ocalić człowieka</h2><p>Album zamyka <strong>„Reaching Out”</strong>, niemal dziesięciominutowa kompozycja stanowiąca największe instrumentalne przedsięwzięcie całego wydawnictwa. To tutaj praska sekcja smyczkowa i chór otrzymują możliwość pełnego rozwinięcia dramatycznej funkcji. Utwór rozpoczyna się spokojnie, a następnie stopniowo nabiera rozmachu. Kolejne warstwy instrumentalne pojawiają się z dużą konsekwencją, prowadząc ku potężnemu finałowi. W klasycznym rocku progresywnym podobne zakończenia stanowiły niemal obowiązkowy element wielkich albumów. Wystarczy przypomnieć „Supper's Ready” Genesis czy „Starless” King Crimson. The Pineapple Thief nie próbują jednak naśladować ich konstrukcji. „Reaching Out” jest znacznie bliższy współczesnemu post-rockowi i symfonicznie zaaranżowanej muzyce alternatywnej. Ważniejsza od instrumentalnej wirtuozerii pozostaje dynamika emocjonalna.</p><p><strong>Smyczki w „Reaching Out” nie są ozdobnikiem. Stanowią integralną część opowieści.</strong> Kiedy rozpoczyna się finałowe narastanie, muzyka przypomina człowieka próbującego wypowiedzieć wszystko, na co wcześniej brakowało mu odwagi. Gitara, perkusja i orkiestra wspólnie budują poczucie ogromnego emocjonalnego wysiłku. <strong>Grant Moon z „Prog”</strong> szczególnie wysoko ocenił zakończenie albumu, doceniając połączenie smyczków, chóru i rockowej energii. <strong>Mark Hughes z Dutch Progressive Rock Page</strong>, który przyznał całemu wydawnictwu <strong>8/10</strong>, uznał „Reaching Out” za najważniejszy progresywny punkt płyty. Ale najbardziej interesujące pozostaje znaczenie tytułu. Można go rozumieć jako próbę wyciągnięcia ręki do drugiego człowieka. Po wszystkich konfliktach, utraconych relacjach i chwilach samotności pojawia się możliwość działania. Być może nie jest jeszcze za późno. Być może można wykonać gest, który przerwie milczenie. To nie jest jednoznacznie szczęśliwe zakończenie, ale pozwala uwierzyć, że nawet najdłuższa wojna może skończyć się w chwili, kiedy ktoś przestanie traktować pojednanie jak oznakę słabości.</p><h2>Krytycy o „All the Wars”. Dojrzałość ważniejsza niż muzyczna rewolucja</h2><p><strong>Recenzje „All the Wars” w prasie rockowej były w większości bardzo przychylne</strong>, choć krytycy różnili się w ocenie artystycznego przełomu. <strong>Emma Johnston z „Classic Rock”</strong> uznała album za jedno z najpełniejszych osiągnięć grupy, zwracając uwagę na wykorzystanie orkiestry i emocjonalny charakter kompozycji. Napisała: <strong>„The sound of a band reaching the height of their powers”</strong>, czyli „Brzmienie zespołu osiągającego szczyt swoich możliwości”. <strong>Grant Moon z magazynu „Prog”</strong> określił wydawnictwo jako <strong>„An elegant, sophisticated work”</strong> – „Eleganckie, wyrafinowane dzieło”. Docenił dojrzałość aranżacji, atmosferę i rolę smyczków, zauważając jednocześnie, że nie jest to radykalne zerwanie z wcześniejszą twórczością zespołu.</p><p>Jeszcze bardziej entuzjastyczny był <strong>Jerry Ewing z „Metal Hammer”</strong>, który napisał: <strong>„Now they've really delivered the goods”</strong> – „Teraz naprawdę pokazali, na co ich stać”. Podkreślił zarówno mocniejszą stronę albumu, jak i jakość produkcji. Mark Hughes z Dutch Progressive Rock Page wystawił <strong>8/10</strong>, wskazując, że kolejne odsłuchy pozwalają odkrywać subtelności ukryte pod gitarowymi riffami. Bardziej powściągliwy autor serwisu Sputnikmusic, publikujący jako Greg84, ocenił wydawnictwo na <strong>3,5/5</strong>, uznając je za bardzo udany, choć mniej nowatorski album niż „Someone Here Is Missing”.</p><p>W moim przekonaniu <strong>„All the Wars” nie jest dziełem rewolucyjnym, lecz triumfem kompozycyjnej dojrzałości</strong>. Soord nie musi już udowadniać, że potrafi pisać długie utwory i łączyć ciężkie gitary z delikatnym wokalem. Wybiera środki podporządkowane emocjonalnej treści. Nie oznacza to całkowitej doskonałości. Część kompozycji opiera się na podobnym schemacie: spokojny początek, narastające napięcie i mocniejszy finał. Nie wszystkie refreny są równie zapadające w pamięć, a produkcja chwilami wydaje się zbyt starannie wygładzona. W porównaniu z bardziej eksperymentalnym Radiohead czy Stevenem Wilsonem muzyka Soorda pozostaje bezpieczniejsza. Ale posiada coś, czego nie sposób zastąpić techniczną wirtuozerią: emocjonalną wiarygodność.</p><h2>Zamiast zakończenia. Wszystkie wojny, które mogliśmy zakończyć jednym słowem</h2><p>W „Okruchach dnia” Kazuo Ishiguro przedstawia człowieka, który poświęcił życie obowiązkowi, dyscyplinie i przekonaniu, że emocje należy podporządkować rozsądkowi. Dopiero po latach odkrywa, że najważniejsze rzeczy wydarzały się obok niego, niemal niezauważone. Nie było wielkiej katastrofy ani dramatycznego momentu, który można wskazać jako początek końca. Był jedynie ciąg drobnych decyzji, przemilczeń i zaniechań. <strong>„All the Wars” Bruce'a Soorda jest muzycznym odpowiednikiem podobnego doświadczenia.</strong> Nie opowiada o wojnach, które można zakończyć podpisaniem traktatu. Mówi o konfliktach, których często nawet nie potrafimy nazwać, choć każdego dnia pozostawiają nowe rany. O słowach wypowiedzianych zbyt szybko i przeprosinach, na które zabrakło odwagi. O bliskości traconej nie wskutek wielkiego dramatu, ale poprzez powolne oddalanie się ludzi, którzy kiedyś byli sobie wszystkim.</p><p>Jest w tym albumie coś szczególnie uczciwego. Soord nie udaje filozofa posiadającego receptę na ludzkie cierpienie. Nie próbuje również zamieniać własnych emocji w teatralne widowisko. Śpiewa spokojnie, chwilami niemal nieśmiało, pozwalając gitarom i smyczkom mówić wtedy, kiedy słowa okazują się niewystarczające. Właśnie dlatego tak znakomicie sprawdza się obecność orkiestry. Smyczki nie przedstawiają triumfu ani katastrofy. Nadają emocjom rozmach, którego nie posiadają podczas zwyczajnej rozmowy. Jakby każda drobna kłótnia, każde przemilczane wyznanie i każdy niespełniony zamiar posiadały własną ukrytą symfonię.</p><p>Nie nazwałbym <strong>„All the Wars” The Pineapple Thief</strong> albumem doskonałym. Nie wszystkie utwory posiadają jednakową siłę, część rozwiązań przypomina Porcupine Tree i Smashing Pumpkins, a niektóre melodie mogłyby być bardziej wyraziste. Ale właśnie dzięki powściągliwości i emocjonalnej szczerości płyta nie zamienia się w sentymentalne widowisko. Jej wartość ujawnia się stopniowo, podczas kolejnych powrotów. To również ważny etap historii grupy, poprzedzający „Magnolia” z 2014 roku oraz „Your Wilderness” z 2016 roku, nagrany już z udziałem Gavina Harrisona. <strong>„All the Wars” dowodzi, że The Pineapple Thief byli dojrzałym i fascynującym zespołem jeszcze przed rozpoczęciem współpracy z legendarnym perkusistą Porcupine Tree.</strong></p><p>Największe wojny nie zawsze kończą się zwycięstwem jednej ze stron. Czasami dobiegają końca dopiero wtedy, kiedy obie rozumieją, że nie było o co walczyć. Może właśnie dlatego muzyka Soorda jest tak przejmująca. Przypomina, że życie nie zawsze daje nam możliwość zawarcia pokoju. Czasami pozostają tylko wspomnienia i świadomość, że pewnych słów nie zdążymy już wypowiedzieć.</p><p><strong>A muzyka, jeśli jest naprawdę dobra, potrafi powiedzieć za nas wszystko, na co zabrakło odwagi.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>„All the Wars” to jeden z najważniejszych albumów The Pineapple Thief z okresu poprzedzającego współpracę z Gavinem Harrisonem.</strong> Dziewięć kompozycji łączy <strong>rock progresywny, rock alternatywny, melancholijne ballady i symfoniczne aranżacje smyczkowe</strong>. Największymi atutami są <strong>„Burning Pieces”, „Warm Seas”, „Last Man Standing”, „All the Wars”, „Give It Back”, „Someone Pull Me Out” i „Reaching Out”</strong>, przejmujący wokal Bruce'a Soorda, przestrzenna produkcja oraz emocjonalna spójność materiału. Najważniejszą słabością pozostaje pewna przewidywalność aranżacji i czytelne inspiracje Porcupine Tree, Radiohead i Smashing Pumpkins.</p><p><strong>Werdykt:</strong> To album nie tyle odkrywający nowe muzyczne światy, ile pokazujący, że współczesny rock progresywny może być głęboko poruszający bez nadmiernej komplikacji. <strong>Bruce Soord stworzył opowieść o miłości, stracie i konfliktach</strong>, których konsekwencje często rozumiemy dopiero wtedy, kiedy nie można już niczego naprawić.</p><p><i>The Pineapple Thief – „All the Wars” (Kscope, 2012). Dziewięć utworów, około 45 minut. Przywołane opinie krytyków pochodzą z „Classic Rock”, „Prog”, „Metal Hammer”, Dutch Progressive Rock Page i Sputnikmusic. Cytaty zachowano w oryginale, a tłumaczenia i analogie literackie stanowią komentarz redakcyjny.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[The Clash – „Sandinista!”. Rewolucja na trzech winylach, czyli jak punkowcy próbowali objąć ramionami cały świat]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57288,the-clash-sandinista-rewolucja-na-trzech-winylach-czyli-jak-punkowcy-probowali-objac-ramionami-caly-swiat</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57288,the-clash-sandinista-rewolucja-na-trzech-winylach-czyli-jak-punkowcy-probowali-objac-ramionami-caly-swiat</guid>
            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 14:54:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-the-clash-sandinista-rewolucja-na-trzech-winylach-czyli-jak-punkowcy-probowali-objac-ramionam-1793269215.png</url>
                        <title>The Clash – „Sandinista!”. Rewolucja na trzech winylach, czyli jak punkowcy próbowali objąć ramionami cały świat</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57288,the-clash-sandinista-rewolucja-na-trzech-winylach-czyli-jak-punkowcy-probowali-objac-ramionami-caly-swiat</link>
                    </image><description>Wyobraźmy sobie, że czterech londyńskich punkowców postanawia urządzić rewolucję. Nie wystarczają im jednak trzy akordy, gitarowy hałas i kilka gniewnych deklaracji przeciwko establishmentowi. Chcą czegoś więcej. Zapraszają do studia jamajskich muzyków reggae, zaglądają do nowojorskich klubów, gdzie rodzi się hip-hop, słuchają jazzu, funku, calypso, soulu i gospel, a następnie próbują połączyć to wszystko w jeden album. Kiedy kończą nagrania, okazuje się, że stworzyli trzy płyty winylowe, trzydzieści sześć utworów i niemal dwie i pół godziny muzyki. Księgowi wytwórni łapią się za głowy, krytycy dzielą na dwa obozy, a słuchacze nie bardzo wiedzą, czy otrzymali arcydzieło, czy zapis zbiorowego szaleństwa. Tak narodziło się „Sandinista!” zespołu The Clash – album, który można porównać do „Ulissesa” Jamesa Joyce’a, „Białego albumu” The Beatles i gigantycznego muzycznego targowiska, na którym obok politycznego manifestu leży dubowy remiks, za nim stoi kaznodzieja gospel, a z głośników dobiega funkowy rytm nowojorskiej ulicy. Płyta fascynująca, irytująca, chwilami genialna i równie często przesadna. Ale przede wszystkim dokument czasów, kiedy rock naprawdę wierzył, że może zmienić świat.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Po „London Calling” wszystko było możliwe. Nawet przesada</h2><p>Kiedy <strong>The Clash wydali „London Calling” w 1979 roku</strong>, niemal całkowicie zmienili definicję punk rocka. Zamiast ograniczać się do trzech akordów i gwałtownej ekspresji, otworzyli swoją muzykę na reggae, ska, rockabilly, soul i rhythm and blues. <strong>Joe Strummer, Mick Jones, Paul Simonon i Topper Headon</strong> udowodnili, że punk nie musi być gatunkiem o sztywnych granicach. Może być sposobem myślenia, postawą wobec świata, która odrzuca narzucone reguły nawet wtedy, gdy stworzyli je sami punkowcy. Sukces „London Calling” postawił jednak muzyków przed niezwykle trudnym zadaniem. Jak nagrać następcę albumu uznawanego za jedno z najwybitniejszych osiągnięć rocka? Można było powtórzyć sprawdzoną formułę, wykorzystać rosnącą popularność i przygotować kolejny zestaw przebojów. The Clash wybrali drogę zupełnie inną. Zamiast udoskonalić własny styl, postanowili właściwie go rozmontować.</p><p><strong>„Sandinista!”, czwarty album studyjny The Clash, ukazał się 12 grudnia 1980 roku.</strong> Oryginalne wydanie obejmowało trzy winyle, 36 utworów i około 144 minut muzyki. Nagrania powstawały między innymi w Nowym Jorku, Londynie i na Jamajce, przy udziale licznych współpracowników, wśród których szczególnie ważną rolę odegrał jamajski producent i muzyk Mikey Dread. Już sama objętość wydawnictwa stanowiła prowokację. Potrójne albumy nie były wprawdzie nowością, ale tak ogromny zestaw stylistycznie różnorodnych nagrań przygotowany przez zespół wywodzący się z punkowej rewolty pozostawał przedsięwzięciem wyjątkowym. Co więcej, muzycy zadbali, aby brytyjskie wydanie kosztowało zaledwie 5,99 funta. Ograniczenie własnych tantiem pomogło utrzymać tę cenę. Polityczna deklaracja nie kończyła się więc na słowach. The Clash chcieli, aby ich muzyka była dostępna również dla tych, którzy nie mogli pozwolić sobie na drogie kolekcjonerskie wydawnictwa.</p><p>Tytuł <strong>„Sandinista!” nawiązuje do rewolucji sandinistowskiej w Nikaragui</strong>, która w 1979 roku doprowadziła do obalenia dyktatury Anastasia Somozy. Dla części zachodniej lewicy wydarzenia te symbolizowały zwycięstwo nad autorytaryzmem i polityką amerykańskich wpływów w Ameryce Łacińskiej. Strummer patrzył na świat z perspektywy antyimperialistycznej, choć późniejsza historia Nikaragui pokazała, że również ruchy wywodzące się z rewolucji mogą budować systemy autorytarne. Trzeba więc odróżnić polityczne nadzieje muzyków od historycznej oceny ich urzeczywistnienia. Sam album wykracza zresztą daleko poza jeden konflikt. Opowiada o wojnie, ubóstwie, bezrobociu, konsumpcjonizmie, przemocy państwa i losie ludzi pozostających poza centrum oficjalnych narracji. Przypomina wielką reporterską powieść Johna Dos Passosa, w której prywatne biografie nieustannie przecinają się z historią polityki i gospodarki.</p><h2>„The Magnificent Seven”. Rewolucja odkrywa, że potrafi tańczyć</h2><p>Pierwsza kompozycja jest jednym z najbardziej zaskakujących otwarć w historii rocka. <strong>„The Magnificent Seven”</strong> nie rozpoczyna się gitarowym wybuchem, lecz funkowym rytmem, niezwykle ruchliwą linią basu i półśpiewanym, półrapowanym tekstem dotyczącym człowieka podporządkowanego pracy i konsumpcji. Bohater wstaje rano, jedzie do pracy, wykonuje powtarzalne czynności, kupuje kolejne przedmioty, a następnego dnia rozpoczyna wszystko od początku. Muzycznie bliżej tutaj do nowojorskiego hip-hopu niż do „White Riot”. The Clash zetknęli się z rodzącą się kulturą rapu podczas pobytu w Nowym Jorku i postanowili wykorzystać jej rytmiczny język. Strummer nie był raperem w późniejszym znaczeniu tego słowa. Jego interpretacja jest chropowata, chaotyczna i chwilami przypomina człowieka próbującego opowiedzieć historię kapitalizmu podczas jednej jazdy metrem. Ale właśnie ta niedoskonałość okazuje się fascynująca.</p><p>W „The Magnificent Seven” można odnaleźć coś z literackiej metody Jacka Kerouaca, którego długie, improwizowane zdania poruszały się rytmem niemal muzycznym. Strummer wyrzuca z siebie kolejne obrazy świata reklamy, pracy i nieustannej konsumpcji, jakby próbował nadążyć za cywilizacją, która sama utraciła zdolność zatrzymywania się. Największy paradoks polega jednak na tym, że <strong>The Clash nagrali antykapitalistyczną piosenkę, przy której trudno usiedzieć w miejscu</strong>. To nie jest ponury manifest wygłaszany zza mównicy, lecz społeczna krytyka posiadająca funkowy puls i taneczną energię. Właśnie dlatego nagranie pozostaje jednym z najbardziej nowoczesnych fragmentów całej dyskografii zespołu.</p><p>Zupełnie inaczej działa <strong>„Hitsville U.K.”</strong>, urocza, melodyjna kompozycja inspirowana tradycją Motown. Mick Jones i Ellen Foley tworzą wokalny duet przypominający zapomniany singiel The Supremes czy The Ronettes. Pod tą pozorną lekkością kryje się jednak pochwała niezależnych wytwórni i muzyków tworzących poza dyktatem wielkiego przemysłu fonograficznego. To piosenka o artystycznej wolności, ale również o zwyczajnej radości tworzenia. The Clash pokazują, że bunt nie musi zawsze oznaczać agresji. Czasami największym sprzeciwem wobec systemu jest stworzenie czegoś pięknego na własnych zasadach.</p><h2>„Something About England” i „Somebody Got Murdered”. Historia pisana z perspektywy zwykłego człowieka</h2><p>„Junco Partner” przenosi słuchacza w świat karaibskiej rytmiki i amerykańskiego rhythm and bluesa. „Ivan Meets G.I. Joe” zamienia zimnowojenną konfrontację mocarstw w niemal dyskotekową groteskę, przypominając film Stanleya Kubricka „Doktor Strangelove”. Zamiast militarnego marsza otrzymujemy taneczny rytm, przy którym wielka polityka zaczyna wyglądać jak absurdalny konkurs dwóch potęg przekonanych o własnej nieomylności. Jeszcze inną perspektywę przynosi <strong>„Something About England”</strong>, jedna z najbardziej przejmujących kompozycji albumu. To opowieść o brytyjskiej historii widzianej oczami ludzi naznaczonych wojną, ubóstwem i społecznym rozczarowaniem. Muzycznie pobrzmiewają tutaj echa The Kinks, ale Strummer patrzy na ojczyznę ostrzej niż Ray Davies. Nie interesuje go romantyczna legenda imperium. Pyta raczej, kto zapłacił cenę jego wielkości.</p><p>Można przywołać „Drogę na molo w Wigan” George’a Orwella, w której pisarz opisywał życie brytyjskiej klasy robotniczej, demaskując wygodne złudzenia dotyczące społecznego dobrobytu. Podobną wrażliwość odnajduję w „Something About England”. Jeszcze mocniej ujawnia się ona w <strong>„Somebody Got Murdered”</strong>, piosence o człowieku, który został zamordowany, podczas gdy świat niemal natychmiast wrócił do zwyczajnego rytmu. Ofiara przemocy nie jest przecież wyłącznie numerem policyjnej sprawy. Miała własne życie, bliskich, nadzieje i plany. Mick Jones śpiewa bez wielkiego patosu, a właśnie ta powściągliwość nadaje kompozycji niezwykłą siłę. W „Dżumie” Alberta Camusa pytanie o wartość pojedynczego życia staje się fundamentalnym problemem moralnym. The Clash stawiają podobne pytanie za pomocą prostej, niezwykle skutecznej rockowej piosenki.</p><p><strong>„Police on My Back”</strong> przypomina natomiast, że muzycy nadal potrafili grać znakomitego, bezpośredniego rock and rolla. Interpretacja utworu The Equals, zespołu Eddy'ego Granta, posiada niemal punkową energię. Gitarowy riff przypomina policyjny alarm, perkusja pędzi naprzód, a Strummer odzyskuje charakterystyczną zadziorność. Po dubowych eksperymentach i funkowych rytmach kompozycja działa niczym gwałtowne otwarcie okna w dusznym pomieszczeniu. To jedna z tych chwil, kiedy The Clash udowadniają, że potrafią przekraczać gatunkowe granice nie dlatego, że wyczerpali możliwości klasycznego rocka, lecz dlatego, że nie zamierzają ograniczać własnej wyobraźni.</p><h2>Dub, reggae i Mikey Dread. Kiedy studio nagraniowe staje się instrumentem</h2><p>Jedną z największych osobliwości <strong>albumu „Sandinista!” The Clash</strong> pozostaje liczba kompozycji inspirowanych reggae i dubem. „One More Time”, „One More Dub”, „The Crooked Beat”, „The Equaliser”, „Version City” i „Living in Fame” pokazują, jak daleko zespół odszedł od tradycyjnej konstrukcji punkowej piosenki. Dub wywodzi się z jamajskiej kultury studyjnej, w której nagranie nie musi pozostawać ostatecznym dziełem. Można usuwać wokal, eksponować bas, wydłużać pogłosy i rozbijać rytm, przekształcając pierwotny materiał w nową przestrzeń dźwiękową. Lee „Scratch” Perry i King Tubby pokazali, że realizator może stać się równie ważnym artystą jak instrumentalista. The Clash potraktowali tę filozofię bardzo poważnie, a współpraca z <strong>Mikey Dread</strong> nadała części utworów rzeczywiste zakorzenienie w jamajskiej tradycji.</p><p>Szczególnie interesujące są „One More Time” i jego dubowa wersja, w której znana kompozycja zostaje rozłożona na niemal abstrakcyjne fragmenty. Przypomina to malarstwo kubistyczne. Picasso i Braque rozbijali przedmioty na geometryczne części, aby następnie pokazać je z kilku perspektyw jednocześnie. Dubowi producenci robili coś podobnego z muzyką. Gotowa piosenka stawała się materiałem do ponownego odkrywania. Ale właśnie tutaj ujawnia się jedna z największych słabości „Sandinista!”. Nie każda dekonstrukcja jest równie interesująca jak pierwotne nagranie. Nie wszystkie dubowe wariacje posiadają wystarczająco wiele pomysłów, by uzasadnić obecność na potrójnym albumie. Czasami można odnieść wrażenie, że muzycy tak bardzo zachwycili się własną swobodą, iż zapomnieli o konieczności selekcji materiału.</p><h2>„The Call Up”, „Washington Bullets” i „Charlie Don't Surf”. Polityka w rytmie muzyki</h2><p><strong>„The Call Up” należy do najpiękniejszych antywojennych piosenek The Clash</strong>. Utwór podejmuje temat poboru do wojska i odpowiedzialności człowieka wobec państwa żądającego uczestnictwa w konflikcie. Muzycznie jest niezwykle melodyjny, niemal refleksyjny, a elektroniczny rytm nadaje mu charakter zdecydowanie odmienny od tradycyjnych protest songów. Można zestawić go z „Universal Soldier” Buffy Sainte-Marie, choć The Clash wykorzystują zupełnie inny język muzyczny. W czasach zimnej wojny pytanie o granice posłuszeństwa wobec państwa posiadało szczególne znaczenie. <strong>Robert A. Hull z „The Washington Post”</strong> uznał „The Call Up” za najważniejszy fragment albumu, podkreślając jego antymilitarystyczny charakter. To piosenka nie przeciwko odwadze, lecz przeciwko przekonaniu, że odwaga musi zawsze oznaczać gotowość do zabijania.</p><p>Jeszcze bardziej jednoznaczny politycznie jest <strong>„Washington Bullets”</strong>, utwór komentujący ingerencje mocarstw w Ameryce Łacińskiej, konflikty polityczne i przemoc wobec ludności cywilnej. Strummer patrzy na świat z wyraźnie antyimperialistycznej perspektywy, wykorzystując pogodny rytm calypso do opowiadania o dramatycznych wydarzeniach. Kontrast jest niemal absurdalny, ale właśnie dlatego skuteczny. Podobną metodę stosował Jonathan Swift, wykorzystując satyrę do obnażania okrucieństwa polityki. Trzeba oczywiście pamiętać, że wizja Strummera nosi ślady lewicowych nadziei charakterystycznych dla przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Nie wszystkie okazały się historycznie uzasadnione. Ale polityczne uproszczenia nie przekreślają muzycznej wartości kompozycji ani jej sprzeciwu wobec przemocy.</p><p><strong>„Charlie Don't Surf”</strong> nawiązuje natomiast do słynnej kwestii z filmu „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli, inspirowanego „Jądrem ciemności” Josepha Conrada. To fascynujący łańcuch kulturowych odniesień: polsko-brytyjski pisarz opisujący kolonialną przemoc w Afryce, amerykański reżyser przenoszący podobną refleksję do Wietnamu i brytyjski zespół punkowy wykorzystujący filmowy obraz do krytyki współczesnego świata. Muzycznie utwór jest zaskakująco łagodny, melodyjny, niemal popowy. Pod tą melodią kryje się jednak refleksja nad przekonaniem, że własną kulturę można traktować jako uniwersalną miarę wszystkiego. „Charlie Don't Surf” należy do tych kompozycji, które najlepiej dowodzą, że The Clash potrafili tworzyć przystępne piosenki bez rezygnacji z intelektualnych ambicji.</p><h2>Trzecia płyta. Kiedy rewolucjonistom zabrakło redaktora</h2><p>Największe kontrowersje budzi ostatnia część „Sandinista!”, zawierająca kolejne dubowe wariacje, eksperymenty studyjne, odwrócone nagrania i kompozycje przypominające chwilami niedopracowane szkice. <strong>Czy The Clash naprawdę potrzebowali wszystkich 36 utworów?</strong> Czy nie byłoby lepiej, gdyby wybrali dwadzieścia najlepszych i stworzyli album równie skoncentrowany jak „London Calling”? Stephen Thomas Erlewine z AllMusic określił wydawnictwo jako <strong>„messy, confused jumble”</strong>, czyli chaotyczną, nieuporządkowaną mieszaninę. Trudno całkowicie odrzucić tę ocenę. „Mensforth Hill”, oparty na odwróconym materiale, czy „Silicone on Sapphire” są bardziej interesujące jako świadectwa studyjnych eksperymentów niż jako kompozycje, do których chce się regularnie wracać.</p><p>Szczególnie prowokacyjny pozostaje powrót <strong>„Career Opportunities”</strong>, znanego z debiutu zespołu punkowego hymnu dotyczącego społecznych i zawodowych ograniczeń, tym razem wykonanego przez dzieci. To gest niemal dadaistyczny. Gniew młodych bezrobotnych zostaje zastąpiony głosami tych, którzy dopiero w przyszłości mogą zmierzyć się z podobnymi problemami. Można uznać to za genialną ironię albo żart działający tylko podczas pierwszego odsłuchu. W moim przekonaniu obie interpretacje są uzasadnione. Właśnie dlatego trzecia płyta pozostaje tak fascynująca i irytująca zarazem. Z punktu widzenia kompozycyjnej dyscypliny można ją skrócić. Ale czy po takim zabiegu „Sandinista!” zachowałby własną, niepokorną osobowość? Album jest przecież również zapisem procesu twórczego, w którym muzycy świadomie zatarli granicę pomiędzy gotowym dziełem a eksperymentem.</p><h2>„Rolling Stone” zachwycony, „NME” rozczarowany. Krytycy o „Sandinista!”</h2><p><strong>Recenzje albumu „Sandinista!” były wyjątkowo podzielone.</strong> <strong>John Piccarella z „Rolling Stone”</strong> przyznał wydawnictwu maksymalne pięć gwiazdek. W recenzji z marca 1981 roku napisał: <strong>„There's rarely been an LP this big or far-reaching”</strong>, czyli „Rzadko zdarzał się album tak ogromny i dalekosiężny”. Krytyk dostrzegł w muzyce The Clash próbę połączenia artystycznej wolności z polityczną odpowiedzialnością. Po czterdziestu latach <strong>Rob Sheffield, również z „Rolling Stone”</strong>, nazwał płytę <strong>„A risky mess of a masterpiece”</strong> – „Ryzykownym bałaganem będącym arcydziełem”. To jedno z najtrafniejszych określeń tego wydawnictwa. Sheffield nie zaprzeczał obecności słabszych fragmentów, lecz uznał, że właśnie nieograniczona swoboda stanowi źródło jego wielkości.</p><p><strong>Robert Christgau z „The Village Voice” wystawił albumowi ocenę A−</strong>, dostrzegając jego nierówność, ale jednocześnie podkreślając niezwykłą liczbę znakomitych piosenek. W swojej recenzji określił The Clash mianem <strong>„The world's greatest rock and roll band”</strong>, czyli „Najwspanialszego rockandrollowego zespołu świata”. Znacznie chłodniej zareagował <strong>Nick Kent z „New Musical Express”</strong>, który w grudniu 1980 roku napisał: <strong>„The record simply perplexes and ultimately depresses”</strong> – „Ta płyta po prostu wprawia w zakłopotanie, a ostatecznie przygnębia”. To zdanie znakomicie oddaje rozczarowanie słuchaczy oczekujących kolejnego „London Calling”. Zamiast zwartego zestawu przebojów otrzymali ogromną konstrukcję pełną stylistycznych niespodzianek, eksperymentów i fragmentów trudnych do jednoznacznej oceny.</p><p>Ta rozbieżność prowadzi do pytania o samą naturę wielkiej sztuki. Czy musi być uporządkowana? Czy nadmiar zawsze stanowi wadę? A może niektóre dzieła potrzebują chaosu, ponieważ próbują opowiedzieć o świecie, który sam jest chaotyczny? <strong>„Sandinista!” przypomina pod tym względem „Ulissesa” Jamesa Joyce’a oraz „Biały album” The Beatles</strong>. Nie chodzi o prostą próbę zrównania ich artystycznej wartości, lecz o podobieństwo metody. Joyce rozbijał tradycyjną narrację, zmieniał style i parodiował literackie konwencje. The Clash robią coś podobnego z muzyką. Kiedy mówią o pracy, wybierają funk i rap. Kiedy interesują się Jamajką, sięgają po dub. Kiedy krytykują zimną wojnę, wykorzystują dyskotekową groteskę. Nie wszystkie te style idealnie do siebie pasują. Ale przecież rzeczywistość również nie jest jednolita.</p><h2>Zamiast zakończenia. Czy „Sandinista!” było zdradą punk rocka?</h2><p>Jeżeli punk oznacza określony zestaw gitarowych brzmień, rytmów i sposobów śpiewania, <strong>The Clash na „Sandinista!” rzeczywiście zdradzili własne początki</strong>. Ale jeżeli punk jest przede wszystkim postawą niezgody na narzucone reguły, nagrali jeden z najbardziej punkowych albumów w historii. Odmówili podporządkowania się oczekiwaniom publiczności, nie próbowali powtórzyć sukcesu „London Calling”, nie uznali granic gatunkowych i nie zrezygnowali z muzycznych poszukiwań tylko dlatego, że część słuchaczy mogłaby ich nie zaakceptować. W retrospektywnym tekście Roba Sheffielda przypomniano słowa Paula Simonona: <strong>„Punk was about change” – „Punk polegał na zmianie”</strong>. To zdanie wyjaśnia więcej niż dziesiątki rozpraw o rockowych gatunkach.</p><p>W „Człowieku zbuntowanym” Albert Camus rozważał napięcie pomiędzy buntem przeciwko niesprawiedliwości a ryzykiem przekształcenia rewolucji w nowy system przemocy. The Clash nie proponowali równie systematycznej refleksji filozoficznej. Ich polityczna wyobraźnia była chwilami romantyczna i naiwna, ale w centrum muzyki pozostawało przekonanie, że cierpienie drugiego człowieka nie powinno być obojętne. W „Somebody Got Murdered” pytali o wartość anonimowego życia, w „The Call Up” o granice posłuszeństwa wobec państwa, w „Washington Bullets” o odpowiedzialność mocarstw, a w „The Magnificent Seven” o godność człowieka podporządkowanego ekonomicznej machinie. Te pytania nie utraciły aktualności, nawet jeśli część politycznych deklaracji zespołu wymaga dzisiaj historycznego dystansu.</p><p><strong>„Sandinista!” nie jest albumem równie doskonałym jak „London Calling”.</strong> Nie posiada tak konsekwentnej dramaturgii, część dubowych eksperymentów wydaje się zbędna, a nie wszystkie 36 utworów zasługują na regularne odsłuchiwanie. Ale jest odważniejszy, bardziej nieprzewidywalny i niezwykle osobisty. Przypomina wielkie miasto, w którym obok pięknych placów znajdują się zaniedbane dzielnice, fascynujące miejsca i ulice prowadzące donikąd. Nie wszystko zostało rozsądnie zaprojektowane, ale właśnie ta niedoskonałość tworzy niepowtarzalną atmosferę.</p><p>Można skrócić „Sandinista!” do dwóch płyt i otrzymać znakomite wydawnictwo. Można wybrać kilkanaście najlepszych kompozycji i stworzyć niemal bezdyskusyjne arcydzieło. Ale wtedy stracilibyśmy coś najważniejszego: bezczelną niezgodę na ograniczenia, nieustanną ciekawość świata i przekonanie, że muzyka może przekraczać kulturowe granice bez pytania kogokolwiek o pozwolenie. The Clash nie nagrali płyty perfekcyjnej. Nagrali album, który przypomina, że wolność artystyczna nie zawsze prowadzi do doskonałości, ale bez niej nie powstaje nic naprawdę niezwykłego.</p><p><strong>„Sandinista!” jest więc nie tyle pomnikiem zwycięskiej rewolucji, ile zapisem ludzi, którzy uwierzyli, że świat jest zbyt interesujący, aby zamknąć go w trzech akordach. I nawet jeśli po drodze kilkakrotnie zabłądzili, pozostawili po sobie jedną z najbardziej fascynujących podróży w historii rocka.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>„Sandinista!” The Clash (1980) to jeden z najbardziej ambitnych i oryginalnych albumów w historii punk rocka i muzyki alternatywnej.</strong> Trzy winyle, 36 utworów i niemal dwie i pół godziny muzyki tworzą niezwykłą całość, w której <strong>punk spotyka reggae, dub, funk, hip-hop, jazz i calypso</strong>. Największymi atutami są <strong>„The Magnificent Seven”, „Hitsville U.K.”, „Something About England”, „Somebody Got Murdered”, „The Call Up”, „Washington Bullets”, „Police on My Back” i „Charlie Don't Surf”</strong>. Najpoważniejszą słabością pozostaje nadmiar materiału i brak konsekwentnej selekcji, szczególnie na trzeciej płycie. Mimo tych zastrzeżeń <strong>„Sandinista!” należy do najważniejszych rockowych wydawnictw 1980 roku</strong> i pozostaje świadectwem niezwykłej odwagi artystycznej Joe Strummera, Micka Jonesa, Paula Simonona i Toppera Headona.</p><p><i>The Clash – „Sandinista!” (CBS/Epic Records, 1980). Czwarty album studyjny zespołu, 36 kompozycji, około 144 minut. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Rolling Stone”, „The Village Voice”, „New Musical Express”, „The Washington Post” i AllMusic. Cytaty pozostawiono w oryginale, a polskie przekłady, literackie porównania i ocena 9/10 stanowią autorski komentarz.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[The Flower Kings – „Adam &amp; Eve”. Raj utracony, wampiry i muzyczny ogród pełen zakazanych owoców]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57287,the-flower-kings-adam-amp-eve-raj-utracony-wampiry-i-muzyczny-ogrod-pelen-zakazanych-owocow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57287,the-flower-kings-adam-amp-eve-raj-utracony-wampiry-i-muzyczny-ogrod-pelen-zakazanych-owocow</guid>
            <pubDate>Wed, 28 Oct 2026 12:51:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-the-flower-kings-adam-eve-raj-utracony-wampiry-i-muzyczny-ogrod-pelen-zakazanych-owocow-1793211005.png</url>
                        <title>The Flower Kings – „Adam &amp;amp; Eve”. Raj utracony, wampiry i muzyczny ogród pełen zakazanych owoców</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57287,the-flower-kings-adam-amp-eve-raj-utracony-wampiry-i-muzyczny-ogrod-pelen-zakazanych-owocow</link>
                    </image><description>Bóg stworzył świat w sześć dni, siódmego odpoczął. Roine Stolt najwyraźniej uznał, że to stanowczo za mało czasu, aby porządnie rozwinąć gitarową solówkę. Gdyby szwedzki muzyk miał skomponować ścieżkę dźwiękową do stworzenia świata, pierwszy dzień poświęciłby na dwudziestominutową suitę, drugiego zaprosiłby Jona Andersona na próbę, trzeciego poprosił Tomasa Bodina o przygotowanie organowego wstępu, a czwartego odkryłby, że Jonas Reingold zdążył już napisać trzy dodatkowe partie basu. Piątego dnia pojawiłby się Daniel Gildenlöw i zapytał, dlaczego w tym całym raju nikt nie mówi o cierpieniu, winie i samotności. Szóstego muzycy rozpoczęliby nagrywanie, a siódmego okazałoby się, że album trwa niemal osiemdziesiąt minut. Tak wyobrażam sobie narodziny „Adam &amp; Eve” zespołu The Flower Kings. Płyty, na której biblijna symbolika spotyka psychodeliczne pejzaże, duch Yes przenika się z gitarową melancholią Pink Floyd, a symfoniczny rozmach niebezpiecznie zbliża się do granicy muzycznej przesady. To album piękny, niedoskonały, miejscami zaskakująco mroczny, ale przede wszystkim przypominający, dlaczego rock progresywny pozostaje jednym z najbardziej fascynujących gatunków muzycznych.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>The Flower Kings i raj zbudowany z Mellotronu</h2><p>Kiedy <strong>The Flower Kings wydali album „Adam &amp; Eve” w 2004 roku</strong>, byli już jedną z najważniejszych grup odrodzonego rocka progresywnego. Historia zespołu rozpoczęła się od solowego wydawnictwa Roine Stolta „The Flower King” z 1994 roku, które dało początek formacji konsekwentnie rozwijającej tradycję Yes, Genesis, King Crimson i Emerson, Lake &amp; Palmer. W czasach, kiedy przemysł muzyczny traktował wielominutowe suity jak prehistoryczne skamieniałości, Szwedzi z uporem przypominali, że można budować kompozycje przypominające symfonie, opowiadać gitarą wielowątkowe historie i traktować album jako pełnoprawne dzieło artystyczne. Ich muzyka nie była jednak wyłącznie muzeum progresywnego rocka lat siedemdziesiątych. Stolt łączył dawną tradycję z jazzem, bluesem, psychodelią i charakterystycznym dla siebie idealizmem, który czasami przywoływał atmosferę hippisowskich komun z końca lat sześćdziesiątych.</p><p>Po rozbudowanym, dwupłytowym „Unfold the Future” z 2002 roku <strong>„Adam &amp; Eve” oznaczał powrót do bardziej melodyjnego i symfonicznego brzmienia</strong>. Nie znaczy to jednak, że muzycy nagle odkryli wartość krótkich form. Dziesięć kompozycji trwa łącznie około 78 minut, a dwie najważniejsze suity zajmują niemal połowę albumu. W nagraniach uczestniczyli <strong>Roine Stolt, Tomas Bodin, Jonas Reingold, Zoltán Csörsz, Hasse Fröberg oraz Daniel Gildenlöw</strong>, lider Pain of Salvation. Szczególnie obecność tego ostatniego okazała się artystycznie znacząca. Jego dramatyczny głos wprowadził do muzyki zespołu mrok, którego wcześniej często brakowało w pogodnych, symfonicznych pejzażach Stolta.</p><p>Już okładka autorstwa Ciruela Cabrala sugeruje, że nie będzie to wyłącznie kolejna podróż przez krainę progresywnych melodii. Adam i Ewa nie przypominają niewinnych postaci ze średniowiecznych fresków. Ich wizerunki zestawiają biblijną symbolikę ze znakami współczesności. Można dostrzec w tym metaforę człowieka, który opuścił raj, zdobył wiedzę i technologię, lecz nadal nie potrafi poradzić sobie z własnymi słabościami. To temat doskonale pasujący do twórczości The Flower Kings, zespołu od dawna zainteresowanego relacją pomiędzy duchowością, naturą, miłością i ludzką odpowiedzialnością.</p><h2>„Love Supreme”. Dwadzieścia minut w poszukiwaniu absolutu</h2><p>Album otwiera <strong>„Love Supreme”</strong>, niemal dwudziestominutowa suita, której tytuł natychmiast przywołuje jazzowe arcydzieło Johna Coltrane'a „A Love Supreme”. Nie chodzi o dosłowne muzyczne podobieństwo, lecz o wspólną duchową ambicję. Coltrane traktował muzykę jako formę poszukiwania absolutu. Roine Stolt podąża znacznie bardziej rockową drogą, ale również próbuje przedstawić miłość jako siłę przekraczającą granice indywidualnego doświadczenia. Kompozycja rozpoczyna się subtelnie, niemal ceremonialnie, a następnie rozwija w wielowątkową konstrukcję pełną gitarowych melodii, harmonii wokalnych, organowych przestrzeni i zmian rytmicznych. Słychać tutaj wszystkie charakterystyczne cechy <strong>rocka symfonicznego The Flower Kings</strong>: głosy przywołujące Jona Andersona, instrumenty klawiszowe przypominające najlepsze chwile Ricka Wakemana i gitarę Stolta przemieszczającą się pomiędzy stylistyką Steve'a Howe'a a emocjonalną ekspresją Davida Gilmoura.</p><p>Najbardziej imponuje sposób współpracy instrumentalistów. Jonas Reingold nie traktuje basu wyłącznie jako harmonicznego fundamentu, lecz prowadzi własną, niezwykle ruchliwą narrację. Zoltán Csörsz nadaje muzyce jazzową lekkość, aby za chwilę przejść do zdecydowanego rockowego rytmu. Tomas Bodin potrafi natomiast zbudować przestrzeń, w której gitara Stolta osiąga niemal symfoniczny rozmach. Holenderski krytyk <strong>Tom de Val z Dutch Progressive Rock Page</strong> szczególnie docenił finałową partię gitarową, porównując jej emocjonalny charakter do Pink Floyd. Uznał również „Love Supreme” za jedną z najlepszych długich kompozycji zespołu. Trudno nie przyznać mu racji. Choć niektóre instrumentalne rozwinięcia mogłyby być krótsze, powracający temat główny nadaje całości dramaturgiczną jedność. To właśnie odróżnia prawdziwą suitę progresywną od przypadkowego zbioru muzycznych pomysłów.</p><p>Po monumentalnym otwarciu następuje pogodny <strong>„Cosmic Circus”</strong>, trzyminutowa kompozycja przypominająca bardziej przystępne nagrania Yes, 10cc czy Electric Light Orchestra. Wokalne harmonie i lekki rytm tworzą atmosferę niemal kosmicznej zabawy. Tytułowy cyrk można potraktować jako metaforę ludzkiej cywilizacji, niewielkiego widowiska odgrywanego na planecie wirującej pośród obojętnego wszechświata. Douglas Adams w „Autostopem przez Galaktykę” potrafił zamienić podobną perspektywę w absurdalną komedię. Stolt proponuje wersję znacznie bardziej pogodną. Krótkie instrumentalne <strong>„Babylon”</strong>, skomponowane przez Bodina, przywołuje natomiast ducha Keitha Emersona i Ricka Wakemana. Jest lekkie, niemal teatralne i znakomicie spełnia funkcję oddechu pomiędzy rozbudowanymi utworami. Po dwudziestu minutach muzycznego rozmachu kilka minut prostszych melodii okazuje się wręcz koniecznością.</p><h2>„A Vampire’s View”. Daniel Gildenlöw gasi światło w rajskim ogrodzie</h2><p>Jeżeli „Love Supreme” reprezentuje jasną, pełną nadziei stronę The Flower Kings, <strong>„A Vampire’s View” pokazuje ich najbardziej mroczne oblicze</strong>. Ośmiominutowa kompozycja przenosi słuchacza z rozświetlonego ogrodu Stolta do gotyckiego pałacu, którego mieszkańcy od dawna nie widzieli słońca. Centralną postacią muzycznego dramatu jest <strong>Daniel Gildenlöw z Pain of Salvation</strong>, wokalista obdarzony niezwykłą skalą emocjonalnej ekspresji. Jego głos potrafi przejść od intymnego szeptu do niemal rozpaczliwego krzyku, od ironii do autentycznego cierpienia. W świecie Flower Kings, zdominowanym zwykle przez ciepłe harmonie i melodyjny idealizm, brzmi to niczym pojawienie się nieproszonego gościa, który podczas rodzinnego obiadu zaczyna opowiadać o śmierci.</p><p>Inspiracją utworu była literatura <strong>Anne Rice</strong>, szczególnie świat przedstawiony w „Wywiadzie z wampirem”. Jej nieśmiertelni bohaterowie nie są wyłącznie potworami. To istoty rozdarte pomiędzy pragnieniem życia a świadomością własnego przekleństwa. Nieśmiertelność okazuje się nie tyle zwycięstwem nad śmiercią, ile wyrokiem samotności. Gildenlöw znakomicie oddaje ten paradoks. Muzyka narasta powoli, niemal jak bolero, a kolejne instrumenty stopniowo zagęszczają atmosferę. Nie ma tutaj pośpiesznych gitarowych popisów ani zbędnych zmian tempa. Wszystko zostaje podporządkowane dramatycznej narracji. Można odnaleźć w tym coś z Petera Hammilla i Van der Graaf Generator, szczególnie z ich zdolności zamieniania rockowej kompozycji w psychologiczny dramat.</p><p>Tom de Val z Dutch Progressive Rock Page uznał interpretację Gildenlöwa za znakomicie dopasowaną do charakteru utworu. Podobnie <strong>BATRIC z francuskiego Music Waves</strong> wyróżnił „A Vampire’s View” jako jeden z najmocniejszych fragmentów wydawnictwa. W moim przekonaniu jest to najważniejsza kompozycja albumu, choć niekoniecznie najbardziej efektowna instrumentalnie. Jej wielkość wynika ze świadomej powściągliwości. The Flower Kings przestają na chwilę opowiadać o harmonii wszechświata i zaczynają interesować się ciemnością ludzkiej duszy. Okazuje się, że potrafią to robić znakomicie. Krótkie fortepianowe <strong>„Days Gone By”</strong> pełni następnie funkcję melancholijnego epilogu, przypominając muzykę do starego niemego filmu, w którym wszyscy bohaterowie opuścili już scenę, lecz światła nadal pozostają zapalone.</p><h2>„Adam &amp; Eve”. Grzech pierworodny w czasach elektrycznych gitar</h2><p>Tytułowy <strong>„Adam &amp; Eve”</strong> ponownie eksponuje dramatyczny głos Daniela Gildenlöwa, ale tym razem muzyka jest bardziej agresywna, rytmicznie niespokojna i zdecydowanie bliższa progresywnemu hard rockowi. Pojawiają się cięższe gitary, nagłe zmiany nastroju i fragmenty niemal groteskowe, przywołujące skojarzenia z Frankiem Zappą. Nie chodzi o dosłowne naśladownictwo, lecz o przewrotny sposób traktowania muzycznej konstrukcji. Kompozycja nieustannie zmienia kierunek, jakby jej bohaterowie nie potrafili zdecydować, czy pozostają jeszcze w raju, czy właśnie rozpoczynają długą drogę przez świat grzechu i odpowiedzialności.</p><p>Biblijna historia Adama i Ewy należy do najważniejszych opowieści europejskiej kultury. Można interpretować ją jako historię grzechu pierworodnego, ale również jako metaforę utraty niewinności i narodzin świadomości. Człowiek zdobywa wiedzę, lecz wraz z nią odkrywa cierpienie, odpowiedzialność i własną śmiertelność. John Milton w „Raju utraconym” nadał tej historii monumentalny wymiar literacki, ukazując napięcie pomiędzy wolnością a konsekwencjami wyboru. The Flower Kings podejmują podobną tematykę, choć nie tworzą dosłownej adaptacji poematu. <strong>Steve Alspach z Music Street Journal</strong> zwrócił uwagę na konflikt pomiędzy duchowością a cielesnymi pokusami, dostrzegając w utworze obraz współczesnego człowieka uwikłanego w seksualność, uzależnienia i społeczne sprzeczności.</p><p>Muzycznie „Adam &amp; Eve” posiada znakomite fragmenty, ale nie osiąga spójności „A Vampire’s View”. Chwilami można odnieść wrażenie, że Stolt zgromadził kilka bardzo dobrych pomysłów i nie zdecydował, który powinien pełnić funkcję najważniejszego. To jedna z charakterystycznych słabości jego twórczości. Wyobraźnia jest tak bogata, że artysta nie zawsze potrafi odmówić sobie kolejnej melodii, zmiany rytmu czy instrumentalnego rozwinięcia. A przecież wielka kompozycja wymaga nie tylko umiejętności dodawania, ale również sztuki rezygnacji. W tym sensie tytułowy utwór stanowi małą metaforę całej dyskografii Flower Kings: zachwyca pomysłowością, ale chwilami potrzebuje bardziej zdecydowanego redaktora.</p><h2>„Starlight Man”, „Timelines” i „Driver’s Seat”. Człowiek za kierownicą własnego losu</h2><p><strong>„Starlight Man”</strong> jest krótką, pogodną kompozycją, której melodyjność i wokalne harmonie przywołują najbardziej przystępne nagrania Yes. To pięknie wykonana piosenka, lecz trudno uznać ją za szczególnie odkrywczą. Znacznie ciekawszy pozostaje <strong>„Timelines”</strong>, rozwijający się pomiędzy jazzrockową swobodą, bluesem i symfonicznym rockiem. Początkowe rytmiczne napięcie ustępuje spokojniejszej narracji, a gitara Stolta znakomicie wykorzystuje przestrzeń pozostawioną przez instrumenty klawiszowe. Można usłyszeć tutaj coś ze Steely Dan, zwłaszcza w sposobie łączenia jazzowych harmonii z rockową melodyjnością. Sam tytuł prowokuje do refleksji nad przemijaniem. W „Czarodziejskiej górze” Thomas Mann pokazywał, jak subiektywne jest ludzkie doświadczenie czasu. Chwile nudy mogą wydawać się wiecznością, a całe lata przemijają niemal niezauważalnie. Muzyka Flower Kings działa podobnie, prowadząc słuchacza przez fragmenty rozwijające się w odmiennym tempie i pozostawiające różne emocjonalne ślady.</p><p>Drugim monumentalnym filarem albumu pozostaje <strong>„Driver’s Seat”</strong>, ponad osiemnastominutowa suita, która chwilami dorównuje otwierającemu „Love Supreme”, a pod względem dramaturgii może nawet go przewyższa. Tytułowe miejsce za kierownicą symbolizuje przecież kontrolę nad własnym życiem. Lubimy wierzyć, że podejmowane decyzje są świadome, a przyszłość rozwija się według starannie przygotowanego planu. Tymczasem wystarczy przypadkowe spotkanie, choroba albo polityczna katastrofa, aby cała konstrukcja zaczęła się rozpadać. Milan Kundera wielokrotnie pokazywał, jak ogromną rolę w ludzkich biografiach odgrywa przypadek. The Flower Kings proponują muzyczną wersję podobnej refleksji, prowadząc słuchacza przez nieustannie zmieniające się krajobrazy.</p><p>W „Driver’s Seat” pojawiają się echa Kansas, Deep Purple, Queen i klasycznego rocka symfonicznego. Roine Stolt oraz Tomas Bodin prowadzą rozbudowany dialog gitarowo-klawiszowy, a sekcja rytmiczna nadaje całości niezwykłą ruchliwość. Szczególnie piękny jest środkowy fragment, w którym muzyka zwalnia, pojawia się niemal bluesowa improwizacja, a następnie zespół stopniowo odbudowuje napięcie. <strong>Lothien z polskiego ArtRock.pl uznała „Driver’s Seat” za najlepszy utwór albumu</strong>, wyróżniając jego spójność oraz bluesowy charakter późniejszych fragmentów. Trudno mi się z nią nie zgodzić. To kompozycja pokazująca, że The Flower Kings potrafią znakomicie łączyć różnorodne inspiracje, kiedy podporządkowują je jednej narracji. Oczywiście osiemnaście minut to dużo, a część rozwinięć można byłoby skrócić. Ale niemal każda zmiana posiada tutaj dramaturgiczne uzasadnienie. To jedna z najważniejszych suit w historii zespołu z tamtego okresu.</p><h2>„The Blade of Cain”. Kain powraca z gitarą Andy’ego Latimera</h2><p>Album kończy instrumentalny <strong>„The Blade of Cain”</strong>, pięciominutowa kompozycja będąca jednym z najbardziej poruszających fragmentów całej płyty. Tytuł odwołuje się do biblijnej historii Kaina i Abla, pierwszej wielkiej opowieści o bratobójstwie, zazdrości i przemocy. Kain staje się symbolem człowieka, który nie potrafi zaakceptować własnych ograniczeń ani odmienności drugiego człowieka. Muzyka nie jest jednak ilustracją brutalności. Przeciwnie. Rozpoczyna się delikatnie, niemal elegijnie, a następnie rozwija w jedną z najpiękniejszych gitarowych wypowiedzi Roine Stolta. Nie ma tu potrzeby szybkich przebiegów ani technicznych fajerwerków. Wystarczy kilka długich fraz, aby powstało niezwykłe poczucie melancholii.</p><p>Lothien z ArtRock.pl przywołała w swojej recenzji nazwisko <strong>Andy’ego Latimera z Camel</strong>, dostrzegając podobieństwo jego gitarowej wrażliwości do finału „Adam &amp; Eve”. To wyjątkowo trafne porównanie. Stolt, podobnie jak Latimer, potrafi sprawić, że gitara zaczyna opowiadać historię bardziej sugestywnie niż ludzki głos. Co istotne, zakończenie nawiązuje również do muzycznych motywów otwierającego „Love Supreme”, tworząc symboliczną klamrę. Album rozpoczyna się celebracją miłości, przechodzi przez samotność, pokusę, przemijanie i przemoc, aby zakończyć refleksją nad możliwością pojednania. Nawet kiedy The Flower Kings opowiadają o ciemności, nie rezygnują całkowicie ze światła.</p><h2>Krytycy o „Adam &amp; Eve”. Arcydzieło czy muzyka zbyt dobrze znana?</h2><p><strong>Recenzje albumu „Adam &amp; Eve” były wyraźnie podzielone</strong>, choć niemal wszyscy autorzy podkreślali znakomity poziom instrumentalny. Szczególnie interesujące okazały się trzy niezależne oceny opublikowane przez <strong>Dutch Progressive Rock Page</strong>. Chris Meeker wystawił maksymalne <strong>10/10</strong>, Tom de Val <strong>8,5/10</strong>, a Joris Donkel <strong>8/10</strong>. Meeker uznał album za jedno z najważniejszych osiągnięć zespołu i zakończył recenzję słowami <strong>„Highly recommended”</strong>, czyli „Zdecydowanie polecam”. De Val docenił większą dyscyplinę kompozycyjną oraz „Love Supreme”, „Driver’s Seat” i „A Vampire’s View”, wskazując jednocześnie na słabszą konstrukcję utworu tytułowego. Donkel zauważył natomiast, że płyta jest znakomita warsztatowo, ale niekoniecznie równie odkrywcza jak wcześniejsze dokonania Szwedów.</p><p>Znacznie bardziej krytyczna była <strong>Lothien z ArtRock.pl, która przyznała wydawnictwu 6/10</strong>. Doceniła klasę muzyków, udział Daniela Gildenlöwa i „Driver’s Seat”, lecz stwierdziła: <strong>„Adam &amp; Eve nie jest przełomem w karierze The Flower Kings”</strong>. Podobne zastrzeżenia zgłosił BATRIC z francuskiego Music Waves, oceniając album na <strong>3/5</strong>. Jego zdaniem muzycy zbyt mocno ograniczyli eksperymentalność, proponując bardzo dobre, ale przewidywalne kompozycje. Znacznie bardziej entuzjastyczny był Steve Alspach z Music Street Journal, który podkreślał bogactwo szczegółów oraz fakt, że płyta potrzebuje kilku odsłuchań, aby w pełni ujawnić swoje zalety.</p><p>Ta rozbieżność prowadzi do fundamentalnego pytania o sens rocka progresywnego. Czy jego największą wartością pozostaje nieustanne przekraczanie granic? Czy równie ważne może być doskonalenie istniejących form? <strong>The Flower Kings na „Adam &amp; Eve” wybierają przede wszystkim drugą drogę.</strong> Nie nagrywają muzycznej rewolucji, ale tworzą dzieło pełne znakomitych melodii i instrumentalnego mistrzostwa. Nie każda powieść musi wynajdywać nowy język literacki, nie każdy obraz powinien burzyć zasady perspektywy. Z drugiej strony sztuka całkowicie pozbawiona ryzyka może stopniowo zamieniać się w perfekcyjne rzemiosło. I właśnie pomiędzy tymi dwoma biegunami rozgrywa się historia albumu.</p><h2>Zamiast zakończenia. Człowiek opuścił raj, ale zabrał ze sobą muzykę</h2><p>W „Raju utraconym” Johna Miltona Adam i Ewa opuszczają Eden, wiedząc, że świat poza ogrodem nie będzie już przestrzenią niewinności. Czekają ich cierpienie, praca, przemijanie i śmierć. Jednocześnie otwiera się przed nimi historia ludzkiego doświadczenia, pełna wyborów, błędów i nowych możliwości. To jeden z najpiękniejszych paradoksów europejskiej literatury. Utrata raju staje się tragedią, ale zarazem początkiem samodzielności.</p><p><strong>„Adam &amp; Eve” The Flower Kings można odczytywać w podobnym duchu.</strong> Album rozpoczyna się od niemal mistycznej celebracji miłości, przechodzi przez kosmiczny cyrk, doświadcza wampirzej samotności, konfrontuje człowieka z pokusą, przemijaniem i odpowiedzialnością, a następnie kończy instrumentalną refleksją nad Kainem. Nie jest to ścisła adaptacja biblijnej opowieści, ale tematycznie tworzy zaskakująco spójną całość. O człowieku zdolnym do tworzenia niezwykłego piękna, który równocześnie nieustannie niszczy własny świat. O miłości jako sile pojednania. O wolności, której nie można oddzielić od odpowiedzialności.</p><p>Roine Stolt pozostaje artystą głęboko idealistycznym. Jego muzyka nie jest cyniczna ani nie opiera się na przekonaniu, że świat został ostatecznie pozbawiony sensu. Czasami ten idealizm bywa naiwny, wokalne harmonie są zbyt słodkie, a melodie przewidywalne. Ale czy naprawdę musimy zawsze oczekiwać od sztuki rozpaczy? W epoce, w której melancholia stała się niemal obowiązkowym składnikiem ambitnego rocka, The Flower Kings proponują wiarę, że piękno nadal istnieje. Że wielka melodia może przynieść pocieszenie. I że dwudziestominutowa suita nie musi być wyłącznie pokazem instrumentalnej sprawności.</p><p>Najbardziej fascynuje mnie jednak obecność <strong>Daniela Gildenlöwa</strong>, którego dramatyczny głos wnosi do tego muzycznego ogrodu prawdziwy niepokój. Bez niego „Adam &amp; Eve” mógłby pozostać kolejnym pięknym albumem retroprogresywnym. Z nim staje się opowieścią o napięciu pomiędzy rajem a światem po utracie niewinności. To różnica zasadnicza. Świat złożony wyłącznie z harmonii byłby może piękny, ale niekoniecznie interesujący. Człowiek potrzebuje również pytań, wątpliwości i momentów, w których muzyka przestaje go uspokajać.</p><p>Ostatecznie album przypomina ogród, w którym rosną zarówno piękne kwiaty, jak i rośliny posiadające ciernie. Nie wszystkie ścieżki prowadzą w interesujące miejsca, część krajobrazów wydaje się znajoma, a niektóre fragmenty można byłoby staranniej przyciąć. Ale kiedy docieramy do najpiękniejszych zakątków, rozumiemy, dlaczego warto było rozpocząć podróż.</p><p><strong>Adam i Ewa opuścili raj, ale nie zabrali z niego wyłącznie pamięci o utraconej niewinności. Być może wynieśli również zdolność tworzenia piękna. Roine Stolt przypomina, że muzyka jest jednym z najdoskonalszych sposobów korzystania z tego daru.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 8,5/10</h3><p><strong>„Adam &amp; Eve” to znakomity album The Flower Kings i jedna z najciekawszych płyt melodyjnego rocka progresywnego pierwszej dekady XXI wieku.</strong> Największymi atutami są monumentalne suity <strong>„Love Supreme” i „Driver’s Seat”</strong>, mroczny <strong>„A Vampire’s View”</strong>, finałowy <strong>„The Blade of Cain”</strong>, instrumentalne mistrzostwo Roine Stolta i Tomasa Bodina oraz niezwykła ekspresja Daniela Gildenlöwa. Słabszą stroną pozostaje nadmierna długość niektórych fragmentów, przewidywalność części melodii i nie zawsze spójna konstrukcja utworu tytułowego. Nie jest to dzieło rewolucyjne, lecz album, który znakomicie przypomina, dlaczego szwedzki zespół odegrał tak ważną rolę w odrodzeniu rocka progresywnego.</p><p><i>The Flower Kings – „Adam &amp; Eve” (InsideOut Music, 2004). Dziesięć kompozycji, około 78 minut. Przywołane opinie pochodzą z Dutch Progressive Rock Page, ArtRock.pl, Music Waves i Music Street Journal. Cytaty krytyków zachowano w oryginale, a porównania muzyczne, analogie literackie oraz ocena 8,5/10 mają charakter autorskiego komentarza.</i></p><p>Skróć wstęp i mocniej zarysuj tezęUsuń powtórzenia o raju i muzyce</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Within Temptation – „Bleed Out”. Kiedy anioły przestają śpiewać o raju, a zaczynają krzyczeć przeciwko piekłu na ziemi]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57272,within-temptation-bleed-out-kiedy-anioly-przestaja-spiewac-o-raju-a-zaczynaja-krzyczec-przeciwko-pieklu-na-ziemi</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57272,within-temptation-bleed-out-kiedy-anioly-przestaja-spiewac-o-raju-a-zaczynaja-krzyczec-przeciwko-pieklu-na-ziemi</guid>
            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 23:37:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-within-temptation-bleed-out-kiedy-anioly-przestaja-spiewac-o-raju-a-zaczynaja-krzyczec-przeciw-1793127643.png</url>
                        <title>Within Temptation – „Bleed Out”. Kiedy anioły przestają śpiewać o raju, a zaczynają krzyczeć przeciwko piekłu na ziemi</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57272,within-temptation-bleed-out-kiedy-anioly-przestaja-spiewac-o-raju-a-zaczynaja-krzyczec-przeciwko-pieklu-na-ziemi</link>
                    </image><description>Within Temptation wracają z „Bleed Out”, swoim najcięższym i najbardziej politycznym albumem. Holenderski zespół łączy metal, elektronikę i symfoniczny rozmach, by mówić o wojnie, represjach i wolności jednostki bez żadnych ozdobników.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <figure class="image image-style-align-left image_resized" style="width:25.67%;"><img style="aspect-ratio:1024/1024;" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/kTLkBQUjUIpzbNi3hEotJCfo6dN37Xnp2soW1tuMHnol0iOSumtko9raMnHhN3h2u-nWmS5tJ4VmNoOFjLtfqxhUBwd2wPklFkZF7JDUWpvd4Re-psDHkPkCtIPb1D7VQzlSagKK3G1JnOQPP8lfKmWRYOKfXf2T1Rrqk3rJc0Y?purpose=inline" alt="Within Temptation - Album 2023                    Heavylaw" width="1024" height="1024"></figure><p>Są albumy, które pozwalają uciec od rzeczywistości. Są też takie, które brutalnie przypominają, że nie mamy dokąd uciekać. „Bleed Out” holenderskiego Within Temptation należy do tej drugiej kategorii. To muzyka nagrana w czasach, gdy wojna wróciła do Europy, kobiety na ulicach Iranu upominały się o elementarne prawa, a świat coraz częściej przypominał krajobraz z powieści George’a Orwella. Sharon den Adel i jej muzyczni towarzysze porzucili część baśniowych dekoracji, odsunęli na bok gotyckie romantyczne obrazy i postanowili spojrzeć rzeczywistości prosto w oczy.&nbsp;</p><p>Rezultat jest jednym z najcięższych, najbardziej bezpośrednich i politycznie zaangażowanych albumów w historii zespołu. Gitary chwilami przypominają stalowe maszyny, elektronika nadaje muzyce chłód współczesnych metropolii, a symfoniczne aranżacje nie służą już wyłącznie budowaniu piękna. Stają się częścią niepokojącego widowiska.</p><p>&nbsp;Nad wszystkim unosi się głos Sharon – niezwykle czysty, potężny, ale coraz częściej pozbawiony dawnej eterycznej niewinności. Jakby anioł z okładek pierwszych albumów Within Temptation zszedł na ziemię i odkrył, że ludzie potrafią być znacznie bardziej przerażający niż demony.</p><h3><strong>Od „Mother Earth” do „Bleed Out”. Koniec niewinności</strong></h3><p style="text-align:justify;">Historia Within Temptation jest jednym z najciekawszych przykładów ewolucji współczesnego metalu. Zespół założony w 1996 roku przez Sharon den Adel i Roberta Westerholta rozpoczynał od muzyki silnie związanej z gotyckim doom metalem. Debiutancki „Enter” z 1997 roku był mroczny, ciężki, pełen monumentalnych nastrojów i kontrastów pomiędzy kobiecym śpiewem a męskimi growlami. „Mother Earth” z 2000 roku przyniósł przełom w kierunku bardziej melodyjnego, symfonicznego grania, „The Silent Force” z 2004 roku rozwinął niemal filmowy rozmach, a „The Heart of Everything” z 2007 roku udowodnił, że Holendrzy potrafią połączyć metalową energię z przebojowością na poziomie największych rockowych widowisk.</p><p style="text-align:justify;">Później nastąpiły kolejne przemiany. „The Unforgiving” z 2011 roku zbliżył zespół do alternatywnego rocka i melodyjnego metalu, „Hydra” z 2014 roku otworzył drzwi dla stylistycznych eksperymentów i gościnnych występów, natomiast „Resist” z 2019 roku wprowadził rozbudowaną elektronikę oraz futurystyczną estetykę. Nie wszystkim wielbicielom pierwszych wydawnictw podobał się ten kierunek.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dla części słuchaczy Within Temptation stali się zbyt popowi, dla innych właśnie dzięki tej ewolucji pozostali interesujący. „Bleed Out”, ósmy album studyjny zespołu, wydany 20 października 2023 roku, stanowi najbardziej zdecydowaną odpowiedź na oba stanowiska. To nie jest powrót do dawnego gotyckiego metalu. To połączenie współczesnej elektroniki, potężnych riffów i symfonicznej melodyjności, ale podporządkowane znacznie ostrzejszej ekspresji.</p><p style="text-align:justify;">Warto podkreślić, że album powstał w nietypowy sposób. Zamiast zamknąć się w studiu na kilka miesięcy i przygotować jedenaście całkowicie nowych kompozycji, Within Temptation zaczęli wcześniej publikować samodzielne single. Pandemia, przerwane trasy koncertowe i potrzeba szybkiego reagowania na wydarzenia sprawiły, że muzycy odeszli od tradycyjnego cyklu wydawniczego. Sharon tłumaczyła w rozmowie ze Steve'em Beebee z „Kerrang!”, że nie chcieli czekać kilku lat z publikacją piosenek dotyczących wydarzeń wymagających reakcji w danej chwili.</p><p style="text-align:justify;">W rezultacie „Bleed Out” jest jednocześnie regularnym albumem i rodzajem muzycznej kroniki kilku burzliwych lat.</p><p style="text-align:justify;">To jego zaleta, ale także potencjalna słabość. Płyta nie zawsze sprawia wrażenie jednolitej opowieści powstałej od początku do końca według jednego planu. Poszczególne kompozycje różnią się temperamentem i sposobem produkcji. Jednak łączy je temat przewodni: wolność jednostki, sprzeciw wobec przemocy oraz potrzeba obrony ludzkiej godności. I właśnie ta konsekwencja ideowa nadaje całości osobowość.</p><h3><strong>„We Go To War”. Wojna nie zaczyna się od bohaterów, ale od politycznych decyzji</strong></h3><p style="text-align:justify;">Album otwiera „<strong>We Go To War”</strong>, kompozycja, która od pierwszych chwil udowadnia, że Within Temptation nie zamierzają wracać do dawnej łagodności. Elektroniczne impulsy, chóralne tło, mocne uderzenia perkusji i ciężkie gitarowe riffy tworzą atmosferę militarnego zagrożenia. Nie jest to jednak tradycyjny metalowy hymn o bohaterstwie na polu bitwy. Utwór dotyczy tragedii wojny, przemocy i konsekwencji politycznych decyzji, których cenę płacą zwyczajni ludzie.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie słychać tu nowoczesne rozwiązania charakterystyczne dla Architects oraz Bring Me The Horizon. Gitary wykorzystują ostre, synkopowane rytmy, a elektronika nadaje kompozycji niemal mechaniczną precyzję. Właśnie w takich fragmentach Within Temptation najbardziej oddalają się od stylistyki <i>„The Silent Force”.</i> Tam symfoniczne aranżacje przypominały romantyczne pejzaże; tutaj tworzą tło dla nadciągającej katastrofy. Można wyobrazić sobie „We Go To War” jako muzykę do filmu wojennego, w którym kamera nie pokazuje triumfalnego pochodu zwycięskiej armii, lecz zniszczone domy, uciekających cywilów i żołnierzy niepotrafiących już odpowiedzieć na pytanie, dlaczego właściwie walczą.</p><p style="text-align:justify;">W literaturze podobną perspektywę odnajdujemy w<i> „Na Zachodzie bez zmian” </i>Ericha Marii Remarque’a, gdzie wojna stopniowo odbiera człowiekowi młodość, złudzenia i poczucie sensu. Remarque nie potrzebował wielkich patriotycznych deklaracji, aby ukazać jej okrucieństwo. Wystarczyły losy ludzi wciągniętych w machinę konfliktu. Within Temptation wykorzystują znacznie bardziej monumentalne środki, ale emocjonalny kierunek pozostaje podobny. Wojna nie jest tutaj przygodą ani romantyczną próbą charakteru. Jest katastrofą, wobec której muzyka próbuje zachować moralną wrażliwość.</p><p style="text-align:justify;">Nick Ruskell z „Kerrang!” zwrócił uwagę na charakterystyczne dla utworu połączenie ciężkich gitar, staccatowych rytmów i wielkiego refrenu.</p><p style="text-align:justify;">Trudno o lepszy początek albumu. W ciągu kilku minut zespół pokazuje, że nowa muzyczna tożsamość nie polega wyłącznie na zwiększeniu gitarowego przesterowania. Chodzi o nadanie dźwiękom większej dramaturgicznej ostrości.</p><h3><strong>„Bleed Out”. Mahsa Amini, Iran i krzyk, którego nie można uciszyć</strong></h3><p style="text-align:justify;">Tytułowy<strong> „Bleed Out”</strong> należy do najważniejszych kompozycji w historii zespołu, nie tylko ze względu na muzykę. Inspiracją stała się śmierć <strong>Mahsy Jiny Amini</strong>, młodej Kurdyjki z Iranu, która zmarła we wrześniu 2022 roku po zatrzymaniu przez tamtejszą policję obyczajową. Jej śmierć wywołała masowe protesty pod hasłem<i> „Kobieta, życie, wolność”.</i> Władze irańskie odpowiedziały na demonstracje represjami. Dla <strong>Sharon den Adel</strong> wydarzenia te miały również wymiar osobisty. W dzieciństwie mieszkała w Jemenie i wielokrotnie odwiedzała kraje Bliskiego Wschodu. W wywiadach podkreślała emocjonalny związek z regionem i podziw dla odwagi kobiet sprzeciwiających się przymusowi.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie „Bleed Out” jest niemal doskonałym połączeniem współczesnego metalu alternatywnego z charakterystyczną dla Within Temptation symfoniczną dramaturgią. Ciężkie, nisko strojone gitary tworzą brutalny fundament, elektronika wprowadza napięcie, a Sharon prowadzi melodię z niezwykłą siłą. Jej głos nie jest już eterycznym instrumentem znanym z „Ice Queen”. To głos kobiety, która nie zamierza prosić o pozwolenie na zabranie głosu. Refren posiada ogromną emocjonalną intensywność, ale nie sprowadza się do łatwego stadionowego hasła.</p><p style="text-align:justify;">Przy słuchaniu tej kompozycji nasuwa mi się skojarzenie z <i>„Opowieścią podręcznej” </i>Margaret Atwood. W powieści tej kobiece ciało staje się obszarem politycznej kontroli, a indywidualna wolność zostaje podporządkowana ideologii. Podobnie jak u Atwood, w „Bleed Out” najważniejszy konflikt dotyczy prawa człowieka do decydowania o własnym życiu. Nie jest to oczywiście dosłowna adaptacja literacka, ale podobieństwo problematyki pozostaje uderzające.</p><p style="text-align:justify;">Co szczególnie istotne, Sharon nie traktuje tego tematu jak odległego problemu politycznego, o którym można napisać piosenkę, a następnie przejść do kolejnego repertuarowego punktu. W rozmowie z Radiem Łódź wyjaśniała okoliczności powstania utworu, podkreślając jego związek z tragedią Amini i protestami młodych Irańczyków.</p><p style="text-align:justify;">„Bleed Out” jest dla mnie jednym z najmocniejszych nagrań całej płyty. Muzyka nie służy tutaj wyłącznie budowaniu atmosfery. Staje się formą publicznego stanowiska. A kiedy Sharon osiąga kolejne wokalne kulminacje, trudno oprzeć się wrażeniu, że słuchamy nie tyle rockowej ballady o cierpieniu, ile dramatycznego wezwania, aby nie odwracać wzroku.</p><h3><strong>„Wireless”. Propaganda, która wysyła ludzi na śmierć</strong></h3><p style="text-align:justify;">W „<strong>Wireless”</strong> zespół podejmuje jeden z najbardziej niepokojących tematów współczesnej wojny: zdolność propagandy do przekształcania zwyczajnych ludzi w narzędzia politycznej przemocy. Sharon den Adel wyjaśniała w rozmowie z Radiem Łódź, że bohaterem utworu jest rosyjski żołnierz, który pod wpływem oficjalnego przekazu przekracza granicę Ukrainy, przekonany, że uczestniczy w słusznej misji. Dopiero później zaczyna rozumieć, że rzeczywistość wygląda inaczej, niż przedstawiano mu ją przed wyjazdem.</p><p style="text-align:justify;">To temat niezwykle trudny, ponieważ wymaga rozróżnienia pomiędzy odpowiedzialnością za własne czyny a mechanizmami manipulacji, którym podlegają ludzie. W <i>„Roku 1984”</i> George Orwell pokazywał społeczeństwo, w którym język staje się narzędziem kontroli. Wojna może być pokojem, kłamstwo prawdą, a agresja koniecznością obrony. Podobny mechanizm odnajdujemy w „Wireless”: człowiek nie tyle przestaje rozumieć rzeczywistość, ile zaczyna widzieć ją poprzez opowieść przygotowaną przez władzę.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie jest to jedna z najbardziej przekonujących kompozycji albumu. Elektroniczny puls łączy się z ciężkimi gitarami, a refren posiada charakterystyczny dla Within Temptation rozmach. Co ciekawe, Sharon nie próbuje przez cały czas dominować siłą głosu. Potrafi wprowadzać delikatniejsze frazy, a następnie przechodzić do zdecydowanej ekspresji, nadając całej kompozycji dramaturgię.</p><p style="text-align:justify;">Catherine Morris z „Metal Hammer” zwróciła uwagę na zachowaną w „Wireless” wrażliwość wokalną, przywołując skojarzenie z Kate Bush.</p><p style="text-align:justify;">To interesujące porównanie. Sharon nigdy nie posiadała ekscentrycznej teatralności autorki <i>„Wuthering Heights”</i>, ale obie artystki rozumieją, że głos może opowiadać historię nie tylko poprzez słowa, lecz również barwę, oddech i zmianę napięcia.</p><p style="text-align:justify;">„Wireless” jest jednym z tych utworów, które pokazują, że współczesny metal może być czymś więcej niż rozrywką. Nie zastąpi reportażu wojennego ani historycznej analizy. Może jednak przypomnieć, że pod wielkimi słowami o geopolityce kryją się indywidualne ludzkie losy.</p><h3><strong>„Worth Dying For”. Co jest naprawdę warte śmierci?</strong></h3><p style="text-align:justify;">Czwarta kompozycja rozpoczyna się od bardziej nerwowej, rytmicznie skomplikowanej konstrukcji.<strong> „Worth Dying For”</strong> jest jednym z najciekawszych przykładów połączenia nowoczesnego metalu z symfonicznym dziedzictwem Within Temptation. Gitarowe riffy posiadają w sobie coś z Meshuggah, choć zostają podporządkowane znacznie bardziej melodyjnej formule. Perkusja nadaje całości energię, a refren należy do najbardziej efektownych na płycie.</p><p style="text-align:justify;">Najważniejsze jest jednak pytanie zapisane w tytule. Co jest warte śmierci? Ojczyzna? Wolność? Miłość? Przekonania? A może problem zaczyna się właśnie wtedy, kiedy politycy próbują przekonać ludzi, że pewne idee wymagają bezwarunkowego poświęcenia życia?</p><p style="text-align:justify;">W literaturze podobny dylemat powraca nieustannie. W „Komu bije dzwon” Ernest Hemingway przedstawił ludzi walczących w hiszpańskiej wojnie domowej, którzy próbują pogodzić własne przekonania z dramatem przemocy. U Alberta Camusa z kolei moralna wartość buntu wynika nie z samego zwycięstwa, ale z odmowy zaakceptowania niesprawiedliwości. Within Temptation nie proponują tak rozbudowanej filozoficznej analizy, lecz ich kompozycja zachęca do podobnych pytań.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie „Worth Dying For” jest jednak przede wszystkim znakomitym metalowym utworem. Zespół pozwala sobie na bardziej skomplikowaną rytmikę, zachowując chwytliwość refrenu. Issy Herring z „Distorted Sound Magazine” szczególnie doceniła gitarowy fragment środkowej części nagrania, uznając go za jedno z najlepszych instrumentalnych rozwiązań albumu.</p><p style="text-align:justify;">To jeden z tych momentów, w których Holendrzy pokazują, że ciężar nie musi oznaczać monotonii. A przebojowość nie musi wykluczać muzycznej pomysłowości.</p><h3><strong>„Ritual”. Quentin Tarantino wkracza do gotyckiego pałacu</strong></h3><p style="text-align:justify;">Po czterech utworach podejmujących ciężkie społeczne tematy pojawia się <strong>„Ritual”</strong>, kompozycja, która niemal demonstracyjnie zmienia nastrój. Nagle opuszczamy pole bitwy i przestrzeń politycznego protestu, aby znaleźć się w świecie uwodzenia, seksualnej pewności siebie i filmowej groteski.</p><p style="text-align:justify;">Inspiracją był <i>„Od zmierzchu do świtu”</i> z 1996 roku, film wyreżyserowany przez Roberta Rodrigueza według scenariusza Quentina Tarantino. Jego akcja rozpoczyna się jak kryminalna opowieść drogi, aby niespodziewanie przeobrazić się w krwawe widowisko o wampirach. Sharon den Adel wyjaśniała, że „Ritual” dotyczy kobiety przejmującej inicjatywę w relacji i świadomie wykorzystującej własną siłę uwodzenia.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie jest to jeden z najbardziej charakterystycznych utworów albumu. Etniczne rytmy, ciężkie gitary i niemal taneczna pulsacja tworzą mieszankę przypominającą gotycki klub nocny, w którym DJ pomylił playlistę <strong>Within Temptation </strong>z industrialnym remiksem Nine Inch Nails. Jest w tym coś z elektroniki, coś z metalowego groove'u i odrobina teatralnej przesady.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Ritual” </strong>budzi jednak pewne wątpliwości w kontekście dramaturgii całego wydawnictwa. Catherine Morris z „Metal Hammer” uznała go za jeden z nielicznych utworów, które niezupełnie pasują do całości.</p><p style="text-align:justify;">Rozumiem to zastrzeżenie, ale nie podzielam go w pełni.</p><p style="text-align:justify;">Po czterech poważnych kompozycjach taki oddech wydaje mi się potrzebny. Płyta o wojnie, represjach i społecznej niesprawiedliwości mogłaby szybko zamienić się w muzyczny manifest pozbawiony emocjonalnych kontrastów. „Ritual” przypomina, że człowiek walczący o wolność nie przestaje mieć prawa do przyjemności, erotyzmu i zwyczajnej zabawy.</p><p style="text-align:justify;">A przy okazji pokazuje, że Sharon den Adel potrafi być nie tylko romantyczną bohaterką symfonicznego dramatu.</p><p style="text-align:justify;">Potrafi również wejść na scenę jak postać z filmu Rodrigueza i przejąć kontrolę nad całym przedstawieniem.</p><h3><strong>„Cyanide Love”. Miłość, która zatruwa</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Cyanide Love”</strong> jest jednym z najbardziej mrocznych utworów na albumie. Już sam tytuł, odwołujący się do cyjanku, sugeruje miłość przekształconą w truciznę. Ale nie chodzi wyłącznie o toksyczną relację między dwojgiem ludzi. Kompozycję można odczytywać szerzej, jako obraz więzi opartej na przemocy, manipulacji i uzależnieniu od siły, która stopniowo niszczy człowieka.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie otrzymujemy ciężki, powolniejszy riff, w którym pojawia się coś z doom metalu. Gitara nie spieszy się z kolejnymi dźwiękami, pozwalając im wybrzmiewać niczym kolejne uderzenia wielkiego mechanizmu. Elektroniczne efekty wprowadzają atmosferę niepokoju, a wokal Sharon chwilami staje się niemal hipnotyczny.</p><p style="text-align:justify;">Nick Ruskell z „Kerrang!” szczególnie docenił ciężar tego utworu, wskazując na jego posępny, niemal pogrzebowy charakter.</p><p style="text-align:justify;">Z kolei Sebastian Kessler z niemieckiego „Metal Hammer” zauważył kontrast pomiędzy mrocznym groove'em a zaskakującymi partiami chóralnymi, wykorzystującymi również język niemiecki.</p><p style="text-align:justify;">Dla mnie „Cyanide Love” jest jednym z najmocniejszych dowodów na to, że „Bleed Out” nie oznacza jedynie zwiększenia głośności gitar. Chodzi o ciężar emocjonalny i atmosferyczny. Zespół pozwala muzyce nabrać niepokojącego charakteru, zamiast natychmiast rozładowywać napięcie wielkim refrenem.</p><p style="text-align:justify;">To kierunek, w którym Within Temptation mogliby moim zdaniem podążać jeszcze odważniej. W ich muzyce zawsze istniał potencjał do tworzenia mrocznych, gotyckich pejzaży. „Cyanide Love” pokazuje, że można go wykorzystać bez powrotu do stylistyki debiutanckiego „Enter”.</p><h3><strong>„The Purge” i „Don't Pray For Me”. Wolność zaczyna się od odmowy podporządkowania</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„The Purge”</strong> przynosi bardziej elektroniczne oblicze zespołu. Można odnaleźć tutaj wpływy rocka alternatywnego lat osiemdziesiątych i współczesnego synth metalu, a całość rozwija się wokół wyrazistej melodii i mocnego refrenu. Tematem jest wewnętrzne oczyszczenie: rozpoznanie własnych błędów, zaakceptowanie przeszłości i próba uwolnienia się od ciężaru doświadczeń.</p><p style="text-align:justify;">W tym sensie utwór przypomina mi psychologiczne rozważania <strong>Carla Gustava Junga</strong> o konieczności konfrontacji z własnym cieniem. Człowiek nie staje się dojrzalszy dzięki zaprzeczaniu istnieniu własnych słabości. Musi je najpierw rozpoznać. Within Temptation przedstawiają podobną ideę w znacznie prostszym, metalowo-popowym języku. „The Purge” jest efektowny, choć moim zdaniem nie należy do najbardziej odkrywczych utworów albumu. Przypomina raczej naturalne rozwinięcie kierunku zapoczątkowanego na „Resist”.</p><p style="text-align:justify;">Znacznie ciekawszy pod względem przekazu pozostaje <strong>„Don't Pray For Me”</strong>. Już sam tytuł jest prowokacyjny. „Nie módl się za mnie” może brzmieć jak odrzucenie religii, ale zasadniczy sens kompozycji jest bardziej złożony. Chodzi o prawo człowieka do podejmowania własnych decyzji i sprzeciw wobec narzucania mu przekonań przez innych.</p><p style="text-align:justify;">To bardzo ważne rozróżnienie. Wolność religijna obejmuje zarówno prawo do wyznawania wiary, jak i prawo do niepodzielania cudzych przekonań. W praktyce społecznej te dwie wartości nie zawsze bywają równie szanowane. Sharon śpiewa tutaj z wyjątkową stanowczością, a muzyka łączy gotycki mrok z nowoczesną produkcją i symfonicznym rozmachem.</p><p style="text-align:justify;">Można odnaleźć w niej coś z „The Heart of Everything”, szczególnie z okresu, kiedy Within Temptation zaczęli mocniej eksponować gitarowy ciężar. Ale elektronika przypomina, że nie mamy do czynienia z nostalgicznym powrotem.</p><p style="text-align:justify;">„Don't Pray For Me” jest moim zdaniem jednym z tych utworów, które mogą wywołać dyskusję również poza środowiskiem muzycznym. Stawia bowiem pytanie o granicę pomiędzy troską o drugiego człowieka a próbą podporządkowania go własnej wizji świata.</p><p style="text-align:justify;">I choć tekst nie jest szczególnie filozoficznie skomplikowany, jego siła wynika z bezpośredniości.</p><p style="text-align:justify;"><i>Nie proś o wolność dla mnie na własnych warunkach.</i></p><p style="text-align:justify;"><i>Pozwól mi samodzielnie zdecydować, kim chcę być.</i></p><h3><strong>„Shed My Skin”. Metalcore, który zmusza do zmiany skóry</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Shed My Skin”</strong> jest jedną z najodważniejszych stylistycznie kompozycji płyty. W nagraniu uczestniczy niemiecki zespół Annisokay, a szczególnie ważny okazuje się kontrast pomiędzy głosem <strong>Sharon den Adel</strong> a ekspresją <strong>Christopha Wieczorka</strong>. To spotkanie dwóch odmian współczesnego metalu, które na pierwszy rzut oka mogłyby wydawać się odległe.</p><p style="text-align:justify;">Within Temptation wychodzą z tradycji gotyckiego i symfonicznego metalu. <strong>Annisokay</strong> reprezentują nowoczesny metalcore, w którym ciężkie, nisko strojone gitary, elektronika i dynamiczne zmiany wokalne odgrywają zasadniczą rolę. Połączenie tych światów mogło zakończyć się zwykłą demonstracją stylistycznych różnic. Tymczasem powstała kompozycja zaskakująco naturalna.</p><p style="text-align:justify;">Tytułowe zrzucanie skóry można interpretować jako metaforę przemiany. Człowiek nieustannie przechodzi przez kolejne etapy życia, pozostawiając za sobą dawne przekonania, relacje i wyobrażenia o sobie. Nie każda zmiana jest przyjemna. Czasami wymaga bolesnego zerwania z przeszłością.</p><p style="text-align:justify;">W literaturze podobny motyw odnajdujemy u Hermanna Hessego, szczególnie w „Demianie”, gdzie dojrzewanie oznacza konieczność przekroczenia świata dotychczasowych wartości. U Franza Kafki przemiana może przyjąć postać koszmaru, ale u Hessego pozostaje możliwością narodzin nowej świadomości. „Shed My Skin” jest bliższy tej drugiej perspektywie.</p><p style="text-align:justify;">Sharon opowiadała w rozmowie z Radiem Łódź, że członkowie Within Temptation zainteresowali się Annisokay podczas pandemii, kiedy mieli więcej czasu na poznawanie nowych zespołów. Współpraca wynikała z autentycznej fascynacji metalcore'em, a nie wyłącznie z marketingowej kalkulacji.</p><p style="text-align:justify;">To ważny szczegół, ponieważ pokazuje, że nawet po kilkudziesięciu latach kariery Within Temptation potrafią zachować ciekawość muzyczną.</p><p style="text-align:justify;">Nie uważam jednak „Shed My Skin” za kompozycję całkowicie doskonałą. Issy Herring z „Distorted Sound Magazine” doceniła współpracę wokalną, ale uznała sam utwór za mniej zapadający w pamięć niż najlepsze fragmenty albumu.</p><p style="text-align:justify;">To rozsądne zastrzeżenie. Stylistyczny eksperyment jest interesujący, lecz nie każda jego melodia posiada równie dużą siłę. Mimo to trudno odmówić zespołowi odwagi. Holendrzy nie udają młodszych artystów. Po prostu pokazują, że muzyczne granice nadal można przekraczać.</p><h3><strong>„Unbroken” i „Entertain You”. Od osobistego wyznania do ostatniego protestu</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Unbroken”</strong> przynosi bardziej tradycyjne, melodyjne oblicze Within Temptation. To kompozycja, która mogłaby znaleźć miejsce na jednym z wcześniejszych albumów zespołu, choć jej produkcja pozostaje zdecydowanie współczesna. Dużą rolę odgrywa wokal Sharon, tym razem bardziej liryczny, a jednocześnie pozbawiony dawnej eterycznej lekkości.</p><p style="text-align:justify;">Tytuł można przetłumaczyć jako „Niezłamany” lub „Niezłomny”. Utwór mówi o zdolności przetrwania doświadczeń, które mogłyby człowieka zniszczyć. Muzycznie przypomina symfoniczną balladę, ale nie jest pozbawiony ciężaru i dramatyzmu. Wokalistka znakomicie kontroluje napięcie, przechodząc od delikatniejszych fraz do mocniejszych kulminacji.</p><p style="text-align:justify;">Można odnaleźć tutaj coś z dawnego Within Temptation, szczególnie z okresu „The Silent Force” i „The Heart of Everything”. Ale różnica jest istotna. Wówczas Sharon częściej śpiewała jak bohaterka romantycznej fantazji. Teraz przypomina kobietę, która wiele przeżyła i nie zamierza udawać, że świat jest prosty.</p><p style="text-align:justify;">Album kończy <strong>„Entertain You”</strong>, opublikowany pierwotnie już w 2020 roku. To utwór o odrzuceniu społecznej pogardy i próbach wykorzystywania cudzej odmienności jako rozrywki. Gitary są ciężkie, rytm niemal industrialny, a wokal posiada wyraźną agresję. Można odnaleźć tutaj inspiracje nu metalem i alternatywnym metalem początku XXI wieku.</p><p style="text-align:justify;">Sebastian Kessler z niemieckiego „Metal Hammer” zauważył, że „Entertain You” korzysta z dość wyraźnych schematów nu metalu, ale w zestawieniu z później napisanymi kompozycjami pokazuje drogę stylistycznej przemiany zespołu.</p><p style="text-align:justify;">W tym sensie finał jest bardzo interesujący. Album rozpoczyna się opowieścią o wojnie i politycznej przemocy, a kończy przypomnieniem, że również codzienna pogarda wobec innych ludzi może być formą przemocy. Oczywiście nie należy tych doświadczeń utożsamiać. Wojna i społeczna drwina różnią się skalą, skutkami i odpowiedzialnością. Ale łączy je pytanie o granice szacunku dla drugiego człowieka.</p><p style="text-align:justify;">„Entertain You” jest muzycznie prostszy niż wiele wcześniejszych fragmentów płyty, ale posiada niezwykłą energię. I choć nie uważam go za najlepszą kompozycję na albumie, zamyka całość z odpowiednią stanowczością.</p><p style="text-align:justify;">Within Temptation nie proponują finałowego pojednania.</p><p style="text-align:justify;">Nie zapewniają, że świat stanie się lepszy.</p><p style="text-align:justify;">Mówią jedynie, że człowiek ma prawo być sobą i nie powinien stawać się przedmiotem cudzej rozrywki tylko dlatego, że jest inny.</p><p style="text-align:justify;">To mocne zakończenie.</p><p><img src="https://images.openai.com/static-rsc-4/_PHETRo4vKhGWKODRkqw3YiwPxWMkCESNAMxLDKcaueZ0ZIRFfiP-Pgu3Sp_wdbouMWBnWm_HuxOtOVKM-oEtRjgepUoF2LPDXfdYXLJpNVaDWAj84bTmMYB1TPh6QMnSDgJRTNbyroCGNUFQA86Bmy1_T-u30_I2oyE98_O_XA?purpose=inline" alt="Within Temptation: Są na świecie rzeczy ważne, o których nie można milczeć [WYWIAD] - Muzyka w INTERIA.PL" width="1292" height="860"></p><h3><strong>Czy „Bleed Out” jest lepszy od „Hydra” i „Resist”?</strong></h3><p style="text-align:justify;">Porównanie z dwoma wcześniejszymi albumami wydaje się szczególnie interesujące, ponieważ pokazuje różne sposoby rozumienia artystycznego rozwoju.</p><p style="text-align:justify;">„Hydra” z 2014 roku był dziełem opartym na stylistycznej różnorodności. Pojawili się goście reprezentujący różne światy muzyczne, między innymi <i>Tarja Turunen, Howard Jones, Dave Pirner i raper Xzibit.</i> Zespół próbował poszerzyć granice metalu symfonicznego, chwilami osiągając rezultaty zaskakujące, a niekiedy po prostu zbyt eklektyczne.</p><p style="text-align:justify;">„Resist” z 2019 roku przyniósł bardziej konsekwentne wykorzystanie elektroniki, futurystyczną estetykę i inspiracje nowoczesnym rockiem alternatywnym. Był albumem efektownym, ale miejscami sprawiającym wrażenie przesadnie wygładzonego. Symfoniczny metal coraz wyraźniej ustępował tam miejsca popowej przebojowości.</p><p style="text-align:justify;">„Bleed Out” stanowi logiczną kontynuację tych poszukiwań, ale przenosi punkt ciężkości z produkcyjnego rozmachu na większą agresję gitar i bezpośredniość tekstów. W mojej ocenie jest albumem bardziej przekonującym niż „Resist”, choć niekoniecznie bardziej oryginalnym niż „Hydra”. Posiada większą emocjonalną konsekwencję, ale mniejszą liczbę naprawdę zaskakujących pomysłów.</p><p style="text-align:justify;">Jego największą siłą pozostaje spójność przesłania. Wojna w Ukrainie, sytuacja kobiet w Iranie, propaganda, wolność sumienia i odrzucenie pogardy wobec odmienności tworzą obraz świata, w którym człowiek nieustannie musi bronić swojej podmiotowości.</p><p style="text-align:justify;">Jednak nawet najbardziej szlachetne intencje nie gwarantują artystycznej doskonałości.</p><p style="text-align:justify;">Część refrenów została skonstruowana według dobrze znanej formuły. Elektronika, choć efektowna, chwilami przypomina rozwiązania stosowane na wcześniejszym albumie. Nie wszystkie kompozycje posiadają jednakowo mocne melodie, a niektóre, zwłaszcza „The Purge” i „Shed My Skin”, mimo interesujących pomysłów nie dorównują emocjonalnej intensywności „Bleed Out” czy „Wireless”.</p><p style="text-align:justify;">Pewną słabością pozostaje również dramaturgia wynikająca z procesu powstawania albumu. Ponieważ znaczna część materiału ukazała się wcześniej jako samodzielne single, całość nie zawsze posiada płynność charakterystyczną dla najlepszych wydawnictw koncepcyjnych. Jest raczej zbiorem powiązanych tematycznie wypowiedzi niż jedną nieprzerwaną opowieścią.</p><p style="text-align:justify;">Ale to również część jego charakteru.</p><p style="text-align:justify;">Przypomina kronikę epoki, pisaną w chwili, kiedy kolejne wydarzenia jeszcze się rozgrywały.</p><p style="text-align:justify;">A takie kroniki rzadko bywają idealnie uporządkowane.</p><h2>Muzyka i polityka. Czy artyści powinni zabierać głos?</h2><p style="text-align:justify;">Wokół „Bleed Out” pojawiało się pytanie, czy zespół metalowy powinien tak otwarcie komentować współczesną politykę. Część słuchaczy oczekuje od muzyki ucieczki od rzeczywistości, a nie przypominania o wojnach, represjach i społecznych konfliktach.</p><p style="text-align:justify;">To zrozumiałe oczekiwanie, ale trudno uznać je za jedyną dopuszczalną definicję sztuki.</p><p style="text-align:justify;">Rock od dawna pozostaje przestrzenią społecznego protestu. Bob Dylan śpiewał o niesprawiedliwości, The Clash o przemocy i bezrobociu, U2 o konfliktach politycznych, a Rage Against the Machine uczynili z muzyki jeden z najważniejszych elementów swojej radykalnej krytyki społecznej. Nie każda artystyczna deklaracja była trafna. Nie wszystkie polityczne przekonania muzyków zasługują na bezkrytyczną akceptację. Ale trudno wyobrazić sobie historię rocka bez prawa do zabierania głosu w sprawach publicznych.</p><p style="text-align:justify;">Sharon den Adel odpowiedziała na takie zarzuty w wywiadzie dla FaceCulture, którego fragmenty przytoczył Blabbermouth. Przypominała, że muzyka od zawsze dotyczy myśli, filozofii i wielkich tematów inspirujących artystów.</p><p style="text-align:justify;">W jej przypadku zaangażowanie nie jest czymś całkowicie nowym. Już „Mother Earth” poruszał problem relacji człowieka z naturą, a późniejsze wydawnictwa wielokrotnie odwoływały się do wolności, społecznych podziałów i odpowiedzialności. Różnica polega na sposobie wypowiedzi. Dawniej kwestie te ukrywano częściej w metaforach i baśniowych obrazach. Teraz artystka mówi wprost.</p><p style="text-align:justify;">Czy taka bezpośredniość zawsze służy muzyce?</p><p style="text-align:justify;">Niekoniecznie.</p><p style="text-align:justify;">Sztuka potrafi zyskać na wieloznaczności. Metafora pozwala odbiorcy odnaleźć własny sens, podczas gdy jednoznaczny manifest może ograniczać pole interpretacji. „Bleed Out” chwilami zbliża się do tej granicy.</p><p style="text-align:justify;">Ale w najlepszych fragmentach udaje się jej nie przekroczyć.</p><p style="text-align:justify;">„Wireless” nie jest wyłącznie piosenką o rosyjskiej propagandzie. Jest również opowieścią o ludzkiej podatności na manipulację.</p><p style="text-align:justify;">„Bleed Out” nie dotyczy tylko konkretnej tragedii w Iranie. Mówi szerzej o prawie do decydowania o własnym życiu.</p><p style="text-align:justify;">„Don't Pray For Me” nie musi być odczytywane wyłącznie jako spór religijny. Dotyczy granic ingerowania w cudzą wolność.</p><p style="text-align:justify;">Właśnie dzięki takim możliwościom interpretacji album zachowuje wartość wykraczającą poza datę premiery.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Devilhead – „Your Ice Cream’s Dirty”. Brudne lody, rodzinne duchy i muzyka, której Seattle nie potrafiło oswoić]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57266,devilhead-your-ice-cream-s-dirty-brudne-lody-rodzinne-duchy-i-muzyka-ktorej-seattle-nie-potrafilo-oswoic</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57266,devilhead-your-ice-cream-s-dirty-brudne-lody-rodzinne-duchy-i-muzyka-ktorej-seattle-nie-potrafilo-oswoic</guid>
            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 20:12:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-devilhead-your-ice-cream-s-dirty-brudne-lody-rodzinne-duchy-i-muzyka-ktorej-seattle-nie-potra-1793128284.png</url>
                        <title>Devilhead – „Your Ice Cream’s Dirty”. Brudne lody, rodzinne duchy i muzyka, której Seattle nie potrafiło oswoić</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57266,devilhead-your-ice-cream-s-dirty-brudne-lody-rodzinne-duchy-i-muzyka-ktorej-seattle-nie-potrafilo-oswoic</link>
                    </image><description>Wyobraźmy sobie, że Tom Waits otwiera niewielką lodziarnię na przedmieściach Seattle. Za ladą stoi Syd Barrett, który zamiast wydawać resztę, opowiada klientom o różowych słoniach. Marc Bolan próbuje naprawić zepsutą szafę grającą, a w piwnicy kilku muzyków urządza próbę, podczas której nikt nie jest pewien, czy powstaje rockowy przebój, czy właśnie rozpada się zespół. Nad wejściem wisi szyld „Your Ice Cream’s Dirty” – „Twoje lody są brudne”. Nikt nie wie, czy to ostrzeżenie, żart, czy może najuczciwsza reklama w historii muzyki alternatywnej. Tak właśnie wyobrażam sobie świat Devilhead, zespołu, który pojawił się w Seattle w chwili, gdy grunge przestawał być buntem, a zaczynał przynosić ogromne pieniądze. Bracia Brian i Kevin Wood mieli wszystkie powody, by nagrać album przypominający Mother Love Bone albo Pearl Jam. Zamiast tego stworzyli muzykę nieprzewidywalną, chwilami groteskową, miejscami irytującą, lecz pełną osobliwego uroku. Płytę, która brzmi raz jak punkowy napad złości, innym razem jak pijacka ballada albo zagubiony psychodeliczny singiel z 1967 roku.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Seattle po śmierci legendy. Trudno dorastać w cieniu Andrew Wooda</strong></h3><p style="text-align:justify;">Żeby zrozumieć <strong>„Your Ice Cream’s Dirty” zespołu Devilhead</strong>, trzeba cofnąć się do początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy Seattle nie było jeszcze światową stolicą gitarowego rocka, choć posiadało już niezwykle bogatą scenę muzyczną. Green River, Soundgarden, Mudhoney i Melvins rozwijali własne odmiany ciężkiego grania, łącząc punk, hard rock, metal i psychodelię. Szczególne miejsce zajmował w tym środowisku <strong>Andrew Wood, wokalista Malfunkshun i Mother Love Bone</strong>, postać ekstrawagancka, teatralna, zakochana w glam rocku, bliższa sceniczną osobowością Freddiemu Mercury’emu i Marcowi Bolanowi niż późniejszemu stereotypowi grunge'owego frontmana. Jego śmierć w marcu 1990 roku zakończyła historię Mother Love Bone, ale stała się również jednym z wydarzeń poprzedzających narodziny Pearl Jam. Stone Gossard i Jeff Ament rozpoczęli nowy rozdział, który miał całkowicie zmienić pejzaż amerykańskiego rocka. Znacznie rzadziej wspomina się jednak o dwóch braciach Andrew – Brianie i Kevinie Woodach.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Devilhead powstali w 1993 roku</strong>, a wydany 25 października 1994 roku <strong>„Your Ice Cream’s Dirty”</strong> stał się ich debiutanckim albumem. Płyta ukazała się dzięki Loosegroove Records, wytwórni współtworzonej między innymi przez Stone'a Gossarda i Regana Hagara. Kevin miał za sobą działalność w Malfunkshun, natomiast Brian związany był z Fire Ants i Hater. Trudno oprzeć się wrażeniu, że nad muzyką braci od początku unosił się duch Andrew Wooda. Nie oznacza to bezpośredniego naśladownictwa, lecz ciężar rodzinnej historii i oczekiwań. Jak tworzyć własną muzykę, kiedy nazwisko natychmiast przypomina postać otoczoną legendą? To sytuacja przypominająca bohaterów powieści Williama Faulknera, próbujących wyrwać się z historii własnych rodzin. Przeszłość staje się niewidzialnym uczestnikiem każdej decyzji. A jednak Brian Wood nie próbował zostać drugim Andrew. Jego głos jest bardziej chropowaty, mniej efektowny, chwilami niemal demonstracyjnie niedoskonały. Tam, gdzie Andrew wkraczał na scenę jak bohater musicalu, Brian przypomina człowieka, który przypadkowo znalazł mikrofon w barze i postanowił sprawdzić, czy jeszcze pamięta melodię.</p><h3><strong>Grunge, psychodelia i muzyczny absurd. Devilhead wymykają się klasyfikacjom</strong></h3><p style="text-align:justify;">Określenie <strong>Devilhead jako zespołu grunge'owego z Seattle</strong> jest wygodne, ale niewystarczające. Owszem, gitary bywają ciężkie, produkcja szorstka, a rytmika korzysta z rozwiązań charakterystycznych dla rocka alternatywnego początku lat dziewięćdziesiątych. Jednak muzyka braci Wood znacznie szerzej sięga do amerykańskiej tradycji rockowej. Słychać tutaj punk, garażowy rock, psychodelię, blues, hard rock i coś, co najchętniej nazwałbym kabaretową odmianą muzycznego absurdu. To trochę tak, jakby Alice in Chains spotkali przy barze The Stooges, a właściciel lokalu uparł się, że pomiędzy kolejnymi utworami trzeba koniecznie zagrać balladę Kevina Ayersa. Pod tym względem Devilhead przypominają Royal Trux, Butthole Surfers czy chwilami Ween – zespoły traktujące historię rocka jak magazyn rekwizytów, z którego można wyjąć niemal dowolny element i wykorzystać go w sposób sprzeczny z pierwotnym przeznaczeniem.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Album „Your Ice Cream’s Dirty” nagrano w Soundhouse Recording w Seattle.</strong> W sesjach uczestniczyli między innymi gitarzysta John McBain, wcześniej współpracujący z Monster Magnet i Hater, basista John Waterman oraz Shawn Smith, którego partie fortepianu nadają wybranym kompozycjom melancholijną barwę. Ważną rolę w realizacji odegrał Rick Senechal, a mastering przygotował Bob Ludwig. Mimo obecności doświadczonych muzyków i realizatorów powstała płyta zaskakująco surowa, niekiedy sprawiająca wrażenie świadomie niedopracowanej. Nie jest to jednak wyłącznie kwestia technicznej jakości nagrania. Muzycy pozostawili w materiale pęknięcia, stylistyczne kolizje i niedoskonałości, które często nadają mu osobliwy charakter. Czasami tworzą wartość artystyczną, innym razem zwyczajnie przeszkadzają. Nie każda nieporadność jest bowiem świadomym eksperymentem, a granica pomiędzy artystyczną swobodą i zwykłym chaosem pozostaje tutaj wyjątkowo cienka.</p><h2>„Too Much Protection”, „Your Mistake” i „Don't Make Me”. Garażowy bunt bez kompromisów</h2><p style="text-align:justify;">Album otwiera <strong>„Too Much Protection”</strong>, kompozycja oparta na ciężkim, szorstkim gitarowym rytmie. To muzyka, która mogłaby powstać podczas wspólnej próby członków Soundgarden i Rollins Band, pod warunkiem że żaden nie zamierzałby podporządkować się pozostałym. Gitary poruszają się zdecydowanie, sekcja rytmiczna nadaje całości niemal fizyczny ciężar, a wokal Briana Wooda sprawia wrażenie prowokacyjnego i chwilami złośliwego. Nie znajdziemy tutaj elegancji „Ten” Pearl Jam ani monumentalnego smutku „Dirt” Alice in Chains. Devilhead interesuje energia, surowość i pewien rodzaj rockowej bezczelności. Początek zapowiada album agresywny, zanurzony w gitarowym hałasie i ironii.</p><p style="text-align:justify;">Jeszcze bardziej bezpośredni jest <strong>„Your Mistake”</strong>, trwający niewiele ponad dwie minuty wybuch punkowej nerwowości. Ostre riffy i gwałtowny rytm przywołują The Stooges oraz wczesną Nirvanę z okresu „Bleach”. Kevin Wood może tutaj swobodnie rozwinąć gitarową wyobraźnię, nieprzejmującą się nadmiernie muzyczną elegancją<strong>. „Don't Make Me” </strong>posiada natomiast bardziej tradycyjną konstrukcję punkrockowej piosenki, wyrazisty refren i energię mogącą kojarzyć się z Sex Pistols. W archiwalnych opiniach o albumie pojawiały się nawet porównania do „Pretty Vacant”. Te pierwsze kompozycje sugerują, że otrzymujemy kolejną odmianę gitarowego rocka z Seattle, trochę bardziej chaotyczną, mniej przebojową, ale zasadniczo mieszczącą się w estetyce epoki. Dopiero później okazuje się, że Devilhead mają znacznie bardziej osobliwe pomysły.</p><h3><strong>„There”, „Polly” i „Troubled Moon”. Tom Waits spotyka ducha Syda Barretta</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„There” należy do najciekawszych utworów na „Your Ice Cream’s Dirty”</strong>, ponieważ niemal całkowicie podważa wyobrażenie o Devilhead jako tradycyjnym zespole grunge'owym. Muzyka zwalnia, gitarowy ciężar ustępuje miejsca sennej atmosferze, a głos Briana nagle staje się bardziej intymny. Zamiast agresywnego śpiewu otrzymujemy monolog człowieka siedzącego przy fortepianie w pustym barze, kiedy kelnerzy zaczynają już sprzątać stoliki. W takich chwilach Devilhead okazują się bliżsi Tomowi Waitsowi niż Pearl Jam. Włoski recenzent serwisu DeBaser porównał wokal Briana w tej kompozycji do spotkania słodyczy Marca Bolana z szorstkością pijanego Jima Morrisona. To wyjątkowo trafne skojarzenie. Jest tutaj coś z glamrockowej teatralności T. Rex, ale również z kruchości Syda Barretta, którego solowe albumy potrafiły przemieniać wokalną niedoskonałość w emocjonalną prawdę. „There” pokazuje, że Brian Wood potrafił być interesujący właśnie wtedy, kiedy rezygnował z rockowej agresji.</p><p style="text-align:justify;">Podobnie działa <strong>„Polly”</strong>, niemal sześciominutowa psychodeliczna ballada, której nie należy mylić z utworem Nirvany o identycznym tytule. Devilhead tworzą własną melancholijną opowieść, powolną, ciężką i chwilami niemal hipnotyczną. Problem polega na tym, że kompozycja nie zawsze potrafi uzasadnić własną długość. Muzycy posiadają interesujące pomysły, ale niekoniecznie rozpoznają moment, w którym należałoby zakończyć utwór. Nie każda atmosfera wymaga sześciu minut. Pete Crigler z „The Daily Vault” zarzucał „Polly” właśnie rozwlekłość, traktując ją jako przykład słabości całego wydawnictwa. Trudno całkowicie odrzucić tę uwagę, choć osobiście dostrzegam w utworze więcej uroku niż amerykański krytyk.</p><p style="text-align:justify;">Jeszcze piękniej wypada <strong>„Troubled Moon”</strong>, jedna z najbardziej melancholijnych kompozycji albumu. Fortepian, głos i spokojnie rozwijająca się melodia przywołują Kevina Ayersa, Syda Barretta oraz bardziej wyciszone fragmenty solowej twórczości Marka Lanegana. To muzyka przypominająca pożółkłą fotografię wyjętą z rodzinnego albumu. Rozpoznajemy emocje, choć nie znamy historii przedstawionych na niej ludzi. Trudno też całkowicie uwolnić się od wspomnienia Andrew Wooda. Nie ma podstaw, aby uznawać „Troubled Moon” za bezpośrednią opowieść o nim, ale rodzinny kontekst nadaje melancholii Briana dodatkowy wymiar. Przypomina to prozę Faulknera, w której wydarzenia sprzed lat nieustannie powracają w życiu kolejnych pokoleń, niezależnie od ich woli.</p><h3><strong>„Devilhead”, „Down on the Cow” i „Birthday”. Rockowy kabaret z uszkodzonym zegarem</strong></h3><p style="text-align:justify;">Utwór <strong>„Devilhead”</strong> przywraca groteskowe oblicze zespołu. Powolny, rozkołysany rytm i osobliwa interpretacja wokalna tworzą atmosferę niemal kabaretową. Wyobrażam sobie Toma Waitsa występującego w podrzędnym hotelowym salonie, gdzie nikt nie jest pewien, czy słucha oficjalnego koncertu, czy przypadkowo rozpoczętej imprezy. Ten rodzaj muzycznego humoru może fascynować, ale równie łatwo irytować. Kiedy wokalista świadomie rezygnuje z elegancji, powinien zaproponować coś więcej niż lekceważenie zasad. Brian Wood chwilami potrafi nadać temu zabiegowi wyrazistą osobowość. Innym razem sprawia wrażenie, jakby sam nie wiedział, czy traktuje własną kompozycję poważnie.</p><p style="text-align:justify;">„Down on the Cow” przenosi muzykę w spokojniejsze, bardziej melodyjne rejony. Można odnaleźć tutaj coś z twórczości Satchel czy Brad, zespołów wywodzących się z podobnego środowiska Seattle. Nie ma wielkich gitarowych deklaracji. Jest powściągliwość, lekko psychodeliczna atmosfera i melancholia. „Birthday” ponownie przypomina natomiast, że Devilhead nie zamierzają podporządkowywać albumu jednej stylistyce. To bardziej tradycyjna rockowa piosenka, ale również ona zdradza skłonność do muzycznego rozchwiania. Zespół zbliża się do chwytliwego refrenu, po czym nagle skręca w zupełnie innym kierunku. Jakby obawiał się, że nadmierna przebojowość będzie oznaczała artystyczną kapitulację.</p><p style="text-align:justify;">Właśnie tutaj widać zasadniczą różnicę pomiędzy Devilhead a największymi przedstawicielami <strong>sceny grunge Seattle lat dziewięćdziesiątych</strong>. Kurt Cobain potrafił połączyć brudne gitarowe brzmienie z niezwykłym talentem melodycznym, a Eddie Vedder i jego koledzy nadawali rockowym kompozycjom niemal stadionowy rozmach. Devilhead nie posiadają takiej konsekwencji. Ich największą siłą jest nieprzewidywalność, lecz właśnie ona staje się zarazem największym ograniczeniem. Nie każdy stylistyczny zwrot prowadzi do odkrycia czegoś wartościowego.</p><h3><strong>„We Like You”, „Cup of Tea” i „Funeral March”. Rockowa impreza dobiega końca</strong></h3><p style="text-align:justify;">„We Like You” ponownie przynosi garażową energię i gitarową bezczelność. Jest w nim coś z klasycznego amerykańskiego rocka, ale również punkowa skłonność do prowokowania słuchacza. Utwór nie jest szczególnie skomplikowany. Jego siłą pozostają rytm, bezpośredniość i atmosfera muzycznego żartu. Problem zaczyna się wtedy, kiedy żart okazuje się mniej zabawny, niż oczekiwali autorzy. Devilhead potrafią przejść od znakomitej energii do fragmentów sprawiających wrażenie niedopracowanych, niekiedy nawet w obrębie tej samej kompozycji.</p><p style="text-align:justify;">„Cup of Tea” rozwija spokojniejszą stronę albumu. Sam tytuł wydaje się zabawnym przeciwieństwem rockowego mitu. Zamiast whiskey, bójek i hotelowych ekscesów mamy filiżankę herbaty. Można dostrzec w tym dystans wobec estetyki Seattle, która w połowie lat dziewięćdziesiątych zaczęła obrastać własną mitologią. Rockowy buntownik powinien przecież wyglądać odpowiednio ponuro, opowiadać o cierpieniu i demonstrować niechęć do świata. Devilhead sprawiają natomiast wrażenie muzyków, którzy w pewnym momencie uznali, że cała ta powaga jest zwyczajnie śmieszna.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Funeral March”</strong> jest jednym z najbardziej wymownych fragmentów końcowej części płyty. Tytuł przywołuje żałobny pochód, a muzyka posiada melancholijną atmosferę, w której dźwięki wydają się stopniowo opadać z sił. Nie ma tu klasycznego rockowego patosu ani wielkiej instrumentalnej kulminacji. Jest raczej zmęczenie, może rezygnacja, a może pogodzenie się z czymś, czego nie sposób już zmienić. W krótkich fragmentach finałowych pojawiają się również rozwiązania charakterystyczne dla epoki kompaktowej, kiedy zespoły chętnie ukrywały dodatkowy materiał za pozornym końcem albumu. Całość przypomina muzyczną imprezę, podczas której jedni uczestnicy dawno wyszli, inni zasnęli, a ostatni muzyk wciąż próbuje dokończyć swoją piosenkę.</p><h3><strong>Krytycy bez litości. Devilhead nie przekonali wszystkich</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>Recenzje „Your Ice Cream’s Dirty” były wyjątkowo podzielone</strong>, choć trudno mówić o dużej liczbie zachowanych, szeroko dostępnych analiz w najważniejszych magazynach rockowych. Znacznie łatwiej odnaleźć oceny w publikacjach zajmujących się muzyką alternatywną i recenzje retrospektywne. <strong>Ira Robbins z „Trouser Press”</strong> nie miał dla Devilhead większej wyrozumiałości. Określił album słowami <strong>„A witless meander”</strong>, czyli „Bezmyślna włóczęga”. Zarzucił zespołowi przypadkowe przemieszczanie się pomiędzy brytyjskim rockiem lat siedemdziesiątych, hardcore'em, country i jazzem bez wystarczająco przekonującego rezultatu. Jego zdaniem płyta pozostawała przede wszystkim ciekawostką dla kolekcjonerów historii sceny Seattle.</p><p style="text-align:justify;">Jeszcze bardziej bezlitosny okazał się <strong>Pete Crigler z „The Daily Vault”</strong>, który w 2014 roku wystawił albumowi najniższą ocenę, określając go jako <strong>„One of the worst records ever made!”</strong> – „Jedna z najgorszych płyt, jakie kiedykolwiek nagrano!”. Krytyk zarzucał Devilhead brak dyscypliny, słabą produkcję, rozwlekłość kompozycji i nieprzekonujący wokal Briana Wooda. Zupełnie inaczej spojrzał na album recenzent włoskiego DeBaser, który w 2008 roku przyznał mu <strong>3/5</strong>, dostrzegając wartość psychodelicznych ballad i charakterystycznej wokalnej osobowości lidera. Wyróżnił „There”, „Troubled Moon”, „Polly” oraz „Funeral March”.</p><p style="text-align:justify;">Te rozbieżności są zrozumiałe. Devilhead potrafią być irytujący, a stylistyczny chaos nie zawsze prowadzi do odkrycia interesujących rozwiązań. Ale trudno całkowicie zgodzić się z przekonaniem, że album nie posiada żadnej wartości. „There” i „Troubled Moon” pokazują, że Brian Wood potrafił stworzyć atmosferę kruchej melancholii, a gitarowe partie Kevina wykraczają poza odtwarzanie grunge'owych schematów. Największą słabością pozostaje moim zdaniem nie brak talentu, lecz niedostateczna selekcja pomysłów. Gdyby muzycy ograniczyli materiał do najbardziej przekonujących kompozycji i nadali mu większą dramaturgiczną dyscyplinę, mogliby nagrać znacznie lepszą płytę. Ale być może stracilibyśmy wtedy również część jej osobliwego charakteru.</p><h3><strong>Dlaczego Devilhead nie zostali kolejną gwiazdą Seattle?</strong></h3><p style="text-align:justify;">W 1994 roku grunge nadal stanowił jedno z najważniejszych zjawisk muzyki popularnej. Wytwórnie poszukiwały nowych zespołów mogących powtórzyć sukces Nirvany, Pearl Jam, Soundgarden i Alice in Chains. Dla formacji związanej rodzinnie i środowiskowo z historią tego ruchu istniały pozornie bardzo sprzyjające warunki. <strong>Devilhead nie wpisywali się jednak w oczekiwania rynku muzycznego.</strong> Nie mieli wokalisty o charyzmie Eddiego Veddera, nie dysponowali talentem Kurta Cobaina do tworzenia natychmiast zapamiętywanych refrenów ani monumentalną ekspresją Alice in Chains. Zamiast tego proponowali muzykę, w której punk spotykał psychodeliczny kabaret, a ciężki gitarowy riff mógł nagle ustąpić miejsca sennej balladzie.</p><p style="text-align:justify;">Można oczywiście stwierdzić, że większy sukces nie nadszedł, ponieważ piosenki nie były wystarczająco dobre. Byłaby to jednak tylko część prawdy. Równie istotne pozostaje to, że Devilhead nie oferowali łatwej do rozpoznania muzycznej osobowości, jakiej oczekiwał przemysł sprzedający rock alternatywny milionom odbiorców. To jeden z paradoksów całej epoki. Alternatywa miała być buntem przeciwko przewidywalności komercyjnego biznesu, ale kiedy sama stała się wielkim biznesem, zaczęto wymagać od niej równie przewidywalnych produktów. Devilhead nie potrafili – albo nie chcieli – takich produktów dostarczać. W 1996 roku wydali jeszcze drugi album, <strong>„Pest Control”</strong>, po czym ich historia stopniowo dobiegła końca. Nie powstała wielka legenda ani generacyjne hymny. Pozostały dwie płyty i muzyczna historia braci, których nazwisko nieustannie przypominało o jednym z najbardziej tragicznych rozdziałów dziejów Seattle.</p><h3><strong>Zamiast zakończenia. Nie każde dziecko Seattle musiało zostać królem grunge'u</strong></h3><p style="text-align:justify;">W „Wściekłości i wrzasku” William Faulkner przedstawia rodzinę, której historia staje się więzieniem dla kolejnych pokoleń. Przeszłość powraca w codziennych gestach, słowach i decyzjach, nawet wtedy, kiedy bohaterowie próbują się od niej uwolnić. Podobny cień można dostrzec w historii braci Wood. Andrew stał się legendą, której życie zakończyło się zbyt wcześnie. Brian i Kevin pozostali muzykami poszukującymi własnego miejsca w świecie nieustannie przypominającym im o zmarłym bracie. Mogli próbować kontynuować jego legendę, nagrać album pełen monumentalnych gitar, melancholijnych tekstów i wyraźnych odniesień do Mother Love Bone. Ale <strong>„Your Ice Cream’s Dirty” nie brzmi jak płyta stworzona po to, aby spełnić oczekiwania fanów grunge'u</strong>. Jest na to zbyt dziwna, chaotyczna i chwilami demonstracyjnie niepoważna.</p><p style="text-align:justify;">Nie każda sztuka musi powstawać z zamiarem stworzenia arcydzieła. Nie każdy zespół musi zostać głosem pokolenia. Czasami muzycy próbują po prostu odnaleźć własny język, nawet jeśli po drodze popełniają błędy. Devilhead popełniają ich niemało. Część kompozycji jest nadmiernie rozwlekła, inne nie posiadają wyrazistych melodii, a gitarowy hałas nie zawsze brzmi jak świadomy zabieg artystyczny. Wokal Briana potrafi irytować równie mocno, jak chwilami wzruszać. Ale są tutaj również utwory, których nie sposób łatwo zapomnieć: melancholijne „There”, nocne „Troubled Moon”, psychodeliczne „Polly”, punkowe „Your Mistake” i osobliwy „Funeral March”.</p><p style="text-align:justify;">W pewnym sensie <strong>debiut Devilhead przypomina bohaterów filmów Jima Jarmuscha</strong>. Nie są szczególnie skuteczni, nie realizują wielkich celów, często sprawiają wrażenie zagubionych. Ich życie składa się z przypadkowych spotkań, dziwnych rozmów i sytuacji, których sens pozostaje niejasny. Ale właśnie dlatego bywają bardziej interesujący niż perfekcyjni bohaterowie hollywoodzkich widowisk. Muzyka braci Wood posiada podobną niedoskonałość. Nie próbuje być piękna w tradycyjnym znaczeniu, czasami wręcz demonstracyjnie odrzuca elegancję. Ale pod warstwami hałasu, ironii i stylistycznego chaosu kryje się coś autentycznego. Może próba ucieczki od rodzinnej legendy, może niezgoda na oczekiwania rynku, a może po prostu radość muzyków, którzy spotykają się w studiu i robią dokładnie to, na co mają ochotę.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Your Ice Cream’s Dirty” nie wygrał wyścigu o miejsce w historii grunge'u. Ale przypomina, że nie każda wartościowa muzyka musi brać udział w takim wyścigu. Czasami najbardziej interesujące rzeczy można odnaleźć właśnie tam, gdzie przemysł muzyczny dawno przestał zaglądać.</strong></p><p>&nbsp;</p><h3>Ocena końcowa: 7/10</h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Your Ice Cream’s Dirty” Devilhead to nierówny, dziwaczny, ale interesujący album rocka alternatywnego z 1994 roku.</strong> Łączy grunge, punk, psychodelię i garażową surowość, nie zawsze tworząc z tych elementów przekonującą całość. Największe atuty to <strong>„There”, „Troubled Moon”, „Your Mistake”, „Don't Make Me” i „Funeral March”</strong>, osobowość wokalna Briana Wooda oraz gitarowa energia Kevina Wooda. Największe słabości stanowią nierówny poziom kompozycji, rozwlekłość części utworów i brak konsekwentnej dramaturgii. Nie jest to zapomniane arcydzieło grunge'u, lecz wartościowa ciekawostka dla miłośników mniej znanych rozdziałów historii sceny Seattle.</p><p style="text-align:justify;"><i>Devilhead – „Your Ice Cream’s Dirty” (Loosegroove Records, 1994). Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Trouser Press”, „The Daily Vault” i DeBaser. Krótkie cytaty pozostawiono w oryginale, a polskie przekłady, porównania literackie i ocena albumu stanowią autorską interpretację.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Kto i na jakiej podstawie ingerował w grób powstańca styczniowego? Rodzina Marcina Bąkowskiego domaga się wyjaśnień]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57267,kto-i-na-jakiej-podstawie-ingerowal-w-grob-powstanca-styczniowego-rodzina-marcina-bakowskiego-domaga-sie-wyjasnien</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57267,kto-i-na-jakiej-podstawie-ingerowal-w-grob-powstanca-styczniowego-rodzina-marcina-bakowskiego-domaga-sie-wyjasnien</guid>
            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 08:31:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-kto-i-na-jakiej-podstawie-ingerowal-w-grob-powstanca-styczniowego-rodzina-marcina-bakowskiego-domag-1793090277.png</url>
                        <title>Kto i na jakiej podstawie ingerował w grób powstańca styczniowego? Rodzina Marcina Bąkowskiego domaga się wyjaśnień</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57267,kto-i-na-jakiej-podstawie-ingerowal-w-grob-powstanca-styczniowego-rodzina-marcina-bakowskiego-domaga-sie-wyjasnien</link>
                    </image><description>Renowacja zabytkowych nagrobków to szlachetna inicjatywa, dzięki której można ocalić od zapomnienia historię miasta i jego mieszkańców. Co jednak, jeśli działania podejmowane w imię ochrony pamięci spotykają się ze stanowczym sprzeciwem rodziny pochowanej osoby? W Tomaszowie Mazowieckim pojawiły się poważne zarzuty dotyczące prac przy grobie Marcina Bąkowskiego, uczestnika powstania styczniowego. Jego potomkowie twierdzą, że ingerowano w rodzinny nagrobek bez ich wiedzy i zgody. Domagają się wyjaśnień, przywrócenia mogiły do poprzedniego stanu oraz zwrotu usuniętych przedmiotów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>– Zebrane środki zostaną przeznaczone na renowację pomnika Władysława Błaszczyka, żołnierza 8. kompanii 4. Pułku Piechoty Legionów Polskich, bohatera walk o niepodległość. Jest on ujęty na liście IPN. Planowane są tam prace obejmujące podniesienie i gruntowną renowację nagrobka. Planujemy także renowację zniszczonego pomnika ks. Jana Jakuba Benniego, pierwszego proboszcza parafii ewangelickiej w Tomaszowie, wybitnego duszpasterza, działacza społecznego i oświatowego – mówił Piotr Kucharski w rozmowie z dziennikarzem „Tomaszowskiego Informatora Tygodniowego”, opublikowanej w ostatnim numerze pisma, w kontekście tegorocznej kwesty.</p><p>Artykuł stał się jednak punktem wyjścia do zupełnie innych poszukiwań, które podjęli potomkowie innego tomaszowskiego bohatera – <strong>Marcina Bąkowskiego, uczestnika powstania styczniowego z 1863 roku</strong>.</p><p>W trakcie poszukiwań natrafili na artykuł sprzed roku, dotyczący wcześniejszej zbiórki. Czytamy w nim:</p><blockquote><p>Tym razem celem zbiórki jest renowacja grobowca rodziny Chociszewskich i dra Jana Serafina Rodego, płk. Lucjana Bończy Ruszczewskiego oraz nagrobka Marcina Bąkowskiego, weterana powstania styczniowego 1863 r. W kwestę włączyło się dużo osób, wśród nich oczywiście organizatorzy – TPTM na czele z jego prezesem Piotrem Kucharskim oraz inni członkowie i sympatycy, młodzież szkolna, samorządowcy, społecznicy i oczywiście przedstawiciele naszej redakcji. Koordynatorem akcji był Piotr Kucharski.</p></blockquote><p>Właśnie ten fragment zwrócił uwagę członków rodziny Bąkowskiego, którzy postanowili wyjaśnić, jakie prace zaplanowano przy nagrobku, kto je wykonywał i na jakiej podstawie.</p><p>Jak wynika z przekazanych nam informacji, próbowali skontaktować się z Piotrem Kucharskim, a także skierowali pisma do kilku instytucji. Jedno z nich trafiło również do naszej redakcji.</p><h2>Rodzina: nikt nie pytał nas o zgodę</h2><p>W piśmie znalazły się poważne zarzuty dotyczące ingerencji w rodzinny nagrobek. Jego autorka twierdzi, że prace przeprowadzono bez jej wiedzy i zgody, mimo że to rodzina od lat zajmuje się utrzymaniem mogiły.</p><blockquote><p>Nie wiem o jakiej zeszłorocznej renowacji pomnika Marcina Bąkowskiego jest mowa. Nikt obcy w zeszłym roku nie wykonywał żadnych pracy przy tym nagrobku. Rzeczony pomnik jest opłacany przez rodzinę, nikt oprócz rodziny nie prowadził renowacji. Pomnik był zadbany aż do tego miesiąca, gdzie bez mojej wiedzy i zgody osoby związane z Towarzystwem Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego wyrwały przepiękny bluszcz, który zarastał całą zabytkową mogiłę, wyrzucono/zabrano krzyż (widoczny nawet na tym plakacie dotyczącym kwesty), zabrano tabliczkę z datami narodzin i śmierci mojej Babci, usunięto znicze, zabrano wazon. Gdyby tego było mało to kilka dni temu jakimiś - jak sądzę- metalowymi szczotkami "czyszczono" nagrobek, zapominając, że taki nagrobek później powinien być impregnowany. Nie oczekiwałam aby ktoś to robił. Grobami, których jestem dysponentem zajmujemy się od zawsze ja i moja rodzina.</p></blockquote><p>To relacja osoby bezpośrednio zainteresowanej sprawą, która wymaga wyjaśnienia przez organizatorów prac. Szczególnie istotne pozostają pytania o zakres ingerencji w nagrobek, los usuniętych przedmiotów oraz ewentualną zgodę osób uprawnionych do opieki nad grobem.</p><p>Autorka pisma twierdzi również, że podczas kontaktu z Piotrem Kucharskim miała usłyszeć, iż grobem zarządza Instytut Pamięci Narodowej. Nie dysponujemy jednak niezależnym potwierdzeniem, że taka wypowiedź rzeczywiście padła.</p><p>Rodzina zapowiada podjęcie kroków prawnych.</p><blockquote><p>Dysponentem tego grobu jestem ja i nikt inny. O całej sprawie jest już powiadomiony mój adwokat! Nikt nie ma prawa bezcześcić grobu moich Przodków! A do tego jeszcze brać za to pieniądze!!! Jako dysponent tego nagrobka informuję, że aż do tegorocznej październikowej bezprawnej wizyty Panów z Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego miejsce to było zadbane! O całej sytuacji powiadamiam Panią z kancelarii cmentarnej!</p></blockquote><p>Emocje zawarte w tym piśmie trudno przeoczyć. Dla potomków Marcina Bąkowskiego nie jest to bowiem wyłącznie historyczny pomnik, lecz przede wszystkim miejsce spoczynku bliskich, nad którym – jak podkreślają – sprawują opiekę od pokoleń.</p><h2>Pytania do Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego</h2><p>W związku ze zgłoszonymi zarzutami skierowaliśmy do Piotra Kucharskiego, prezesa Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego, pytania dotyczące rozliczenia zbiórki oraz prac prowadzonych przy grobie Marcina Bąkowskiego.</p><p>Chcieliśmy przede wszystkim ustalić, czy TPTM kontaktowało się z rodziną lub osobami uprawnionymi do dysponowania miejscem pochówku, czy uzyskano zgodę na przeprowadzenie prac oraz jakie środki przeznaczono na ten cel.</p><p>Do chwili przygotowania artykułu <strong>nie otrzymaliśmy odpowiedzi na skierowane pytania</strong>.</p><p>Brak stanowiska organizatorów nie pozwala obecnie rozstrzygnąć, jak wyglądał proces podejmowania decyzji dotyczących prac przy nagrobku. Nie można także na tej podstawie przesądzać o bezprawności działań ani o sposobie wykorzystania środków pochodzących z kwesty.</p><p>Rodzina formułuje jednak swoje zarzuty bardzo stanowczo.</p><blockquote><p>Przypisywanie sobie zasług, zbieranie pieniędzy za coś czego się nie zrobiło nie jest tylko bezprawiem, ale zwykłym okłamywaniem Darczyńców!</p></blockquote><p>Autorzy pisma żądają <strong>przywrócenia grobu do stanu sprzed przeprowadzonych prac oraz zwrotu przedmiotów, które – według ich relacji – zostały z niego usunięte</strong>. Oczekują, że nastąpi to jeszcze przed uroczystością Wszystkich Świętych.</p><p>Podkreślają również, że to rodzina ponosi koszty utrzymania miejsca pochówku i reguluje opłaty cmentarne.</p><h2>Czy wpis do ewidencji IPN oznacza, że Instytut zarządza grobem?</h2><p>To jedno z najważniejszych pytań w całej sprawie.</p><p><strong>Grób Marcina Bąkowskiego w Tomaszowie Mazowieckim rzeczywiście znajduje się w Ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej. Nie oznacza to jednak automatycznie, że IPN jest dysponentem grobu ani że wpis upoważnia dowolny podmiot do prowadzenia przy nim prac bez wymaganych zgód.</strong></p><p>Podstawą prawną jest ustawa z 22 listopada 2018 roku o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.</p><p>Na jej podstawie IPN prowadzi oficjalną ewidencję miejsc pochówku osób zasłużonych dla odzyskania lub obrony niepodległości. Mogą się w niej znaleźć między innymi groby uczestników powstań narodowych, żołnierzy walczących o niepodległość oraz członków organizacji konspiracyjnych.</p><p>Wpis oznacza objęcie grobu ustawowym systemem ewidencji i ochrony pamięci historycznej. Nie jest jednak równoznaczny z przejęciem przez Instytut praw do miejsca pochówku.</p><p>Kwestie uprawnień do grobu, jego utrzymania i wykonywania prac wymagają odrębnej oceny, z uwzględnieniem przepisów prawa, regulaminu cmentarza oraz praw osób bliskich zmarłych.</p><p>Dotyczy to również grobów rodzinnych, w których spoczywają osoby wpisane do ewidencji IPN.</p><p>Szczególnie ważne jest rozróżnienie między <strong>objęciem grobu ochroną historyczną a prawem do decydowania o ingerencji w jego wygląd i wyposażenie</strong>. To dwie różne kwestie, których nie należy ze sobą utożsamiać.</p><h2>Jakie możliwości daje wpis do ewidencji IPN?</h2><p>Ujęcie grobu w ewidencji może stanowić podstawę do ubiegania się o wsparcie finansowe na jego remont, konserwację i utrzymanie. Możliwe jest również uzyskanie urzędowego oznaczenia potwierdzającego historyczny charakter miejsca pochówku.</p><p>W określonych przypadkach dofinansowanie może obejmować także koszty związane z utrzymaniem grobu, w tym opłaty cmentarne.</p><p>Wsparcie nie jest jednak przyznawane automatycznie. Wymaga przeprowadzenia odpowiedniej procedury, a zakres planowanych prac powinien odpowiadać obowiązującym przepisom i uzyskanym zgodom.</p><p><strong>Sam wpis do ewidencji IPN nie daje organizacji społecznej nieograniczonego prawa do ingerowania w rodzinny nagrobek.</strong></p><p>W przypadku grobu Marcina Bąkowskiego należałoby więc ustalić, kto był formalnym organizatorem prac, jaki był ich zakres, czy istniała stosowna dokumentacja i kto wyraził zgodę na ich przeprowadzenie.</p><p>Odrębnym zagadnieniem pozostaje ewentualna ochrona konserwatorska nagrobka. Jeżeli obiekt podlega szczególnym formom ochrony zabytków, zakres dopuszczalnych prac i wymaganych zezwoleń może być dodatkowo ograniczony.</p><h2>Marcin Bąkowski (1820–1893) – powstaniec styczniowy, którego grób przetrwał próbę czasu</h2><p><strong>Marcin Bąkowski (1820–1893)</strong> był uczestnikiem powstania styczniowego, związanym z Tomaszowem Mazowieckim. Należał do pokolenia Polaków, które w 1863 roku podjęło walkę z rosyjskim zaborcą, mimo niewielkich szans na militarne zwycięstwo.</p><p>Jego mogiła znajduje się na cmentarzu rzymskokatolickim przy ulicy Smutnej w Tomaszowie Mazowieckim, w <strong>kwaterze X (10)</strong>. Grób został wpisany do oficjalnej ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej.</p><p>Marcin Bąkowski urodził się w 1820 roku, a więc w czasach, gdy państwo polskie od ćwierćwiecza nie istniało na mapie Europy. Dorastał w rzeczywistości ukształtowanej przez zabory, a jego młodość przypadła na okres nasilających się dążeń niepodległościowych.</p><p>Kiedy w styczniu 1863 roku wybuchło powstanie przeciwko Imperium Rosyjskiemu, miał około 43 lat. Nie był więc młodzieńcem, jak wielu uczestników narodowego zrywu, lecz człowiekiem dojrzałym, należącym do pokolenia pamiętającego skutki klęski powstania listopadowego.</p><p><strong>Udział Marcina Bąkowskiego w powstaniu styczniowym</strong> został odnotowany w opracowaniu historycznym Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim, zatytułowanym <i>Tomaszowianie w powstaniu styczniowym</i>.</p><p>Jego nazwisko wymieniono wśród mieszkańców związanych z wydarzeniami lat 1863–1864. Dostępne informacje nie pozwalają jednak ustalić, w którym oddziale walczył, jakie pełnił funkcje ani w jakich konkretnych potyczkach uczestniczył.</p><p>Powstanie styczniowe miało w Tomaszowie Mazowieckim i okolicach szczególny charakter. W maju 1863 roku powstał miejscowy oddział liczący 66 ochotników, przede wszystkim rzemieślników i robotników, dowodzony przez aptekarza Aleksandra Langego.</p><p>Powstańcy udali się do Białobrzegów, gdzie w kościele św. Marcina złożyli przysięgę. Wydarzenia te tworzą historyczne tło działalności Bąkowskiego, choć nie ma obecnie wystarczających podstaw źródłowych, aby jednoznacznie przypisać go do oddziału Langego.</p><p>Marcin Bąkowski przeżył upadek powstania i kolejne trzy dekady życia pod zaborem rosyjskim. Zmarł w <strong>1893 roku, w wieku około 73 lat</strong>, nie doczekawszy odzyskania przez Polskę niepodległości.</p><p>Został pochowany na cmentarzu katolickim przy ulicy Smutnej w Tomaszowie Mazowieckim. Jego nagrobek należy do zachowanych XIX-wiecznych pomników nekropolii.</p><p>Historyczne znaczenie miejsca pochówku potwierdza wpis w ewidencji IPN, gdzie znajduje się indywidualna karta grobu Marcina Bąkowskiego, wskazująca jego związek z powstaniem styczniowym oraz lokalizację mogiły w kwaterze X tomaszowskiego cmentarza.</p><p>Ponad 130 lat po śmierci powstańca jego nagrobek pozostaje materialnym świadectwem historii miasta i pokolenia, które nie doczekało wolnej Polski, lecz uczestniczyło w walce o jej odzyskanie.</p><h2>Pamięć o bohaterach nie może oznaczać pomijania praw ich rodzin</h2><p>Sprawa nagrobka Marcina Bąkowskiego wykracza poza spór dotyczący bluszczu, krzyża, tabliczki czy sposobu czyszczenia starego kamienia.</p><p>Dotyka znacznie ważniejszego problemu: <strong>kto ma prawo decydować o losie rodzinnego grobu, nawet jeśli spoczywa w nim osoba zasłużona dla historii Polski?</strong></p><p>Nie sposób kwestionować potrzeby ratowania zabytkowych nagrobków tomaszowskiego cmentarza. Wiele z nich niszczeje, a bez społecznego zaangażowania i zbiórek pieniędzy część historycznego dziedzictwa miasta mogłaby bezpowrotnie zniknąć.</p><p>Jednak nawet najbardziej szlachetna inicjatywa wymaga poszanowania obowiązujących zasad i praw osób związanych z miejscem pochówku.</p><p>Pozostają pytania, na które warto uzyskać jednoznaczne odpowiedzi. Czy rodzina została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia prac? Czy uzyskano wymagane zgody? Co stało się z przedmiotami, które – według jej relacji – zniknęły z nagrobka? Jakie pieniądze przeznaczono na odnowienie mogiły i jakie czynności faktycznie wykonano?</p><p><strong>Wyjaśnienie tych okoliczności leży zarówno w interesie rodziny Marcina Bąkowskiego, jak i organizatorów kwesty oraz darczyńców, którzy przekazywali pieniądze w przekonaniu, że służą one ratowaniu historycznych pomników.</strong></p><p>Historia nie kończy się przecież na dacie wyrytej w kamieniu. Żyje również w pamięci potomków, którzy mają prawo oczekiwać szacunku dla miejsca spoczynku swoich bliskich.</p><p>Redakcja NaszTomaszow.pl pozostaje otwarta na przedstawienie stanowiska Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego i Piotra Kucharskiego oraz opublikowanie otrzymanych wyjaśnień.</p><p>Uwaga redakcyjna: Przed publikacją warto zweryfikować trzy kwestie: dokładne brzmienie wcześniejszego artykułu „TIT”, fakt i zakres wykonanych prac oraz status prawny nagrobka w dokumentacji cmentarnej. Szczególnie ważne jest, aby nie traktować zarzutów o kradzież, zbezczeszczenie grobu czy niewłaściwe wykorzystanie pieniędzy jako faktów ustalonych. W poprawionej wersji są one przypisane autorom pisma, a nie przedstawione jako rozstrzygnięcia redakcji.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Amarok – „Hope”. Nadzieja na końcu cyfrowego świata. Kiedy człowiek odzyskuje prawo do własnej duszy]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57256,amarok-hope-nadzieja-na-koncu-cyfrowego-swiata-kiedy-czlowiek-odzyskuje-prawo-do-wlasnej-duszy</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57256,amarok-hope-nadzieja-na-koncu-cyfrowego-swiata-kiedy-czlowiek-odzyskuje-prawo-do-wlasnej-duszy</guid>
            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 03:00:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-amarok-hope-nadzieja-na-koncu-cyfrowego-swiata-kiedy-czlowiek-odzyskuje-prawo-do-wlasnej-duszy-1793080276.png</url>
                        <title>Amarok – „Hope”. Nadzieja na końcu cyfrowego świata. Kiedy człowiek odzyskuje prawo do własnej duszy</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57256,amarok-hope-nadzieja-na-koncu-cyfrowego-swiata-kiedy-czlowiek-odzyskuje-prawo-do-wlasnej-duszy</link>
                    </image><description>Nadzieja jest jednym z najbardziej nadużywanych słów w historii ludzkości. Politycy rozdają ją podczas kampanii wyborczych, duchowni czynią z niej obietnicę lepszego świata, a reklamy przekonują, że wystarczy kupić odpowiedni produkt, aby życie nabrało sensu. Tymczasem prawdziwa nadzieja nie przypomina kolorowego plakatu ani pocieszającego hasła. Częściej rodzi się po nieprzespanej nocy, kiedy człowiek nie ma już pewności, czy kolejny dzień przyniesie cokolwiek dobrego. I właśnie o takiej nadziei opowiada „Hope” polskiego zespołu Amarok. To muzyka o człowieku otoczonym technologią, informacjami i cyfrowymi iluzjami, który nagle odkrywa, że najbardziej potrzebuje rzeczy najprostszych: bliskości, wolności, ciszy i poczucia własnej tożsamości. Michał Wojtas i jego muzyczni towarzysze stworzyli album, w którym melancholia Pink Floyd spotyka elektroniczny niepokój Radiohead, gitarowa ekspresja Stevena Wilsona miesza się z ambientem, a etniczne instrumenty przypominają o świecie istniejącym długo przed wynalezieniem komputerów. To jeden z najciekawszych polskich albumów rocka progresywnego ostatnich lat.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Od poszukiwania do nadziei. Trzeci rozdział muzycznej opowieści Amarok</strong></h3><p>W starożytnej Grecji opowiadano historię Pandory, która otworzyła naczynie zawierające nieszczęścia mające odtąd prześladować ludzkość. Kiedy zdołała je zamknąć, w środku pozostała nadzieja. Mit ten przez stulecia prowokował filozofów do zadawania pytania, czy nadzieja jest największym darem człowieka, czy może ostatnim złudzeniem pozwalającym mu znosić cierpienie. Friedrich Nietzsche potrafił patrzeć na nią podejrzliwie, Albert Camus proponował bunt wobec absurdu istnienia, a Viktor Frankl, który przeżył nazistowskie obozy koncentracyjne, wskazywał na fundamentalne znaczenie poczucia sensu. <strong>Amarok na albumie „Hope”</strong> nie piszą filozoficznej rozprawy, ale podejmują podobne problemy. Czy człowiek może zachować godność w świecie podważającym jego poczucie bezpieczeństwa? Czy rozwój technologii rzeczywiście oznacza większą wolność? Czy w rzeczywistości zdominowanej przez ekrany i nieustanną presję sukcesu pozostaje jeszcze miejsce na autentyczną wrażliwość?</p><p><strong>„Hope”, siódmy album studyjny zespołu Amarok, ukazał się 5 kwietnia 2024 roku nakładem Oskar Records.</strong> Dziesięć kompozycji, trwających łącznie niespełna godzinę, stanowi zamknięcie symbolicznej trylogii rozpoczętej przez „Hunt” z 2017 roku i kontynuowanej na „Hero” z 2021 roku. Pierwszą płytę można interpretować jako opowieść o poszukiwaniu, drugą jako konfrontację ze współczesnymi zagrożeniami, trzecią zaś jako próbę odzyskania sensu po doświadczeniu niepewności. To niemal klasyczna konstrukcja powieści rozwojowej, przypominająca opisywaną przez Josepha Campbella podróż bohatera. Ale współczesny bohater Amarok nie musi pokonywać smoków. Musi nauczyć się żyć w świecie, w którym algorytmy coraz częściej określają, czego powinien pragnąć.</p><p>Muzycznie grupa również przeszła długą drogę. <strong>Michał Wojtas</strong>, lider, gitarzysta, kompozytor i multiinstrumentalista, zaczynał od fascynacji Mike'em Oldfieldem i Pink Floyd, stopniowo rozwijając własny język oparty na połączeniu <strong>rocka progresywnego, ambientu, elektroniki i muzyki etnicznej</strong>. Na „Hope” te inspiracje przestają funkcjonować jako osobne elementy kolekcji. Zaczynają tworzyć jeden organizm. Ważne jest również to, że Amarok coraz wyraźniej stają się pełnoprawnym zespołem. <strong>Marta Wojtas, Kornel Popławski i Konrad Zieliński</strong> nie ograniczają się do odtwarzania muzycznej wizji lidera. Wnoszą własne pomysły, kompozycje, partie wokalne i instrumentalne osobowości.</p><h3><strong>„Hope Is” i „Stay Human”. Nadzieja w świecie maszyn</strong></h3><p>Album otwiera „Hope Is”, kompozycja, która od pierwszych sekund burzy oczekiwania wobec wydawnictwa noszącego tak optymistyczny tytuł. Zamiast delikatnego fortepianu pojawia się ciężki, niemal mechaniczny puls, przesterowane gitary i hipnotyczny głos Marty Wojtas. Muzyka jest bardziej niepokojąca niż pocieszająca. Właśnie dlatego działa tak skutecznie. Nadzieja nie zostaje przedstawiona jako pewność szczęśliwego zakończenia, lecz jako siła wyrywająca człowieka z bezruchu. Brzmieniowo utwór przywołuje mocniejsze fragmenty <strong>Porcupine Tree</strong> z okresu „Fear of a Blank Planet” oraz eksperymenty Stevena Wilsona. Głos Marty, oszczędny i chwilami niemal odczłowieczony, przypomina komunikat dobiegający z opuszczonego miasta przyszłości. Można odnaleźć w nim coś z artystycznej wrażliwości Björk i Laurie Anderson, choć bez ich radykalnych eksperymentów. Mariusz Danielak z ArtRock.pl podkreślał właśnie połączenie hipnotycznego wokalu z mocnymi gitarami, uznając „Hope” za album bardziej żywiołowy i rockowy niż wcześniejsze dokonania grupy.</p><p>Jeszcze mocniej współczesne niepokoje wybrzmiewają w „Stay Human”. <strong>„Pozostań człowiekiem” – te dwa słowa mogłyby stać się mottem całego albumu Amarok.</strong> Żyjemy przecież w rzeczywistości, w której technologia coraz skuteczniej naśladuje ludzką komunikację, algorytmy analizują zachowania, a media społecznościowe zamieniają osobiste doświadczenia w publiczny spektakl. Muzyka rozpoczyna się oszczędnie. Gitara, wokal i elektroniczne tło tworzą atmosferę niepewności, która stopniowo rozwija się w kierunku mocniejszych struktur. Charakterystyczny dźwięk thereminu doskonale współgra z futurystycznym nastrojem. W kompozycji słychać pokrewieństwo z <strong>Radiohead z okresu „OK Computer” i „Kid A”</strong>, kiedy Thom Yorke opowiadał o człowieku zagubionym w świecie technologii i korporacyjnej kontroli. Amarok pozostają jednak bardziej melodyjni i mniej zainteresowani formalną dekonstrukcją.</p><p>„Stay Human” prowokuje skojarzenia z powieścią Philipa K. Dicka „Czy androidy śnią o elektrycznych owcach?”. Jej najważniejsze pytanie dotyczy przecież nie tylko możliwości stworzenia sztucznego człowieka, ale także cech, które czynią nas ludźmi. Empatia, pamięć, współczucie, zdolność do przeżywania cierpienia – czy rzeczywiście potrafimy je chronić? Amarok nie udzielają jednoznacznej odpowiedzi. Przypominają raczej, że człowieczeństwo nie jest przywilejem zagwarantowanym raz na zawsze. Trzeba o nie nieustannie dbać. Właśnie dlatego „Stay Human” należy do najważniejszych utworów <strong>„Hope” Amarok</strong>. Nie potrzebuje wielominutowej suity ani instrumentalnych fajerwerków, aby postawić pytanie o fundamentalnym znaczeniu.</p><h3><strong>„Insomnia” i „Trail”. Od nocnych lęków do nieustannego biegu</strong></h3><p>Bezsenność jest szczególnym doświadczeniem. W ciągu dnia można zagłuszać własne myśli pracą, obowiązkami i nieustannym strumieniem informacji. Noc odbiera nam te możliwości. Kiedy milkną telefony, pozostajemy sam na sam z problemami, których nie udało się rozwiązać. „Insomnia” jest muzycznym obrazem takiej właśnie nocy. Kompozycja rozpoczyna się melancholijną gitarą, przywołującą styl Davida Gilmoura i Marka Knopflera. Stopniowo pojawiają się instrumenty klawiszowe, bas i smyczki, tworząc atmosferę narastającego niepokoju. Wokal Wojtasa pozostaje spokojny, niemal wyciszony. To nie człowiek próbujący przekrzyczeć własny lęk, lecz ktoś, kto pozwala mu przemówić. W muzyce można odnaleźć coś z „The Division Bell” Pink Floyd, „Brave” Marillion oraz późnej Anathemy. Najważniejsza jest jednak dramaturgia. Amarok nie zamieniają bezsenności w teatralną rozpacz. Przedstawiają ją jako stan zawieszenia, oczekiwanie na poranek, który niekoniecznie przyniesie ulgę.</p><p>Zupełnie inaczej działa „Trail”. Elektroniczny puls, dynamiczna sekcja rytmiczna i mocniejsze gitarowe akcenty tworzą muzykę przypominającą podróż przez wielkie miasto, którego światła rozmazują się za szybą rozpędzonego samochodu. Tytułowa droga staje się metaforą ludzkiego życia. Nie chodzi wyłącznie o osiągnięcie celu, ale również o doświadczenia zdobywane podczas wędrówki. Można przywołać „Siddharthę” Hermanna Hessego, którego bohater przez lata poszukuje prawdy, zanim zacznie rozumieć znaczenie samego procesu poznawania świata. Podobną intuicję odnajduję w „Trail”. Muzyka porusza się pomiędzy elektronicznym transem, rockową energią i przestrzennymi fragmentami. Szczególnie imponująco wypada współpraca <strong>Konrada Zielińskiego na perkusji i Kornela Popławskiego na basie</strong>. Mariusz Danielak dostrzegł tutaj pokrewieństwo z Porcupine Tree. Dodałbym również pewne skojarzenia z Muse, szczególnie w sposobie łączenia elektronicznej motoryki z gitarową monumentalnością.</p><h3><strong>„Welcome” i „Queen”. Amarok stają się prawdziwym zespołem</strong></h3><p>W połowie albumu następuje jedna z najciekawszych zmian w historii Amarok. Michał Wojtas przestaje być jedyną centralną postacią kompozytorską. „Welcome” jest autorską wypowiedzią perkusisty Konrada Zielińskiego, natomiast „Queen” stworzył Kornel Popławski, który wykonuje również główną partię wokalną. Nie są to wyłącznie ciekawostki personalne. Zmienia się sposób opowiadania muzycznej historii. „Welcome” przynosi chłodną, niemal beznamiętną atmosferę, w której elektronika i oszczędny śpiew tworzą klimat bliski cold wave. Można odnaleźć tu coś z Clan of Xymox i niemieckiego Eloy, ale także ślady niepokojących filmowych światów Davida Lyncha. Sam tytuł – „Witaj” – nabiera niemal przewrotnego znaczenia. Muzyka przypomina zaproszenie do miejsca, w którym gościnność może okazać się pułapką.</p><p>„Queen” wprowadza jeszcze inną perspektywę. Jest wolniejszy, bardziej duszny i chwilami niemal trip-hopowy. Głos Popławskiego ma ciemniejszą barwę niż wokal Wojtasa, a rytm porusza się hipnotycznie, tworząc atmosferę bliską mroczniejszym fragmentom Massive Attack. Partie skrzypiec stanowią interesujący kontrast dla elektronicznego pulsu. Utwór można interpretować jako opowieść o człowieku uwiedzionym przez cyfrowy świat, który obiecuje władzę i poczucie znaczenia, lecz w zamian domaga się uwagi oraz podporządkowania. Marek Toma z Rock Area dostrzegł w wokalu Popławskiego coś z maniery Ozzy'ego Osbourne'a, zwracając również uwagę na ekspresję skrzypiec. Właśnie dzięki takim kompozycjom <strong>„Hope” okazuje się jednym z najbardziej różnorodnych albumów w dyskografii Amarok</strong>. Zespół coraz śmielej korzysta z talentów wszystkich swoich członków, a mimo to zachowuje rozpoznawalną muzyczną tożsamość.</p><h3><strong>„Perfect Run” i „Don't Surrender”. Między wyścigiem a wytrwałością</strong></h3><p>„Perfect Run” jest instrumentalną kompozycją opartą na elektronicznej motoryce, pulsującym basie i gitarowych akcentach. Sam tytuł można odczytać jako metaforę współczesnego życia podporządkowanego nieustannemu dążeniu do perfekcji. Doskonała praca, idealne ciało, perfekcyjnie zaplanowany dzień. Człowiek biegnie coraz szybciej, choć często nie potrafi powiedzieć, dokąd właściwie zmierza. Muzyka dobrze oddaje ten stan. Elektronika i perkusja tworzą niemal mechaniczny rytm, a gitarowe partie dodają mu organicznego ciężaru. Można odnaleźć w tym coś z Tangerine Dream oraz bardziej dynamicznych kompozycji God Is an Astronaut. Edwin Roosjen z Dutch Progressive Rock Page podkreślał przede wszystkim rytmiczną siłę utworu. Trudno się z nim nie zgodzić. „Perfect Run” nie jest najbardziej emocjonalnym fragmentem płyty, ale stanowi ważny element jej dramaturgii.</p><p>Po tym elektronicznym biegu nadchodzi jedna z najpiękniejszych kompozycji – <strong>„Don't Surrender”</strong>. Tytuł mógłby sugerować banalną piosenkę motywacyjną, ale Amarok unikają takiej pułapki. Fortepian, delikatna gitara i spokojny wokal tworzą atmosferę intymnej rozmowy, która stopniowo rozwija się w bardziej rozbudowaną formę progresywną. Nie chodzi o obietnicę zwycięstwa. Życie nie działa przecież według zasad reklamowego poradnika. Nie każdą stratę można odrobić, nie każdą trudność pokonać siłą woli. Prawdziwa wartość „Don't Surrender” polega raczej na przekonaniu, że pojedyncza porażka nie musi oznaczać klęski całego życia. Muzycznie można odnaleźć tutaj pokrewieństwo ze Stevenem Wilsonem, Blackfield i najbardziej refleksyjnymi fragmentami Marillion. Wojtas pozwala emocjom dojrzewać, a końcowe gitarowe frazy nadają kompozycji niemal oczyszczający charakter. To jeden z momentów, w których <strong>rock progresywny Amarok</strong> osiąga szczególną emocjonalną intensywność.</p><h3><strong>„Simple Pleasures” i „Dolina”. Najważniejsze rzeczy są najbliżej</strong></h3><p>„Simple Pleasures” przynosi refleksję nad czymś, o czym współczesna kultura zdaje się nieustannie zapominać – wartością zwyczajnego życia. Świat reklamy przekonuje nas, że szczęście wymaga kolejnych zakupów, doświadczeń i osiągnięć. Amarok proponują perspektywę odwrotną. Delikatny fortepian, naturalne odgłosy i przestrzenna aranżacja tworzą muzykę przypominającą poranek, podczas którego człowiek po raz pierwszy od dawna nie musi sprawdzać godziny. Jest w tym coś z późnego Talk Talk, Davida Sylviana i spokojniejszych fragmentów Pink Floyd. W literaturze podobną wrażliwość odnajdujemy u Henry'ego Davida Thoreau, który w „Waldenie” próbował odkryć wartość życia uwolnionego od nadmiaru materialnych potrzeb. Można również przypomnieć „Małego Księcia” Antoine'a de Saint-Exupéry'ego, gdzie najważniejsze prawdy o bliskości i odpowiedzialności zostają wypowiedziane językiem pozornej prostoty. Amarok nie ilustrują tych książek, ale prowokują do podobnego pytania: czy naprawdę potrzebujemy tak wiele, aby czuć się szczęśliwymi?</p><p>Album kończy „Dolina”, jedyny utwór z polskim tekstem. To krótka, kameralna kompozycja, oparta na instrumentach akustycznych, harmonium i subtelnych smyczkach. Po niemal godzinie muzycznej opowieści prowadzonej głównie po angielsku zespół nagle powraca do języka ojczystego. Ten gest nadaje finałowi szczególne znaczenie. Dolina może symbolizować miejsce schronienia, przestrzeń odpoczynku po długiej podróży, ale także metaforę ludzkiego życia, jego upadków i ponownych wzlotów. Można przywołać poezję Czesława Miłosza, w której rodzinne krajobrazy przechowują pamięć utraconego czasu, albo wyobraźnię Bolesława Leśmiana, nadającego naturze niemal metafizyczne znaczenie. „Dolina” jest zakończeniem niezwykle skromnym, ale właśnie dlatego trafnym. Po elektronicznym niepokoju, bezsenności i walce z przeciwnościami otrzymujemy muzykę przypominającą powrót do domu. <strong>Nadzieja nie potrzebuje wielkiej orkiestry. Czasami wystarczy cisza, znajomy krajobraz i poczucie, że nie jesteśmy sami.</strong></p><h3><strong>Krytycy o „Hope”. Polskie progrockowe brzmienie docenione za granicą</strong></h3><p><strong>Recenzje albumu „Hope” zespołu Amarok</strong> były wyjątkowo przychylne. Mariusz Danielak z ArtRock.pl przyznał wydawnictwu <strong>9/10</strong>, podkreślając jego rockową energię, różnorodność stylistyczną i coraz wyraźniejszą zespołową osobowość. Napisał: <strong>„Hope jest przede wszystkim żywy, momentami energetyczny, niezwykle rockowy”</strong>. Podobnie wysoko płytę ocenił Marek Toma z Rock Area, również wystawiając <strong>9/10</strong>. Zwrócił uwagę na bogactwo brzmienia, udział wszystkich muzyków w partiach wokalnych oraz inspiracje Stevenem Wilsonem, Eloy i Davidem Sylvianem. Szczególnie interesująca była jego obserwacja dotycząca odmiennych osobowości muzycznych poszczególnych członków zespołu. To właśnie ich spotkanie nadało albumowi świeżość.</p><p>Równie entuzjastycznie zareagowali zagraniczni recenzenci. <strong>Edwin Roosjen z Dutch Progressive Rock Page ocenił „Hope” na 9/10</strong>, uznając go za <strong>„One of the best albums of 2024”</strong>, czyli „Jeden z najlepszych albumów 2024 roku”. Docenił połączenie rocka progresywnego, ambientu i instrumentów etnicznych, wskazując na dojrzałość zespołu. Jeszcze mocniejszą rekomendację wystawił brytyjski krytyk <strong>Kev Rowland</strong>, którego opinię opublikował Mały Leksykon Wielkich Zespołów. Napisał: <strong>„If you have yet to discover Polish prog then start here”</strong> – „Jeżeli jeszcze nie odkryliście polskiego rocka progresywnego, zacznijcie tutaj”. Kevin Carmony z Prog Radio przyznał albumowi maksymalne <strong>5/5</strong>, a francuski Music Waves ocenił go na <strong>4/5</strong>. To znaczące uznanie, szczególnie dla zespołu działającego poza głównym nurtem komercyjnego przemysłu muzycznego.</p><p>Warto jednak pamiętać, że wysokie oceny nie czynią albumu automatycznie arcydziełem. <strong>„Hope” nie jest płytą pozbawioną słabości.</strong> Niektóre kompozycje mogłyby być krótsze, a starannie dopracowane elektroniczne aranżacje chwilami ograniczają spontaniczność. W porównaniu z „Hero” nowe wydawnictwo jest bardziej zróżnicowane i zespołowe, ale nieco mniej zwarte dramaturgicznie. „Hero” posiadało siedem kompozycji tworzących skoncentrowaną opowieść, podczas gdy „Hope” rozciąga ją na niemal godzinę. Nie zawsze wszystkie fragmenty okazują się jednakowo potrzebne. Z drugiej strony album przekonuje większą dojrzałością, bardziej zdecydowanym brzmieniem i odwagą oddania przestrzeni pozostałym muzykom. Nie słyszymy już wyłącznie artystycznej wizji Wojtasa. Słyszymy prawdziwy zespół.</p><h3><strong>Nadzieja nie jest obietnicą zwycięstwa</strong></h3><p>W „Drodze” Cormaca McCarthy'ego ojciec i syn przemierzają zniszczony świat, w którym niemal wszystko, co człowiek stworzył, obróciło się w ruinę. Nie mają gwarancji przeżycia ani pewności, że za kolejnym wzgórzem odnajdą bezpieczne miejsce. A jednak idą dalej. Ich podróż pozostaje jednym z najbardziej przejmujących literackich obrazów miłości, odpowiedzialności i nadziei w obliczu zagrożenia. <strong>„Hope” Amarok</strong> nie jest dziełem równie mrocznym, ale stawia podobne pytanie: dlaczego człowiek powinien kontynuować drogę, skoro nie wie, czy osiągnie cel? Odpowiedź wydaje się prosta. Nie dlatego, że zwycięstwo jest pewne, lecz dlatego, że sama decyzja o dalszym życiu i działaniu posiada wartość.</p><p>To właśnie najważniejsze przesłanie albumu. „Insomnia” nie ukrywa lęku, „Queen” pokazuje niebezpieczeństwo utraty własnej tożsamości, „Stay Human” przypomina o konieczności ochrony człowieczeństwa, „Don't Surrender” zachęca do wytrwałości, a „Simple Pleasures” uświadamia, że najważniejsze rzeczy mogą znajdować się znacznie bliżej, niż sądzimy. <strong>Michał Wojtas i Amarok nie proponują łatwego optymizmu.</strong> Ich muzyka nie udaje, że cierpienie nie istnieje, a wszystkie konflikty można rozwiązać kilkoma pocieszającymi słowami. Nadzieja oznacza raczej zachowanie zdolności dostrzegania sensu nawet wtedy, kiedy rzeczywistość nie daje powodów do zadowolenia.</p><p>W wierszu „Nadzieja” Czesław Miłosz przypominał, że świat może nadal posiadać znaczenie, choć człowiek nie potrafi wszystkiego zrozumieć. Podobną wrażliwość odnajduję w muzyce Amarok. Gitarowa melancholia Pink Floyd spotyka elektroniczny niepokój Radiohead, etniczne rytmy sąsiadują z nowoczesnym rockiem, a całość prowadzi do prostego pytania: czy mimo wszystkich doświadczeń nadal potrafimy wierzyć, że warto żyć? „Hope” nie udziela jednoznacznej odpowiedzi. Ale pozwala usłyszeć, że taka odpowiedź wciąż może istnieć.</p><p>Nie jest to album doskonały. Chwilami zbyt rozbudowany, niekiedy przesadnie dopracowany, a miejscami wyraźnie odwołujący się do znanych wzorców. Ale posiada coś, czego nie można zastąpić studyjną perfekcją: <strong>emocjonalną autentyczność i przekonanie, że muzyka nadal może mówić o rzeczach naprawdę ważnych</strong>. Amarok nagrali płytę dojrzałą, piękną i potrzebną. Nie tylko ze względu na jej instrumentalne bogactwo. Przede wszystkim dlatego, że w epoce nieustannej ironii i cynizmu odważyli się mówić o bliskości, przyzwoitości i nadziei.</p><p><strong>Bo prawdziwa nadzieja nie polega na przekonaniu, że świat stanie się lepszy. Polega na decyzji, że nawet w niedoskonałym świecie warto pozostać człowiekiem.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9,5/10</h3><p><strong>„Hope” Amarok to jeden z najdojrzalszych albumów współczesnego polskiego rocka progresywnego.</strong> Łączy melodyjność Pink Floyd, przestrzeń ambientu, nowoczesną elektronikę i etniczne instrumentarium z wyraźnym humanistycznym przesłaniem. Największymi atutami są kompozycje <strong>„Hope Is”, „Stay Human”, „Insomnia”, „Trail”, „Don't Surrender”, „Simple Pleasures” i „Dolina”</strong>, znakomita współpraca wszystkich muzyków oraz przestrzenna produkcja Michała Wojtasa. Drobne słabości dotyczą długości niektórych utworów i chwilami nadmiernie wygładzonego brzmienia. Mimo to <strong>„Hope” należy do najciekawszych polskich płyt art rockowych 2024 roku</strong> i stanowi znakomite świadectwo artystycznej dojrzałości zespołu.</p><p><i>Amarok – „Hope” (Oskar Records, 2024). Siódmy album studyjny grupy. Przywołane opinie krytyków pochodzą z ArtRock.pl, Rock Area, Dutch Progressive Rock Page, Małego Leksykonu Wielkich Zespołów, Prog Radio i Music Waves. Cytaty w języku angielskim zachowano w oryginale, a przekłady oraz interpretacje muzyczno-literackie mają charakter autorski.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Colin Bass – „An Outcast of the Islands”. Wygnaniec z wysp, który odnalazł dom nad Wisłą]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57248,colin-bass-an-outcast-of-the-islands-wygnaniec-z-wysp-ktory-odnalazl-dom-nad-wisla</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57248,colin-bass-an-outcast-of-the-islands-wygnaniec-z-wysp-ktory-odnalazl-dom-nad-wisla</guid>
            <pubDate>Mon, 26 Oct 2026 18:30:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-colin-bass-an-outcast-of-the-islands-wygnaniec-z-wysp-ktory-odnalazl-dom-nad-wisla-1793036213.png</url>
                        <title>Colin Bass – „An Outcast of the Islands”. Wygnaniec z wysp, który odnalazł dom nad Wisłą</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57248,colin-bass-an-outcast-of-the-islands-wygnaniec-z-wysp-ktory-odnalazl-dom-nad-wisla</link>
                    </image><description>Niektóre albumy zabierają nas w podróż. Inne sprawiają, że zaczynamy zastanawiać się, gdzie właściwie znajduje się nasz dom. „An Outcast of the Islands” Colina Bassa należy do tej drugiej kategorii. To muzyka człowieka, który przez większą część życia przemieszczał się pomiędzy krajami, kulturami i muzycznymi światami, a opowieść o wygnaniu postanowił nagrać nie w Londynie ani na egzotycznej wyspie, lecz w Polsce. W poznańskim studiu spotkali się brytyjski basista legendarnego Camel, znakomici muzycy polskiego rocka progresywnego, Andrew Latimer, Dave Stewart oraz instrumentaliści Filharmonii Poznańskiej. Powstał album, w którym angielska melancholia spotyka indonezyjskie wspomnienia, symfoniczny rozmach przeplata się z kameralną balladą, a gitara potrafi opowiadać historie równie poruszające jak najlepsze fragmenty prozy Josepha Conrada. To muzyka o tęsknocie, przemijaniu i potrzebie przynależności. I o tym, że czasami najdalsza podróż prowadzi człowieka nie do nowego miejsca, lecz do zrozumienia samego siebie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Joseph Conrad i człowiek, który zgubił własny dom</strong></h3><p>W 1896 roku <i>Joseph Conrad</i>, właściwie <i>Józef Teodor Konrad Korzeniowski,</i> opublikował powieść <i>„An Outcast of the Islands”</i>, znaną w Polsce jako „Wyrzutek”. Jej bohater, Peter Willems, trafia do świata malajskiego archipelagu, gdzie stopniowo wikła się w konflikt pomiędzy własnymi ambicjami, namiętnościami i rzeczywistością, której nie potrafi zrozumieć. To opowieść o moralnym zagubieniu, wykorzenieniu i człowieku przekonanym o własnej wyższości, który okazuje się niezdolny do życia w obcej kulturze. Ponad sto lat później <strong>Colin Bass </strong>sięgnął po ten sam tytuł, tworząc jeden z najciekawszych albumów swojej kariery. Nie był to przypadek ani literacka dekoracja. W wywiadzie z kwietnia 1999 roku przyznał, że czytał Conrada podczas pracy nad materiałem. Fascynowały go przede wszystkim izolacja, utrata korzeni i niezdolność odnalezienia się w obcym świecie. Zastrzegał jednak, że płyta nie jest dosłowną adaptacją powieści ani klasycznym albumem koncepcyjnym. Literatura stanowiła punkt wyjścia do osobistej refleksji.</p><p>W tym miejscu warto przywołać również <strong>„Lorda Jima” </strong>i<strong> „Jądro ciemności”</strong>. U Conrada podróż geograficzna bardzo często staje się wyprawą w nieznane obszary ludzkiej świadomości. Człowiek wyrusza na koniec świata, a ostatecznie musi zmierzyć się z samym sobą. Bass wykorzystuje podobny motyw, ale nadaje mu znacznie łagodniejszy charakter. Tam, gdzie Conrad odkrywał moralne przepaście, muzyk częściej poszukuje możliwości pojednania. Tam, gdzie bohaterowie pisarza pozostawali samotni wobec konsekwencji własnych wyborów, Bass zdaje się wierzyć, że nawet po najdłuższej podróży istnieje droga powrotna. Dlatego „An Outcast of the Islands” jest albumem melancholijnym, ale nie rozpaczliwym. Refleksyjnym, lecz nie ponurym. I zaskakująco pełnym ciepła.</p><h3><strong>Z Camel do Poznania. Brytyjska melancholia spotyka polską wrażliwość</strong></h3><p><strong>Colin Bass</strong> był już wówczas od lat związany z <strong>Camel</strong>, jednym z najważniejszych zespołów brytyjskiego rocka progresywnego. Grupa <strong>Andrew Latimer'</strong>a stworzyła własny język muzyczny, oparty na melodyjnej gitarze, subtelnych instrumentach klawiszowych i charakterystycznym poczuciu melancholii. Wystarczy przypomnieć „Mirage”, „The Snow Goose”, „Moonmadness” czy „Harbour of Tears”, aby zrozumieć, jak ważną rolę odgrywały tam przestrzeń i instrumentalna narracja. Bass był jednak artystą o znacznie szerszych doświadczeniach. Występował także w<strong> 3 Mustaphas 3</strong>, zespole eksplorującym muzykę różnych regionów świata, a pod pseudonimem Sabah Habas Mustapha nagrywał materiał inspirowany Indonezją, szczególnie tamtejszym dangdutem. Był zatem nie tylko basistą progresywnego rocka, lecz prawdziwym muzycznym podróżnikiem.</p><p>Te doświadczenia spotkały się w Polsce. „An Outcast of the Islands”, wydany w 1998 roku, powstawał w dużej mierze w poznańskim studiu Giełda, przy współudziale muzyków<strong> Quidam </strong>i <strong>Abraxas</strong>. W nagraniach uczestniczyli między innymi gitarzyści <strong>Maciej Meller i Szymon Brzeziński</strong>, klawiszowcy <strong>Zbigniew Florek i Marcin Błaszczyk</strong>, a także <strong>Wojciech Karolak i Jacek Piskorz</strong>. Pojawili się<strong> Andrew Latimer</strong> oraz <strong>Dave Stewart</strong>, a muzyczne pejzaże wzbogacili instrumentaliści Filharmonii Poznańskiej pod dyrekcją Kim Burton. To zestawienie miało znaczenie wykraczające poza zwykłą współpracę studyjną. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych polski neoprogresywny rock przeżywał niezwykle interesujący okres. Collage, Abraxas i Quidam budowali własne artystyczne światy, a ich współpraca z Bassem pokazała, że rodzimi muzycy mogą być pełnoprawnymi partnerami uznanych artystów brytyjskiej sceny progresywnej. Nie byli jedynie wykonawcami przygotowanych partii. Wnieśli własną wrażliwość i instrumentalną osobowość.</p><h3><strong>„Macassar” i „As Far As I Can See”. Między wielką podróżą a prostą melodią</strong></h3><p>Album otwiera <strong>„Macassar”</strong>, ponad sześciominutowa kompozycja instrumentalna, której tytuł przywołuje indonezyjski Makasar, portowe miasto na wyspie Celebes, znanej również jako Sulawesi. Od pierwszych chwil otrzymujemy muzykę przywodzącą na myśl najlepsze instrumentalne fragmenty Camel. Rozbudowane partie instrumentów klawiszowych, melodyjna gitara i spokojnie rozwijająca się dramaturgia tworzą pejzaż, którego nie interesuje pośpiech. Szczególnie wyraźnie słychać tu szkołę gitarowej ekspresji Andrew Latimera. Nie jest to wirtuozeria polegająca na demonstracji szybkości. Wystarczy kilka dźwięków, odpowiednie vibrato i starannie poprowadzona fraza, aby powstała melodia bardziej przejmująca niż wielominutowy techniczny popis. Można porównać Latimera z Davidem Gilmourem, choć ten drugi chętniej buduje monumentalne przestrzenie, podczas gdy gitarzysta Camel pozostaje bardziej kameralny, pastoralny i chwilami niemal baśniowy. „Macassar” ma w sobie coś z „The Snow Goose” i „Nude”, ale również osobisty charakter muzycznej podróży przez Ocean Indyjski. Nie otrzymujemy dokładnej mapy. Pozwalamy po prostu prowadzić się melodii.</p><p>Zupełnie inaczej działa<strong> „As Far As I Can See</strong>”, jedna z najbardziej przystępnych kompozycji wydawnictwa. To klasyczna rockowa ballada, spokojna, melodyjna, niemal radiowa. Miłośnik skomplikowanych struktur progresywnych może poczuć rozczarowanie, ale stworzenie naprawdę pięknej, prostej piosenki bywa przecież trudniejsze niż napisanie wielominutowej suity. Paul McCartney potrafił osiągać niezwykłą intensywność emocjonalną przy pomocy kilku akordów, a Nick Drake udowadniał, że delikatny głos i akustyczna gitara mogą zbudować świat bardziej złożony niż niejedna symfoniczna kompozycja. Bass należy do muzyków rozumiejących wartość prostoty. Jego wokal jest ciepły, miękki, pozbawiony teatralnego patosu. Nie posiada dramatycznej ekspresji Petera Gabriela ani charakterystycznej melancholii Steve’a Hogartha. Brzmi raczej jak człowiek, który nie próbuje udowadniać własnej wyjątkowości, lecz zwyczajnie opowiada historię. Zarazem właśnie w takich fragmentach pojawia się największe ryzyko albumu: nadmierna łagodność, chwilami zbliżająca muzykę do estetyki soft rocka lat osiemdziesiątych.</p><h3><strong>„Goodbye to Albion”. Pożegnanie kraju, którego nie da się zabrać ze sobą</strong></h3><p>Krótkie <strong>„First Quartet”</strong>, wykorzystujące brzmienie instrumentów smyczkowych, przygotowuje słuchacza do jednej z najpiękniejszych kompozycji albumu – <strong>„Goodbye to Albion”</strong>. Albion to stara, poetycka nazwa Wielkiej Brytanii, przywołująca obrazy białych klifów, zielonych wzgórz i kraju istniejącego nie tylko na mapie, lecz także w ludzkiej wyobraźni. Pożegnanie Albionu może więc oznaczać znacznie więcej niż zwykły wyjazd. To rozstanie z miejscem pochodzenia, dzieciństwem i krajobrazem, który przez lata budował poczucie przynależności. Właśnie tutaj melancholijna wrażliwość Colina Bassa ujawnia się najpełniej. Kompozycja rozwija emocje stopniowo, bez gwałtownych kontrastów i demonstracyjnego rozmachu. Jest w niej coś z późnego Camel, szczególnie z „Harbour of Tears”, albumu również poświęconego emigracji i bolesnym rozstaniom. Można odnaleźć także podobieństwo do atmosfery „Watermark” Enyi, choć nie ze względu na identyczne instrumentarium, lecz zdolność tworzenia muzycznej przestrzeni pełnej nostalgii.</p><p>W <strong>„Goodbye to Albion</strong>” tęsknota nie jest jednak rozpaczą. Nie mamy do czynienia z człowiekiem, który utracił wszystko. Raczej z kimś, kto wie, że wyruszając w drogę, zawsze pozostawia za sobą fragment własnego życia. To niezwykle dojrzałe spojrzenie. Piotr Michalski z serwisu Rock Area, opisując po latach koncertowe wykonania utworów Bassa, wyróżniał właśnie „Goodbye to Albion”, podkreślając jego nastrój, piękną melodię i rolę fletu Jacka Zasady. Trudno się dziwić. To jedna z tych kompozycji, które zatrzymują słuchacza nie dzięki niezwykłej technice czy monumentalnej aranżacji, ale dlatego, że pozwalają mu na chwilę pozostać sam na sam z własnymi wspomnieniami. Szczególnie przejmująco może zabrzmieć dla kogoś, kto sam doświadczył emigracji i wie, że powrót do kraju nie zawsze oznacza powrót do świata, który kiedyś pozostawiliśmy.</p><h3><strong>„The Straits of Malacca”, „Aïssa” i „Denpasar Moon”. Muzyczny archipelag</strong></h3><p><strong>„The Straits of Malacca”</strong> przenosi nas ponownie w świat instrumentalnych pejzaży. Cieśnina Malakka, oddzielająca Półwysep Malajski od Sumatry, od stuleci stanowi jeden z najważniejszych szlaków żeglugowych świata. U Bassa geografia staje się jednak przede wszystkim źródłem nastroju. Nie jest to etnograficzna rekonstrukcja lokalnej muzyki, lecz osobiste wspomnienie podróży, przefiltrowane przez doświadczenia brytyjskiego muzyka znającego również indonezyjskie tradycje. W kompozycji odnajdziemy charakterystyczną delikatność gitary i klawiszowe przestrzenie bliskie Camel, ale atmosfera pozostaje bardziej egzotyczna. Nie w sensie taniej orientalnej dekoracji. Raczej jako poczucie oddalenia od znanego świata. Bass nie próbuje dokładnie opisać krajobrazu. Chce przywołać emocje towarzyszące jego oglądaniu.</p><p>Krótka <strong>„Aïssa” </strong>należy do najbardziej intymnych momentów albumu. Na pierwszy plan wysuwa się bas bezprogowy, instrument potrafiący w odpowiednich rękach zabrzmieć niemal jak ludzki głos. Charakterystyczne płynne przejścia pomiędzy dźwiękami nadają muzyce niezwykłą miękkość. Można przypomnieć Jaco Pastoriusa, który zrewolucjonizował sposób myślenia o gitarze basowej, udowadniając, że nie musi ona pozostawać wyłącznie rytmicznym fundamentem. Colin nie próbuje naśladować jego wirtuozerii. Interesuje go śpiewność instrumentu. Jakby muzyk, który przez lata towarzyszył wielkim gitarowym opowieściom Andrew Latimera, postanowił na chwilę sam zostać narratorem. I nie potrzebował do tego ani jednego słowa.</p><p>Jeszcze inne oblicze albumu przynosi<strong> „Denpasar Moon”</strong>, kompozycja związana z wcześniejszą działalnością Bassa pod pseudonimem Sabah Habas Mustapha. Jego zainteresowanie indonezyjskim dangdutem i lokalną kulturą muzyczną nie było powierzchowną modą. Wynikało z rzeczywistych podróży i doświadczeń. W rozmowie z 1999 roku artysta przyznał, że właśnie te inspiracje stanowiły jeden z punktów wyjścia do pracy nad „An Outcast of the Islands”. „Denpasar Moon” ma czytelną melodię, łagodny rytm i atmosferę pogodnej nostalgii. Można porównać go z niektórymi nagraniami Paula Simona z okresu „Graceland” czy „The Rhythm of the Saints”, gdzie spotkanie kultur stawało się inspiracją do tworzenia komunikatywnych piosenek. Bass korzysta z odmiennej tradycji, ale łączy ich przekonanie, że muzyczna podróż pozwala odkrywać nowe sposoby opowiadania o świecie. Nie każda wyspa na tym archipelagu musi posiadać wielkie góry. Czasami wystarczy niewielka plaża i światło księżyca.</p><h3><strong>„No Way Back” i „Burning Bridges”. Nie wszystkie mosty można odbudować</strong></h3><p>Po kolejnym kameralnym przerywniku, <strong>„Second Quartet”</strong>, album przechodzi do bardziej zdecydowanych kompozycji.<strong> „No Way Back”</strong> należy do utworów, w których progresywny rodowód wykonawców ujawnia się szczególnie wyraźnie. Muzyka rozwija się stopniowo, pojawiają się mocniejsze gitary, a dramaturgia nabiera rockowej energii. W recenzji opublikowanej w marcu 1999 roku na ArtRock.pl autor podpisujący się jako Polshaq wyróżnił przede wszystkim partie Szymona Brzezińskiego z Abraxas. To ważna obserwacja, ponieważ pokazuje, że polscy muzycy nie byli jedynie wykonawcami wcześniej przygotowanych aranżacji, lecz współtworzyli indywidualną osobowość albumu. W „No Way Back” można odnaleźć zarówno charakterystyczny dla Camel sposób prowadzenia melodii, jak i dramatyzm polskiego neoprogresywnego rocka. To muzyka, która rozwija się jak opowieść, a nie jak zbiór technicznych ćwiczeń.</p><p><strong>„Holding Out My Hand”</strong> przynosi bardziej refleksyjny nastrój. Już sam tytuł –<i> „Wyciągając dłoń” </i>– sugeruje próbę odbudowania więzi. W kontekście albumu inspirowanego historią wygnania gest ten nabiera szczególnego znaczenia. Wyciągnięta ręka staje się przeciwieństwem izolacji, możliwością porozumienia i powrotu do drugiego człowieka. Jeszcze wyraźniej temat odpowiedzialności i nieodwracalnych decyzji pojawia się w<strong> „The Outcast”</strong> oraz <strong>„Burning Bridges”.</strong> Pierwsza z tych kompozycji przywołuje tragizm tytułowego wyrzutka, druga wykorzystuje niezwykle czytelną metaforę palonych mostów. Człowiek może odejść, zerwać więzi, odrzucić przeszłość, ale co dzieje się wtedy, kiedy chciałby wrócić i odkrywa, że sam zniszczył drogę powrotną? To temat niemal gotowy na powieść Grahama Greene'a, u którego moralne wybory bardzo rzadko pozostają wolne od konsekwencji. Muzycznie „Burning Bridges” jest jednym z mocniejszych fragmentów płyty, pokazującym, że Bass potrafi wyjść poza bezpieczną estetykę łagodnego art rocka, nie sięgając przy tym po niepotrzebną agresję.</p><h3><strong>„Reap What You Sow”. Człowiek zbiera owoce własnych decyzji</strong></h3><p>Końcowa część albumu przynosi refleksję nad konsekwencjami życiowych wyborów. „<strong>Reap What You Sow” </strong>odwołuje się już w samym tytule do starej zasady, że człowiek zbiera to, co zasiał. To motyw obecny w kulturze od tragedii greckiej przez dramaty Szekspira aż po powieści Dostojewskiego. Bass nie potrzebuje jednak wielkiego teatralnego gestu. Jego interpretacja pozostaje spokojna, zakorzeniona w melodyjnym rocku, bluesie i delikatnych inspiracjach gospel. Nie śpiewa jak człowiek pragnący usprawiedliwić własne błędy. Raczej jak ktoś, kto rozumie, że doświadczenie ma swoją cenę. Szczególnie interesująco utwór koresponduje z wcześniejszym „Burning Bridges”. Najpierw pojawia się dramatyczny gest zerwania więzi, później refleksja nad jego konsekwencjami. Nie musi to oznaczać, że obie kompozycje tworzą zamierzoną, linearną historię. Album zachęca jednak do podobnych odczytań.</p><p>Finałowe <strong>„Trying to Get to You” </strong>zamyka całość w niemal kameralnej atmosferze. Akustyczna gitara, ciepły wokal i odgłosy tropikalnej przyrody przenoszą słuchacza do świata osobistych wspomnień Bassa. Po wszystkich podróżach, symfonicznych aranżacjach i instrumentalnych rozwinięciach pozostaje coś najprostszego: człowiek próbujący dotrzeć do drugiego człowieka. To zakończenie ma w sobie coś z późnych nagrań Nicka Drake’a, choć pozbawione jest ich głębokiej rozpaczy. Bass patrzy na rzeczywistość łagodniej. Nie oznacza to braku smutku, lecz zdolność zaakceptowania go jako części życia. Album rozpoczyna się wyprawą przez egzotyczne krajobrazy, a kończy niemal szeptem. Jakby jego bohater odkrył, że największą wartością podróży nie jest liczba odwiedzonych miejsc, lecz możliwość odnalezienia kogoś, do kogo naprawdę chciałby powrócić.</p><h2>Co napisali krytycy? Między zachwytem a zarzutem nadmiernej łagodności</h2><p>„An Outcast of the Islands” wywołał wśród recenzentów różne reakcje. Francuski magazyn „Big Bang” określił go jako <strong>„An album of rare elegance”</strong> – „Album o rzadko spotykanej elegancji”. Argentyński „Mellotron” użył słów <strong>„Magnificent... essential album”</strong>, czyli „Wspaniały... album niezbędny”. Obie opinie zostały przywołane w oficjalnych materiałach Colina Bassa i dobrze pokazują entuzjazm części zagranicznej prasy progresywnej. Z kolei Kristian Selm z niemieckiego „Progressive Newsletter” docenił melodyjne brzmienie bliskie Camel, ciepły wokal i różnorodność aranżacji, kończąc recenzję z maja 1999 roku słowami <strong>„Einfach schön!”</strong> – „Po prostu piękne!”. Zauważał jednak, że płyta może okazać się zbyt spokojna dla słuchaczy oczekujących bardziej dynamicznego rocka.</p><p>Równie interesujące były polskie reakcje. Recenzent podpisany jako „Naczelny” na ArtRock.pl przyznał albumowi <strong>9/10</strong>, uznając go za jedno z najważniejszych muzycznych wydarzeń 1998 roku i podkreślając poziom produkcji oraz udział rodzimych instrumentalistów. Pisał krótko: <strong>„Płyta jest wprost niesamowita”</strong>. Inny autor tego samego serwisu, Polshaq, ocenił wydawnictwo znacznie ostrożniej, na <strong>6/10</strong>. Zarzucał mu stylistyczne rozproszenie, nadmiar łagodnych ballad i niedostatek rozbudowanych form progresywnych, wyróżniając jednak „No Way Back”, „Holding Out My Hand” i „Burning Bridges”. Z kolei recenzenci Dutch Progressive Rock Page doceniali melodyjność albumu, umiejętności polskich muzyków oraz jego związek z najlepszą tradycją Camel. Te różnice pokazują, że spór nie dotyczył przede wszystkim jakości wykonania. Koncentrował się wokół pytania, czy rock progresywny musi wciąż udowadniać własną ambitność skomplikowanymi strukturami, czy może osiągać artystyczną dojrzałość również poprzez prostotę.</p><p>Sam skłaniam się ku drugiej odpowiedzi. „An Outcast of the Islands” nie jest nieoficjalną płytą Camel, choć obecność Andrew Latimera i Dave’a Stewarta prowokuje do takiego skojarzenia. Nie osiąga formalnej spójności „The Snow Goose” ani emocjonalnej jedności „Harbour of Tears”, ale proponuje znacznie szerszy wachlarz inspiracji. Obok instrumentalnych pejzaży znajdują się ballady, muzyka kameralna, folk i ślady indonezyjskich doświadczeń autora. Różnorodność jest zarówno jego siłą, jak i słabością. Część spokojniejszych kompozycji może sprawiać wrażenie zbyt podobnych do siebie, a symfoniczne miniatury nie zawsze są dramaturgicznie niezbędne. Jednak największą wartością pozostają melodie, naturalne brzmienie instrumentów i niezwykła muzyczna wrażliwość. To album artysty, który nie musi już nikomu udowadniać, że potrafi grać szybko, komponować skomplikowanie i tworzyć widowiskowe aranżacje.</p><h2>Zamiast zakończenia. Wygnaniec, który znalazł własny archipelag</h2><p>Wielką siłą prozy Josepha Conrada jest przekonanie, że podróż nie polega wyłącznie na przemieszczaniu się pomiędzy punktami na mapie. Czasami staje się próbą moralną, niekiedy ucieczką, a często sposobem odkrycia rzeczy, których człowiek wolałby o sobie nie wiedzieć. Colin Bass sięgnął po tę tradycję, ale nadał jej bardziej pogodną postać. „An Outcast of the Islands” nie jest opowieścią o człowieku skazanym na samotność. Jest raczej próbą połączenia rozproszonych fragmentów własnego życia. Indonezja, Wielka Brytania, Polska, Camel, 3 Mustaphas 3, blues, folk i rock progresywny – wszystkie te światy mogły pozostać osobnymi rozdziałami jego biografii. Bass połączył je w jedną muzyczną opowieść, w której tytułowy archipelag przestaje być miejscem wygnania, a staje się metaforą doświadczeń.</p><p>Nieprzypadkowo album powstał w Polsce, kraju, którego tradycja literacka i historyczna została naznaczona emigracją, utratą ojczyzny i tęsknotą za domem. Od Wielkiej Emigracji romantycznej, przez dramaty XX wieku, aż po współczesne migracje zarobkowe polska kultura nieustannie powraca do pytania o znaczenie miejsca pochodzenia. Jest w tym pewna piękna ironia: brytyjski muzyk inspiruje się powieścią pisarza urodzonego jako Polak, opowiadającego o europejskim wygnańcu w Azji, a następnie nagrywa album w Poznaniu z udziałem polskich instrumentalistów. Trudno o lepszą ilustrację świata, w którym kultura nie zna prostych granic.</p><p>Czy „An Outcast of the Islands” jest arcydziełem? Nie nazwałbym go dziełem całkowicie doskonałym. Zbyt wiele tutaj łagodnych ballad, aby utrzymać jednakowo silne napięcie przez cały czas trwania płyty. Nie wszystkie kompozycje posiadają taką samą siłę, a część aranżacji pozostaje nadmiernie zachowawcza. Ale są momenty, do których chce się wracać: „Macassar”, „Goodbye to Albion”, „The Straits of Malacca”, „Aïssa”, „No Way Back” i „Burning Bridges”. Nie olśniewają słuchacza za wszelką cenę. Zapraszają go do wspólnej podróży, bez pośpiechu i bez wielkich deklaracji. W „Wyrzutku” Conrada podróż prowadzi człowieka ku katastrofie, ponieważ nie potrafi on zrozumieć świata ani własnych słabości. U Colina Bassa staje się możliwością pojednania.</p><p><strong>Bo największym odkryciem podróżnika nie zawsze jest nowa wyspa. Czasami okazuje się nim człowiek, z którym warto na niej pozostać.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>„An Outcast of the Islands” to jeden z najpiękniejszych albumów na pograniczu art rocka, rocka progresywnego i muzyki świata.</strong> Zachwyca melodyjnością, instrumentalną elegancją, ciepłym głosem Colina Bassa oraz niezwykłym spotkaniem brytyjskich i polskich muzyków. Największymi atutami są „Macassar”, „Goodbye to Albion”, „The Straits of Malacca”, „Aïssa”, „No Way Back” i „Burning Bridges”. Słabszą stroną pozostaje nadmiar spokojnych ballad i nie zawsze konsekwentna dramaturgia całości. Mimo tych zastrzeżeń to dzieło dojrzałe, pełne emocji i zaskakująco odporne na upływ czasu. Album, który przypomina, że muzyczna wielkość nie zawsze wymaga rewolucji. Czasami wystarczy piękna melodia i człowiek, który potrafi ją opowiedzieć.</p><p><i>Colin Bass – „An Outcast of the Islands” (Kartini Music, 1998). Przywołane opinie krytyków pochodzą z „Big Bang”, „Mellotron”, „Progressive Newsletter”, ArtRock.pl oraz Dutch Progressive Rock Page. Krótkie cytaty pozostawiono w oryginale, a polskie przekłady i interpretacje literacko-muzyczne są autorskie.</i></p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Red Red Meat – „Bunny Gets Paid”. Piękno zepsutych instrumentów, czyli blues znaleziony na wysypisku amerykańskich snów]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57245,red-red-meat-bunny-gets-paid-piekno-zepsutych-instrumentow-czyli-blues-znaleziony-na-wysypisku-amerykanskich-snow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57245,red-red-meat-bunny-gets-paid-piekno-zepsutych-instrumentow-czyli-blues-znaleziony-na-wysypisku-amerykanskich-snow</guid>
            <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 23:59:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-red-red-meat-bunny-gets-paid-piekno-zepsutych-instrumentow-czyli-blues-znaleziony-na-wysypisku-1793014024.png</url>
                        <title>Red Red Meat – „Bunny Gets Paid”. Piękno zepsutych instrumentów, czyli blues znaleziony na wysypisku amerykańskich snów</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57245,red-red-meat-bunny-gets-paid-piekno-zepsutych-instrumentow-czyli-blues-znaleziony-na-wysypisku-amerykanskich-snow</link>
                    </image><description>Wyobraźmy sobie, że Tom Waits zaprasza do opuszczonego domu muzyków The Rolling Stones z okresu „Exile on Main St.”. Keith Richards przynosi gitarę, której struny pamiętają lepsze czasy, Captain Beefheart przesuwa meble wbrew wszelkim zasadom architektury, a Neil Young gdzieś na poddaszu próbuje nastroić wzmacniacz. Nagle gaśnie światło. Ktoś przypadkowo uruchamia magnetofon, który od lat uznawano za zepsuty. Zamiast chaosu zaczyna wyłaniać się muzyka. Brudna, powolna, chwilami niemal rozkładająca się na naszych oczach. A jednak niezwykle piękna. Tak właśnie wyobrażam sobie świat „Bunny Gets Paid” chicagowskiego Red Red Meat. Albumu, który ukazał się w 1995 roku, gdy rock alternatywny próbował otrząsnąć się po śmierci Kurta Cobaina, a przemysł muzyczny gorączkowo poszukiwał kolejnej Nirvany. Red Red Meat nie zamierzali nią zostać. Rozebrali amerykańskiego bluesa na części, wrzucili go do piwnicy pełnej starych taśm i uszkodzonych wzmacniaczy, a następnie sprawdzili, czy z tych szczątków można zbudować coś naprawdę żywego. Okazało się, że można. I że czasami muzyka najpiękniej brzmi właśnie wtedy, gdy sprawia wrażenie, jakby za chwilę miała się rozsypać.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Chicago, 1995. Alternatywa nie chciała być kolejnym produktem</h2><p>W połowie lat dziewięćdziesiątych amerykański rock znajdował się w szczególnym momencie. <strong>Nirvana </strong>zdążyła zburzyć dotychczasowy porządek muzycznego przemysłu, <strong>Pearl Jam </strong>wypełniali stadiony, a <strong>Smashing Pumpkins </strong>udowadniali, że alternatywa może łączyć monumentalne ambicje z komercyjnym sukcesem. Ale najciekawsze rzeczy działy się często daleko od reflektorów, w niewielkich studiach, klubach i mieszkaniach, gdzie muzycy bardziej interesowali się eksperymentowaniem z dźwiękiem niż planowaniem kariery. Chicago miało własną odpowiedź na grunge. <strong>Tortoise </strong>eksperymentowali z rytmem, jazzem i post-rockiem, <strong>Gastr del Sol </strong>rozbijali tradycyjne piosenki na awangardowe fragmenty, L<strong>iz Phair </strong>nadawała indie rockowi osobistą bezpośredniość, a <strong>Red Red Meat </strong>poruszali się po świecie bluesa, psychodelii i rocka lat siedemdziesiątych. Jakby ktoś próbował połączyć „Sticky Fingers” Rolling Stonesów z rozregulowaną wyobraźnią Captain Beefhearta, nagrywając wszystko na taśmie znalezionej w starej szafie.</p><p>Grupa skupiona wokół wokalisty i gitarzysty <strong>Tima Rutiliego </strong>miała już za sobą pierwsze wydawnictwa, ale dopiero trzeci album, „<strong>Bunny Gets Paid”</strong>, wydany 10 października 1995 roku przez <strong>Sub Pop</strong>, stał się prawdziwym artystycznym przełomem. Jedenaście kompozycji, niespełna pięćdziesiąt minut muzyki i brzmienie, którego nie sposób pomylić z żadnym innym. W kształtowaniu dźwiękowej osobowości płyty ważną rolę odegrał B<strong>rad Wood,</strong> producent współpracujący wcześniej między innymi z Liz Phair i Smashing Pumpkins. Nie próbował jednak wygładzać niedoskonałości Red Red Meat. Przeciwnie – pozwolił, aby przesterowania, szumy, naturalne pogłosy i pozornie przypadkowe odgłosy stały się częścią kompozycji. Rezultat przypomina bluesa, który przeszedł przez maszynę do mielenia dźwięków, a następnie został poskładany według nieznanego wcześniej planu.</p><p>W tradycyjnym bluesie najważniejszy pozostaje człowiek opowiadający o cierpieniu, rozczarowaniu i samotności. U Muddy'ego Watersa emocja jest bezpośrednia, u Howlin' Wolfa niemal fizyczna, a Robert Johnson nadaje jej metafizyczny wymiar, jakby za każdym gitarowym dźwiękiem czaił się diabeł oczekujący na spłatę dawnego długu. Red Red Meat przejmują tę tradycję, ale poddają ją szczególnemu procesowi rozkładu. Gitary brzmią, jakby ktoś pozostawił je na deszczu, perkusja nie zawsze porusza się idealnie równym krokiem, a głos Rutiliego często niknie pomiędzy instrumentami. To estetyka świadomie zniszczonego piękna. Przypomina obrazy Anselma Kiefera, gdzie rdza, popiół i spękana materia opowiadają o pamięci oraz przemijaniu. U Red Red Meat podobną funkcję pełnią zakłócenia, sprzężenia i szorstkość nagrań. Nie są technicznymi wadami, które należałoby usunąć. Stają się częścią artystycznego języka.</p><h3><strong>„Carpet of Horses”. Drzwi do domu, w którym ktoś zapomniał zgasić światło</strong></h3><p>Album rozpoczyna „<strong>Carpet of Horses”, </strong>ponad sześciominutowa kompozycja, która natychmiast pokazuje, że nie będziemy mieli do czynienia ze zwyczajnym rockowym wydawnictwem. Akustyczna gitara porusza się w sennym rytmie, pojawiają się elektroniczne szumy i odgłosy przypominające pracę uszkodzonej maszyny, a głos Rutiliego brzmi jak wypowiadany po nieprzespanej nocy monolog. Nie ma efektownego riffu ani refrenu zapowiadającego wielki przebój. Jest raczej atmosfera wejścia do opuszczonego domu, w którym przed chwilą wydarzyło się coś, czego nikt nie chce wyjaśnić. <i>Mark Richardson z „Pitchfork” porównywał początek albumu do otwierania ciężkich, skrzypiących drzwi, za którymi nie sposób rozpoznać tego, co czeka w ciemności.</i> To wyjątkowo trafny obraz. Muzyka przypomina fragment prozy <strong>Williama Faulknera</strong>, gdzie wydarzenia nie układają się w prosty porządek, lecz wyłaniają z urywków wspomnień, zapachów i niedopowiedzeń. Rutili nie prowadzi słuchacza za rękę. Pozostawia go w przestrzeni, gdzie znaczenia trzeba samodzielnie odnaleźć.</p><p>Po hipnotycznym otwarciu następuje <strong>„Chain Chain Chain”</strong>, jeden z najbardziej energetycznych utworów płyty. Gitarowy riff posiada coś z klasycznych Rolling Stonesów, szczególnie z okresu „Exile on Main St.”. Jest ciężki, lekko rozkołysany i niezwykle fizyczny. Perkusja nadaje mu zdecydowany puls, a przez chwilę można odnieść wrażenie, że Red Red Meat postanowili nagrać prawdziwy rockowy przebój. Ale nawet tutaj wszystko odbywa się na ich własnych zasadach. Tam, gdzie Mick Jagger wkroczyłby z pełną sceniczną pewnością siebie, Tim Rutili zdaje się śpiewać do ściany. Muzyka chce wybuchnąć, lecz wokal odmawia udziału w triumfie. Richardson zauważył, że riff mógłby znaleźć się w repertuarze Stonesów z przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. To porównanie pokazuje, że eksperymentalność grupy nie wynikała z niezdolności do pisania chwytliwych melodii. Muzycy doskonale rozumieli, jak działa klasyczny rock. Po prostu nie chcieli podporządkować mu całej własnej wyobraźni.</p><h3><strong>„Rosewood, Wax, Voltz + Glitter”. Piękno popękanych luster</strong></h3><p><strong>„Rosewood, Wax, Voltz + Glitter” </strong>przynosi gwałtowne zagęszczenie atmosfery. Gitary stają się agresywne, rytm nabiera nerwowości, a pojawiające się odgłosy rozbijanego szkła sprawiają wrażenie, jakby ktoś urządził koncert w pomieszczeniu pełnym porcelanowych figurek i nie zamierzał przejmować się konsekwencjami. Pod tym pozornym chaosem ukryta jest jednak niemal klasyczna rockowa piosenka. Można odnaleźć tutaj coś z <strong>Sonic Youth,</strong> którzy uczynili gitarowy hałas pełnoprawnym narzędziem kompozytorskim, ale również z <strong>Royal Trux </strong>i <strong>Captain Beefhearta</strong>. Red Red Meat nie rozbijają muzyki tak radykalnie jak autor „Trout Mask Replica”, lecz świadomie naruszają tradycyjne wyobrażenia o harmonii i strukturze. Hałas nie jest dodatkiem. Stanowi część opowieści, podobnie jak pęknięcia na starym obrazie stają się po latach nieodłącznym elementem jego wyglądu.</p><p>Zupełnie inaczej działa następujący po nim <strong>„Buttered”.</strong> Po gwałtowności poprzedniej kompozycji otrzymujemy niemal bolesną powściągliwość. Rutili śpiewa jak człowiek powracający z miejsca, o którym nie chce nikomu opowiadać. Instrumenty poruszają się powoli, pozostawiając przestrzeń dla melancholii. Ta zmienność nastrojów jest jedną z największych zalet albumu. Red Red Meat nie próbują nieustannie zwiększać napięcia. Potrafią nagle wycofać się z hałasu i pozostawić słuchacza sam na sam z ciszą. A cisza po gitarowym wybuchu bywa znacznie bardziej przejmująca niż kolejna ściana przesterowania.</p><h3><strong>„Gauze”. Najpiękniejsza rana na całej płycie</strong></h3><p>Gdybym miał wskazać kompozycję najlepiej oddającą wielkość „Bunny Gets Paid”, wybrałbym <strong>„Gauze”.</strong> Sam tytuł, oznaczający gazę opatrunkową, prowokuje do interpretacji. Gaza chroni ranę, lecz jednocześnie przypomina o jej istnieniu. Jest symbolem próby leczenia czegoś, co nadal boli. Utwór rozpoczyna się delikatnie, niemal nieśmiało. Gitary tworzą melancholijną przestrzeń, rytm pozostaje powolny, a głos Rutiliego sprawia wrażenie dochodzącego z bardzo dużej odległości. Stopniowo muzyka nabiera emocjonalnej siły, nie zamieniając się jednak w tradycyjną rockową kulminację. To jedna z tych piosenek, które przypominają, że wielka muzyka nie musi być głośna. Można odnaleźć w niej coś z melancholii późniejszych nagrań Low, samotności Jasona Moliny czy delikatności Neila Younga z okresu „On the Beach”. Porównania te dotyczą przede wszystkim nastroju. Red Red Meat posiadają własny, niezwykle charakterystyczny język.</p><p>Mark Richardson z „Pitchfork” nazwał „Gauze” jednym z najwybitniejszych utworów zespołu, używając określenia<i> <strong>„Possibly the finest song in the band's catalog”</strong>, czyli „Być może najlepsza piosenka w dorobku zespołu”</i>. Trudno mi znaleźć argument przeciwko tej opinii. „Gauze” łączy piękną melodię, pozornie chaotyczną produkcję i emocjonalną prawdę, której nie trzeba tłumaczyć. Rutili nie opowiada historii w tradycyjnym znaczeniu. Jego tekst przypomina fragment snu, w którym zwyczajne przedmioty nabierają niepokojącego znaczenia. Można pomyśleć o surrealizmie, ale również o prozie Brunona Schulza, potrafiącego zamieniać codzienną rzeczywistość w świat o własnej, niemal sennej logice. Nie jest to sugestia bezpośredniej literackiej inspiracji, lecz podobieństwo wrażliwości. U obu twórców przedmiot przestaje być wyłącznie przedmiotem. Zaczyna przechowywać tajemnicę.</p><h3><strong>„Idiot Son”, „Oxtail” i „Sad Cadillac”. Ameryka widziana przez brudną szybę</strong></h3><p><strong>„Idiot Son” </strong>udowadnia, że Red Red Meat potrafili pisać chwytliwe rockowe piosenki, nawet jeśli natychmiast próbowali ukryć je pod warstwą dźwiękowych niedoskonałości. Gitary są szorstkie, wokal przytłumiony, a rytm sprawia wrażenie świadomie nieprecyzyjnego. Przypomina to niektóre nagrania <strong>Dinosaur Jr.</strong>, gdzie J Mascis ukrywał piękne melodie pod warstwami przesterowania. Rutili jest jednak znacznie mniej demonstracyjny. Mascis pozwala gitarze krzyczeć. Lider Red Red Meat częściej zmusza ją do mamrotania. Zupełnie odmienny charakter ma „Variations on Nadia's Theme”, kompozycja eksperymentalna, odwołująca się do znanej amerykańskiej melodii telewizyjnej, ale traktująca ją jak materiał do dźwiękowej dekonstrukcji. Można odnaleźć tu echo filozofii Briana Eno, dla którego studio nagraniowe stawało się instrumentem równie ważnym jak fortepian czy gitara. Nie każdy taki eksperyment jest równie przekonujący. Czasami metoda pracy okazuje się ciekawsza niż sam rezultat.</p><p><strong>„Oxtail” </strong>należy natomiast do najbardziej hipnotycznych fragmentów albumu. Rozwija się powoli, jak samochód przemierzający pustynny krajobraz w upalne popołudnie. Gitary prowadzą osobliwy dialog, wokal sprawia wrażenie zmęczonego, a następnie pojawia się refren, który niespodziewanie rozjaśnia całą kompozycję. To muzyka, którą można wyobrazić sobie jako ścieżkę dźwiękową do ekranizacji prozy Cormaca McCarthy'ego, szczególnie tych fragmentów, gdzie amerykański krajobraz staje się osobnym bohaterem. „<strong>Sad Cadillac</strong>” rozwija podobną melancholię, choć już tytuł zawiera przewrotną ironię. Cadillac jest jednym z klasycznych symboli amerykańskiego sukcesu, bogactwa i marzenia o awansie społecznym. Smutny Cadillac brzmi jak obietnica, której nie udało się spełnić. Samochód nadal stoi na podjeździe, może nawet błyszczy chromowanymi detalami, ale jego właściciel dawno przestał wierzyć, że podróż dokądkolwiek go zaprowadzi.</p><p>W tym sensie Red Red Meat przypominają <strong>Bruce'a Springsteena</strong> z jego najbardziej pesymistycznych opowieści o amerykańskim śnie. Różnica polega na sposobie narracji. Springsteen opowiedziałby nam historię właściciela samochodu, nadałby mu imię, pokazał rodzinę i miejsce pracy. Tim Rutili zostawia jedynie pojazd, pustą drogę i kilka obrazów, których nie sposób jednoznacznie wyjaśnić. Jego teksty są bliższe poetyckim fragmentom niż klasycznym rockowym historiom. Nie przekazują gotowego sensu. Tworzą przestrzeń, w której słuchacz może odnaleźć własną opowieść.</p><h3><strong>„Taxidermy Blues in Reverse”. Muzyka, która próbuje wskrzesić martwe rzeczy</strong></h3><p>Przedostatnia kompozycja, „<strong>Taxidermy Blues in Reverse”</strong>, posiada jeden z najbardziej osobliwych tytułów w całej dyskografii grupy. Taksydermia polega na preparowaniu martwych zwierząt w taki sposób, aby zachowały pozory życia. Odwrócenie tego procesu może stać się fascynującą metaforą całego albumu. Czy można przywrócić życie czemuś, co zostało już zamienione w eksponat? Czy tradycyjny blues i rock and roll mogą odzyskać pierwotną energię po rozbiciu ich ustalonych form? Red Red Meat zdają się odpowiadać twierdząco. Biorą dobrze znane elementy amerykańskiej muzyki korzeni, rozkładają je na części, a następnie składają w nową konstrukcję. Nie zawsze piękną w tradycyjnym znaczeniu, ale bez wątpienia żywą.</p><p>Album kończy <strong>„There's Always Tomorrow”</strong>, interpretacja melodii znanej z telewizyjnego filmu animowanego „Rudolph the Red-Nosed Reindeer”. Po kilkudziesięciu minutach gitarowych sprzężeń, sennego bluesa i eksperymentów taki finał wydaje się niemal absurdalny. Ale zespół nie traktuje go ironicznie. Przeciwnie, nadaje mu niezwykłą czułość. Nie ma tutaj szyderstwa ani prowokacyjnego mrugania do słuchacza. Jest melancholijna nadzieja. Właśnie ten moment pozwala zrozumieć emocjonalną naturę całego wydawnictwa. Pod zniszczonymi dźwiękami i surrealistycznymi obrazami kryje się zaskakująco łagodne spojrzenie na świat. Red Red Meat nie rozbijają muzyki po to, aby udowodnić jej bezsens. Rozbierają ją, ponieważ wierzą, że pod warstwami konwencji nadal istnieje coś autentycznego. Mark Richardson zakończył recenzję reedycji z 2009 roku prostym zdaniem: <strong>„It's got a huge heart”</strong> – „Ta płyta ma ogromne serce”. Po wysłuchaniu finałowej kompozycji trudno o lepsze podsumowanie.</p><h3><strong>Krytycy, kultowy status i przyszłość ukryta w Califone</strong></h3><p>Historia recepcji „Bunny Gets Paid” jest szczególnie interesująca, ponieważ album znacznie silniej zaistniał w świadomości słuchaczy po latach niż w chwili premiery. W 1995 roku Red Red Meat pozostawali zespołem kultowym, dalekim od komercyjnej popularności Nirvany czy Smashing Pumpkins. Dopiero kolejne dekady pozwoliły szerzej docenić ich artystyczną odwagę. Mark Richardson z „Pitchfork” przyznał rozszerzonej edycji albumu ocenę <strong>8,9/10</strong>, wcześniej określając go jako <strong>„One of the best pure rock albums of the 1990s”</strong>, czyli „Jeden z najlepszych czysto rockowych albumów lat dziewięćdziesiątych”. Paul Bullock z „Under the Radar” ocenił reedycję na <strong>8/10</strong>, nazywając ją <strong>„A great rambling mess of post-punk, blues, and lo-fi haze”</strong> – „Wspaniałym, rozchwianym chaosem post-punku, bluesa i zamglonego lo-fi”. Zdecydowanie ostrożniejszy był Mark Deming z AllMusic, który doceniał eksperymentalną śmiałość grupy, ale wskazywał również na fragmenty, w których muzycy nie potrafili nadać swoim pomysłom przekonującej formy.</p><p>Te rozbieżności są uzasadnione. „Bunny Gets Paid” nie jest albumem idealnie równym. Niektóre kompozycje rozwijają się zbyt długo, część eksperymentów bardziej fascynuje jako metoda pracy niż gotowy utwór, a świadomie rozbita forma czasami przestaje intrygować i zaczyna nużyć. Nie zmienia to jednak faktu, że zespół stworzył dzieło wyjątkowo oryginalne. Co więcej, album zapowiadał późniejszą działalność Califone, formacji założonej przez Tima Rutiliego i Bena Massarellę po zakończeniu historii Red Red Meat. Califone rozwinęli eksperymenty z amerykańską muzyką korzeni, elektroniką i technikami studyjnymi, tworząc własny język na pograniczu folku, bluesa i awangardy. „Bunny Gets Paid” można zatem traktować jako pomost pomiędzy tradycyjnym gitarowym rockiem a znacznie bardziej otwartym sposobem komponowania.</p><p>W tym sensie Red Red Meat przypominają nieco Talk Talk z okresu „Spirit of Eden” i „Laughing Stock”. Muzycznie są to odległe światy, ale łączy je przekonanie, że studio nagraniowe nie musi służyć wyłącznie utrwalaniu gotowych piosenek. Może być miejscem odkrywania muzyki, która przed rozpoczęciem sesji jeszcze nie istniała. Właśnie dlatego „Bunny Gets Paid” nie brzmi jak typowy dokument połowy lat dziewięćdziesiątych. Oczywiście można usłyszeć charakterystyczne gitarowe przesterowania, lo-fi i alternatywną melancholię, lecz nie jest to muzyka całkowicie zamknięta w estetyce własnej epoki. Jej największą wartością pozostaje artystyczna ciekawość, której nie da się łatwo przypisać do konkretnej mody.</p><h3><strong>Zamiast zakończenia. Najpiękniejsze rzeczy nie zawsze są nowe</strong></h3><p>„Bunny Gets Paid” nie jest albumem doskonałym. I być może właśnie dlatego tak bardzo pasuje do niego słowo „piękny”. Nie jest to piękno klasyczne, symetryczne, pozbawione wad. Nie przypomina starannie zaprojektowanego ogrodu, w którym każdy kwiat rośnie dokładnie tam, gdzie powinien. Bliżej mu do starego sadu, którego nikt od lat nie pielęgnował. Gałęzie splatają się ze sobą, ziemia jest nierówna, a pomiędzy drzewami leżą przedmioty pozostawione przez dawnych właścicieli. Ale kiedy przychodzi odpowiednia pora roku, całość zakwita w sposób, którego nie sposób zaplanować.</p><p>W prozie Cormaca McCarthy'ego amerykański krajobraz często przechowuje ślady ludzi, którzy dawno zniknęli. Opuszczone budynki, stare drogi i zniszczone przedmioty stają się milczącymi świadkami ich historii. Muzyka Red Red Meat działa podobnie. Każdy dźwięk zdaje się coś pamiętać. Gitary przypominają instrumenty, które zagrały już setki koncertów, perkusja brzmi jak serce człowieka próbującego odzyskać równowagę po ciężkiej nocy, a głos Rutiliego pojawia się niczym szept kogoś, kto nie jest pewien, czy warto jeszcze cokolwiek wyjaśniać. To muzyka o utracie, ale również o przetrwaniu. O rzeczach zepsutych, które nie straciły swojej wartości. O pięknie, którego nie da się odnaleźć w idealnie wypolerowanych powierzchniach.</p><p>Dlatego zakończenie albumu piosenką „There's Always Tomorrow” wydaje mi się tak poruszające. Po całym muzycznym chaosie Red Red Meat pozostawiają słuchacza z prostym przekonaniem, że istnieje jeszcze jutro. Nie obiecują, że będzie lepsze. Nie zapewniają, że wszystkie problemy znikną. Przypominają jedynie, że następny dzień może nadejść. I to wystarcza.</p><p><strong>„Bunny Gets Paid” przypomina stare zdjęcie znalezione po latach w zapomnianej szufladzie. Papier jest pożółkły, rogi zniszczone, a niektórych twarzy nie sposób rozpoznać. Można fotografię wyczyścić, wyostrzyć i cyfrowo poprawić. Ale wtedy stracilibyśmy właśnie to, co czyni ją wyjątkową: ślady czasu, życia i pamięci. Red Red Meat nie chcieli ich usuwać. Zbudowali z nich muzykę.</strong></p><h3>Ocena końcowa: 9/10</h3><p><strong>Wybitny album amerykańskiego rocka alternatywnego lat dziewięćdziesiątych.</strong> „Bunny Gets Paid” zachwyca atmosferą, dźwiękową wyobraźnią i niekonwencjonalnym podejściem do bluesowej tradycji. Największe atuty to „Carpet of Horses”, „Chain Chain Chain”, „Rosewood, Wax, Voltz + Glitter”, „Gauze”, „Oxtail” oraz finałowe „There's Always Tomorrow”. Największe słabości stanowią chwilami rozwlekłe kompozycje i eksperymenty, które nie zawsze prowadzą do równie przekonujących rezultatów. Nie jest to płyta dla każdego. Ale słuchacz gotowy zaakceptować dźwiękową niedoskonałość odnajdzie tutaj niezwykłą emocjonalną prawdę.</p><p><i>Red Red Meat – „Bunny Gets Paid” (Sub Pop, 1995). 11 utworów, około 49 minut. Przywołane opinie krytyków pochodzą z „Pitchfork”, „Under the Radar” i AllMusic. Krótkie cytaty zachowano w oryginale, a polskie przekłady i interpretacje literacko-muzyczne są autorskie.</i></p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Secret Rule – „UNInVERSE”. Kiedy wszechświat zaczyna przypominać ludzką duszę]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57234,secret-rule-uninverse-kiedy-wszechswiat-zaczyna-przypominac-ludzka-dusze</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57234,secret-rule-uninverse-kiedy-wszechswiat-zaczyna-przypominac-ludzka-dusze</guid>
            <pubDate>Sun, 25 Oct 2026 15:35:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-secret-rule-uninverse-kiedy-wszechswiat-zaczyna-przypominac-ludzka-dusze-1792918803.png</url>
                        <title>Secret Rule – „UNInVERSE”. Kiedy wszechświat zaczyna przypominać ludzką duszę</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57234,secret-rule-uninverse-kiedy-wszechswiat-zaczyna-przypominac-ludzka-dusze</link>
                    </image><description>Wszechświat jest podobno nieskończony. Przynajmniej na tyle, by człowiek mógł zgubić się w nim bez większego wysiłku. Wystarczy spojrzeć w nocne niebo, pomyśleć o miliardach galaktyk, a potem wrócić do własnego mieszkania, w którym od kilku dni nie potrafimy rozwiązać najprostszych problemów. Właśnie w tej sprzeczności – pomiędzy kosmiczną nieskończonością a ludzką bezradnością – włoski Secret Rule odnajduje inspirację dla „UNInVERSE”. To album, na którym ciężkie gitarowe riffy spotykają elektronikę, symfoniczna monumentalność zderza się z popową melodyjnością, a głos Angeli Di Vincenzo próbuje przeprowadzić słuchacza przez świat chaosu, rozpadu, pamięci i możliwego odrodzenia. Nie jest to dzieło doskonałe. Bywa przesadnie wygładzone, przewidywalne i nazbyt zainteresowane własnym rozmachem. Ale posiada coś, czego często brakuje współczesnemu metalowi melodycznemu: ambicję opowiedzenia o człowieku w perspektywie znacznie szerszej niż kolejny zawód miłosny. Secret Rule patrzą w gwiazdy, lecz tak naprawdę interesuje ich to, co dzieje się pod ludzką czaszką.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Rzymski metal wyrusza na podbój kosmosu</strong></h3><p style="text-align:justify;">Oficjalny tytuł dziewiątego albumu studyjnego Secret Rule brzmi <strong>„UNInVERSE” </strong>– to celowa gra słów odwołująca się do wszechświata, odwrócenia dotychczasowego porządku i poszukiwania nowej rzeczywistości. Płyta ukazała się 24 listopada 2023 roku nakładem Lucky Bob Records. Grupa, założona w Rzymie w 2014 roku przez wokalistkę <strong>Angelę Di Vincenzo</strong> oraz gitarzystę i producenta<strong> Andy'ego Menario</strong>, przez kolejne lata konsekwentnie rozwijała styl oparty na połączeniu ciężkich gitar, elektronicznych faktur, symfonicznych aranżacji i wyrazistych melodii. Niełatwo uwolnić się przy tym od porównań z <strong>Within Temptation, Delain, Amaranthe czy Lacuna Coil</strong>. Wszystkie te zespoły poruszają się po częściowo wspólnym terytorium, lecz inaczej rozumieją proporcje pomiędzy metalowym ciężarem a przebojowością. Within Temptation budują monumentalne widowiska, Delain szczególnie starannie konstruują refreny, Amaranthe nie boją się niemal tanecznej elektroniki, a Lacuna Coil pozostają silniej zakorzenieni w mrocznym, alternatywnym brzmieniu. <strong>Secret Rule</strong> próbują pogodzić te światy. Czasami z imponującym skutkiem, niekiedy za cenę utraty indywidualności.</p><p style="text-align:justify;">„UNInVERSE” jest jednak przedsięwzięciem bardziej ambitnym niż kolejny zbiór efektownych metalowych piosenek. Według koncepcji przedstawionej przez muzyków <i>album opowiada o ewolucji wszechświata, przemianach ludzkości i możliwości uniknięcia cywilizacyjnego upadku</i>. To temat, wobec którego nawet Stephen Hawking potrzebowałby chwili zastanowienia. W warstwie symbolicznej kosmos nie jest jedynie dekoracją z filmu science fiction. Staje się obrazem ludzkiej świadomości, pamięci i wewnętrznych konfliktów. <strong>Angela Di Vincenzo</strong> wyjaśniała w rozmowach promujących wydawnictwo, że zespół interesuje poszukiwanie równowagi pomiędzy chaosem a porządkiem, zarówno w wymiarze kosmicznym, jak i osobistym. Można dostrzec w tym echo Heraklita, przekonanego o nieustannej zmienności świata, a także Nietzschego, dla którego życie pozostawało procesem przekraczania własnych ograniczeń. W zupełnie innym języku o miejscu człowieka we wszechświecie opowiadał Carl Sagan, przypominając, że materia, z której jesteśmy zbudowani, powstała w gwiazdach. Secret Rule próbują podobną perspektywę przenieść na język metalu. Problem polega jedynie na tym, czy muzyka zawsze potrafi udźwignąć ciężar tak wielkich idei.</p><h3><strong>Od chaosu do równowagi. „Disorder” i „Equilibrium”</strong></h3><p style="text-align:justify;">Album rozpoczyna <strong>„Disorder”</strong>, którego tytuł nie pozostawia większych wątpliwości. Wchodzimy do rzeczywistości pozbawionej dawnego porządku, świata, w którym chaos jest nie tylko zagrożeniem, lecz również punktem wyjścia do przemiany. Muzycznie otrzymujemy mocny rytm, wyraźnie zaznaczony bas, gitarowe riffy i nowoczesną produkcyjną precyzję. Andy Menario nie próbuje imponować szybkością ani technicznymi akrobacjami. Buduje ciężką, rytmiczną konstrukcję podporządkowaną głosowi Angeli. To charakterystyczny sposób komponowania <strong>Secret Rule</strong>: gitary tworzą architekturę, sekcja rytmiczna nadaje jej fundament, elektronika odpowiada za atmosferę, ale właściwa opowieść zostaje powierzona wokalistce. „<strong>Disorder”</strong> przypomina niektóre nagrania Amaranthe lub późniejszego Within Temptation – jest ciężki, dynamiczny i melodyjny. Pojawia się jednak pewien paradoks. Zespół opowiada o chaosie, podczas gdy sama muzyka pozostaje niemal perfekcyjnie uporządkowana. Każda zmiana dynamiki, każdy refren i instrumentalne przejście pojawiają się dokładnie tam, gdzie można ich oczekiwać. Gdyby Franz Kafka pisał piosenkę o rozpadzie rzeczywistości, prawdopodobnie nie pozwoliłby, aby wszystko odbywało się tak przewidywalnie.</p><p style="text-align:justify;">Znacznie bardziej interesujące okazuje się <strong>„Equilibrium”.</strong> Orkiestrowe wprowadzenie nadaje kompozycji niemal filmowy charakter, po czym wchodzą cięższe instrumenty, tworząc napięcie pomiędzy monumentalnością a melodyjną bezpośredniością. Angela Di Vincenzo ma tutaj znacznie więcej przestrzeni na emocjonalną interpretację. Potrafi być delikatna, a chwilę później stanowcza, nie tracąc przy tym charakterystycznej barwy. W muzyce słychać inspiracje <strong>Nightwish i Xandrią,</strong> lecz Secret Rule nie próbują tworzyć klasycznej metalowej opery. Bliżej im do współczesnego hymnu o odzyskiwaniu wewnętrznej równowagi. Albert Camus uważał, że człowiek musi konfrontować się z absurdem istnienia bez nadziei na ostateczne odpowiedzi. Włosi wybierają bardziej optymistyczną perspektywę: nawet w świecie pogrążonym w chaosie istnieje możliwość odrodzenia. <i>Thomas Kumke z „Metal Temple” szczególnie docenił „Equilibrium”, wskazując na emocjonalną siłę wokalu oraz rolę orkiestrowych aranżacji. </i>Trudno odmówić tej kompozycji urody, choć czasami chciałoby się mniej wielkiej symfonicznej deklaracji, a więcej dramatycznego niedopowiedzenia.</p><h3><strong>„Shards of Time”. Pamięć rozbita na tysiąc kawałków</strong></h3><p style="text-align:justify;">Jedną z kompozycji najpełniej realizujących filozoficzny zamysł albumu jest <strong>„Shards of Time”</strong>. Tytułowe odłamki czasu przywołują obraz ludzkiej pamięci rozpadającej się na fragmenty. Marcel Proust przez tysiące stron próbował pokazać, że przeszłość nie istnieje w naszej świadomości jako uporządkowane archiwum. Powraca nieoczekiwanie, poprzez obrazy, emocje i skojarzenia. Christopher Nolan w swoich filmach wielokrotnie traktował czas jako konstrukcję, którą można rozbić i oglądać z różnych perspektyw. Secret Rule wykorzystują podobną symbolikę do opowiedzenia o ludzkim przemijaniu. Muzycznie jest to jedna z bardziej przekonujących kompozycji na płycie. Ciężkie gitarowe riffy kontrastują z melodyjnym wokalem, subtelniejsze fragmenty pozwalają odpocząć od metalowego rozmachu, a melancholijny charakter refrenu nadaje całości emocjonalną głębię. Nie mamy tutaj wyłącznie kolejnego stadionowego hymnu. Pojawia się rzeczywiste poczucie utraty i nieodwracalności czasu.<strong> „Shards of Time”</strong> przypomina patrzenie w rozbite lustro: w każdym fragmencie dostrzegamy własną twarz, ale żaden nie pokazuje jej w całości.</p><p style="text-align:justify;">Podobne egzystencjalne napięcie pojawia się w <strong>„Gravity on Us”</strong>, choć muzyka staje się znacznie spokojniejsza. Grawitacja jest tutaj metaforą sił przyciągających człowieka do rzeczywistości, nawet kiedy pragnąłby się od niej uwolnić. To odwrócenie romantycznego marzenia o nieskrępowanej wolności. Chcielibyśmy wznieść się ponad codzienność, ale pozostajemy związani z pamięcią, doświadczeniami i relacjami. Orkiestrowe aranżacje, wyważona rytmika i balladowa atmosfera pozwalają Angeli rozwinąć bardziej liryczną interpretację. Jej głos przypomina chwilami <strong>Sharon den Adel</strong>, lecz jest mocniej osadzony w rockowej ekspresji, mniej eteryczny i bardziej bezpośredni. „Gravity on Us” jest emocjonalnie przekonujące, choć muzycznie nie wychodzi daleko poza sprawdzoną formułę. Zespół znakomicie rozumie mechanikę melodyjnego metalu, ale nie zawsze potrafi zaskoczyć słuchacza.</p><h3><strong>„UNInVERSE”. Wielki temat i mała prawda o człowieku</strong></h3><p style="text-align:justify;">Tytułowy <strong>„UNInVERSE”</strong> stanowi centralny punkt całego przedsięwzięcia. Łączy gitarowy ciężar, elektroniczne faktury i symfoniczne aranżacje z melodią, która niemal natychmiast zapada w pamięć.<strong> Angela Di Vincenzo </strong>prowadzi utwór z niezwykłą pewnością, a kolejne instrumentalne warstwy podporządkowane zostają jej interpretacji. Można odnieść wrażenie, że cała muzyczna machina powstała po to, aby przygotować przestrzeń dla jednej emocjonalnej historii. To skuteczny zabieg, choć chwilami niebezpiecznie zbliża się do produkcyjnego przepychu. Szczególnie interesująca pozostaje fortepianowo-wokalna wersja utworu, obecna jako dodatek w rozszerzonym wydaniu. Kiedy znikają ciężkie gitary, elektronika i rozbudowane orkiestracje, odsłania się najważniejszy element kompozycji – melodia. I nagle okazuje się, że muzyka nie potrzebuje aż tylu dekoracji, aby poruszać. W tym sensie Secret Rule przypominają reżysera, który przez cały film korzysta z efektów specjalnych, a najważniejszą scenę realizuje przy pomocy nieruchomej kamery i twarzy aktora. Paradoksalnie właśnie wtedy osiąga największą siłę.</p><p style="text-align:justify;">Po spokojniejszych fragmentach <strong>„I Am” </strong>przywraca cięższy charakter albumu. Zdecydowany gitarowy riff, elektroniczne akcenty i niemal mechaniczny rytm tworzą kompozycję przypominającą wcześniejsze dokonania <strong>Lacuna Coil,</strong> zwłaszcza z okresu „Comalies”. Tytuł jest deklaracją tożsamości. Po opowieściach o chaosie, utracie równowagi i rozpadzie czasu pojawia się człowiek próbujący odpowiedzieć na fundamentalne pytanie: kim właściwie jestem? W „Wilku stepowym” Hermann Hesse przedstawił bohatera rozdartego pomiędzy sprzecznymi wersjami własnej osobowości. U Dostojewskiego człowiek nieustannie konfrontuje się ze swoimi słabościami i moralnymi sprzecznościami. <strong>Secret Rule</strong> wybierają rozwiązanie prostsze – <i>afirmację własnego istnienia</i>. Jestem, istnieję, mam prawo określać swoją tożsamość. Muzycznie otrzymujemy bardzo skuteczny metalowy przebój, choć mniej interesujący psychologicznie, niż mógłby sugerować jego tytuł.</p><h3><strong>„Time Zero” i „Multiple Me”. Katastrofa oraz człowiek o wielu twarzach</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Time Zero”</strong> jest jednym z najmocniejszych punktów płyty. Bas i gitary tworzą ciężki, niemal bezlitosny fundament rytmiczny, a kompozycja posiada większą agresję niż większość wcześniejszego materiału. Można odnaleźć tutaj skojarzenia z melodyjniejszymi okresami In Flames, ale rozbudowane partie klawiszowe przypominają, że Secret Rule nadal pozostają zespołem mocno związanym z symfoniczną estetyką. Tytułowy punkt zerowy może oznaczać zarówno ostateczne zatrzymanie czasu, jak i możliwość rozpoczęcia wszystkiego od nowa. W literaturze postapokaliptycznej podobny motyw pojawia się nieustannie. Cormac McCarthy w „Drodze” uczynił z rzeczywistości po katastrofie przejmującą opowieść o moralności, miłości i przetrwaniu. Secret Rule nie sięgają po tak oszczędny język. Ich wizja przypomina raczej widowiskowy film science fiction, w którym zagłada starego świata staje się początkiem nowego porządku. „Time Zero” znakomicie łączy metalową energię z koncepcyjnymi ambicjami albumu i jest jedną z kompozycji, do których warto wracać.</p><p style="text-align:justify;">Jeszcze ciekawszy temat proponuje <strong>„Multiple Me</strong>”, czyli <i>„Wiele wersji mnie”.</i> Każdy człowiek funkcjonuje przecież w różnych rolach społecznych: inaczej zachowuje się w pracy, inaczej w domu, inaczej wobec przyjaciół. Nie oznacza to automatycznie fałszu, lecz kiedy poszczególne role zaczynają sobie przeczyć, pojawia się problem autentyczności. <strong>Robert Louis Stevenson</strong> w <i>„Doktorze Jekyllu i panu Hydzie”</i> uczynił z rozdwojenia osobowości jeden z najbardziej rozpoznawalnych motywów literackich. Secret Rule przekładają podobną ideę na język nowoczesnego metalu. Organowe wprowadzenie ustępuje miejsca ciężkim gitarom i orkiestrowemu tłu, pojawiają się bogatsze aranżacje, a głos Angeli pozostaje centrum dramaturgii. To jedna z bardziej interesujących kompozycji, choć można zastanawiać się, czy monumentalny refren rzeczywiście najlepiej oddaje wewnętrzne rozdarcie człowieka. Czasami bowiem największe dramaty rozgrywają się bez fanfar, w ciszy własnych myśli.</p><h3><strong>Z nicości do życia. A potem w czarną dziurę</strong></h3><p style="text-align:justify;">Końcowa część albumu prowadzi słuchacza przez kolejne obrazy przemiany i emocjonalnej pustki. „From Null to Life” rozpoczyna się elektroniczno-orkiestrowym wprowadzeniem, po którym rozwija się w kierunku nowoczesnego metalu melodycznego. Ważną rolę odgrywają instrumenty klawiszowe, chóralne tło i męskie akcenty wokalne Andy'ego Menario. Kompozycja jest efektowna, ale pozostawia pewien niedosyt. Jej idea wydaje się ciekawsza niż muzyczna realizacja. Początek zapowiada coś mniej oczywistego, być może progresywnego, lecz po chwili wszystko wraca do znajomego schematu: zwrotka, wielki refren, instrumentalne rozwinięcie i finałowa kulminacja. To jedna ze słabości „UNInVERSE”. Zespół przedstawia wielkie kosmiczne idee, ale nie zawsze znajduje dla nich równie odważną formę.</p><p style="text-align:justify;">„Black Hole” przynosi natomiast wyciszenie. Tytułowa czarna dziura staje się metaforą emocjonalnej pustki, utraty tożsamości albo doświadczenia, z którego trudno się wydostać. Spokojniejsze partie, akustyczne gitary i instrumenty klawiszowe pozwalają Angeli pokazać bardziej intymną stronę swojego talentu. Nie musi konkurować z potężnym riffem ani przebijać się przez orkiestracyjne warstwy. Może po prostu opowiadać. I właśnie w takich momentach Secret Rule są najbardziej przekonujący. „Black Hole” pokazuje, że muzyka zespołu niekoniecznie potrzebuje coraz większego rozmachu. Czasami jej największa siła ujawnia się wtedy, kiedy zostaje pozbawiona części metalowych dekoracji.</p><h3><strong>Angela Di Vincenzo i Andy Menario. Dwa filary muzycznej konstrukcji</strong></h3><p style="text-align:justify;">Największym atutem „UNInVERSE” pozostaje bez wątpienia <strong>Angela Di Vincenzo</strong>. Nie jest wokalistką operową w stylu <strong>Tarji Turunen </strong>ani nie próbuje naśladować teatralnej wszechstronności <strong>Floor Jansen</strong>. Jej śpiew jest bardziej rockowy, bezpośredni, chwilami niemal popowy, ale posiada znaczną emocjonalną elastyczność. W „Equilibrium” potrafi być delikatna, w „I Am” stanowcza, w „Time Zero” mierzy się z cięższym instrumentalnym tłem, a w „Black Hole” przekonuje subtelnością. Problem pojawia się wówczas, gdy produkcja zbyt wyraźnie podporządkowuje wszystkie instrumenty głównej melodii. Rock, a zwłaszcza metal, bywa najbardziej interesujący wtedy, kiedy poszczególne elementy prowadzą rzeczywisty dialog, a nie tylko budują dekorację dla wokalisty.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Andy Menario</strong> odpowiada za gitarową architekturę i znaczną część produkcyjnej tożsamości Secret Rule. Jego riffy są ciężkie, precyzyjne i nowoczesne, a elektronika oraz orkiestrowe aranżacje nadają kompozycjom filmowy rozmach. Na uznanie zasługują również basista N<strong>icola Pedron</strong> i perkusista <strong>Sebastiano Dolzani</strong>. Szczególnie bas odgrywa ważną rolę w tworzeniu masywnego brzmienia. Produkcja pozostaje przejrzysta, choć czasami nazbyt wygładzona. Wszystko brzmi potężnie, wszystkie instrumenty mają starannie wyznaczone miejsca, ale chwilami brakuje odrobiny niekontrolowanego życia. Tego, co sprawia, że najlepsze rockowe nagrania nie są jedynie perfekcyjnymi produktami studyjnymi, lecz zapisem prawdziwej muzycznej energii.</p><h3><strong>Krytycy podzieleni. Arcydzieło czy tylko sprawnie nagrany metal?</strong></h3><p style="text-align:justify;">Recenzje „UNInVERSE” pokazują, jak różnie można oceniać ten sam album. <strong>Thomas Kumke</strong> z „Metal Temple” przyznał mu maksymalne <strong>10/10</strong>, określając płytę słowami <i>„An excellent melodic Metal album”</i>, czyli<i> „Znakomity album metalu melodycznego”.</i> Szczególnie docenił wokal Angeli, potężne riffy i orkiestrowe aranżacje. Zupełnie inaczej ocenił wydawnictwo <strong>Elio Ferrara</strong> z „Metalitalia”, wystawiając <strong>6/10</strong>. Dostrzegł umiejętności instrumentalistów, ale zarzucił zespołowi przesadną obecność elektroniki, chłodne brzmienie i przewidywalne rozwiązania. Wyróżnił jednak „I Am”, „Time Zero” oraz utwór tytułowy. Brytyjski recenzent JVB z „Scream Blast Repeat” zauważył natomiast, że muzycy potrafią dostarczać rozrywki bez rezygnacji z artystycznych ambicji. Napisał krótko: <i>„They entertain for the right reasons” – „Dostarczają rozrywki z właściwych powodów”.</i> Z kolei recenzent serwisu „Progressive Rock Central” wysoko ocenił przede wszystkim głos Angeli i bardziej melodyjne, refleksyjne fragmenty płyty.</p><p style="text-align:justify;">Ta rozbieżność opinii jest niezwykle pouczająca. Kumke podziwia profesjonalizm, potęgę brzmienia i melodyjność. Ferrara zwraca uwagę na przewidywalność i brak wystarczającej oryginalności. Moim zdaniem obaj dostrzegają istotną część prawdy. <strong>„UNInVERSE”</strong> jest płytą niezwykle sprawną warsztatowo, ale nie zawsze równie odkrywczą. Największym problemem współczesnego metalu symfonicznego nie jest przecież niedostatek dobrych muzyków. Scena dysponuje ogromną liczbą znakomitych instrumentalistów, wokalistek i producentów. Problem zaczyna się wtedy, gdy wszyscy korzystają z podobnych rozwiązań: ciężki riff, elektroniczne wprowadzenie, melodyjna zwrotka, potężny refren, orkiestrowa kulminacja i gitarowe solo. <strong>Secret Rule</strong> nie zawsze potrafią uwolnić się od tego schematu. A przecież wielkość artysty polega nie tylko na doskonałym opanowaniu języka, lecz również na odwadze jego zmieniania.</p><h3><strong>Zamiast zakończenia. Najdalsza podróż prowadzi do samego siebie</strong></h3><p style="text-align:justify;">W <i>„Solaris” </i>Stanisława Lema człowiek wyrusza w przestrzeń kosmiczną, aby spotkać obcą inteligencję, a ostatecznie zostaje skonfrontowany z własną pamięcią, winą i niemożnością zrozumienia samego siebie. To jeden z najpiękniejszych paradoksów literatury science fiction: im dalej podróżujemy w kosmos, tym częściej wracamy do najbardziej intymnych problemów ludzkiego istnienia. „UNInVERSE” opiera się na podobnym napięciu, choć nie osiąga oczywiście filozoficznej głębi powieści Lema. Chaos staje się symbolem zagubienia, grawitacja przypomina o ciężarze doświadczeń, odłamki czasu oznaczają pamięć, a czarna dziura – wewnętrzną pustkę. Punkt zerowy może być zarówno końcem, jak i początkiem.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie album pozostaje bardziej tradycyjny, niż sugerowałaby jego ambitna koncepcja. Secret Rule nie wywracają zasad metalu melodycznego do góry nogami. Raczej doskonalą znaną formułę, dodając jej nowoczesny ciężar, elektroniczną precyzję i symfoniczny rozmach. Nie zawsze przynosi to oczekiwany rezultat. Niektóre kompozycje są przesadnie przewidywalne, a gęste aranżacje chwilami przesłaniają emocje, które powinny podkreślać. Ale znajdziemy tutaj również momenty naprawdę udane. „Equilibrium” zachwyca wokalną ekspresją, „Time Zero” udowadnia, że zespół potrafi grać ciężko, „I Am” jest bardzo skutecznym metalowym przebojem, „Multiple Me” przynosi interesującą dramaturgię, a „Black Hole” przypomina o wartości prostoty.</p><p style="text-align:justify;">Najważniejsza pozostaje jednak <strong>Angela Di Vincenzo</strong>. To ona spaja stylistyczne pomysły i nadaje im ludzki wymiar. Kiedy muzyka staje się przesadnie monumentalna, jej głos potrafi przywrócić emocjonalną równowagę. I być może właśnie w tym kryje się największa wartość wydawnictwa. Secret Rule chcieli opowiedzieć o nieskończonym wszechświecie, ale najlepsze chwile tej płyty nie dotyczą galaktyk, gwiazd ani czarnych dziur. Dotyczą człowieka – jego strachu, pamięci, pragnienia wolności i nadziei, że nawet po największej katastrofie można rozpocząć wszystko od początku.</p><p><strong>Bo najtrudniejsza podróż nie zawsze prowadzi przez kosmos. Czasami wystarczy zejść w głąb samego siebie.</strong></p><h3><strong>Ocena końcowa: 8/10</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>Bardzo dobry album, choć niepozbawiony słabości.</strong> „UNInVERSE” nie przynosi rewolucji w metalu melodycznym, ale stanowi dojrzałą próbę połączenia ciężkiego brzmienia, symfonicznej monumentalności i egzystencjalnych tematów. Największymi atutami są głos Angeli Di Vincenzo, nowoczesna produkcja oraz kompozycje „Equilibrium”, „UNInVERSE”, „I Am”, „Time Zero”, „Multiple Me” i „Black Hole”. Największy niedosyt pozostawiają przewidywalne struktury części utworów i nadmierna zależność od znanych rozwiązań gatunkowych. Secret Rule mają warsztat, ambicję i świetną wokalistkę. Aby nagrać prawdziwe arcydzieło, potrzebują jeszcze większej odwagi w przekraczaniu własnych przyzwyczajeń.</p><p style="text-align:justify;"><i>Secret Rule – „UNInVERSE” (Lucky Bob Records, 2023). Dziewiąty album studyjny zespołu. Przywołane wypowiedzi krytyków pochodzą z „Metal Temple”, „Metalitalia”, „Scream Blast Repeat” i „Progressive Rock Central”. Krótkie cytaty zachowano w oryginale, polskie przekłady oraz porównania literackie są autorskie.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Quidam – „Deep River”. Rzeka, która pamięta wszystko. Muzyka, do której wraca się po latach]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57211,quidam-deep-river-rzeka-ktora-pamieta-wszystko-muzyka-do-ktorej-wraca-sie-po-latach</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57211,quidam-deep-river-rzeka-ktora-pamieta-wszystko-muzyka-do-ktorej-wraca-sie-po-latach</guid>
            <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 17:45:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-quidam-deep-river-rzeka-ktora-pamieta-wszystko-muzyka-do-ktorej-wraca-sie-po-latach-1792857733.png</url>
                        <title>Quidam – „Deep River”. Rzeka, która pamięta wszystko. Muzyka, do której wraca się po latach</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57211,quidam-deep-river-rzeka-ktora-pamieta-wszystko-muzyka-do-ktorej-wraca-sie-po-latach</link>
                    </image><description>Niektóre rzeki płyną przez miasta, inne przez ludzką pamięć. Zabierają ze sobą obrazy młodości, twarze ludzi, których dawno nie widzieliśmy, niespełnione obietnice i melodie, które rozpoznajemy po pierwszych kilku dźwiękach. „Deep River”, jubileuszowy album inowrocławskiego Quidam, jest właśnie taką rzeką. Nie próbuje udawać, że czas się zatrzymał. Przeciwnie – pozwala mu płynąć, a następnie zaprasza nas nad brzeg, abyśmy zobaczyli, co pozostało z dawnych marzeń. Trzydzieści pięć lat po narodzinach zespołu spotykają się jego dwie wokalne epoki: Emilia Nazaruk i Bartosz Kossowicz. Sześć kompozycji, sześć przystanków w podróży przez historię polskiego rocka progresywnego i jedna niezwykła rozmowa z własną przeszłością. To muzyka, która nie potrzebuje fajerwerków. Wystarczą jej melodie, instrumenty i świadomość, że najpiękniejszych chwil nie można powtórzyć, ale można nadać im nowe znaczenie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Powrót do rzeki, w której nie można zanurzyć się dwa razy</h2><p style="text-align:justify;">Heraklit z Efezu przekonywał, że nie można dwa razy wejść do tej samej rzeki. Woda nieustannie płynie, a człowiek, który powraca na jej brzeg, również nie jest już tym samym człowiekiem. Trudno znaleźć lepszy filozoficzny komentarz do<strong> „Deep River”</strong>. Album, wydany w sierpniu 2026 roku przez Farna Records, nie przynosi premierowych kompozycji. Zawiera sześć nowych interpretacji utworów pochodzących z różnych okresów działalności <strong>Quidam</strong> – od debiutu z 1996 roku aż po „Saiko” z 2012 roku. Materiał zarejestrowano podczas wspólnej sesji 12 kwietnia 2026 roku w Islands Studio w Inowrocławiu. Nie jest to więc zwyczajna składanka ani próba odtworzenia dawnych nagrań z muzealną dokładnością. To raczej spotkanie przyjaciół, którzy po wielu latach zasiadają przy jednym stole i zaczynają rozmawiać o sprawach, na które kiedyś zabrakło im czasu. Rozpoznają własne głosy, pamiętają wspólne historie, ale nie próbują udawać dwudziestolatków.</p><p style="text-align:justify;">Już sam tytuł ma znaczenie symboliczne. Zanim zespół przyjął nazwę <strong>Quidam</strong>, funkcjonował jako <strong>Deep River</strong>. Trudno zatem traktować wybór nazwy jubileuszowej płyty jako przypadek. To powrót do punktu wyjścia, kiedy przyszłość pozostawała jeszcze otwarta, a muzycy dopiero szukali własnego języka. W latach dziewięćdziesiątych polski rock progresywny przeżywał niezwykle interesujący okres. <strong>Collage</strong> nagrywali<strong> „Moonshine” </strong>i <strong>„Safe”</strong>, <strong>Abraxas</strong> budowali własny, teatralny świat, a <strong>Albion </strong>proponowali muzykę pełną melancholii i symfonicznego rozmachu. Quidam wnieśli do tego środowiska coś szczególnego: baśniową delikatność, flet, akustyczne przestrzenie i głos Emilii Derkowskiej, dziś Nazaruk, który nie próbował naśladować wielkich rockowych wokalistów. Był raczej przewodnikiem po świecie przypominającym krajobrazy z obrazów prerafaelitów – pełnym światła, tajemnicy i dyskretnego smutku.</p><p style="text-align:justify;">Debiutancki „Quidam” z 1996 roku pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć rodzimego neoprogresywnego rocka. Mariusz Danielak, recenzując jego reedycję dla ArtRock.pl, przyznał albumowi ocenę 10/10, przypominając przy okazji wyjątkowo wysoką opinię, jaką miał o nim Piotr Kosiński z Rock Serwisu. Inspiracje Genesis, Camel czy wczesnym Marillion były oczywiste, lecz grupa potrafiła przekształcić je we własną muzyczną osobowość. Tam, gdzie Brytyjczycy wznosili monumentalne rockowe katedry, muzycy Quidam częściej proponowali niewielkie kaplice ukryte pośród drzew. Na „Deep River” powracają do tej estetyki, ale po drodze wydarzyło się trzydzieści pięć lat życia. Tego doświadczenia nie można wymazać żadnym studyjnym zabiegiem. I całe szczęście.</p><h2>Dwa głosy, dwie epoki, jedna historia</h2><p style="text-align:justify;">Najważniejszym wydarzeniem jubileuszowego albumu jest spotkanie Emilii Nazaruk i Bartosza Kossowicza. Emilia była głosem pierwszego, najbardziej romantycznego okresu Quidam. Jej śpiew nadawał muzyce niezwykłą lekkość, chwilami przywodzącą na myśl folkową wrażliwość Loreeny McKennitt, delikatność Annie Haslam z Renaissance czy emocjonalne wokalizy Clare Torry. Bartosz Kossowicz, który dołączył do zespołu później, reprezentuje odmienny sposób interpretacji: bardziej rockowy, bezpośredni i związany z nowocześniejszą estetyką grupy. Można powiedzieć, że Emilia symbolizuje Quidam marzycielski, a Bartosz – Quidam dojrzalszy, bardziej świadomy przemijania i codzienności. To uproszczenie, ale pozwala zrozumieć znaczenie ich artystycznego spotkania.</p><p style="text-align:justify;">Największą zaletą przedsięwzięcia jest fakt, że oboje nie próbują ze sobą rywalizować. Nie chodzi o wskazanie lepszego wokalisty ani rozstrzygnięcie, która epoka zespołu była ważniejsza. Zamiast tego otrzymujemy dialog, przypominający scenę z powieści Marcela Prousta, w której człowiek odnajduje po latach dawną fotografię i nagle zaczyna rozmawiać z własną młodością. Takie spotkanie nie może być całkowicie spokojne. Pojawia się wzruszenie, odrobina żalu, ale również zaskoczenie, ponieważ rzeczy dawniej fundamentalne z perspektywy czasu wyglądają zupełnie inaczej. Właśnie dlatego obecność Emilii w kompozycjach pochodzących z późniejszego okresu działalności grupy jest pomysłem znacznie ciekawszym niż proste przypomnienie jej dawnych partii wokalnych. Nie zostaje strażniczką przeszłości. Staje się uczestniczką dalszej historii Quidam.</p><h2>„Głęboka rzeka”. Tam, gdzie wszystko się zaczęło</h2><p style="text-align:justify;">Album otwiera <strong>„Głęboka rzeka”</strong>, kompozycja pochodząca z debiutu z 1996 roku. Już sam tytuł zawiera niezwykłą wieloznaczność. Rzeka może symbolizować życie, przemijanie, oczyszczenie, ale także granicę pomiędzy światem żywych a krainą umarłych. W mitologii greckiej Styks oddzielał dwa porządki istnienia, w tradycji chrześcijańskiej Jordan oznaczał przejście i duchową przemianę. U Czesława Miłosza rzeczny krajobraz często przechowywał wspomnienia dzieciństwa, tworząc przestrzeń, w której człowiek próbował odnaleźć utracony czas. Muzyka Quidam prowokuje do podobnego odczytania. W 1996 roku „Głęboka rzeka” była utworem młodego zespołu poszukującego własnego języka. Trzy dekady później staje się listem wysłanym do siebie samego z przeszłości.</p><p style="text-align:justify;">Nowa interpretacja nie musi już udowadniać, że Quidam potrafią tworzyć wielkie progresywne kompozycje. Ich miejsce w historii gatunku zostało dawno ustalone. Teraz mogą pozwolić sobie na powściągliwość i zmianę proporcji między instrumentalnym rozmachem a emocją. Właśnie taki kierunek wydaje się najciekawszy w samym zamyśle albumu. Powrót Emilii nadaje kompozycji dodatkowe znaczenie, ponieważ to jej głos współtworzył pierwotny obraz utworu. Obecność Bartosza pozwala natomiast spojrzeć na tę samą historię z perspektywy innego doświadczenia. W relacji z jubileuszowego koncertu grupy w Warszawie, opublikowanej przez międzynarodowy serwis The Progspace, Jaak Geebelen podkreślał niezwykle entuzjastyczne przyjęcie „Głębokiej rzeki” przez publiczność. To ważny sygnał: kompozycja nie stała się muzealnym eksponatem, lecz nadal potrafi budzić emocje.</p><h2>„Łza” i „Jesteś”. Melancholia, która nie potrzebuje wielkich słów</h2><p style="text-align:justify;"><strong>„Łza”</strong> pochodzi ze <strong>„Snów aniołów”</strong> z 1998 roku, albumu szczególnie mocno związanego z romantycznym obliczem Quidam. Sam tytuł mógłby sugerować muzykę niebezpiecznie sentymentalną. Łza jest przecież jednym z najbardziej eksploatowanych symboli w sztuce. Wystarczy kilka fortepianowych akordów, łagodny głos i odpowiednio smutna melodia, aby stworzyć emocjonalny banał. Quidam zawsze jednak najciekawiej wypadał w momentach, kiedy melancholia nie zamieniała się w patos. Pod tym względem grupa przywodzi na myśl Camel z czasów „The Snow Goose” i „Moonmadness”. Andrew Latimer potrafił jedną gitarową frazą powiedzieć więcej niż inni muzycy za pomocą rozbudowanej orkiestracji. Maciej Meller należy do podobnej szkoły instrumentalnej wrażliwości. Nie interesuje go przede wszystkim szybkość. Ważniejszy pozostaje ton, długość wybrzmiewania dźwięku i cisza, która pojawia się pomiędzy kolejnymi frazami.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Jesteś (w labiryncie myśli)” </strong>pochodzi natomiast z<strong> „Pod niebem czas”</strong> z 2002 roku i reprezentuje moment przejścia ku bardziej dojrzałej estetyce zespołu. Już sam labirynt przywołany w tytule jest jednym z najstarszych motywów kultury europejskiej. Tezeusz potrzebował nici Ariadny, aby znaleźć drogę powrotną. Jorge Luis Borges uczynił z labiryntu symbol świadomości, pamięci i nieskończonego poszukiwania sensu. W muzyce Quidam taką nicią często pozostaje melodia, prowadząca słuchacza przez bardziej złożoną instrumentalną strukturę. To odróżnia ich od części zespołów progresywnych, dla których techniczny popis bywał celem samym w sobie. Quidam częściej podporządkowywali instrumentalną sprawność emocjonalnej opowieści. W jubileuszowym zestawie „Jesteś” staje się zatem nie tylko przypomnieniem konkretnego albumu, ale również świadectwem stopniowego dojrzewania grupy.</p><h2>„Not So Close” i „One Day We Find”. Kiedy przeszłość spotyka przyszłość</h2><p style="text-align:justify;"><strong>„Not So Close”</strong> z <strong>„surREvival” </strong>z 2005 roku pochodzi już z okresu Bartosza Kossowicza. Zmiana wokalisty zawsze jest dla rockowego zespołu wydarzeniem fundamentalnym. Genesis po odejściu Petera Gabriela stopniowo stali się inną grupą, choć zachowali wielu dawnych słuchaczy. Marillion po rozstaniu z Fishem musieli zbudować nową artystyczną osobowość, opartą na ekspresji Steve’a Hogartha. Quidam znaleźli się przed podobnym wyzwaniem. Kossowicz nie miał odtwarzać stylu Emilii. Musiał odnaleźć własny sposób funkcjonowania w muzycznym świecie zespołu. Dlatego jej udział w nowej interpretacji <strong>„Not So Close”</strong> posiada znaczenie symboliczne: dawna wokalistka wkracza w repertuar powstały już po jej odejściu, a dwie epoki zostają połączone bez konieczności unieważniania którejkolwiek z nich.</p><p style="text-align:justify;">Podobnie interesującym wyborem jest <strong>„One Day We Find” </strong>z<strong> „Alone Together” </strong>z 2007 roku. Już tytuł tamtej płyty – „Samotni razem” – zawierał paradoks doskonale opisujący współczesne relacje. Można przebywać wśród ludzi i pozostawać samotnym, można też żyć daleko od kogoś, zachowując niezwykłe poczucie bliskości. W kontekście jubileuszowego albumu „One Day We Find” nabiera niemal autobiograficznego charakteru. Pewnego dnia odnajdziemy. Ale co? Dawne przyjaźnie, utracony spokój, młodzieńcze marzenia? A może zdolność patrzenia na przeszłość bez żalu? W „Poszukiwaniu straconego czasu” Proust pokazał, że pamięć nie zawsze podlega naszej woli. Niekiedy wystarczy smak, zapach albo drobny szczegół, aby powrócił cały zapomniany świat. Muzyka posiada podobną moc. Jedna melodia może przywołać miejsce, w którym usłyszeliśmy ją po raz pierwszy. Przypomnieć twarz dawno niewidzianej osoby. Otworzyć wspomnienie, które wydawało się bezpowrotnie utracone.</p><h2>„sPotykanie”. Niektóre spotkania muszą poczekać kilkanaście lat</h2><p style="text-align:justify;">Finałowe <strong>„sPotykanie” </strong>pochodzi z <strong>„Saiko”</strong> z 2012 roku, ostatniego przed „Deep River” studyjnego albumu Quidam. To wybór szczególnie przemyślany. „Saiko” było dziełem wyraźnie odmiennym od romantycznego debiutu, bardziej alternatywnym, intymnym, chwilami eksperymentalnym. Grzegorz Dusza z magazynu „Audio” zwrócił uwagę na niemal trip-hopowy charakter „sPotykania”, podkreślając nowoczesność brzmienia i produkcyjną staranność całej płyty. Włączenie tej kompozycji do jubileuszowego wydawnictwa sprawia, że otrzymujemy nie tyle zamknięte koło, ile liniową opowieść o kolejnych etapach muzycznej podróży. Zespół rozpoczyna od 1996 roku, a kończy na 2012. Nie wraca na siłę do punktu wyjścia. Pozwala rzece płynąć dalej.</p><p style="text-align:justify;">Mariusz Danielak z ArtRock.pl, opisując jubileuszowy koncert Quidam w Łodzi w październiku 2026 roku, zwrócił uwagę na wyjątkowo intymny charakter wspólnego wykonania „sPotykania” przez Emilię i Bartosza. Z kolei Jaak Geebelen z The Progspace porównał emocjonalną siłę wokaliz Emilii do słynnego występu Clare Torry w „The Great Gig in the Sky” Pink Floyd. To odważne, ale interesujące zestawienie. Torry pokazała w 1973 roku, że ludzki głos nie potrzebuje słów, aby mówić o strachu, cierpieniu i śmierci. U Emilii podobna zdolność wyrażania emocji poprzez samą barwę i frazowanie była obecna od początku działalności Quidam. Dlatego jej powrót ma znaczenie większe niż nostalgiczny gest. Przypomina o jednym z najważniejszych elementów pierwotnej osobowości zespołu.</p><h2>Co dostrzegli krytycy? Między wzruszeniem a oczekiwaniem na nowe utwory</h2><p style="text-align:justify;">„Deep River” nie posiada jeszcze tak rozległej historii krytycznej jak klasyczne albumy Quidam. Najbardziej interesujące opinie pochodzą z polskich serwisów poświęconych muzyce progresywnej oraz z relacji z jubileuszowych koncertów. Rysiek Puciato z Małego Leksykonu Wielkich Zespołów zrezygnował z tradycyjnej punktowej oceny i przygotował osobiste omówienie albumu, nazywając je sześcioma westchnieniami. Szczególnie docenił wspólne nagranie muzyków i dialog wokalny Emilii oraz Bartosza. Napisał krótko: <strong>„A dwugłosy Bartka i Emilii po prostu… brzmią!”</strong>. Zwrócił również uwagę na emocjonalne znaczenie nowych interpretacji i wyraził nadzieję, że jubileuszowe spotkanie będzie początkiem dalszej działalności artystycznej.</p><p style="text-align:justify;">Podobne emocje pojawiały się w relacjach koncertowych. Mariusz Danielak podkreślał naturalność i ciepło zespołowego grania, a Jaak Geebelen zwracał uwagę na wyjątkową więź między muzykami i publicznością. Warto jednak zachować krytyczną ostrożność. Opinie o koncertach nie są automatycznie ocenami studyjnego brzmienia płyty. Pokazują natomiast, że zaproponowana na „Deep River” koncepcja spotkania dwóch wokalnych epok ma autentyczną siłę emocjonalną. Potwierdzają również coś, co od dawna wyróżnia Quidam: relację ze słuchaczami opartą na muzyce, a nie na spektakularnych skandalach czy agresywnej promocji.</p><h2>Czy nostalgia może stać się artystyczną pułapką?</h2><p style="text-align:justify;">Największą zaletą „Deep River” pozostaje zarazem jego najpoważniejsze ograniczenie. Album jest pięknym spojrzeniem w przeszłość, ale nie przynosi nowych kompozycji. Sześć utworów reprezentujących sześć kolejnych płyt studyjnych tworzy przemyślaną opowieść, jednak pozostawia niedosyt. Dlaczego tylko sześć? Dlaczego nie zdecydowano się na bardziej rozbudowane przedsięwzięcie? Dlaczego obok nowych interpretacji nie pojawił się choćby jeden premierowy utwór? Puciato przyznawał, że w jego wymarzonej wersji wydawnictwo obejmowałoby dwanaście kompozycji. Rozumiem tę tęsknotę, choć dostrzegam również zaletę krótszej formy. Zespół nie próbował zamienić jubileuszu w kilkugodzinny pomnik własnej historii. Wybrał materiał przekrojowy i nadał mu wspólną, kameralną perspektywę.</p><p style="text-align:justify;">Istotne znaczenie ma sposób nagrania. Materiał zarejestrowano podczas wspólnej sesji, co w epoce komputerowego składania muzyki z osobno przygotowanych ścieżek jest świadomą decyzją artystyczną. Muzycy mogą reagować na siebie w czasie rzeczywistym, zmieniać dynamikę i pozostawiać przestrzeń na naturalną interakcję. Nie oznacza to oczywiście braku późniejszej edycji czy obróbki studyjnej, ale punktem wyjścia pozostaje spotkanie, a nie techniczna rekonstrukcja. To filozofia bliska późnym nagraniom Johnny’ego Casha z serii „American Recordings”. Cash nie próbował udawać młodego buntownika. Pozwalał, aby wiek, doświadczenie i zmieniony głos stały się częścią interpretacji. Quidam proponują podobny sposób myślenia: czas nie jest wrogiem muzyki, lecz może stać się jej dodatkowym instrumentem.</p><p style="text-align:justify;">Pozostaje jednak pytanie, czy „Deep River” będzie prologiem nowego rozdziału, czy raczej eleganckim podsumowaniem dotychczasowej działalności. Historia rocka pokazuje, że dojrzałość nie musi oznaczać twórczego wyciszenia. David Bowie stworzył „Blackstar” u kresu życia, Peter Gabriel po latach powrócił z „i/o”, a Marillion nieustannie próbują opowiadać o świecie zmieniającym się razem z nimi. Quidam również mają potencjał, by wyjść poza własną legendę. Najbardziej interesowałoby mnie właśnie spotkanie melodyjnej wrażliwości dawnych albumów z doświadczeniem zdobytym przez muzyków w kolejnych dekadach. Nie próba napisania drugiej „Głębokiej rzeki”, lecz stworzenie czegoś, czego trzydzieści lat temu jeszcze nie potrafiliby sobie wyobrazić.</p><h2>Zamiast zakończenia. Rzeka nie pyta, czy chcemy wrócić</h2><p style="text-align:justify;">W filmie „Rzeka wspomnień” Roberta Redforda woda jest czymś więcej niż częścią krajobrazu. Staje się symbolem rodzinnej pamięci, przemijania i tajemnic, których człowiek nigdy do końca nie rozwiąże. Norman Maclean, autor literackiego pierwowzoru, uczynił rzekę milczącym świadkiem ludzkiego życia. Kiedy myślę o „Deep River” Quidam, powraca właśnie ten obraz. Rzeka przepływająca przez kolejne lata, zmieniająca brzegi i zabierająca ze sobą fragmenty krajobrazu, a jednak wciąż rozpoznawalna. Zespół również zmieniał się przez trzydzieści pięć lat. Zmieniały się głosy, kompozycyjne ambicje, instrumentalne proporcje i muzyczne inspiracje. Zmieniała się także Polska, w której powstawały kolejne albumy. W 1996 roku płyta kompaktowa była jednym z najważniejszych nośników muzyki. Dzisiaj winyl stał się przedmiotem kolekcjonerskim i symbolem bardziej uważnego słuchania. Ale pewne rzeczy pozostały niezmienne.</p><p style="text-align:justify;">Melodia wciąż potrafi wzruszać. Gitara może opowiedzieć historię bez jednego słowa. Flet przenieść słuchacza do świata, który być może nigdy nie istniał. A głos nadal pozostaje najbardziej niezwykłym instrumentem, jakim dysponuje człowiek. „Deep River” przypomina o tych prostych prawdach. Nie jest muzyczną rewolucją ani manifestem wyznaczającym nowe kierunki rozwoju rocka progresywnego. Jest czymś bardziej osobistym: rozmową z przeszłością, próbą zrozumienia, co pozostało z młodzieńczych marzeń, i być może cichą deklaracją, że jeszcze nie wszystko zostało powiedziane.</p><p style="text-align:justify;">Nie chciałbym traktować tego albumu jak pożegnalnego zbioru rodzinnych fotografii. Wolałbym widzieć w nim początek nowej podróży. Quidam zasługują na przyszłość równie interesującą jak ich przeszłość, a polski rock progresywny potrzebuje zespołów, które pamiętają, że muzyczna ambicja nie musi oznaczać nieustannego demonstrowania technicznych umiejętności. Czasami najważniejsza jest cierpliwość, wrażliwość i umiejętność opowiedzenia czegoś prawdziwego. Heraklit miał rację: nie wejdziemy drugi raz do tej samej rzeki. Możemy jednak stanąć na jej brzegu, posłuchać płynącej wody i odkryć, że po latach słyszymy w niej zupełnie inne melodie.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Deep River” nie zatrzymuje czasu. Pozwala nam usłyszeć, jak pięknie potrafi on przemijać.</strong></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[The Clash – „London Calling”. Kiedy punk przestał krzyczeć, a zaczął opowiadać o świecie]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57222,the-clash-london-calling-kiedy-punk-przestal-krzyczec-a-zaczal-opowiadac-o-swiecie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57222,the-clash-london-calling-kiedy-punk-przestal-krzyczec-a-zaczal-opowiadac-o-swiecie</guid>
            <pubDate>Sat, 24 Oct 2026 15:17:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-the-clash-london-calling-kiedy-punk-przestal-krzyczec-a-zaczal-opowiadac-o-swiecie-1792916539.png</url>
                        <title>The Clash – „London Calling”. Kiedy punk przestał krzyczeć, a zaczął opowiadać o świecie</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57222,the-clash-london-calling-kiedy-punk-przestal-krzyczec-a-zaczal-opowiadac-o-swiecie</link>
                    </image><description>Są płyty, które powstają z buntu. Są takie, które rodzą się z rozczarowania. I wreszcie są albumy nagrywane w chwili, gdy świat zaczyna przypominać dom, którego fundamenty właśnie pękają, a mieszkańcy zamiast uciekać, włączają radio, próbując zagłuszyć odgłos nadciągającej katastrofy. „London Calling” The Clash należy do tej ostatniej kategorii. To dziewiętnaście utworów, w których punk spotyka reggae, rockabilly flirtuje z jazzem, a polityczny gniew ustępuje czasami miejsca intymnej opowieści o samotności. Joe Strummer, Mick Jones, Paul Simonon i Topper Headon stworzyli album będący kroniką rozpadającej się epoki, ale jednocześnie pełen życia, humoru i niepohamowanej radości odkrywania nowych dźwięków. Zaczyna się jak ostrzeżenie przed końcem świata, a kończy wyznaniem człowieka proszącego, żeby ktoś przy nim pozostał. I właśnie pomiędzy tymi momentami mieści się cała jego wielkość.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Londyn, 1979. Miasto, w którym przyszłość wyglądała jak groźba</h2><p style="text-align:justify;">Aby zrozumieć <strong>„London Calling”,</strong> trzeba przypomnieć sobie Wielką Brytanię końca lat siedemdziesiątych. Nie tę z turystycznych folderów, czerwonymi autobusami i eleganckimi ulicami Mayfair, lecz Londyn robotniczych dzielnic, zamykanych fabryk, napięć rasowych, demonstracji i młodych ludzi, którzy coraz częściej mieli wrażenie, że nikt nie przygotował dla nich przyszłości. W maju 1979 roku władzę objęła Margaret Thatcher. Nadchodziła epoka głębokich przemian gospodarczych i społecznych. Punk rock, który narodził się kilka lat wcześniej jako reakcja na podobną rzeczywistość, zdążył tymczasem stać się modą. Agrafki, podarte ubrania i prowokacyjne fryzury można było kupić niemal tak samo łatwo jak kolejną płytę. Rewolucja trafiła do sklepu, a The Clash znaleźli się wobec paradoksu znanego niemal każdemu artyście deklarującemu bunt przeciwko systemowi: co zrobić, kiedy system zaczyna sprzedawać twój bunt?</p><p style="text-align:justify;">Zespół postanowił przekroczyć granice gatunku. Wydany w Wielkiej Brytanii 14 grudnia 1979 roku dwupłytowy „London Calling” zawierał dziewiętnaście utworów łączących punk, reggae, ska, rockabilly, rhythm and blues, soul i jazzowe inspiracje. Materiał nagrano w londyńskim Wessex Studios pod kierunkiem Guya Stevensa. To było coś więcej niż stylistyczny eksperyment. The Clash udowodnili, że punk nie musi być regulaminem ograniczającym muzykę do trzech akordów i gniewnego refrenu. Może być sposobem myślenia o świecie. Okładka albumu znakomicie oddaje ten zamiar. Fotografia Pennie Smith przedstawia Paula Simonona rozbijającego gitarę basową podczas koncertu w nowojorskim Palladium, a typografia Raya Lowry'ego odwołuje się do debiutu Elvisa Presleya. Jakby zespół chciał jednocześnie oddać hołd narodzinom rock and rolla i roztrzaskać pomnik, który przemysł rozrywkowy zdążył mu wystawić.</p><h2>„London Calling”. Radio nadaje komunikat o końcu świata</h2><p style="text-align:justify;">Pierwsze sekundy tytułowego utworu należą do najbardziej rozpoznawalnych otwarć w historii rocka. Gitarowy motyw Micka Jonesa, pulsujący bas Simonona i niemal marszowa perkusja Toppera Headona tworzą atmosferę alarmu. Potem pojawia się Joe Strummer. Jego głos nie jest piękny w tradycyjnym znaczeniu. Jest chropowaty, nerwowy, momentami zachrypnięty. Brzmi jak człowiek, który od kilku godzin próbuje przekrzyczeć uliczny hałas, a teraz dotarł do radiowego mikrofonu i zamierza powiedzieć wszystkim, co naprawdę się dzieje. <strong>„London Calling”</strong> nie jest zwyczajną piosenką protestu. To apokaliptyczny reportaż, w którym pojawiają się lęk przed katastrofą nuklearną, społeczne napięcia i przeczucie końca znanego porządku. Obrazy bywają gwałtowne, chwilami niemal surrealistyczne. Przypominają „Ziemię jałową” T.S. Eliota, gdzie europejska cywilizacja jawi się jako przestrzeń rozpadu i duchowego wyczerpania. Ale Eliot pisał z perspektywy intelektualisty obserwującego ruinę kultury. Strummer przemawia głosem ulicy. Nie interesuje go akademicka analiza kryzysu. Chce obudzić słuchacza.</p><p style="text-align:justify;">Tom Carson, recenzując album dla „Rolling Stone” w 1980 roku, scharakteryzował jego charakter słowami: <strong>„Merry and tough, passionate and large-spirited”</strong> – „Radosny i twardy, namiętny i wielkoduszny”. To trafne rozpoznanie paradoksu całej płyty. The Clash opowiadają o katastrofie, ale nie tracą energii życia. Po apokaliptycznym otwarciu następuje <strong>„Brand New Cadillac”</strong>, żywiołowa interpretacja rockabilly Vince’a Taylora. Następnie „Jimmy Jazz” przenosi słuchacza do zadymionego baru, w którym Tom Waits mógłby właśnie zamawiać kolejnego drinka. Saksofon, rozkołysany rytm i niemal nonszalancki wokal pokazują, że muzycy nie zamierzają ograniczać się do punkowej ortodoksji. Charles Shaar Murray z „New Musical Express” porównał atmosferę tego utworu do przejęcia przez The Clash ulubionego baru Waitsa. Trudno znaleźć lepszy obraz ich muzycznej przemiany. Punkowcy odkrywają własnych dziadków i dochodzą do wniosku, że historia rocka jest zbyt interesująca, aby ją odrzucać.</p><h2>„Rudie Can't Fail” i „Spanish Bombs”. Kiedy taniec staje się polityką</h2><p style="text-align:justify;">Jednym z największych osiągnięć „London Calling” jest umiejętność opowiadania o poważnych sprawach za pomocą muzyki, która nie zawsze brzmi poważnie.<strong> „Rudie Can't Fail” </strong>wykorzystuje tradycję jamajskiego ska, rozkołysany rytm i niemal karnawałową energię. Ale za pogodną melodią kryje się historia kulturowej tożsamości. Tytułowy rude boy to postać zakorzeniona w jamajskiej kulturze młodzieżowej, która wywarła ogromny wpływ na brytyjską scenę muzyczną. W kraju zmagającym się z napięciami rasowymi takie inspiracje miały znaczenie wykraczające poza estetykę. The Clash konsekwentnie sprzeciwiali się rasizmowi, pokazując, że brytyjska kultura nie jest jednolita. Powstaje ze spotkań, migracji i wzajemnego przenikania tradycji. Właśnie dlatego „Rudie Can't Fail” należy do najbardziej politycznych utworów albumu, choć brzmi jak zaproszenie do tańca.</p><p style="text-align:justify;">Jeszcze ciekawsza jest <strong>„Spanish Bombs”</strong>, jedna z najpiękniejszych kompozycji całego wydawnictwa. Mick Jones proponuje melodię niemal wakacyjną, ale Strummer przywołuje hiszpańską wojnę domową, antyfaszystowski opór i postać Federica Garcíi Lorki, poety zamordowanego w 1936 roku. Z jednej strony otrzymujemy obraz turystycznej Hiszpanii, kraju słonecznych plaż i hoteli. Z drugiej pamięć przemocy, represji i ludzi, którzy zginęli w obronie swoich przekonań. Można odnaleźć tu echo „W hołdzie Katalonii” George’a Orwella, ale również poezji samego Lorki, łączącej piękno andaluzyjskiego krajobrazu z przeczuciem śmierci. Robin Denselow w „The Guardian” szczególnie docenił tę kompozycję, wskazując na umiejętność połączenia historycznej pamięci ze współczesną perspektywą. I rzeczywiście, „Spanish Bombs” pokazuje, że polityczna piosenka nie musi być krzykiem. Może być melodyjna, niemal pogodna, a jednocześnie przywracać historii jej emocjonalny wymiar.</p><h2>„Lost in the Supermarket”. Samotność na półce z promocjami</h2><p style="text-align:justify;">Jeżeli miałbym wskazać kompozycję najbardziej aktualną w XXI wieku, wybrałbym<strong> „Lost in the Supermarket”</strong>. To jeden z najbardziej przejmujących utworów albumu, choć pozbawiony gwałtownej energii „Clampdown” i apokaliptycznego ciężaru tytułowej piosenki. Mick Jones śpiewa o człowieku zagubionym w świecie konsumpcji. Supermarket staje się metaforą społeczeństwa, w którym niemal wszystko można kupić, ale coraz trudniej odnaleźć własną tożsamość. Erich Fromm w książce „Mieć czy być?” analizował napięcie pomiędzy posiadaniem a autentycznym istnieniem. Zygmunt Bauman wiele lat później opisywał społeczeństwo konsumpcyjne, w którym człowiek coraz częściej definiuje siebie poprzez nabywane rzeczy. The Clash opowiadali o podobnym doświadczeniu już w 1979 roku. I nie potrzebowali filozoficznej terminologii. Wystarczyła historia samotności pośród sklepowych półek.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie jest to niemal doskonały poprockowy utwór. Melodyjny refren, subtelna rytmika i melancholijny wokal Jonesa budują atmosferę, której próżno szukać w najbardziej agresywnych nagraniach punkowych. Można wyobrazić sobie bohatera „Obcego” Alberta Camusa przeniesionego do współczesnego centrum handlowego. Otaczają go kolorowe reklamy i ludzie przekonani, że szczęście znajduje się na końcu następnej alejki, a on nadal nie wie, po co właściwie tam przyszedł. To niezwykle trafna metafora świata, który utożsamia wolność z możliwością wyboru kolejnego produktu. The Clash potrafili pisać o wielkich konfliktach politycznych, ale rozumieli również małe, codzienne dramaty. Właśnie dlatego ich muzyka przetrwała.</p><h2>„Clampdown” i „The Guns of Brixton”. Gniew, który ma konkretne adresy</h2><p style="text-align:justify;"><strong>„Clampdown”</strong> należy do najbardziej bezpośrednich politycznych manifestów albumu. Ostry gitarowy riff, zdecydowany rytm i głos Strummera przypominający przemówienie na robotniczym wiecu tworzą kompozycję wyjątkowo energetyczną. Ale tekst nie ogranicza się do protestu przeciwko władzy. To opowieść o mechanizmach podporządkowania, o człowieku pełnym ideałów, który stopniowo zostaje włączony do systemu wcześniej przez siebie krytykowanego. Dostaje pracę, przyjmuje reguły, korzysta z niewielkich przywilejów, aż odkrywa, że sam stał się częścią mechanizmu ucisku. Orwell w „Folwarku zwierzęcym” pokazywał, jak rewolucjoniści potrafią upodobnić się do dawnych ciemiężycieli. Strummer opisuje podobny proces językiem ulicznego rocka. I zmusza do niewygodnych pytań: kiedy rozsądek zamienia się w konformizm? Ile razy rezygnujemy z przekonań w zamian za wygodę? Kiedy konieczność zarabiania na życie zaczyna usprawiedliwiać obojętność wobec krzywdy innych?</p><p style="text-align:justify;"><strong>„The Guns of Brixton” </strong>jest równie mocnym utworem, choć działa zupełnie innymi środkami. Napisany i zaśpiewany przez Paula Simonona, opiera się na hipnotycznym pulsie reggae. Bas prowadzi melodię z niezwykłą pewnością, perkusja pozostawia przestrzeń, a wokal brzmi chłodno, niemal groźnie. To muzyczny odpowiednik nocnej sceny filmowej: mokry asfalt, policyjne samochody, światła odbijające się od sklepowych witryn i człowiek, który wie, że spotkanie z funkcjonariuszami może zakończyć się źle. Brixton, londyńska dzielnica związana z karaibską społecznością, stała się symbolem napięć społecznych i rasowych. Utwór powstał przed zamieszkami z 1981 roku, ale jego atmosfera nieufności wobec policji nabrała w świetle późniejszych wydarzeń szczególnej wymowy. Simonon nie przewidywał przyszłości. Wystarczyło, że uważnie obserwował rzeczywistość.</p><h2>Od „Death or Glory” do „Train in Vain”. Rewolucjoniści też potrzebują miłości</h2><p style="text-align:justify;">Druga część „London Calling” przynosi kolejne stylistyczne niespodzianki. „<strong>Wrong 'Em Boyo”</strong> wykorzystuje historię Stagger Lee, obecną w amerykańskiej tradycji bluesowej, przefiltrowaną przez jamajskie ska. „<strong>Death or Glory”</strong> jest gorzką opowieścią o młodzieńczych ideałach, starzeniu się i nieuchronności kompromisów. <strong>„The Card Cheat”, </strong>z rozbudowaną aranżacją fortepianową, przypomina niemal teatralną balladę o człowieku próbującym oszukać własne przeznaczenie. Można odnaleźć w niej coś z Toma Waitsa, Brechta, a nawet filmowego romantyzmu „Casablanki”. Z kolei krótkie „Koka Kola” bezlitośnie rozprawia się ze światem reklamy, korporacyjnych ambicji i kariery zawodowej podporządkowanej bezwzględnemu sukcesowi. Strummer potrafi być tutaj równie zjadliwy jak autorzy najlepszych politycznych karykatur.</p><p>A potem przychodzi<strong> „Train in Vain”</strong>, jeden z najbardziej przewrotnych finałów w historii rocka. Po kilkunastu piosenkach o wojnie, polityce, przemocy, konsumpcjonizmie i społecznej niesprawiedliwości The Clash kończą album historią osobistego rozczarowania. Nie ma wielkich ideologicznych deklaracji. Nie ma wezwania do rewolucji. Jest człowiek, który czuje się opuszczony. Mick Jones śpiewa z emocjonalną bezpośredniością, a niemal popowa melodia natychmiast zapada w pamięć. To piękne przypomnienie, że człowiek nie jest wyłącznie istotą polityczną. Może sprzeciwiać się rasizmowi, protestować przeciwko wojnie i walczyć o prawa pracownicze, a jednocześnie potrzebować najprostszej rzeczy na świecie: bliskości drugiego człowieka. Po całym hałasie zostaje pragnienie, żeby ktoś przy nas pozostał. I właśnie dlatego „London Calling” jest znacznie bardziej ludzkim albumem niż wiele innych manifestów kontrkultury.</p><h2>Co dostrzegli krytycy? Między zachwytem a zarzutem nadmiaru</h2><p style="text-align:justify;">„London Calling” należy dziś do kanonu rocka, lecz w chwili premiery nie wszyscy recenzenci oceniali go jednakowo. Tom Carson z „Rolling Stone” zachwycał się połączeniem politycznej pasji, instrumentalnej energii i niezwykłej różnorodności. Greil Marcus określił album słowami <strong>„Rough. Funny. Expansive”</strong> – „Surowy. Zabawny. Rozległy”. Stephen Thomas Erlewine z AllMusic uznał go za olśniewającą deklarację artystycznych zamiarów zespołu, doceniając szczególnie wyjście poza punkową ortodoksję. Robin Denselow z „The Guardian” dostrzegał natomiast również słabości, określając wydawnictwo jako <strong>„a low-priced uneven double album”</strong>, czyli „niedrogi, nierówny album dwupłytowy”. Wyróżniał jednak „Spanish Bombs”, „Lost in the Supermarket” i „Death or Glory”. Te różnice są interesujące, ponieważ pokazują, że wielkość dzieła nie zawsze oznacza jego całkowitą doskonałość.</p><p style="text-align:justify;">Sam podzielam część zastrzeżeń Denselowa. „Lover's Rock” nie dorównuje emocjonalnej intensywności „Lost in the Supermarket”, „Four Horsemen” pozostaje raczej przeciętnym fragmentem płyty, a „Revolution Rock” może nużyć rozciągniętą formą. Gdyby usunąć kilka słabszych kompozycji, otrzymalibyśmy album bardziej zwarty. Ale czy naprawdę lepszy? Nie jestem przekonany. Podobnie jak „The White Album” Beatlesów czy „Exile on Main St.” Rolling Stonesów, „London Calling” jest wielki nie dlatego, że każda piosenka stanowi arcydzieło. Jego siła wynika z całości. To muzyczny obraz wielkiego miasta, w którym za jednym rogiem znajduje się klub jazzowy, za drugim karaibski bar, dalej uliczna demonstracja, a jeszcze dalej samotny człowiek zagubiony w supermarkecie. Taki świat nie może być idealnie uporządkowany. I właśnie dlatego tak bardzo przypomina rzeczywistość.</p><p style="text-align:justify;">Nie sposób również pominąć roli producenta Guya Stevensa. Jego niekonwencjonalne metody pracy miały wydobywać z muzyków spontaniczność i energię, a nie doprowadzać każde nagranie do laboratoryjnej perfekcji. Dzięki współpracy z inżynierem dźwięku Billem Price'em udało się połączyć żywiołowość z przejrzystością. „London Calling” przypomina pod tym względem najlepsze nagrania Rolling Stonesów: nie wszystko jest idealnie wygładzone, ale całość oddycha, pulsuje i zachowuje naturalną siłę. Robert A. Hull w „The Washington Post” porównywał album właśnie z „Exile on Main St.” oraz eksperymentalnym „Trout Mask Replica” Captain Beefhearta. Nie chodziło o stylistyczną identyczność, lecz o odwagę artystów podejmujących ryzyko na niemal każdym kroku.</p><h2>Zamiast zakończenia. Rewolucja nie zawsze potrzebuje barykad</h2><p style="text-align:justify;">Joe Strummer nie należał do wielkich wokalistów w tradycyjnym znaczeniu. Nie miał techniki Freddiego Mercury'ego ani skali Roberta Planta. Ale posiadał coś, czego nie można nauczyć się na żadnym kursie śpiewu: wiarygodność. Kiedy śpiewał o bezrobociu, przemocy czy społecznej niesprawiedliwości, nie brzmiał jak artysta odczytujący tekst przygotowany przez specjalistów od politycznego marketingu. Przypominał człowieka, który naprawdę przejmuje się światem. W literaturze podobną moralną wrażliwość odnajdujemy u Johna Steinbecka, zwłaszcza w „Gronach gniewu”, gdzie losy rodziny Joadów stają się opowieścią o godności ludzi pozbawianych ekonomicznego bezpieczeństwa. Strummer był spadkobiercą podobnej tradycji – nie w sensie literackiej doskonałości, lecz przekonania, że historia społeczeństwa jest przede wszystkim historią konkretnych ludzi.</p><p style="text-align:justify;">W 1977 roku The Clash chcieli zmieniać świat za pomocą gitarowego hałasu. Dwa lata później zrozumieli, że sam hałas nie wystarczy. Trzeba jeszcze mieć coś do powiedzenia i znaleźć język, który pozwoli dotrzeć do ludzi żyjących po różnych stronach społecznych i kulturowych granic. „London Calling” jest próbą odnalezienia właśnie takiego języka. Nie proponuje jednej ideologicznej recepty na wszystkie problemy. Nie przedstawia rzeczywistości w czarno-białych barwach. Nie udaje, że każda rewolucja kończy się zwycięstwem. To kronika ludzkich nadziei, lęków i sprzeczności. W pewnym sensie przypomina wielką powieść społeczną, jaką mógłby napisać Steinbeck, gdyby wychował się w robotniczym Londynie i zamiast maszyny do pisania wybrał gitarę elektryczną.</p><p style="text-align:justify;">Być może najważniejsza pozostaje właśnie ostatnia scena tej muzycznej opowieści. Po wszystkich politycznych manifestach, po gniewie i ostrzeżeniach przed katastrofą zostaje człowiek proszący o miłość. I może to jest najważniejsza odpowiedź, jaką The Clash mogli dać światu. Bo rewolucja, która zapomina o pojedynczym człowieku, bardzo szybko zaczyna przypominać system, przeciwko któremu występowała. „London Calling” pozostaje albumem o świecie stojącym na krawędzi, ale przede wszystkim opowiada o ludziach, którzy mimo wszystko nie zamierzają przestać żyć, kochać, tańczyć i walczyć o własną godność.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Kiedy z głośników rozlega się charakterystyczny gitarowy alarm otwierający płytę, nie mam wrażenia, że słucham historycznego dokumentu z 1979 roku. Mam wrażenie, że ktoś właśnie nadaje pilny komunikat. Adresowany również do nas.</strong>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Within Temptation – „Hydra”. Bestia o wielu głowach, czyli jak symfoniczny metal nauczył się mówić różnymi językami]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57209,within-temptation-hydra-bestia-o-wielu-glowach-czyli-jak-symfoniczny-metal-nauczyl-sie-mowic-roznymi-jezykami</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57209,within-temptation-hydra-bestia-o-wielu-glowach-czyli-jak-symfoniczny-metal-nauczyl-sie-mowic-roznymi-jezykami</guid>
            <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 22:09:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-within-temptation-hydra-bestia-o-wielu-glowach-czyli-jak-symfoniczny-metal-nauczyl-sie-mowic-r-1792787030.png</url>
                        <title>Within Temptation – „Hydra”. Bestia o wielu głowach, czyli jak symfoniczny metal nauczył się mówić różnymi językami</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57209,within-temptation-hydra-bestia-o-wielu-glowach-czyli-jak-symfoniczny-metal-nauczyl-sie-mowic-roznymi-jezykami</link>
                    </image><description>„Hydra” Within Temptation to album, na którym symfoniczny metal zyskuje wiele twarzy: od monumentalnych hymnów po odważne eksperymenty z gośćmi i stylami. Holenderski zespół pokazuje tu zarówno potęgę, jak i melodie, choć nie każda muzyczna głowa tej bestii brzmi równie przekonująco.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <div style="background-color: #fbfbfe; border-left: 5px solid #6b21a8; padding: 20px; margin: 20px 0; border-radius: 0 6px 6px 0; font-family: Arial, sans-serif;">    <h4 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.2em; color: #6b21a8; font-weight: bold; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;">Nasz artykuł w skrócie</h4>    <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; color: #333333; line-height: 1.6; font-size: 1em;">        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Wielowymiarowy eksperyment stylistyczny</strong> – album „Hydra” (2014) to odważne wydawnictwo, na którym holenderski zespół Within Temptation z powodzeniem łączy metal symfoniczny, gotyk, rock alternatywny, metalcore, a nawet elementy hip-hopu.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Głośne duety z polskim akcentem</strong> – na płycie usłyszymy plejadę gwiazd: Tarję Turunen, Howarda Jonesa, Xzibita oraz Dave'a Pirnera. Co niezwykle istotne dla rodzimych słuchaczy, w polskiej wersji utworu „Whole World Is Watching” gościnnie zaśpiewał Piotr Rogucki.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Sharon den Adel w najwyższej formie</strong> – wokalistka grupy po raz kolejny udowadnia klasę. Jej unikalny i potężny głos pozostaje absolutnie największym atutem formacji, bezbłędnie spajając ze sobą odważne, gatunkowe eksperymenty.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Najjaśniejsze punkty na trackliście</strong> – do miana największych muzycznych perełek tego zróżnicowanego krążka bez wątpienia zaliczają się kompozycje: „Paradise (What About Us?)”, „Silver Moonlight”, „Dog Days” oraz intrygujące „Edge of the World”.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Podzielone opinie recenzentów</strong> – wydawnictwo mocno spolaryzowało branżę. Magazyny takie jak „Metal Hammer” czy „Record Collector” doceniły album, jednak część krytyków zarzuciła zespołowi zbyt mocne pójście w stronę komercjalizacji.</li>        <li style="margin-bottom: 0;"><strong>Nasza ocena: 8/10</strong> – Bardzo dobra, solidna pozycja. Muzyczna różnorodność i wielogłosowość „Hydry” stanowią w tym samym stopniu jej największą zaletę, jak i główną słabość, rozmywającą momentami spójną tożsamość artystyczną zespołu.</li>    </ul></div><figure class="image image-style-align-left image_resized" style="width:21.28%;"><img style="aspect-ratio:750/750;" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/ScmDJOYKJwWZb7VNcsy4Kvh3DSb12vylBRs0OO3Sj4MAVhxz4C2ixaRS15p6huVgJDz_o-aqOgwVojL7HZuSyvYb7qN4xvbZeM8AacqQ8hwHE0s-gMLA7iB7UfovTWfXTo78qLvps04oz_Anh0CUksvvFXnPTPsimdZ4lBV2NU8?purpose=inline" alt="Within Temptation - Hydra (Black Vinyl) – Within Temptation Music Store" width="750" height="750"></figure><p style="text-align:justify;">W mitologii greckiej Hydra była potworem, którego nie sposób było pokonać zwyczajnym mieczem. Gdy Herakles odcinał jedną z jej głów, w jej miejscu wyrastały następne. Holenderski <strong>Within Temptation </strong>postanowił uczynić z tego stworzenia patrona swojego szóstego albumu. I trudno o trafniejszy symbol. Na <strong>„Hydra” </strong>zespół pokazuje bowiem kilka różnych twarzy: raz jest monumentalną, symfoniczną machiną, za chwilę ciężką metalową formacją, następnie flirtuje z hip-hopem, a w finale proponuje niemal klasyczną rockową balladę. Jednych słuchaczy zachwyci ta odwaga. Inni zobaczą w niej artystyczne rozproszenie. Jedno jednak pozostaje bezsporne: <strong>Sharon den Adel </strong>śpiewa tutaj tak, jakby powierzono jej zadanie oswojenia wszystkich potworów zamieszkujących ludzką duszę. I choć nie każda głowa Hydry okazuje się równie piękna, cała bestia jest fascynująca.</p><h3><strong>Kiedy gotycki mrok zaczął ustępować światłom wielkich stadionów</strong></h3><p style="text-align:justify;">W historii rocka istnieje wiele zespołów, które musiały odpowiedzieć sobie na jedno zasadnicze pytanie: czy pozostać wiernym muzyce, dzięki której zdobyły pierwszych fanów, czy rozpocząć poszukiwanie szerszej publiczności? To konflikt niemal tak stary jak sam rock and roll. Metallica stanęła przed nim podczas nagrywania „Black Album”. Paradise Lost przeszli przez podobne doświadczenie, gdy od doommetalowej surowości zaczęli zmierzać ku gotyckiej melancholii i elektronicznym eksperymentom. Genesis po odejściu Petera Gabriela stopniowo zamienili rozbudowane progresywne opowieści na perfekcyjnie skonstruowane piosenki. Within Temptation przez lata podążali podobną drogą.</p><p style="text-align:justify;">Założona w 1996 roku holenderska grupa rozpoczynała od muzyki głęboko zakorzenionej w gotyckim i doom metalu. Debiutancki <strong>„Enter”</strong> z 1997 roku był albumem mrocznym, ciężkim, chwilami wręcz przytłaczającym. Sharon den Adel śpiewała wówczas niczym postać wyłaniająca się z mgły nad średniowiecznym cmentarzem, a growling Roberta Westerholta dodawał kompozycjom demonicznego charakteru</p><p style="text-align:justify;">Potem przyszła <strong>„Mother Earth”</strong>. Zespół odkrył symfoniczny rozmach, celtyckie inspiracje i niemal baśniową atmosferę. <strong>„The Silent Force”</strong> z 2004 roku wprowadził jeszcze więcej monumentalności, chórów i melodii zdolnych wypełnić największe sale koncertowe. <strong>„The Heart of Everything” </strong>z 2007 roku rozwinął tę formułę, łącząc metalową energię z niemal filmowym rozmachem. Wreszcie <strong>„The Unforgiving” </strong>z 2011 roku przyniósł fascynację komiksem, rockiem lat osiemdziesiątych i znacznie prostszą, przebojową konstrukcją utworów. Każdy kolejny album oddalał Within Temptation od pierwotnego gotyckiego mroku.</p><p style="text-align:justify;">I każdy wywoływał dyskusję. Czy to jeszcze metal? Czy raczej rock z orkiestrowymi dekoracjami? Czy zespół dojrzewa, czy stopniowo rezygnuje z własnej tożsamości?</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Hydra”</strong>, wydana w Europie 31 stycznia 2014 roku, miała być odpowiedzią na te pytania. Szósty album studyjny grupy zawiera dziesięć podstawowych kompozycji, a wśród zaproszonych gości znaleźli się Tarja Turunen, Howard Jones, Xzibit oraz Dave Pirner. Zespół nie próbował już przekonywać słuchaczy, że każda jego kompozycja musi należeć do jednego muzycznego świata. Postanowił udowodnić coś zupełnie innego. Że rozmaite światy mogą spotkać się na jednej płycie. Tylko czy takie spotkanie zawsze kończy się artystycznym sukcesem?</p><h3><strong>Hydra, Herakles i problem własnej tożsamości</strong></h3><p style="text-align:justify;">Wybór tytułu nie był przypadkowy. Robert Westerholt tłumaczył, że mityczna Hydra doskonale symbolizuje wielość muzycznych oblicz zespołu. W oficjalnych materiałach promocyjnych mówił: <i>„Hydra to idealny tytuł naszego nowego albumu”. </i>Muzyk wyjaśniał następnie, że podobnie jak mitologiczny potwór płyta reprezentuje wiele różnych stron twórczości Within Temptation.</p><p style="text-align:justify;">Warto jednak przypomnieć sobie mit nieco dokładniej. Hydra lernejska była potomkiem Tyfona i Echidny, stworzeniem zamieszkującym bagna w pobliżu Lerny. Jej oddech był zabójczy, a odcinanie głów nie przynosiło zwycięstwa, ponieważ w miejscu jednej wyrastały kolejne. Dopiero Herakles, wspomagany przez Jolaosa, zdołał pokonać bestię, wypalając miejsca po odciętych głowach. Jest w tym micie coś, co wyjątkowo dobrze pasuje do historii zespołów rockowych.</p><p style="text-align:justify;">Im bardziej artysta próbuje ostatecznie określić własny styl, tym więcej nowych możliwości zaczyna przed nim wyrastać. Muzyczna tożsamość nigdy nie jest przecież całkowicie zamknięta. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy liczba nowych pomysłów staje się większa niż zdolność ich uporządkowania. I właśnie pomiędzy bogactwem a chaosem porusza się „Hydra”.</p><p style="text-align:justify;">Z jednej strony znajdziemy tutaj znakomite melodie, potężne gitary, symfoniczne aranżacje i jeden z najlepszych występów wokalnych Sharon den Adel. Z drugiej pojawiają się rozwiązania, które nie zawsze wynikają z wewnętrznej logiki muzyki. Momentami odnoszę wrażenie, że Within Temptation bardziej chcieli pokazać, ile różnych rzeczy potrafią zrobić, niż zastanowić się, które z nich rzeczywiście powinny znaleźć się na albumie.To jednak zarzut, który można postawić wielu ambitnym twórcom. Czasami nadmiar talentu bywa równie niebezpieczny jak jego niedostatek.</p><h3><strong>„Let Us Burn”. Kiedy ogień staje się obietnicą oczyszczenia</strong></h3><p style="text-align:justify;">Album rozpoczyna <strong>„Let Us Burn”.</strong> I już pierwsze minuty pokazują, że Within Temptation nie zamierzają przepraszać za własną monumentalność. Potężne instrumenty klawiszowe, ciężkie gitarowe riffy, orkiestrowe tło i niemal natychmiast rozpoznawalny głos Sharon den Adel tworzą kompozycję zaprojektowaną do wykonywania przed tysiącami słuchaczy. To nie jest muzyka do małego klubu. To dźwiękowa architektura wielkiej hali koncertowej.</p><p style="text-align:justify;">Sharon śpiewa z niezwykłą pewnością siebie. Jej głos jest czysty, mocny, a jednocześnie zachowuje charakterystyczną delikatność. Nie próbuje konkurować z gitarami brutalną siłą. Unosi się ponad nimi. Przypomina to nieco sposób, w jaki Kate Bush potrafiła dominować nad rozbudowanymi aranżacjami, nie rezygnując z własnej wokalnej osobowości. Oczywiście stylistycznie obie artystki dzieli ogromna odległość. Łączy je jednak zdolność nadawania muzyce niemal teatralnego wymiaru.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„Let Us Burn”</strong> można odczytywać jako manifest emocjonalnego oczyszczenia. Ogień nie jest tutaj jedynie symbolem zniszczenia. Staje się również możliwością rozpoczęcia wszystkiego od nowa. Takie obrazy pojawiają się od stuleci w literaturze europejskiej. Od oczyszczającego ognia Dantego po romantyczne wizje przemiany, w których człowiek musi symbolicznie spłonąć, aby narodzić się ponownie&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie jednak Within Temptation nie komplikują tej idei. Proponują bardzo czytelny, niemal hymniczny utwór. Refren jest wielki. Gitary są ciężkie. Dramaturgia rozwija się dokładnie tak, jak można oczekiwać. I tu pojawia się pierwsza uwaga krytyczna. „Let Us Burn” jest świetnie wykonane, ale niezbyt zaskakujące. Zespół nie odkrywa nowego języka. Raczej doprowadza do perfekcji formułę, którą rozwijał od wielu lat.</p><p style="text-align:justify;">To trochę tak, jakby oglądać nowy film Ridleya Scotta i od pierwszych minut rozpoznawać charakterystyczną monumentalność jego obrazów. Wciąż można być zachwyconym. Ale trudno mówić o artystycznej rewolucji.</p><h3><strong>„Dangerous”. Howard Jones otwiera drzwi do metalcore'u</strong></h3><p style="text-align:justify;">Druga kompozycja przynosi jeden z najbardziej interesujących eksperymentów albumu. <strong>„Dangerous”</strong> powstało z udziałem Howarda Jonesa, znanego między innymi z <strong>Killswitch Engage</strong>. To zestawienie mogło wydawać się ryzykowne. Sharon den Adel reprezentuje bowiem zupełnie inną filozofię śpiewania niż Jones. Jej wokal jest elegancki, melodyjny, niemal eteryczny. Jones potrafi natomiast łączyć potężną, metalcore'ową ekspresję z bardzo emocjonalnym czystym śpiewem.</p><p style="text-align:justify;">W „Dangerous” oba światy spotykają się zaskakująco naturalnie. Cięższy riff nadaje kompozycji energię, a dynamiczna sekcja rytmiczna niemal nie pozwala słuchaczowi złapać oddechu. Refren jest przy tym jednym z najbardziej przebojowych momentów całej płyty. Mam wrażenie, że gdyby „Dangerous” nagrali Evanescence z gościnnym udziałem wokalisty metalcore'owego zespołu, otrzymalibyśmy utwór o podobnym dramatycznym potencjale.</p><p style="text-align:justify;">Ale Within Temptation mają własny sposób budowania napięcia. Nie chodzi wyłącznie o kontrast kobiecego i męskiego głosu. Chodzi o zestawienie dwóch odmiennych rodzajów siły. Sharon brzmi jak ktoś, kto próbuje zachować kontrolę nad sytuacją. Jones wnosi nerwowość, niepokój i potrzebę natychmiastowego działania. To muzyczny dialog pomiędzy rozsądkiem a instynktem. Pomiędzy Apollinem a Dionizosem, gdyby posłużyć się filozoficznym przeciwstawieniem Nietzschego.</p><p style="text-align:justify;">Szczególnie interesujące jest to, że utwór nie rezygnuje z radiowej komunikatywności. Mimo mocniejszego brzmienia pozostaje przebojem. I właśnie tutaj widać jedną z największych umiejętności Within Temptation. Potrafią opakować ciężką muzykę w melodie, które natychmiast zapadają w pamięć. Nie jest to łatwe. I nie zawsze spotyka się z uznaniem ortodoksyjnych fanów metalu. Ale muzyka nie powinna być egzaminem z gatunkowej czystości. Powinna przede wszystkim działać na słuchacza. <strong>„Dangerous”</strong> działa znakomicie.</p><h3><strong>„And We Run”. Kiedy raper wchodzi do gotyckiej katedry</strong></h3><p style="text-align:justify;">To najbardziej kontrowersyjna kompozycja albumu. I zarazem jedna z najciekawszych. Gościnny udział amerykańskiego rapera<strong> Xzibita</strong> wywołał wśród słuchaczy niemałe poruszenie. W końcu czego można oczekiwać po spotkaniu symfonicznego metalu z hip-hopem? W najgorszym przypadku otrzymujemy nieudany eksperyment, w którym dwa odmienne światy próbują za wszelką cenę udawać, że doskonale do siebie pasują. W najlepszym — powstaje coś nowego.</p><p style="text-align:justify;"><strong>„And We Run”</strong> znajduje się pomiędzy tymi skrajnościami. Utwór rozpoczyna się w sposób typowy dla późniejszego Within Temptation. Mamy melodyjne instrumenty klawiszowe, gitarową energię i charakterystyczny wokal Sharon. Potem pojawia się Xzibit. I nagle muzyka zmienia perspektywę. Rap wprowadza rytmiczną bezpośredniość, która kontrastuje z rozległymi, melodyjnymi frazami den Adel. Przypomina to sytuację, w której do gotyckiej katedry wchodzi człowiek ubrany w sportową bluzę i zaczyna opowiadać własną historię. Wszyscy obecni spoglądają na niego z zaskoczeniem. Ale po chwili okazuje się, że jego opowieść również zasługuje na wysłuchanie.</p><p style="text-align:justify;">Nie jest to oczywiście pierwsze spotkanie metalu i hip-hopu. Public Enemy współpracowali z Anthrax. Run-D.M.C. z Aerosmith. Linkin Park uczynili połączenie rapu i gitarowego rocka jednym z fundamentów swojej popularności. Ale Within Temptation działają w zupełnie innym estetycznym świecie. Ich muzyka opiera się na symfonicznej monumentalności, a nie na nu-metalowym rytmicznym ciężarze.</p><p style="text-align:justify;">Dlatego eksperyment z Xzibitem jest bardziej ryzykowny. Czy udany? Częściowo. Rap wnosi energię i nieoczekiwany kontrast. Jednocześnie trudno oprzeć się wrażeniu, że kompozycja mogłaby funkcjonować równie dobrze bez tego fragmentu. Gość nie zawsze staje się integralną częścią muzycznej narracji. Czasami przypomina element dodany po to, aby udowodnić otwartość zespołu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">I właśnie tutaj zaczynam dostrzegać największy problem „Hydry”. Różnorodność nie zawsze oznacza spójność. Mimo to nie odrzucam „And We Run”. Przeciwnie. Wolę artystów, którzy czasami podejmują nieudane ryzyko, niż takich, którzy przez całe życie powtarzają bezpieczne formuły. A „And We Run” przynajmniej nie pozwala pozostać obojętnym.</p><h3><strong>„Paradise (What About Us?)”. Dwie królowe, jedno królestwo</strong></h3><p>&nbsp;<img src="https://images.openai.com/static-rsc-4/NucWbH68dBQtQxy9TL9kSvP_gwAy-5XXGvO0p8oXcVJKVs2WOpKedRyqIS5oWuU4UzsccFDU47XOEUGGewXDFgtQk84GghD_nwJPimYU__zwG0CFYXCFJIWKk2xfZtcsrPZgfOP0I58V35V7xBQ7y5bM61mKnUZxAmqjPXWcf_M?purpose=inline" alt="Within Temptation and Tarja's Paradise (What About Us): the story behind the song | Louder" width="1280" height="720"></p><p style="text-align:justify;">Jeżeli na „Hydra” istnieje utwór, który można bez większego wahania nazwać wydarzeniem, jest nim<strong> „Paradise (What About Us?)”</strong>. Spotkanie <strong>Sharon den Adel i Tarji Turunen</strong> ma niemal symboliczne znaczenie dla historii symfonicznego metalu. Przez lata obie wokalistki należały do najbardziej rozpoznawalnych postaci gatunku. Tarja, związana wcześniej z Nightwish, reprezentowała jego bardziej operowe, majestatyczne oblicze. Sharon rozwijała własny styl, oparty na połączeniu delikatności, melodyjności i rockowej ekspresji. Ich wspólny utwór jest zatem czymś więcej niż marketingowym pomysłem.</p><p style="text-align:justify;">Przypomina spotkanie dwóch wybitnych aktorek, które przez lata występowały na różnych scenach, a teraz otrzymały role w tym samym dramacie. I co najważniejsze — nie próbują się wzajemnie zagłuszać. Tarja wnosi wokalny majestat. Sharon odpowiada miękkością, emocjonalnym ciepłem i doskonałym wyczuciem melodii. Ich głosy kontrastują, ale zarazem znakomicie się uzupełniają.</p><p style="text-align:justify;">Słuchając „Paradise”, myślę o symfonicznych rockowych widowiskach Jima Steinmana. O monumentalności „Total Eclipse of the Heart” Bonnie Tyler, ale także o teatralnej estetyce „Bat Out of Hell” Meat Loafa. W obu przypadkach emocje zostają powiększone do rozmiarów niemal mitologicznych. Nie ma tutaj miejsca na subtelne półsłówka. Każde uczucie musi zabrzmieć tak, jakby rozstrzygało się właśnie przeznaczenie całego świata. Podobnie jest u Within Temptation.</p><p style="text-align:justify;">Orkiestracje, ciężkie gitary i dramatyczny refren tworzą przestrzeń, w której obie wokalistki mogą zaprezentować pełnię swoich możliwości. A jednak utwór nie jest tylko popisem wokalnym. Jego temat dotyczy utraconego raju, niespełnionych obietnic i ludzkiego rozczarowania światem. Tytułowe pytanie o raj można rozumieć jako oskarżenie skierowane przeciwko rzeczywistości, która tak daleko odeszła od naszych oczekiwań. Czy współczesny świat jest jeszcze miejscem, w którym można odnaleźć harmonię? Czy idea lepszego jutra nie stała się jedynie kolejną piękną deklaracją?</p><p style="text-align:justify;">To pytania przypominające niektóre rozważania obecne w „Raju utraconym” Johna Miltona, choć oczywiście Within Temptation nie podejmują tak rozbudowanego filozoficznego przedsięwzięcia. Wykorzystują raczej uniwersalną symbolikę utraconej niewinności. „Paradise” jest moim zdaniem jednym z najlepszych utworów w całej późniejszej dyskografii zespołu. Ma znakomity refren. Doskonałą dramaturgię. Prawdziwą siłę emocjonalną. I coś jeszcze.</p><p style="text-align:justify;">Nie sprawia wrażenia kompozycji stworzonej tylko po to, żeby dwóch znanych wykonawców mogło pojawić się obok siebie na okładce singla. Tutaj spotkanie rzeczywiście ma muzyczny sens. Nieprzypadkowo również późniejsze, bardziej krytyczne podsumowania dyskografii Within Temptation wyróżniały właśnie „Paradise” jako jeden z najważniejszych utworów albumu.</p><h3><strong>„Edge of the World”. Kiedy metalowa katedra zamienia się w pusty krajobraz</strong></h3><p style="text-align:justify;">Po serii bardzo dynamicznych, monumentalnych kompozycji <strong>„Edge of the World”</strong> przynosi zmianę perspektywy. To jeden z najbardziej interesujących momentów albumu. Początek jest spokojniejszy, niemal ambientowy. Sharon śpiewa z niezwykłą delikatnością, a instrumenty klawiszowe tworzą atmosferę samotności. Można odnieść wrażenie, że nagle opuściliśmy wielką koncertową arenę i znaleźliśmy się na brzegu morza, gdzie poza szumem fal nie słychać niczego. Właśnie takie fragmenty przypominają mi, dlaczego przed laty Within Temptation potrafili tak skutecznie przyciągać słuchaczy niekoniecznie zainteresowanych ciężkim metalem.</p><p style="text-align:justify;">Ich muzyka posiadała bowiem coś z baśniowej melancholii. Nie była wyłącznie demonstracją siły. Potrafiła również opowiadać o kruchości. W „Edge of the World” można odnaleźć skojarzenia z twórczością Enyi i Loreeny McKennitt, ale także z bardziej nastrojowymi fragmentami dorobku Kate Bush. Nie chodzi oczywiście o identyczną estetykę. Raczej o sposób budowania przestrzeni przy pomocy głosu i subtelnego akompaniamentu.</p><p style="text-align:justify;">Potem jednak kompozycja stopniowo nabiera rozmachu. Wchodzą mocniejsze instrumenty. Pojawia się napięcie. Muzyka zaczyna przypominać fale uderzające o skalisty brzeg. To bardzo dobrze zaprojektowany proces. Nie ma tutaj gwałtownego przejścia od ciszy do hałasu. Wszystko narasta stopniowo.</p><p style="text-align:justify;">Adam Brennan z Metal Hammer zwracał uwagę właśnie na ambientowo-gotycki początek utworu i jego celtyckie odcienie, które prowadzą ku coraz bardziej dramatycznej kulminacji Podzielam tę opinię. „Edge of the World” pokazuje, że Within Temptation są najciekawsi nie wtedy, kiedy grają najgłośniej, lecz wtedy, kiedy potrafią kontrolować napięcie.</p><h3><strong>„Silver Moonlight”. Stara bestia przypomina o swoim istnieniu</strong></h3><p style="text-align:justify;">To jeden z najważniejszych utworów na „Hydra”. I jednocześnie kompozycja, która powinna szczególnie zainteresować wielbicieli wczesnego Within Temptation. W <strong>„Silver Moonlight”</strong> zespół wraca do cięższego, bardziej gotyckiego brzmienia. Pojawiają się mocniejsze riffy, mroczniejsza atmosfera i growling Roberta Westerholta. Ten ostatni element ma znaczenie niemal historyczne.</p><p style="text-align:justify;">Charakterystyczny, niski, agresywny wokal przypomina czasy debiutanckiego „Enter”, kiedy Within Temptation znacznie silniej związani byli z doommetalową tradycją. W 2014 roku był to rodzaj spotkania z własną przeszłością. Nie nostalgicznego powrotu. Raczej konfrontacji. Bo „Silver Moonlight” nie brzmi jak utwór wyjęty z 1997 roku.</p><p style="text-align:justify;">Ma nowoczesną produkcję, znacznie bardziej chwytliwy refren i charakterystyczny dla późniejszego Within Temptation symfoniczny rozmach. To przeszłość przefiltrowana przez doświadczenie kolejnych kilkunastu lat. Szczególnie podoba mi się kontrast pomiędzy delikatnym głosem Sharon a agresywniejszymi partiami wokalnymi Westerholta. Przypomina to gotycką tradycję zestawiania piękna i grozy. Zabieg obecny w literaturze od czasów romantyzmu.</p><p style="text-align:justify;">Adam Brennan w Metal Hammer uznał „Silver Moonlight” za jedną z najbardziej kompletnych kompozycji zespołu, szczególnie doceniając prosty motyw gitarowy, operowe tło i mocny refren. Moim zdaniem nie jest to przesada. Gdybym miał wskazać jeden utwór najlepiej reprezentujący ideę „Hydry”, wybrałbym właśnie „Silver Moonlight”. Jest w nim bowiem zarówno przeszłość, jak i przyszłość Within Temptation.</p><h3><strong>„Covered by Roses”. Piękno, które rośnie na ruinach</strong></h3><p style="text-align:justify;">„<strong>Covered by Roses”</strong> przynosi kompozycję bardziej bezpośrednią i melodyjną. To klasyczny Within Temptation z okresu największej popularności. Rozbudowany refren, mocna sekcja rytmiczna, orkiestracje i wokal, który prowadzi słuchacza przez kolejne emocjonalne kulminacje. Ale pod efektowną powierzchnią kryje się ciekawsza symbolika. Róże należą do najbardziej wieloznacznych obrazów w kulturze europejskiej. Mogą oznaczać miłość. Piękno. Namiętność. Ale także przemijanie i śmierć. W poezji romantycznej kwiat często staje się symbolem czegoś, co właśnie dlatego jest tak piękne, że nie może istnieć wiecznie.</p><p style="text-align:justify;">Within Temptation wykorzystują podobną estetykę. <strong>„Covered by Roses</strong>” można odczytywać jako opowieść o pamięci, stracie i emocjach, które próbujemy zachować, mimo że rzeczywistość nieustannie je zmienia. Muzycznie jest to jeden z najbardziej radiowych fragmentów albumu. Refren wchodzi niemal natychmiast do pamięci. I właśnie tutaj odczuwam pewien niedosyt. Zespół dysponuje przecież ogromnym potencjałem instrumentalnym. Potrafi budować złożone struktury. Ale w „Covered by Roses” wybiera bardzo bezpieczną drogę.</p><p style="text-align:justify;">Piosenka jest znakomicie wykonana, lecz trudno mówić o szczególnie odważnym eksperymencie. Przypomina pięknie zaprojektowany ogród. Wszystko znajduje się na swoim miejscu. Każdy kwiat ma odpowiedni kolor. Żadna gałąź nie wyrasta poza wyznaczoną przestrzeń. Czasami jednak najbardziej fascynujące ogrody są właśnie tymi, w których natura wymyka się spod kontroli.</p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1292/860;" src="https://images.openai.com/static-rsc-4/XKsg5mj1UEWTkfZMTnTL0SSGbtyy9njNKJeCVmgL7_zJgT8edLEMj-VmBnK6ZQrXqUJjhOvyc_H-Y0S-zqGi46vyfI--h3wl3h_dMYv7njSmN1pBUGJ5oavVUFv6JpVcisB6r6mi7_f9lL-wlFZtKiwsf7wZnLPIDSxmooNwOz2kzZ5p5uMgcow8enNP7sLH?purpose=inline" alt="Within Temptation Performs At The Club Nokia" width="1292" height="860"></figure><h3><strong>„Dog Days”. Gdy cień zaczyna mówić</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Dog Days”</strong> należy do moich ulubionych kompozycji na albumie.' Ma w sobie coś bardziej niepokojącego niż większość pozostałych utworów. Początek tworzy atmosferę napięcia. Instrumenty klawiszowe wprowadzają niemal filmowy niepokój, a rytm stopniowo nabiera ciężaru. Sharon śpiewa z większą stanowczością. Nie jest już wyłącznie eteryczną przewodniczką po symfonicznych krajobrazach. Staje się narratorką opowieści o emocjonalnym konflikcie.</p><p style="text-align:justify;">Największą zaletą „Dog Days” jest dramaturgia. Utwór nie odsłania wszystkich kart od pierwszych sekund. Stopniowo rozwija napięcie. Zmienia proporcje pomiędzy melodią a ciężarem instrumentalnym. Pozwala gitarom zabrać głos w odpowiednim momencie. Można tutaj odnaleźć coś z muzyki Evanescence, szczególnie z okresu „The Open Door”.</p><p style="text-align:justify;">Ale Within Temptation pozostają bardziej symfoniczni i mniej skupieni na osobistym, niemal konfesyjnym charakterze tekstów. „Dog Days” brzmi jak muzyka do filmu psychologicznego, w którym bohaterka stopniowo odkrywa prawdę o człowieku, któremu dotąd ufała. Nie potrzeba dosłownego scenariusza. Wystarczy odpowiednia atmosfera. To jeden z momentów, gdy kompozytorzy rzeczywiście wykorzystują pełne możliwości zespołu. Nie tylko zdolność pisania wielkich refrenów. Również umiejętność budowania mroku.</p><h3><strong>„Tell Me Why”. Sześć minut pytań, na które nie ma łatwych odpowiedzi</strong></h3><p style="text-align:justify;"><strong>„Tell Me Why”</strong> jest najdłuższą kompozycją podstawowej wersji albumu. Trwa ponad sześć minut i próbuje połączyć ciężar, dramatyzm, symfoniczny rozmach oraz refleksyjny charakter tekstu. Utwór rozwija się z wyczuwalną ambicją. Gitary są mocne. Sekcja rytmiczna wyrazista. Sharon prowadzi melodię w sposób niemal teatralny. Pojawiają się zmiany dynamiki, które pozwalają uniknąć zwyczajnej zwrotkowo-refrenowej monotonii. Ale paradoksalnie jest to również kompozycja, w której najwyraźniej słychać największą słabość późniejszego Within Temptation.</p><p style="text-align:justify;">Zespół znakomicie potrafi tworzyć napięcie. Nie zawsze jednak potrafi je rozwiązać w sposób naprawdę nieoczekiwany. Wielkie refreny stają się rozwiązaniem niemal każdego problemu dramaturgicznego. Niezależnie od tego, jak skomplikowane emocje pojawiają się w tekście, muzyka ostatecznie zmierza ku monumentalnej kulminacji. To skuteczna metoda. Ale po kilku utworach można zacząć przewidywać kolejne kroki.</p><p style="text-align:justify;">„Tell Me Why” jest zatem świetnym przykładem zarówno talentu, jak i ograniczeń zespołu. Wirtuozeria kompozycyjna zostaje podporządkowana rozpoznawalnej formule. Można ją podziwiać. Trudniej jednak się nią zaskoczyć.</p><h3><strong>„Whole World Is Watching”. A na końcu zostaje człowiek</strong></h3><p style="text-align:justify;">Finał podstawowej wersji „Hydry” przynosi najbardziej wyraźną zmianę stylistyczną. <strong>„Whole World Is Watching” </strong>zostało nagrane z udziałem <i>Dave’a Pirnera</i>, wokalisty <i>Soul Asylum</i>. To nazwisko może zaskakiwać fanów symfonicznego metalu. Pirner należy przecież do zupełnie innej muzycznej tradycji. Jego głos kojarzy się przede wszystkim z amerykańskim rockiem alternatywnym lat dziewięćdziesiątych, z „Runaway Train” i emocjonalną bezpośredniością piosenek opowiadających o samotności, zagubieniu oraz potrzebie odnalezienia własnego miejsca.</p><p style="text-align:justify;">W „Whole World Is Watching” ta estetyka spotyka się z wokalną elegancją Sharon den Adel. Efekt jest zaskakująco piękny. Nie mamy tutaj wielkiej symfonicznej bitwy. Nie ma potrzeby, aby każda emocja została podkreślona potężną orkiestracją. Najważniejsze stają się głosy. I melodia. To jeden z tych utworów, które przypominają, że nawet najbardziej monumentalny zespół powinien czasami pozwolić sobie na prostotę.</p><p>Piosenka ma niemal filmową konstrukcję. Można wyobrazić sobie ją w finałowej scenie dramatu, kiedy bohater po latach walki z samym sobą wreszcie decyduje się rozpocząć nowe życie. Nie ma w tym nic szczególnie odkrywczego. Ale emocjonalnie działa znakomicie.</p><h3><strong>Polski głos Hydry. Piotr Rogucki spotyka Sharon den Adel</strong></h3><p style="text-align:justify;">Dla polskich słuchaczy „Whole World Is Watching” ma dodatkowe znaczenie. W polskiej wersji kompozycji zaśpiewał Piotr Rogucki, związany z zespołem Coma. Było to spotkanie dwóch różnych wrażliwości. Sharon reprezentuje elegancką, melodyjną ekspresję symfonicznego rocka. Rogucki — teatralność, emocjonalną intensywność i charakterystyczną dla polskiego rocka skłonność do dramatycznego interpretowania tekstu. W jego głosie można odnaleźć coś z tradycji rockowej poezji śpiewanej. Nie jest on technicznie podobny do Dave’a Pirnera. Ma bardziej chropowatą barwę, mocniej eksponuje emocje i często nadaje frazom osobisty charakter.</p><p style="text-align:justify;">Dlatego polska wersja nie jest jedynie ciekawostką przygotowaną na lokalny rynek. Otrzymujemy nieco inną interpretację tej samej muzycznej historii. Czy lepszą od oryginału? Nie podejmowałbym się jednoznacznej odpowiedzi. Pirner wnosi naturalność i melancholię. Rogucki — dramatyzm i ekspresję. Wybór zależy od tego, czego słuchacz oczekuje od tej kompozycji. Fakt nagrania polskiej wersji potwierdzają zarówno dyskografia zespołu, jak i dokumentacja kolejnych edycji albumu.</p><p style="text-align:justify;">Finał „Hydry” ma dzięki temu również pewien szczególny wymiar. Pokazuje, jak daleko Within Temptation odeszli od własnych początków.</p><p style="text-align:justify;">Zespół, który w 1997 roku nagrywał mroczny, gotycko-doommetalowy „Enter”, kilkanaście lat później potrafił zakończyć album melodyjną rockową balladą. Można uznać to za zdradę pierwotnych ideałów. Można także dostrzec naturalną artystyczną ewolucję. Ja skłaniam się ku drugiej interpretacji. Pod jednym warunkiem. Że zmiana wynika z autentycznej potrzeby tworzenia, a nie wyłącznie z kalkulacji marketingowej.</p><h3>&nbsp;</h3><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[„The Doors”. Otwórzcie drzwi percepcji. Po drugiej stronie czekają poezja, szaleństwo i śmierć]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57181,the-doors-otworzcie-drzwi-percepcji-po-drugiej-stronie-czekaja-poezja-szalenstwo-i-smierc</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57181,the-doors-otworzcie-drzwi-percepcji-po-drugiej-stronie-czekaja-poezja-szalenstwo-i-smierc</guid>
            <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 08:20:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-the-doors-the-doors-otworzcie-drzwi-percepcji-po-drugiej-stronie-czekaja-poezja-szalenstwo-i-1792737987.png</url>
                        <title>„The Doors”. Otwórzcie drzwi percepcji. Po drugiej stronie czekają poezja, szaleństwo i śmierć</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57181,the-doors-otworzcie-drzwi-percepcji-po-drugiej-stronie-czekaja-poezja-szalenstwo-i-smierc</link>
                    </image><description>Są albumy, które zmieniają historię muzyki. Są takie, które zmieniają życie słuchaczy. I są wreszcie płyty otwierające drzwi do miejsc, o których istnieniu wolelibyśmy czasami nie wiedzieć. Debiutancki „The Doors” z 1967 roku należy do wszystkich trzech kategorii. To czterdzieści kilka minut muzyki, w której blues spotyka grecką tragedię, psychodelia flirtuje ze śmiercią, a poezja Williama Blake’a i Arthura Rimbauda znajduje nieoczekiwane schronienie w zadymionych klubach Los Angeles. Jim Morrison nie tyle śpiewa, ile odprawia osobliwy rytuał. Ray Manzarek buduje dźwiękowe labirynty, Robby Krieger prowadzi gitarę z elegancją szermierza, a John Densmore nadaje całości niepokojący, niemal hipnotyczny puls. To nie jest zwyczajna rockowa płyta. To zaproszenie do podróży, z której nie wszyscy wracają tacy sami.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <div style="background-color: #fbfbfe; border-left: 5px solid #6b21a8; padding: 20px; margin: 20px 0; border-radius: 0 6px 6px 0; font-family: Arial, sans-serif;">    <h4 style="margin: 0 0 15px 0; font-size: 1.2em; color: #6b21a8; font-weight: bold; text-transform: uppercase; letter-spacing: 0.5px;">Nasz artykuł w dużym skrócie</h4>    <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; color: #333333; line-height: 1.6; font-size: 1em;">        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Debiut, który stał się legendą</strong> – Wydany w 1967 roku album „The Doors” to przełomowa, muzyczna podróż przez poezję, psychodelię, bluesa oraz najciemniejsze zakamarki ludzkiej wyobraźni.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Filozoficzne i literackie inspiracje Morrisona</strong> – Mroczna poezja Jima Morrisona była silnie zakorzeniona w literaturze; kluczowe źródła artystycznych inspiracji wokalisty stanowili William Blake, Arthur Rimbaud, Charles Baudelaire oraz Fryderyk Nietzsche.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Rewolucyjna fuzja gatunków</strong> – Ray Manzarek, Robby Krieger i John Densmore stworzyli niepowtarzalne, hipnotyzujące brzmienie, bezbłędnie łącząc ze sobą elementy rocka, jazzu, bluesa oraz muzyki klasycznej.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Ponadczasowe kompozycje</strong> – Na krążku znalazły się tak fundamentalne utwory jak „Break On Through (To the Other Side)”, „Light My Fire”, „The Crystal Ship” oraz monumentalne, zamykające album dzieło „The End”.</li>        <li style="margin-bottom: 12px;"><strong>Jednogłośny zachwyt krytyków</strong> – Wybitni dziennikarze muzyczni, w tym Richie Unterberger, David Fricke oraz Parke Puterbaugh, zgodnie zaliczają ten debiut do absolutnie najważniejszych i najbardziej wpływowych osiągnięć w historii muzyki rockowej.</li>        <li style="margin-bottom: 0;"><strong>Nasza ocena: 9,5/10</strong> – Prawdziwe, wielopokoleniowe arcydzieło, które niemal sześćdziesiąt lat po swojej oficjalnej premierze wciąż tak samo mocno fascynuje, intryguje i niepokoi słuchacza.</li>    </ul></div><h2>Rok 1967. Kiedy dzieci kwiaty spotkały własne demony</h2><p style="text-align:justify;">Wyobraźmy sobie Kalifornię w połowie lat sześćdziesiątych. Słońce rozświetla plaże Venice. W San Francisco rodzi się kontrkultura. Młodzi ludzie mówią o pokoju, wolnej miłości, wyzwoleniu świadomości i nowym świecie, który ma powstać na gruzach mieszczańskich konwenansów. W powietrzu unosi się marihuana, na gramofonach obracają się płyty Boba Dylana, The Byrds i Jefferson Airplane, a rzeczywistość coraz częściej wydaje się zaledwie jedną z wielu możliwych wersji istnienia.</p><p style="text-align:justify;">I właśnie wtedy, 4 stycznia 1967 roku, ukazuje się debiutancki album zespołu The Doors. Nie ma na nim zbyt wiele hipisowskiej niewinności. Nie znajdziemy tutaj pogodnych hymnów o braterstwie ludzkości ani optymistycznych wizji nadchodzącego szczęścia. Zamiast tego otrzymujemy opowieści o pożądaniu, samotności, przemijaniu, przemocy, narkotycznych wizjach i granicach ludzkiej świadomości.</p><p style="text-align:justify;">Gdyby The Beatles z okresu „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” budowali wówczas kolorowy lunapark wyobraźni, The Doors zapraszali słuchaczy do opuszczonego teatru, w którym ktoś zapomniał zgasić światło, a za kulisami słychać niepokojące kroki. To uproszczenie, lecz dobrze oddaje różnicę nastrojów.</p><p style="text-align:justify;">Debiut zespołu Morrison–Manzarek–Krieger–Densmore pojawił się kilka miesięcy przed „Sgt. Pepperem”, ale oba albumy symbolizują odmienne oblicza psychodelicznej rewolucji. The Beatles poszukiwali nowych kolorów. The Doors badali ciemność. David Fricke, ceniony krytyk magazynu Rolling Stone, w zestawieniu najważniejszych albumów 1967 roku pisał o debiucie grupy jako o niezwykle silnym wejściu amerykańskiego zespołu na muzyczną scenę. Użył przy tym określenia „bajroniczny gniew Morrisona”&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Trudno o trafniejszą charakterystykę. Morrison przypominał romantycznego bohatera, który zamiast peleryny włożył skórzane spodnie, zamiast pióra chwycił mikrofon, a poezję postanowił wygłaszać przy akompaniamencie organów Vox Continental. Był zarazem poetą, aktorem i prowokatorem. I od samego początku zdawał się przeczuwać, że własna legenda może okazać się dla niego pułapką.</p><h2>William Blake otwiera drzwi. Aldous Huxley pokazuje klamkę</h2><p style="text-align:justify;">Żeby zrozumieć The Doors, nie wystarczy znać historię rock and rolla. Trzeba zajrzeć do biblioteki Jima Morrisona. A była to biblioteka niezwykła. Młody wokalista czytał Williama Blake’a, Arthura Rimbauda, Charles’a Baudelaire’a, Fryderyka Nietzschego, Jacka Kerouaca, Allena Ginsberga, Alberta Camusa i Franza Kafkę. Fascynował się francuskimi symbolistami, europejskim romantyzmem, filozofią egzystencjalną i amerykańską kontrkulturą literacką. Nie były to jedynie książki, którymi można pochwalić się podczas rozmowy w intelektualnym towarzystwie. Dla Morrisona literatura stanowiła narzędzie poznawania świata. A może raczej — narzędzie kwestionowania tego, co większość ludzi uważała za oczywiste.</p><p style="text-align:justify;">Nazwa The Doors pochodzi od tytułu książki Aldousa Huxleya „The Doors of Perception” („Drzwi percepcji”), odwołującej się z kolei do słynnego fragmentu „Zaślubin Nieba i Piekła” Williama Blake’a, który pisał:</p><blockquote><p>„If the doors of perception were cleansed, every thing would appear to man as it is, Infinite.”</p></blockquote><p style="text-align:justify;">W moim przekładzie: „Gdyby oczyszczono drzwi percepcji, wszystko ukazałoby się człowiekowi takim, jakim jest — nieskończonym”. To właściwie manifest artystyczny The Doors. Morrison uważał, że codzienna rzeczywistość jest ograniczona przez przyzwyczajenia, społeczne konwenanse i ludzkie lęki. Sztuka miała te ograniczenia burzyć. Muzyka nie powinna wyłącznie dostarczać przyjemności. Powinna otwierać umysł. Nie zawsze w sposób bezpieczny. Nie zawsze również w sposób przyjemny.</p><p style="text-align:justify;">W tym miejscu pojawia się postać Arthura Rimbauda, francuskiego poety, który jeszcze jako nastolatek chciał stać się wizjonerem poprzez radykalne rozregulowanie zmysłów. Rimbaud szukał poezji poza granicami racjonalności. Morrison próbował podobnej sztuczki za pomocą rockowej sceny. Łączył obrazy senne z erotyką, przeczuciem śmierci i symboliką rytuału. Jego teksty przypominają czasem wiersze napisane przez Rimbauda po nocnym spotkaniu z bluesmanem Robertem Johnsonem. To spotkanie nigdy oczywiście nie miało miejsca.</p><p>Ale właśnie tak brzmią najlepsze fragmenty debiutu The Doors: francuski symbolizm przełożony na język amerykańskiego bluesa.</p><h3>Nietzsche i Dionizos. Dlaczego Morrison chciał być kimś więcej niż piosenkarzem?</h3><p style="text-align:justify;">Wśród filozoficznych fascynacji Morrisona szczególne miejsce zajmował Nietzsche. Zwłaszcza przeciwstawienie pierwiastka apollińskiego i dionizyjskiego. Apollo reprezentował formę, umiar, harmonię i porządek. Dionizos — ekstazę, upojenie, instynkt i przekroczenie granic jednostkowej świadomości. Morrison wyraźnie ciążył ku temu drugiemu światu. Występ rockowy traktował momentami jako formę rytuału, podczas którego publiczność i wykonawca mieli wspólnie porzucić codzienną tożsamość.</p><p style="text-align:justify;">Nie jest trudno odnaleźć w tym również fascynację teatrem eksperymentalnym, zwłaszcza ideą teatru okrucieństwa Antonina Artauda. Morrison pragnął naruszać spokój widza. Zmuszać go do konfrontacji z własnymi lękami. Nie chodziło wyłącznie o skandal. Przynajmniej nie na początku. Chodziło o doświadczenie sztuki, która przestaje być dekoracją życia, a zaczyna w życie ingerować.</p><p>Wokalista chciał być kimś pomiędzy poetą przeklętym, antycznym kapłanem a współczesnym bluesmanem. Niestety, człowiek próbujący przez całe życie grać Dionizosa może w pewnym momencie zapomnieć, jak wrócić do zwyczajnego świata. Tragiczna biografia Morrisona dopisze później do tej filozofii bardzo bolesny epilog. Ale w 1967 roku wszystko było jeszcze możliwe.</p><h3>„Break On Through (To the Other Side)”. Jedna minuta i kilkadziesiąt sekund do innego świata</h3><p style="text-align:justify;">Debiut otwiera „Break On Through (To the Other Side)”. Nie sposób wyobrazić sobie lepszego początku. Perkusja Johna Densmore’a nadaje utworowi puls przypominający rytmy latynoskie, organy Manzarka budują napięcie, a gitara Kriegera porusza się niemal nerwowo pomiędzy kolejnymi akcentami. I wtedy pojawia się Morrison. Nie wita słuchacza. Nie próbuje zdobyć jego sympatii. Wydaje rozkaz. Przekrocz granicę. Przedostań się na drugą stronę. Ale na jaką? Świadomości? Doświadczenia? Seksualności? Życia? Śmierci? Morrison nie odpowiada. I bardzo dobrze.</p><p style="text-align:justify;">Największą siłą „Break On Through” pozostaje jego wieloznaczność. Można słuchać tego utworu jako hymnu kontrkultury, ale równie dobrze jako egzystencjalnego manifestu człowieka, który nie potrafi pogodzić się z ograniczeniami własnego istnienia. W tym sensie piosenka przypomina „Wilka stepowego” Hermanna Hessego. Bohater Hessego próbuje odnaleźć przejście pomiędzy światem społecznych konwenansów a ukrytymi obszarami własnej osobowości. Morrison proponuje podobne przekroczenie, ale zamiast filozoficznej powieści otrzymujemy gwałtowny rockowy utwór</p><p style="text-align:justify;">Jest tutaj coś z narodzin punk rocka, zanim ktokolwiek zaczął nazywać tę muzykę punkiem. Krótka forma. Bezpośredni przekaz. Napięcie. Brak zainteresowania eleganckimi ozdobnikami. A jednak kompozycja jest znacznie bardziej wyrafinowana, niż mogłoby się wydawać. Densmore nie gra przecież zwykłego, ciężkiego rockowego rytmu. Jego perkusja ma jazzową ruchliwość, dzięki której utwór pulsuje i oddycha. To pierwszy dowód, że The Doors nie będą zwyczajnym zespołem gitarowym.</p><h3>„Soul Kitchen”. Głód, który nie dotyczy jedzenia</h3><p style="text-align:justify;">„Soul Kitchen” przenosi nas do bardziej zmysłowego świata. Morrison śpiewa o miejscu, które można interpretować jako azyl, przestrzeń bliskości albo symbol utraconego bezpieczeństwa. Inspiracją dla tekstu była restauracja Olivia’s w Venice, którą wokalista odwiedzał. Ale utwór bardzo szybko wykracza poza zwykłe wspomnienie konkretnego lokalu. Tytułowa kuchnia duszy staje się miejscem, w którym człowiek próbuje zaspokoić głód znacznie głębszy niż fizyczny. Głód obecności. Głód ciepła. Głód poczucia przynależności.</p><p style="text-align:justify;">Muzyka jest tu zaskakująco sprężysta. Organy Manzarka nadają jej charakterystyczny puls, a gitara Kriegera pojawia się niczym krótki, precyzyjny komentarz. Morrison śpiewa z mieszaniną tęsknoty i zmysłowości. To jeden z momentów, w których The Doors przypominają bardziej nocny klub bluesowy niż psychodeliczny zespół z Kalifornii. Przyznam, że właśnie takie fragmenty szczególnie lubię. Bez późniejszej mitologii Króla Jaszczura. Bez teatralnego szaleństwa. Bez konieczności nieustannego udowadniania, że każdy dźwięk musi prowadzić ku metafizycznemu objawieniu. Po prostu znakomity zespół wykonujący znakomitą piosenkę.</p><h3>„The Crystal Ship”. Rimbaud spotyka Chopina o czwartej nad ranem</h3><p style="text-align:justify;">A potem następuje jedna z najpiękniejszych kompozycji w całej dyskografii The Doors. „The Crystal Ship”. Dwie i pół minuty muzyki, które mają w sobie więcej melancholii niż niejeden czterdziestominutowy album. Fortepian Manzarka brzmi niemal klasycznie. Melodia rozwija się z niezwykłą delikatnością. Morrison rezygnuje z gwałtowności i prowokacyjnych gestów. Śpiewa cicho, niemal intymnie. Można wyobrazić sobie tę piosenkę jako fragment zapomnianego filmu europejskiego z lat sześćdziesiątych. Samotny mężczyzna stoi przy oknie hotelowego pokoju. Za szybą pada deszcz. Ktoś właśnie odszedł. I nie wiadomo, czy kiedykolwiek powróci.</p><p style="text-align:justify;">W „The Crystal Ship” odnajduję szczególnie silne echa francuskiego symbolizmu. Rimbaudowskie obrazy podróży, nieuchwytności, sennego przemieszczania się pomiędzy rzeczywistością a wyobraźnią. Ale jest tutaj także coś z Baudelaire’a — przekonanie, że piękno najpełniej objawia się w chwili, gdy zaczynamy doświadczać jego przemijania.</p><p style="text-align:justify;">Nie twierdzę, że każdy obraz tekstu można przypisać konkretnemu wierszowi. To byłoby nadmiernie mechaniczne czytanie poezji. Chodzi o wspólną wrażliwość. O sposób budowania atmosfery. Morrison potrafił wykorzystywać słowa nie tylko do przekazywania informacji, lecz także do tworzenia emocjonalnych krajobrazów. „The Crystal Ship” jest znakomitym przykładem tej umiejętności. I dowodem, że jego talent nie ograniczał się do roli scenicznego prowokatora. Gdyby nagrał wyłącznie tę piosenkę, i tak zasługiwałby na miejsce w historii rockowej poezji.</p><h3>„Twentieth Century Fox”. Szyderczy uśmiech w świecie pięknych ludzi</h3><p style="text-align:justify;">Po melancholijnym „The Crystal Ship” otrzymujemy „Twentieth Century Fox”. Utwór bardziej lekki, ironiczny, wręcz rozrywkowy. Morrison przygląda się współczesnej kobiecie, wykorzystując język popkultury, reklamy i hollywoodzkiego blichtru. Jest tutaj sporo dowcipu, ale także wyraźna dwuznaczność. Z jednej strony fascynacja. Z drugiej szyderstwo. Nie sposób nie zauważyć, że tekst operuje stereotypami dotyczącymi kobiecego wizerunku.</p><p style="text-align:justify;">To jeden z powodów, dla których niektóre fragmenty twórczości Morrisona można dziś odczytywać bardziej krytycznie. Nie każda prowokacja jest filozoficznym manifestem. Czasami pozostaje po prostu prowokacją.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie jednak „Twentieth Century Fox” świetnie spełnia swoją funkcję. Przynosi oddech pomiędzy bardziej rozbudowanymi kompozycjami. A przy okazji pokazuje, że The Doors potrafili pisać chwytliwe rockowe piosenki bez konieczności odwoływania się do śmierci, transcendencji czy greckiej mitologii.</p><h3>„Alabama Song (Whisky Bar)”. Bertolt Brecht w kalifornijskim barze</h3><p style="text-align:justify;">To jeden z najbardziej zdumiewających momentów całego albumu. Wyobraźmy sobie bowiem rockowy zespół z Los Angeles, który w 1966 roku postanawia sięgnąć po utwór pochodzący ze świata niemieckiego teatru muzycznego. „Alabama Song” — znany również jako „Whisky Bar” — ma źródło w twórczości Bertolta Brechta i Kurta Weilla.</p><p style="text-align:justify;">Jego kabaretowa, groteskowa estetyka znakomicie odpowiada osobowości The Doors. Morrison śpiewa z teatralną przesadą. Manzarek tworzy niemal cyrkowy akompaniament. Całość przypomina scenę z kabaretu, w którym zabawa odbywa się tuż przed katastrofą. Można pomyśleć o „Operze za trzy grosze”, ale również o późniejszych muzycznych eksperymentach Toma Waitsa.</p><p style="text-align:justify;">Jest w tej interpretacji coś niepokojącego. Alkohol, pożądanie i egzystencjalna pustka zostają przedstawione w formie pozornie lekkiej piosenki. To przecież jeden z ulubionych zabiegów Brechta. Pokazać okrucieństwo świata za pomocą melodii, którą publiczność może nucić jeszcze długo po opuszczeniu teatru. Dla Morrisona była to idealna przestrzeń. Łączyła literaturę z muzyką. Teatr z prowokacją. Groteskę z tragedią. I dowodziła, że The Doors nie traktowali rocka jako zamkniętego gatunku. Był dla nich tworzywem, z którym można zrobić niemal wszystko.</p><h3>„Light My Fire”. Bach, jazz i erotyka w jednym płomieniu</h3><p style="text-align:justify;">Gdyby z całej dyskografii The Doors należało wybrać jedną kompozycję reprezentującą ich muzyczną osobowość, „Light My Fire” byłoby kandydatem niemal idealnym. Utwór napisany przede wszystkim przez Robby’ego Kriegera stał się największym przebojem debiutanckiego albumu. Ale jego popularność nie powinna przesłaniać niezwykłości konstrukcji. To nie jest zwykła popowa piosenka. W pełnej, albumowej wersji trwa ponad siedem minut. Zawiera rozbudowane fragmenty instrumentalne. Wprowadza wyraźne inspiracje muzyką klasyczną i jazzem. A jednocześnie posiada refren, który potrafi zanucić niemal każdy miłośnik rocka.</p><p style="text-align:justify;">Początkowa partia organów Manzarka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów lat sześćdziesiątych. Brzmi jak mała barokowa fanfara przeniesiona do psychodelicznego klubu. Następnie pojawia się wokal Morrisona, pełen erotycznej pewności siebie. Ale prawdziwe muzyczne wydarzenia zaczynają się w części instrumentalnej. Manzarek rozwija solówkę z niemal jazzową swobodą. Krieger odpowiada gitarą. Densmore prowadzi rytm, który nieustannie zmienia napięcie.</p><p style="text-align:justify;">To fascynujące, jak niewielka grupa muzyków potrafi stworzyć tak bogatą przestrzeń. The Doors nie mieli stałego basisty. Manzarek realizował partie basowe na instrumentach klawiszowych, także podczas występów. Brak tradycyjnej gitary basowej nadawał zespołowi specyficzne, przejrzyste brzmienie. Słychać w nim więcej powietrza. Więcej miejsca na improwizację. Mniej ciężaru, jaki dominował w wielu ówczesnych zespołach bluesrockowych.</p><p style="text-align:justify;">„Light My Fire” pokazuje również, jak niesprawiedliwe bywa sprowadzanie The Doors do osoby Morrisona. Bez Manzarka, Kriegera i Densmore’a jego poezja mogłaby pozostać jedynie literacką ciekawostką. To oni nadali słowom architekturę. To oni zbudowali scenę dla jego dramatów. A muzyka bywa tutaj równie fascynująca jak sam tekst.</p><h3>„Back Door Man”. Blues pokazuje zęby</h3><p style="text-align:justify;">Po psychodelicznej elegancji „Light My Fire” następuje „Back Door Man”. Kompozycja Williego Dixona, znana wcześniej między innymi z wykonania Howlin’ Wolfa, przenosi nas do znacznie bardziej pierwotnego świata. To blues pełen seksualnej dwuznaczności, fizyczności i demonstracyjnej męskiej pewności siebie. Morrison śpiewa z drapieżną ekspresją. Jego głos brzmi miejscami jak krzyk dobiegający z zadymionego baru, w którym atmosfera staje się coraz mniej przyjazna. Ale zespół nie próbuje wiernie odtwarzać chicagowskiego bluesa. Przekształca go.</p><p style="text-align:justify;">Organy Manzarka nadają kompozycji charakterystyczne psychodeliczne napięcie, a gitara Kriegera porusza się pomiędzy bluesową tradycją a rockową agresją. To muzyka, która mogłaby zainteresować zarówno wielbicieli Howlin’ Wolfa, jak i późniejszych fanów The Stooges. Szczególnie imponuje mi tutaj wokal Morrisona. Nie jest jeszcze tak teatralnie przerysowany, jak bywał podczas części późniejszych koncertów. Wciąż dominuje nad muzyką, ale nie próbuje jej całkowicie podporządkować. Jest w nim autentyczna drapieżność. Nie tylko wyuczona poza.</p><h2>„I Looked at You” i „Take It as It Comes”. Zwyczajność pośród szaleństwa</h2><p style="text-align:justify;">Nie wszystkie utwory na debiucie The Doors zasługują na miano arcydzieł. „I Looked at You” jest sprawnie napisanym, lekkim rockowym numerem, który bardziej przypomina garażową scenę połowy lat sześćdziesiątych niż wielkie poetyckie wizje Morrisona. Nie znaczy to, że należy go lekceważyć. Przeciwnie. Pokazuje, jak dobrze muzycy rozumieli podstawową gramatykę rock and rolla. Prosty rytm. Chwytliwa melodia. Krótka forma. Naturalna energia.</p><p style="text-align:justify;">Podobnie jest z „Take It as It Comes”, choć ten utwór posiada znacznie silniejszą osobowość. Charakterystyczne organy Manzarka tworzą niemal obsesyjny motyw, a Morrison śpiewa z przekonującą energią. Właśnie w takich fragmentach można usłyszeć zapowiedź późniejszego rocka nowofalowego. Niektóre partie klawiszowe przywodzą na myśl brzmienia, które kilkanaście lat później pojawią się u zespołów takich jak The Stranglers czy Echo &amp; the Bunnymen. Nie chodzi o proste kopiowanie.Chodzi o dziedzictwo muzycznej wyobraźni.</p><p>Debiut The Doors okazał się płytą, której wpływ sięgnął znacznie dalej niż granice psychodelicznego rocka.</p><h3>„End of the Night”. William Blake patrzy w ciemność</h3><p style="text-align:justify;">Zanim dojdziemy do monumentalnego finału, trzeba zatrzymać się przy „End of the Night”. To jeden z najbardziej niedocenianych utworów na albumie. Kompozycja jest powolna, niepokojąca, niemal senna. Gitara Kriegera tworzy przestrzeń przypominającą muzykę filmową do psychologicznego thrillera. Manzarek buduje delikatne, lecz nieustannie narastające napięcie. Morrison śpiewa z chłodem człowieka, który patrzy na świat z bardzo dużej odległości.</p><p style="text-align:justify;">W tekście pojawiają się bezpośrednie nawiązania do Williama Blake’a, zwłaszcza do jego rozważań o narodzinach, losie i wiecznej nocy. To jeden z najbardziej oczywistych dowodów na to, że literackie fascynacje Morrisona nie były przypadkowym dodatkiem do muzyki. W jego wyobraźni poezja i rock stanowiły części tego samego języka. „End of the Night” przypomina mi niektóre fragmenty prozy Edgara Allana Poego.</p><p>Nie dlatego, że Morrison próbuje odtwarzać gotycką stylistykę XIX wieku. Łączy ich raczej fascynacja granicą pomiędzy snem a rzeczywistością. Chwila, w której człowiek przestaje być pewien, czy to, co widzi, naprawdę istnieje. I właśnie ten rodzaj niepewności stanowi jedną z największych wartości albumu. The Doors nie zawsze wyjaśniają. Czasami jedynie otwierają kolejne drzwi. A później zostawiają słuchacza samego.</p><h3>„The End”. Sofokles, Freud i Morrison na krawędzi przepaści</h3><p style="text-align:justify;">Na końcu albumu czeka kompozycja, która właściwie wymyka się zwyczajnym kategoriom muzycznej recenzji. „The End”. Ponad jedenaście minut muzyki, poezji, teatru, improwizacji i psychologicznego niepokoju. To jeden z najbardziej niezwykłych utworów nagranych w latach sześćdziesiątych.</p><p style="text-align:justify;">Rozpoczyna się niemal niewinnie. Gitara Kriegera wykorzystuje brzmieniowe i melodyczne inspiracje muzyką indyjską. Perkusja Densmore’a pulsuje spokojnie. Organy Manzarka budują atmosferę zawieszenia. Morrison śpiewa o końcu. Ale jakim końcu? Miłości? Dzieciństwa Świata? Samego siebie?</p><p style="text-align:justify;">W 1969 roku, pytany o znaczenie utworu w wywiadzie dla Rolling Stone, Morrison przyznawał, że pierwotnie piosenka była prostym pożegnaniem, lecz z czasem zyskała znacznie szersze znaczenia. Powiedział: „Za każdym razem, kiedy słyszę tę piosenkę, znaczy ona dla mnie coś innego”.</p><p style="text-align:justify;">To niezwykle ważne wyznanie. Pokazuje, że Morrison nie traktował własnej twórczości jako zbioru zagadek posiadających jedno prawidłowe rozwiązanie. Przeciwnie. Pozostawiał miejsce na interpretację. Ale w „The End” pojawia się moment, który nawet dziś może szokować. Nawiązanie do mitu Edypa. Historia syna zabijającego ojca i współżyjącego z matką stanowi jeden z najpotężniejszych motywów europejskiej kultury.</p><p style="text-align:justify;">Sofokles wykorzystał ją do stworzenia tragedii o człowieku próbującym uciec przed przeznaczeniem. Freud uczynił z niej fundament jednej ze swoich najbardziej znanych koncepcji psychologicznych. Morrison przeniósł ten motyw na rockową scenę. Nie jako naukową teorię. Jako dramatyczny rytuał. I właśnie w tym miejscu „The End” osiąga intensywność, której nie sposób porównać z większością ówczesnych utworów rockowych.</p><p style="text-align:justify;">Muzyka narasta. Densmore przyspiesza puls. Gitara Kriegera zaczyna brzmieć coraz bardziej niepokojąco. A Morrison przechodzi od śpiewu do deklamacji, od deklamacji do krzyku, od krzyku do niemal teatralnego szaleństwa. To nie jest zwyczajna piosenka. To współczesna tragedia grecka rozegrana przy użyciu elektrycznych instrumentów.</p><p style="text-align:justify;">Ale można też usłyszeć w niej echo „Jądra ciemności” Josepha Conrada. Podróż w głąb nieznanego. Stopniowe porzucanie cywilizacyjnych zabezpieczeń. Odkrywanie, że największa groza niekoniecznie czeka gdzieś na zewnątrz. Czasami znajduje się w nas samych. Nic dziwnego, że Francis Ford Coppola wykorzystał później „The End” w otwierającej sekwencji filmu Czas apokalipsy.</p><p style="text-align:justify;">Helikoptery nad wietnamską dżunglą, płonące drzewa i głos Morrisona tworzą jedno z najbardziej przejmujących połączeń obrazu i muzyki w historii kina. Coppola nie wybrał tej kompozycji przypadkowo. Obraz wojny, szaleństwa i rozpadu moralnego porządku niemal idealnie odpowiada światu przedstawionemu w „The End”. Ale najważniejsze jest coś innego. Utwór nie przynosi ukojenia. Nie rozwiązuje konfliktu. Nie pokazuje drogi wyjścia. Pozostawia słuchacza w stanie niepokoju. A potem milknie. I właśnie ta cisza jest jednym z najpotężniejszych momentów całej płyty.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Alanis Morissette – „Jagged Little Pill”. Dziewczyna, która przestała przepraszać za własny gniew]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57178,alanis-morissette-jagged-little-pill-dziewczyna-ktora-przestala-przepraszac-za-wlasny-gniew</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57178,alanis-morissette-jagged-little-pill-dziewczyna-ktora-przestala-przepraszac-za-wlasny-gniew</guid>
            <pubDate>Thu, 22 Oct 2026 17:12:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-alanis-morissette-jagged-little-pill-dziewczyna-ktora-przestala-przepraszac-za-wlasny-gniew-1792689840.png</url>
                        <title>Alanis Morissette – „Jagged Little Pill”. Dziewczyna, która przestała przepraszać za własny gniew</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57178,alanis-morissette-jagged-little-pill-dziewczyna-ktora-przestala-przepraszac-za-wlasny-gniew</link>
                    </image><description>W 1995 roku świat muzyki popularnej usłyszał głos, którego nie sposób było pomylić z żadnym innym. Chwilami brzmiał jak krzyk zranionego zwierzęcia, innym razem jak szept dziewczyny piszącej pamiętnik przy zgaszonym świetle. Potrafił uwodzić, drażnić, wzruszać i prowokować. Należał do dwudziestojednoletniej Kanadyjki, która nie zamierzała już być grzeczną dziewczynką z telewizyjnego programu ani kolejną śliczną twarzą popowego przemysłu. Alanis Morissette wydała „Jagged Little Pill” — płytę przypominającą emocjonalny koktajl Mołotowa, rzucony w świat starannie wyprodukowanych uśmiechów, romantycznych banałów i udawanej kobiecej pokory. Ponad trzy dekady później ten album wciąż potrafi skaleczyć. I chyba właśnie dlatego pozostaje tak niezwykły.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Kiedy świat potrzebował kogoś, kto powie: mam dość</strong></h3><p style="text-align:justify;">Przenieśmy się na chwilę do połowy lat dziewięćdziesiątych. Kurt Cobain nie żyje od ponad roku. Grunge stracił swojego najbardziej tragicznego bohatera, ale pozostawił po sobie przekonanie, że muzyka popularna nie musi być piękna, żeby była prawdziwa. Radio żyje własnym życiem. Z jednej strony rozbrzmiewają Oasis i Blur, z drugiej R.E.M., Pearl Jam, Radiohead, The Cranberries i Garbage. Madonna, Mariah Carey oraz Whitney Houston nadal przypominają, jak ogromną siłę ma popowa perfekcja.</p><p style="text-align:justify;">Kobiety oczywiście od dawna nie są w rocku jedynie dekoracją. Patti Smith, Chrissie Hynde, Sinéad O'Connor, PJ Harvey, Tori Amos i Liz Phair zdążyły już napisać ważne rozdziały historii niezależności artystycznej. Ale Morissette robi coś szczególnego. Przenosi emocjonalną bezkompromisowość muzyki alternatywnej w sam środek światowego mainstreamu. Nie musi ukrywać gniewu w metaforach. Nie musi przekształcać bolesnych doświadczeń w eleganckie ballady o złamanych sercach. Nie musi też udawać, że po zakończeniu związku życzy byłemu partnerowi szczęścia, spełnienia i wszelkiej pomyślności.</p><p style="text-align:justify;">Przeciwnie. Jest wściekła. Jest zazdrosna. Czuje się zdradzona, wykorzystana, niedoceniona. A przede wszystkim nie widzi powodu, żeby tych emocji się wstydzić. <i>„Jagged Little Pill” </i>ukazuje się 13 czerwca 1995 roku i staje się jednym z najważniejszych albumów dekady. W lutym 1996 roku zdobywa Grammy za Album Roku, pokonując między innymi „Daydream” Mariah Carey, „HIStory” Michaela Jacksona i „Vitalogy” Pearl Jam. To nie tylko triumf komercyjny. To sygnał, że coś zmieniło się w społecznej wyobraźni. Nagle miliony słuchaczy chcą usłyszeć piosenki, w których nie ma idealnych miłości, nieskazitelnych ludzi ani łatwych odpowiedzi. Jest za to człowiek ze wszystkimi swoimi pęknięciami.</p><h3><strong>Od plastikowego popu do rockowej spowiedzi</strong></h3><p style="text-align:justify;">Historia narodzin „Jagged Little Pill” przypomina scenariusz filmu o artystce odzyskującej własny głos. Zanim świat poznał<strong> Alanis Morissette</strong> jako rozgniewaną bohaterkę rocka alternatywnego, była już znaną w Kanadzie młodą piosenkarką. Jej wcześniejsze albumy, „Alanis” z 1991 roku i „Now Is the Time” z 1992 roku, należały do zupełnie innego świata. Dominował w nich taneczny pop, modna produkcja i wizerunek dostosowany do oczekiwań rynku. Można powiedzieć, że była to muzyka, która chciała się wszystkim podobać.</p><p style="text-align:justify;">„Jagged Little Pill” chciało przede wszystkim coś powiedzieć.Przełom nastąpił dzięki spotkaniu z producentem i kompozytorem Glenem Ballardem, wcześniej współpracującym między innymi z Michaelem Jacksonem i Paulą Abdul. Ich współpraca okazała się jednym z najbardziej owocnych twórczych porozumień lat dziewięćdziesiątych. Morissette przynosiła emocje, doświadczenia i słowa, które nie zawsze dawały się zamknąć w tradycyjnych ramach radiowego przeboju. Ballard dostarczał melodie, aranżacje i produkcyjną dyscyplinę</p><p style="text-align:justify;">Wspólnie znaleźli formułę niemal idealną: rockową szczerość połączoną z popową komunikatywnością. To trochę tak, jakby PJ Harvey zgodziła się na chwilę zamieszkać w świecie Fleetwood Mac, a Tori Amos postanowiła zamienić fortepian na gitarowe wzmacniacze. Rezultat nie przypominał jednak prostego połączenia stylów. Był nową muzyczną osobowością.</p><p>Jednym z powodów sukcesu albumu była jego niezwykła dwoistość. Produkcja Ballarda pozostawała dopracowana, chwilami wręcz radiowo elegancka. Ale głos Alanis zachowywał szorstkość, gwałtowność i pewien rodzaj emocjonalnego nieporządku. Słychać to już w pierwszych minutach. I słychać do samego końca.</p><h3><strong>„All I Really Want”. Gdy dziewczyna zaczyna przesłuchanie świata</strong></h3><p style="text-align:justify;">Album rozpoczyna <i>„All I Really Want”</i>, utwór, który znakomicie przedstawia artystyczną osobowość Morissette. Od pierwszych chwil mamy do czynienia z muzyką niespokojną, lekko nerwową, napędzaną charakterystycznym rytmem i gitarową energią. Pojawia się harmonijka ustna, ale nie brzmi tutaj jak nostalgiczne wspomnienie Boba Dylana. Raczej jak nerwowy sygnał ostrzegawczy. Morissette śpiewa, zadaje pytania, przyspiesza, zwalnia, zmienia intonację.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jej głos chwilami porusza się tak, jakby nie zamierzał podporządkować się muzycznej dyscyplinie. Słuchając tej kompozycji, myślę o postaci Elizabeth Bennet z „Dumy i uprzedzenia” Jane Austen, gdyby nagle przeniesiono ją do Los Angeles lat dziewięćdziesiątych, dano mikrofon i pozwolono powiedzieć wszystko, co naprawdę myśli o świecie. Jest tutaj ironia, inteligencja, irytacja i pragnienie autentycznej rozmowy. Bo „All I Really Want” wbrew swojej agresywnej powierzchni nie jest zwyczajnym buntem przeciwko wszystkiemu. To przede wszystkim wołanie o zrozumienie.</p><p style="text-align:justify;">Morissette nie domaga się luksusu, pieniędzy ani wielkich romantycznych gestów. Pragnie intelektualnej bliskości, uczciwości i człowieka, z którym można prowadzić prawdziwy dialog. W świecie, w którym coraz więcej ludzi mówi, a coraz mniej słucha, utwór ten brzmi dzisiaj niemal proroczo. Peter Kane z brytyjskiego magazynu Q dostrzegł w młodej artystce niezwykłe połączenie wrażliwości Tori Amos z temperamentem Liz Phair. W recenzji albumu pisał:</p><blockquote><p>„She really is a bit special.”</p></blockquote><p>Czyli: „Ona naprawdę jest kimś wyjątkowym”. Trudno o trafniejsze rozpoznanie. Już pierwszy utwór pokazuje bowiem, że nie mamy do czynienia z kolejną wykonawczynią starannie napisanych piosenek. Mamy do czynienia z osobowością, która nie potrafi pozostać obojętna.</p><h3><strong>„You Oughta Know”. Cztery minuty, które wywróciły romantyczny pop do góry nogami</strong></h3><p style="text-align:justify;">A potem przychodzi utwór, który zmienił wszystko. <i>„You Oughta Know”. </i>Jeden z najbardziej bezkompromisowych manifestów emocjonalnych lat dziewięćdziesiątych. Gdyby Emily Brontë żyła w czasach przesterowanych gitar i MTV, być może właśnie tak napisałaby jeden z najbardziej gwałtownych fragmentów „Wichrowych Wzgórz”. To nie jest piosenka o smutku po rozstaniu. To akt oskarżenia.</p><p style="text-align:justify;">Morissette nie opowiada o miłości, która wygasła. Nie wspomina z czułością minionych chwil. Nie próbuje przekonać siebie, że czas leczy rany. Ona chce, żeby człowiek, który ją zranił, usłyszał każde słowo. I żeby zabolało. Wokal jest tutaj czymś więcej niż wykonaniem melodii. Staje się dramatycznym monologiem. Alanis niemal wyrzuca z siebie kolejne zdania. Chwilami słowa zdają się wyprzedzać rytm, jakby emocje nie mieściły się w muzycznej konstrukcji. A potem eksploduje refren.</p><p style="text-align:justify;">Trudno wyobrazić sobie tę piosenkę bez charakterystycznego basu Flea i ostrej gitary Dave’a Navarro, muzyków Red Hot Chili Peppers, którzy uczestniczyli w nagraniu. Ich obecność nadaje utworowi puls niemal fizyczny. Bas nie tylko prowadzi melodię. On drażni, prowokuje, nie pozwala odpocząć. Gitary brzmią jak kolejne zdania wypowiadane przez człowieka, który dawno przekroczył granicę spokojnej rozmowy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Steve Hochman, recenzent Los Angeles Times, już 2 lipca 1995 roku dostrzegł siłę tej kompozycji, zestawiając ją z „Positively 4th Street” Boba Dylana i „How Do You Sleep?” Johna Lennona — dwoma klasycznymi przykładami muzycznego rozliczenia z drugim człowiekiem</p><p style="text-align:justify;">To porównanie jest szczególnie trafne. Dylan potrafił być bezlitosny w swojej ironii. Lennon zamieniał rozczarowanie w bezpośredni atak. Morissette wnosi jednak do tej tradycji coś własnego: emocjonalną nagość. Nie próbuje zachować pozycji chłodnego obserwatora. Nie udaje, że jest ponad sytuacją. Pozwala sobie na zazdrość, gniew i upokorzenie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Właśnie ta gotowość do pokazania uczuć dalekich od elegancji czyni „You Oughta Know” tak mocnym. Nie wszyscy muszą lubić jego agresję. Ale trudno odmówić mu autentyczności. To muzyczny odpowiednik listu, którego rozsądny człowiek prawdopodobnie nigdy by nie wysłał. Morissette nie tylko go wysłała. Odczytała go całemu światu.</p><h3><strong>„Perfect”. Kiedy miłość rodzicielska staje się egzaminem, którego nie sposób zdać</strong></h3><p style="text-align:justify;">Po gwałtowności „<i>You Oughta Know”</i> następuje <i>„Perfect”</i>. I nagle emocjonalna temperatura albumu ulega zmianie. Zamiast gniewu odrzuconej kobiety pojawia się ból dziecka, które nie potrafi sprostać oczekiwaniom dorosłych. To jeden z najbardziej poruszających fragmentów płyty. Utwór zaczyna się niemal niewinnie. Delikatny akompaniament i łagodniejszy wokal tworzą atmosferę bliskości. Ale bardzo szybko okazuje się, że pod tą pozorną czułością kryje się bezwzględny mechanizm. Miłość staje się nagrodą. Akceptacja jest uzależniona od sukcesu. A sukces nigdy nie okazuje się wystarczający.</p><p style="text-align:justify;"><i>„Perfect” </i>można odczytywać jako dramat człowieka wychowanego w przekonaniu, że na miłość trzeba zasłużyć. Nie wystarczy być. Trzeba wygrywać, osiągać, zadowalać innych, spełniać oczekiwania. W literaturze podobny mechanizm odnajdujemy choćby w losach bohaterów Charlesa Dickensa, których dzieciństwo zostaje podporządkowane bezdusznym wymaganiom świata dorosłych. Można też przywołać „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” Petera Weira, zwłaszcza tragiczną historię Neila Perry'ego, przygniecionego oczekiwaniami ojca.</p><p style="text-align:justify;">Morissette opowiada o tym bez rozbudowanej filozofii. Kilka minut wystarcza jej, aby zbudować portret emocjonalnej przemocy ukrytej pod pozorem troski. Co szczególnie interesujące, muzyka nie zamienia się w patetyczny lament. Narasta stopniowo, pozwalając słuchaczowi niemal fizycznie odczuć ciężar kolejnych wymagań.</p><p style="text-align:justify;">„Perfect” należy do tych utworów, których znaczenie rośnie wraz z wiekiem odbiorcy. Dwudziestolatek może usłyszeć w nim opowieść o własnym dzieciństwie. Pięćdziesięciolatek może nagle zastanowić się, ile podobnych oczekiwań sam przekazał swoim dzieciom. I to jest właśnie miara dobrej sztuki. Nie tylko opisuje emocje. Potrafi zmusić do niewygodnej autorefleksji.</p><h3><strong>„Hand in My Pocket”. Filozofia życia w starych dżinsach</strong></h3><p style="text-align:justify;">Jeżeli „<i>You Oughta Know”</i> jest emocjonalnym wybuchem,<i> „Hand in My Pocket” </i>przypomina spacer po mieście po wyjątkowo ciężkiej nocy. Człowiek wciąż ma swoje problemy, ale nagle zaczyna dostrzegać w nich coś niemal zabawnego. Charakterystyczny gitarowy motyw, spokojny rytm i harmonijka ustna nadają piosence swobodę przywodzącą na myśl Sheryl Crow.</p><p style="text-align:justify;">Jednak <strong>Morissette</strong> jest znacznie bardziej skłonna do filozoficznych paradoksów. Cała kompozycja opiera się na zestawianiu przeciwieństw. Bohaterka jest jednocześnie silna i bezradna, pewna siebie i zagubiona, szczęśliwa i smutna. Nie próbuje tych sprzeczności rozwiązywać. Po prostu je akceptuje. To trochę jak u Walt Whitmana, który w „Pieśni o sobie” z odwagą przyznawał, że człowiek może nosić w sobie całe mnóstwo pozornie wykluczających się tożsamości</p><p style="text-align:justify;">W <i>„Hand in My Pocket” </i>nie ma jednak poetyckiego majestatu Whitmana. Jest dziewczyna w dżinsach, która wzrusza ramionami i idzie dalej. Moim zdaniem właśnie dlatego utwór stał się jednym z najbardziej trwałych przebojów albumu. Jest w nim coś wyzwalającego. Nie musimy mieć uporządkowanego życia, żeby poczuć się dobrze. Nie musimy znać wszystkich odpowiedzi. Nie musimy nawet konsekwentnie trzymać się jednej wersji samych siebie. Ta piosenka jest małym manifestem prawa do niedoskonałości. A jej największą zaletą pozostaje prostota. Ballard konstruuje aranżację tak, aby nie przeszkadzała tekstowi. Gitary są czytelne, rytm łagodny, refren naturalny. To znakomity przykład produkcji, w której techniczna dyscyplina pozwala wybrzmieć artystycznej osobowości.</p><h3><strong>„Right Through You”. Kiedy przemysł rozrywkowy pokazuje prawdziwą twarz</strong></h3><p style="text-align:justify;">W <i>„Right Through You”</i> Morissette wraca do gniewu. Ale tym razem nie jest to wyłącznie dramat romantyczny. Utwór można odczytywać jako rozliczenie z ludźmi, którzy traktują młodą artystkę jak produkt, a nie pełnoprawnego człowieka. Jest tutaj pogarda dla protekcjonalności, fałszywego zainteresowania i mechanizmów władzy ukrytych w relacjach zawodowych. Krótka, dynamiczna kompozycja ma niezwykle skuteczną konstrukcję. Nie potrzebuje długiego wstępu. Nie buduje skomplikowanej atmosfery. Wchodzi, mówi swoje i wychodzi.</p><p style="text-align:justify;">Przypomina scenę z filmu, w której bohaterka po latach upokorzeń wreszcie odwraca się do człowieka próbującego ją kontrolować i wypowiada zdanie, na które widz czekał od pierwszej minuty.</p><p style="text-align:justify;">Dzisiaj, w epoce znacznie większej świadomości nadużyć w branży rozrywkowej, „Right Through You” brzmi szczególnie interesująco. Nie należy jednak automatycznie przypisywać każdej linijki konkretnemu człowiekowi czy wydarzeniu. Siła utworu polega również na jego uniwersalności. To opowieść o odzyskaniu podmiotowości.</p><p>O chwili, gdy ktoś, kto przez długi czas był oceniany, pouczany i lekceważony, zaczyna sam wydawać sądy.</p><h3><strong>„Forgiven”. Spowiedź przed trybunałem własnej pamięci</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„Forgiven” </i>należy do najbardziej niedocenianych kompozycji na albumie. Jeżeli ktoś zna „Jagged Little Pill” wyłącznie z największych singli, może być zaskoczony głębią tego utworu. Morissette dotyka w nim wychowania religijnego, poczucia winy, seksualności i napięcia pomiędzy ludzką naturą a moralnymi oczekiwaniami. Nie jest to prosta antyreligijna deklaracja. Raczej osobista opowieść o doświadczeniu religii jako systemu nakazów, zakazów i wstydu.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie „Forgiven” rozwija się z imponującym dramaturgicznym wyczuciem. Cichsze fragmenty przechodzą w niemal rozpaczliwe wokalne kulminacje. Alanis śpiewa tak, jakby próbowała wydostać się z pomieszczenia, którego ściany zaczynają się do niej zbliżać. Myślę tutaj o wczesnej Tori Amos, szczególnie o „<i>Crucify” </i>z albumu <i>„Little Earthquakes”. </i>Obie artystki wykorzystują religijną symbolikę do opowiedzenia o kobiecej autonomii, poczuciu winy i trudnym procesie wyzwalania się spod cudzych oczekiwań.</p><p style="text-align:justify;">Jest jednak między nimi istotna różnica. Amos często buduje swoje teksty z obrazów, symboli i skojarzeń. Jej świat przypomina sen, w którym znaczenia nieustannie wymykają się prostym interpretacjom. Morissette jest bardziej bezpośrednia. Niekiedy aż nazbyt bezpośrednia.</p><p style="text-align:justify;">Ale w „Forgiven” ta dosłowność okazuje się zaletą. Utwór nie ma być intelektualną łamigłówką. Ma pokazać emocjonalne konsekwencje życia w nieustannym poczuciu winy. A to robi znakomicie.</p><h3><strong>„You Learn”. Człowiek nie jest porcelanową figurką</strong></h3><p style="text-align:justify;">Po tylu emocjonalnych wstrząsach <i>„You Learn”</i> przynosi potrzebną zmianę perspektywy. Nie chodzi już o oskarżanie świata. Chodzi o uczenie się życia. Porażki, rozczarowania, błędy i cierpienie zostają potraktowane jako doświadczenia, które mogą prowadzić do dojrzewania. To bardzo amerykańska filozofia. Trochę w duchu Ralpha Waldo Emersona, trochę w duchu popularnych poradników psychologicznych. Ale na szczęście Alanis nie zamienia się w trenerkę motywacyjną.</p><p style="text-align:justify;">Jest zbyt ironiczna, zbyt świadoma własnych sprzeczności, aby proponować proste recepty na szczęście. „You Learn” ma doskonałą konstrukcję poprockową. Refren jest jednym z najbardziej naturalnych i zapadających w pamięć na całej płycie. To piosenka, którą można śpiewać bez szczególnego zastanawiania się nad jej sensem.</p><p style="text-align:justify;">A potem, po latach, nagle odkryć, że tekst stał się znacznie bardziej osobisty. Na tym polega wielka siła klasycznego popu. Pozwala słuchaczowi dorastać razem z muzyką.</p><h3><strong>„Head Over Feet”. Miłość bez katastrofy? To też jest możliwe</strong></h3><p style="text-align:justify;">Jednym z najciekawszych dramaturgicznie momentów albumu pozostaje <i>„Head Over Feet”. </i>Po kolejnych historiach rozczarowania, gniewu i emocjonalnego zamętu Morissette nagle zaczyna opowiadać o miłości, która nie wymaga walki. To niemal szokujące. W świecie „Jagged Little Pill” relacje międzyludzkie najczęściej przypominają pole bitwy. Tymczasem tutaj pojawia się ktoś życzliwy, uważny, cierpliwy. Ktoś, kto nie próbuje kontrolować bohaterki. I właśnie ta normalność okazuje się dla niej czymś niezwykłym</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie mamy do czynienia z jedną z najpiękniejszych melodii napisanych przez Morissette i Ballarda. Delikatna, promienna kompozycja w pewnych momentach przywołuje skojarzenia z Fleetwood Mac, zwłaszcza z ich umiejętnością łączenia emocjonalnej intymności z radiową lekkością.</p><p style="text-align:justify;">Ale najważniejsze jest coś innego. Morissette nie śpiewa o miłości jako wielkiej romantycznej katastrofie. Śpiewa o przyjaźni, zaufaniu i stopniowym odkrywaniu drugiego człowieka. To dojrzałość, której nie zawsze spodziewalibyśmy się po autorce „You Oughta Know”. I piękne przypomnienie, że emocjonalna szczerość nie musi oznaczać wyłącznie gniewu. Może również oznaczać wdzięczność.</p><h3><strong>„Mary Jane”. Cicha rozpacz bywa głośniejsza od krzyku</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„Mary Jane”</i> jest dla mnie jednym z najbardziej poruszających utworów albumu. Nie ma tutaj przebojowego refrenu na miarę „Ironic”. Nie ma brutalnej energii „You Oughta Know”. Jest natomiast niezwykle subtelny portret osoby przygniecionej własnym życiem. Morissette zwraca się do bohaterki z mieszaniną czułości, niepokoju i bezradności. Zamiast osądzać, próbuje zrozumieć.</p><p style="text-align:justify;">Na początku albumu Alanis chciała, żeby świat słuchał jej emocji. Teraz sama próbuje usłyszeć cierpienie drugiej osoby. „Mary Jane” mogłaby znaleźć się na ścieżce dźwiękowej filmu Roberta Altmana, w którym pod powierzchnią zwyczajnych rozmów kryją się samotność, niespełnienie i rozpacz.</p><p style="text-align:justify;">Muzyka nie narzuca wielkich interpretacji. Pozostawia przestrzeń. I właśnie w tej przestrzeni pojawia się prawdziwe wzruszenie. Moim zdaniem album byłby znacznie uboższy bez tego utworu. Bo „Jagged Little Pill” nie jest jedynie katalogiem gniewnych emocji.To również historia stopniowego odkrywania empatii.</p><h3><strong>„Ironic”. Najsłynniejsza nieścisłość w historii popu</strong></h3><p style="text-align:justify;">Trudno pisać o „Jagged Little Pill” bez zatrzymania się przy <i>„Ironic”. </i>Jest to jeden z tych utworów, które od dawna prowadzą własne życie, całkowicie niezależne od albumu. Piosenka stała się popkulturowym symbolem ironii, choć wiele opisywanych w niej sytuacji trafniej byłoby nazwać pechem, paradoksem lub złośliwością losu. Oczywiście można z tego żartować. Całe pokolenia słuchaczy zastanawiały się, czy najbardziej ironiczną rzeczą w „Ironic” nie jest przypadkiem fakt, że tekst nie zawsze opisuje rzeczywistą ironię.</p><p style="text-align:justify;">„Ironic” nie jest przecież akademickim wykładem z retoryki. To piosenka o rozdźwięku pomiędzy oczekiwaniami a rzeczywistością. O życiu, które nieustannie wymyka się naszym planom. O absurdalnym poczuciu, że świat ma wyjątkowo złośliwe poczucie humoru. Pod tym względem Morissette zbliża się do filozofii <strong>Kurta Vonneguta. </strong>Jego bohaterowie również funkcjonują w świecie, który nie zawsze postępuje logicznie, a ludzka potrzeba znajdowania sensu bywa źródłem komizmu i tragedii jednocześnie.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie „Ironic” jest poprockowym arcydziełem. Ma znakomitą melodię, naturalny rozwój napięcia i refren, który można rozpoznać po kilku sekundach. Co istotne, nie jest to kompozycja nadmiernie skomplikowana. Ballard wie, kiedy ustąpić miejsca prostocie. A Morissette udowadnia, że jej talent nie polega wyłącznie na emocjonalnych wybuchach. Potrafi także śpiewać z lekkością, dystansem i humorem.</p><p style="text-align:justify;">W słynnym teledysku oglądamy kilka wersji Alanis podróżujących jednym samochodem. To wizualny pomysł doskonale odpowiadający filozofii całego albumu. Każdy człowiek jest przecież w pewnym sensie kilkoma osobami jednocześnie. Jedna część nas chce płakać. Druga się śmieje. Trzecia próbuje zachować rozsądek. Czwarta właśnie wpadła w furię. Alanis pozwala wszystkim czterem usiąść na jednym siedzeniu. I każe im wspólnie śpiewać.</p><h3><strong>„Not the Doctor” i „Wake Up”. Odmowa bycia cudzym lekarstwem</strong></h3><p style="text-align:justify;">Pod koniec albumu Morissette wraca do problemu emocjonalnej zależności. <i>„Not the Doctor”</i> opowiada o relacji, w której jeden człowiek próbuje uczynić z drugiego rozwiązanie wszystkich swoich problemów. To piosenka o granicach. O odmowie przyjęcia roli opiekunki, terapeutki, wybawicielki i jedynego sensu cudzego istnienia. W tym sensie jest jednym z najbardziej dojrzałych tekstów albumu.</p><p style="text-align:justify;">Morissette rozumie, że miłość nie może polegać na całkowitym zniknięciu własnej osobowości. Nie można żyć wyłącznie po to, aby naprawiać drugiego człowieka. Muzycznie utwór należy do ostrzejszych fragmentów płyty, choć nie osiąga intensywności „You Oughta Know”.</p><p style="text-align:justify;"><i>„Wake Up”</i> przynosi natomiast bardziej refleksyjny finał.To apel o wyrwanie się z obojętności, rutyny i wygodnego samozadowolenia. Morissette nie chce już tylko rozliczać konkretnych osób.</p><p style="text-align:justify;">Zwraca się do znacznie szerszego świata. I do samej siebie.</p><p style="text-align:justify;">Na oryginalnym wydaniu CD po zakończeniu głównej części albumu, pośród ukrytego materiału, pojawia się jeszcze „Your House” — kompozycja wykonywana a cappella.</p><p style="text-align:justify;">To jeden z najbardziej niezwykłych momentów całej płyty. Nie ma instrumentów. Nie ma perkusji. Nie ma efektownej rockowej produkcji. Jest tylko głos, prowadzony w wielowarstwowej aranżacji. I niezwykle intymna historia przekroczenia granic cudzej przestrzeni.</p><p style="text-align:justify;">Po całym emocjonalnym hałasie albumu ten finał brzmi niczym szept wypowiedziany w pustym mieszkaniu.</p><p style="text-align:justify;">Właśnie wtedy Morissette jest najbardziej bezbronna. Znika rockowa wojowniczka. Zostaje człowiek, który nadal nie potrafi pogodzić się z utratą bliskości.</p><p style="text-align:justify;">To zakończenie znacznie bardziej niepokojące, niż można byłoby oczekiwać po jednej z największych płyt poprockowych lat dziewięćdziesiątych.</p><h3><strong>Glen Ballard. Człowiek, który zamienił chaos w przeboje</strong></h3><p style="text-align:justify;">Mówiąc o „Jagged Little Pill”, nie sposób przecenić roli Glena Ballarda. To jeden z tych producentów, których największy sukces polega na tym, że potrafią pozostać niemal niewidoczni. Ballard rozumiał, że emocjonalna ekspresja Morissette wymaga odpowiednio przygotowanej muzycznej przestrzeni. Z jednej strony pozwolił jej na szczerość i bezpośredniość. Z drugiej zadbał o czytelne konstrukcje piosenek, melodie i refreny. Bez niego album mógłby stać się interesującym, ale trudnym do przyswojenia pamiętnikiem. Z nim zamienił się w dzieło zdolne jednocześnie zdobywać radiowe listy przebojów i wywoływać dyskusje o relacjach, seksualności, religii oraz niezależności kobiet.</p><p style="text-align:justify;">Produkcja nie jest jednak pozbawiona słabości. Dzisiaj słychać w niej wyraźną estetykę połowy lat dziewięćdziesiątych. Niektóre partie perkusyjne są nazbyt uporządkowane, niektóre gitarowe brzmienia mają charakterystyczny radiowy połysk. Czasami można odnieść wrażenie, że Ballard próbuje zachować komercyjną równowagę tam, gdzie Morissette chciałaby całkowicie ją zburzyć.</p><p style="text-align:justify;">Moim zdaniem jest to raczej jedna z największych zalet albumu niż jego zasadnicza wada. Bo właśnie dzięki temu napięciu „Jagged Little Pill” nie stał się kolejnym wydawnictwem alternatywnej niszy. Dotarł do ludzi, którzy nigdy wcześniej nie kupiliby płyty PJ Harvey ani Liz Phair. Otworzył im drzwi do innego sposobu mówienia o emocjach. I zrobił to bez całkowitej rezygnacji z artystycznej osobowości.</p><h3><strong>„Jagged Little Pill” jako pamiętnik pokolenia</strong></h3><p style="text-align:justify;">Istnieje jeszcze jedna przyczyna, dla której ten album pozostaje tak ważny. Nie jest on bowiem tylko zbiorem piosenek. To pewien sposób myślenia o sobie. W latach dziewięćdziesiątych słuchacze przyzwyczajeni do romantycznych ballad, w których miłość niemal zawsze prowadziła do wzniosłych deklaracji, otrzymali coś zupełnie innego.</p><p style="text-align:justify;">Morissette nie oferowała idealnego obrazu kobiety. Pokazywała człowieka uwikłanego w sprzeczności. I właśnie dlatego była wiarygodna. W pewnym sensie „Jagged Little Pill” można porównać do „Buszującego w zbożu” J.D. Salingera. Nie dlatego, że Holden Caulfield i Alanis Morissette mieliby identyczne poglądy. Łączy ich coś głębszego. Niechęć do fałszu. Obsesyjne wręcz poszukiwanie autentyczności. I trudność pogodzenia własnej wrażliwości ze światem, który zbyt często wymaga od człowieka wygodnej maski.</p><p style="text-align:justify;">Salinger stworzył jednego z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów młodzieńczego buntu. Morissette nadała podobnemu buntowi muzyczną postać. Ale jej opowieść ma jeszcze jeden ważny wymiar. Nie ogranicza się do nastoletniego gniewu. Jest zapisem procesu dojrzewania. Od potrzeby rozliczenia innych, przez odkrywanie własnych słabości, aż po stopniowe dostrzeganie, że człowiek nie musi być doskonały, aby zasługiwać na miłość.</p><p style="text-align:justify;">Ta dramaturgia czyni album znacznie ciekawszym, niż sugerowałaby popularna etykietka „gniewnej dziewczyny”. Bo Alanis nie tylko krzyczy. Ona również pyta. A czasami potrafi nawet słuchać.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Neal Morse – „Sola Gratia”. Gdy prześladowca spotyka Boga, a rock progresywny staje się muzyczną spowiedzią]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57156,neal-morse-sola-gratia-gdy-przesladowca-spotyka-boga-a-rock-progresywny-staje-sie-muzyczna-spowiedzia</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57156,neal-morse-sola-gratia-gdy-przesladowca-spotyka-boga-a-rock-progresywny-staje-sie-muzyczna-spowiedzia</guid>
            <pubDate>Thu, 22 Oct 2026 07:02:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-neal-morse-sola-gratia-gdy-przesladowca-spotyka-boga-a-rock-progresywny-staje-sie-muzyczna-spo-1792650114.png</url>
                        <title>Neal Morse – „Sola Gratia”. Gdy prześladowca spotyka Boga, a rock progresywny staje się muzyczną spowiedzią</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57156,neal-morse-sola-gratia-gdy-przesladowca-spotyka-boga-a-rock-progresywny-staje-sie-muzyczna-spowiedzia</link>
                    </image><description>Są płyty, których się słucha. Są takie, które się podziwia. I wreszcie są albumy, w których trzeba zamieszkać na pewien czas, niczym w starym domu pełnym tajemnic, wspomnień i zamkniętych od lat pokoi. „Sola Gratia” Neala Morse’a należy właśnie do tej ostatniej kategorii. To ponad godzina muzyki, w której rock progresywny spotyka Biblię, teatralny rozmach zderza się z intymnością wyznania, a człowiek przekonany o własnej nieomylności musi stanąć wobec prawdy, która rozsypuje jego świat w gruzy. Nie jest to album doskonały. Bywa przewidywalny, chwilami nazbyt patetyczny, miejscami przypomina wcześniejsze dzieła autora. Ale ma coś, czego coraz częściej brakuje współczesnej muzyce: przekonanie, że sztuka powinna mówić o sprawach ostatecznych. I że czasami najważniejsze dźwięki rodzą się dopiero wtedy, kiedy człowiek przestaje wierzyć we własną nieomylność.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3><strong>Człowiek, który nie potrafi pisać małych piosenek</strong></h3><p style="text-align:justify;">Neal Morse od dawna sprawia wrażenie muzyka, który nigdy nie pogodził się z faktem, że do napisania piosenki wystarczą trzy akordy, refren i trzy minuty. Gdyby powierzono mu skomponowanie melodii do reklamy porannej kawy, prawdopodobnie stworzyłby czterdziestominutową suitę o duchowym znaczeniu pierwszego łyku, z partią organów Hammonda, solówką gitarową i finałem wykonywanym przez sześćdziesięcioosobowy chór. To oczywiście żart. Ale tylko częściowo.</p><p style="text-align:justify;">Były lider <strong>Spock's Beard</strong>, współtwórca <strong>Transatlantic</strong> i jeden z najbardziej pracowitych przedstawicieli współczesnego rocka progresywnego od lat porusza się po muzycznym świecie, w którym skromność formy nie jest najwyższą cnotą. Jego wyobraźnię ukształtowały wielkie rockowe katedry lat siedemdziesiątych: Genesis z czasów Petera Gabriela, symfoniczne konstrukcje Yes, kontrapunkty Gentle Giant, dramatyczna ekspresja Kansas i monumentalność Emerson, Lake &amp; Palmer.</p><p style="text-align:justify;">Ale Morse dołożył do tej tradycji element, który stał się zarówno źródłem jego artystycznej siły, jak i przyczyną nieustannych sporów wśród słuchaczy: głęboką, demonstracyjnie wyrażaną wiarę chrześcijańską. Dla jednych jest współczesnym odpowiednikiem kompozytora religijnych oratoriów, który zamiast organów kościelnych wybrał syntezatory i przesterowane gitary. Dla innych pozostaje artystą nazbyt dosłownym, nieskłonnym do pozostawiania pytań bez odpowiedzi. I właśnie pomiędzy tymi dwoma spojrzeniami rozgrywa się dramat <strong>„Sola Gratia”.</strong></p><p style="text-align:justify;">Album ukazał się 11 września 2020 roku nakładem InsideOut Music. Powstawał w szczególnych okolicznościach: podczas pandemicznego zamknięcia świata. Morse pracował zdalnie ze swoimi wieloletnimi współpracownikami, przede wszystkim perkusistą Mikiem Portnoyem oraz basistą Randym George'em. Gościnnie pojawili się również Eric Gillette, Bill Hubauer i Gideon Klein. Nie jest to jednak album zespołu The Neal Morse Band. Kompozycyjna odpowiedzialność spoczęła na samym Morsie. I to słychać.</p><p style="text-align:justify;">Jest tutaj więcej niepodzielnej autorskiej wizji niż zespołowego dialogu. Mniej muzycznej demokracji, więcej świadomego prowadzenia słuchacza za rękę. Morse nie tyle zaprasza nas do wspólnego odkrywania historii, ile pokazuje przygotowaną wcześniej drogę. Można się temu poddać. Można także zaprotestować. Jedno jest pewne: obojętnie przejść obok tej muzyki byłoby trudno.</p><h3><strong>Od Lutra do Damaszku. Dwie historie, jeden niepokój</strong></h3><p style="text-align:justify;">Tytuł „Sola Gratia” oznacza „tylko łaska” i odsyła do jednej z fundamentalnych zasad teologii reformacyjnej. Naturalnie przywołuje także wcześniejsze dzieło Morse’a, wydane w 2007 roku „Sola Scriptura”, opowiadające o Marcinie Lutrze i jego konflikcie z religijnym porządkiem epoki. Tam człowiek występował przeciwko instytucji, ponieważ był przekonany, że broni prawdy. Tutaj człowiek prześladuje innych, ponieważ również jest przekonany, że broni prawdy. To fascynujące odwrócenie perspektywy.</p><p style="text-align:justify;">Bohaterem nowego albumu jest Szaweł z Tarsu, przyszły apostoł Paweł. Człowiek wykształcony, religijny, gorliwy, a zarazem gotowy uczestniczyć w prześladowaniu tych, których uważa za wrogów własnej wiary.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Czy można być głęboko religijnym, a jednocześnie całkowicie rozmijać się z istotą religii? Czy przekonanie o własnej moralnej wyższości może usprawiedliwiać okrucieństwo? I wreszcie: czy człowiek odpowiedzialny za zło naprawdę zasługuje na drugą szansę? </strong>W tym miejscu „Sola Gratia” przestaje być wyłącznie historią biblijną. Zaczyna przypominać literaturę Dostojewskiego.</p><p style="text-align:justify;">Szaweł Morse'a mógłby pojawić się na kartach „Braci Karamazow”. Nie dlatego, że podziela filozofię Iwana, lecz dlatego, że jego dramat wyrasta z tego samego niepokojącego pytania: co dzieje się z człowiekiem, kiedy własną ideę czyni ważniejszą od drugiego człowieka? Można również pomyśleć o Raskolnikowie ze „Zbrodni i kary”, który dopiero w zetknięciu z konsekwencjami swoich czynów odkrywa, jak kruche są intelektualne konstrukcje mające usprawiedliwiać przemoc.</p><p style="text-align:justify;">Morse opowiada tę historię bez rosyjskiego mroku i psychologicznej wieloznaczności. W jego świecie łaska nie jest tajemniczym przeczuciem. Jest odpowiedzią. I tu pojawia się pierwsza słabość albumu. Wielka literatura nie zawsze daje nam ukojenie. Morse natomiast od początku wie, dokąd zamierza doprowadzić swojego bohatera. To ogranicza dramaturgiczną niepewność, choć nie odbiera samej muzyce siły.</p><h3><strong>Uwertura, czyli Genesis spotyka Broadway</strong></h3><p style="text-align:justify;">Album rozpoczyna krótkie „Preface”, które stanowi rodzaj muzycznej bramy prowadzącej z „Sola Scriptura” do nowej opowieści. Motywiczne nawiązanie do poprzedniej płyty nie jest przypadkowym ukłonem w stronę fanów. To świadoma próba stworzenia większego muzycznego uniwersum, w którym poszczególne dzieła prowadzą ze sobą rozmowę.</p><p style="text-align:justify;">Następujące po nim „Overture” jest już pełnokrwistym popisem kompozytorskim. Przez niespełna sześć minut otrzymujemy niemal wszystko, za co słuchacze kochają klasyczny rock progresywny: zmienne tempa, dynamiczne przejścia, wyraziste partie klawiszowe, dialog gitar z basem i perkusję, która nie tyle odmierza rytm, ile komentuje wydarzenia. Można odnieść wrażenie, że Tony Banks, Rick Wakeman i Keith Emerson spotkali się na próbie musicalu, na którą niespodziewanie zaproszono muzyków Dream Theater. A jednak nie jest to bezmyślna demonstracja technicznej sprawności. „Overture” spełnia podstawową funkcję dobrej uwertury operowej: przedstawia język muzyczny świata, do którego właśnie wchodzimy.</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Victor J. Giol z magazynu internetowego The Prog Report podkreślał w swojej recenzji z 24 sierpnia 2020 roku, że album od początku przypomina o ogromnych umiejętnościach kompozytorskich Morse’a oraz jego współpracowników. Recenzent uznał otwierającą suitę za znakomite wprowadzenie do charakterystycznego brzmienia solowych płyt artysty z pierwszej dekady XXI wieku.</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Zgadzam się z taką interpretacją, ale dostrzegam również pułapkę. Morse potrafi budować muzyczne konstrukcje z podobną łatwością, z jaką zręczny architekt projektuje kolejne monumentalne budowle. Problem w tym, że po pewnym czasie zaczynamy rozpoznawać kształt łuków, rozmieszczenie kolumn i sposób prowadzenia schodów. Wciąż jesteśmy pod wrażeniem kunsztu. Coraz rzadziej jednak bywamy zaskoczeni.</p><h3><strong>Fanatyzm ma mocny riff</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„In the Name of the Lord”</i> należy do najbardziej bezpośrednich, ciężkich kompozycji albumu. Gitary brzmią agresywnie, rytm nabiera niemal marszowego charakteru, a wokal Morse’a pozbawiony zostaje części swojej zwyczajowej łagodności. To muzyka człowieka, który nie pyta. Człowieka, który wydaje rozkazy. Właśnie tutaj ujawnia się jedna z największych zalet „Sola Gratia”: zdolność opowiadania historii poprzez sam język instrumentalny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Gdy Szaweł występuje jako prześladowca, muzyka bywa twarda, uporczywa, zbudowana z powtarzających się figur. Nie ma w niej wiele miejsca na oddech. Przypomina mechanizm. A mechanizm, jak wiadomo, nie potrzebuje sumienia. Potrzebuje jedynie paliwa<i>. „Ballyhoo (The Chosen Ones)”</i> i<i> „March of the Pharisees”</i> wprowadzają bardziej teatralny ton. Chwilami słyszymy tutaj niemal rockowy musical, w którym bohaterowie poruszają się po scenie oświetlonej jaskrawymi reflektorami. Skojarzenia z <strong>Jesus Christ Superstar</strong> Andrew Lloyda Webbera i Tima Rice’a są właściwie nieuniknione.</p><p style="text-align:justify;">Ale porównanie to odsłania również różnicę pomiędzy twórcami. W „Jesus Christ Superstar” postaci bywają pełne wewnętrznych sprzeczności. Judasz może być jednocześnie zdrajcą, tragicznym idealistą i człowiekiem przenikliwiej od innych dostrzegającym niebezpieczeństwo. U Morse’a psychologiczne odcienie są znacznie wyraźniej uporządkowane. Dobro pozostaje dobrem. Zło jest złem. Najważniejsza jest przemiana.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Nie oznacza to, że takie rozwiązanie nie działa. Oznacza jedynie, że „Sola Gratia” bliżej do moralitetu niż do psychologicznego dramatu.</p><h3><strong>Mur, który wyrasta w ludzkiej głowie</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„Building a Wall”</i> to jeden z utworów, które szczególnie mocno prowokują do interpretacji wykraczającej poza religijny kontekst albumu. Tytułowy mur można rozumieć dosłownie, jako symbol oddzielenia wspólnoty od tych, których uznano za niebezpiecznych. Ale znacznie ciekawszy wydaje się mur niewidzialny. Ten, który człowiek buduje we własnym umyśle. Mur z przekonań, uprzedzeń, ideologicznych pewników i starannie dobranych argumentów. Takie mury bywają trwalsze niż betonowe konstrukcje. Można je znaleźć w polityce, religii, rodzinnych konfliktach, a nawet w codziennych rozmowach ludzi, którzy przestali się słuchać.</p><p style="text-align:justify;">Muzycznie otrzymujemy mocny, komunikatywny rockowy numer, niemal stadionowy hymn. Nie jest szczególnie skomplikowany. I bardzo dobrze. Po rozbudowanej uwerturze oraz wcześniejszych zmianach rytmicznych prostota staje się dramaturgiczną koniecznością.</p><p style="text-align:justify;">Problem polega na czymś innym. Refren jest tak bezpośredni i chwytliwy, że chwilami można zapomnieć, iż uczestniczymy w opowieści o religijnym prześladowaniu. To trochę tak, jakby ponure wydarzenia z<i> „Imienia róży” </i>Umberta Eco otrzymały oprawę muzyczną przygotowaną na wielki festiwal rockowy.</p><p style="text-align:justify;">Efekt jest widowiskowy, ale nie zawsze całkowicie spójny emocjonalnie.</p><p style="text-align:justify;">Podobną wątpliwość wyraził Sebastian Mack w niemieckim serwisie muzycznym Metal1.info, zauważając, że niektóre prostsze utwory kojarzą się ze stadionowym rockiem, co nie zawsze współgra z ciężarem opowiadanej historii.</p><p style="text-align:justify;">Mimo tych zastrzeżeń wystawił albumowi wysoką ocenę — 8/10.</p><p style="text-align:justify;">Trudno o lepsze streszczenie paradoksu tej płyty: zachwyca nawet wtedy, kiedy nie wszystko w niej przekonuje.</p><h3><strong>„Overflow”. Cisza, która mówi więcej niż tysiąc nut</strong></h3><p style="text-align:justify;">Jeżeli pierwsza część „Sola Gratia” przypomina wielką scenę teatralną, pełną reflektorów, aktorów i dramatycznych gestów, <i>„Overflow” </i>nagle wygasza światła. Zostaje fortepian. Zostaje głos. Zostaje przestrzeń. To jeden z najpiękniejszych fragmentów albumu. Morse, który przed chwilą zdawał się prowadzić całą orkiestrę przez muzyczny labirynt, odkrywa teraz, że do wywołania wzruszenia nie potrzebuje skomplikowanych podziałów rytmicznych ani wielopiętrowych aranżacji. Potrzebuje melodii.</p><p style="text-align:justify;">„Overflow” ma w sobie coś z intymności Petera Gabriela, delikatności ballad Marillion z okresu Steve’a Hogartha i duchowego skupienia późnych utworów Johnny Casha. Oczywiście są to podobieństwa nastroju, nie bezpośrednie zapożyczenia. Morse nie próbuje naśladować żadnego z tych artystów. Po prostu na chwilę przestaje być kompozytorem monumentalnych struktur, a staje się człowiekiem opowiadającym o doświadczeniu, którego nie da się wyrazić krzykiem.</p><p style="text-align:justify;">W biblijnej dramaturgii albumu utwór ten wprowadza perspektywę Szczepana, pierwszego chrześcijańskiego męczennika. Jest w tym niezwykła ironia. Prześladowca otrzymuje ciężkie gitary, rytmiczną agresję i głośne deklaracje. Ofiara otrzymuje łagodność. I właśnie łagodność okazuje się silniejsza.</p><p style="text-align:justify;">Scott Medina, autor recenzji opublikowanej w Sonic Perspectives 20 sierpnia 2020 roku, określił „Overflow” słowami:</p><blockquote><p>„Simply gorgeous.”</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Czyli: „Po prostu przepiękny”. Trudno mi się z nim nie zgodzić. To jeden z tych momentów, w których nawet słuchacz całkowicie obojętny wobec religijnego przesłania może poczuć emocjonalną prawdę muzyki. Nie trzeba wierzyć w niebo, żeby usłyszeć tęsknotę człowieka spoglądającego w jego stronę.</p><h3><strong>Pink Floyd na drodze do Damaszku</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„Warmer Than the Sunshine” </i>przynosi oddech instrumentalny, ale zaraz po nim pojawia się prawdziwy klejnot albumu —<i> „Never Change”. </i>Gdybym miał wskazać kompozycję, którą należałoby zaprezentować osobie nieznającej twórczości Morse’a, poważnie rozważyłbym właśnie ten utwór. Jest tutaj niemal wszystko, co stanowi o jego talencie. Pięknie rozwijana melodia, umiejętność budowania napięcia, gitarowa ekspresja, mocny finał i charakterystyczne połączenie melancholii z patosem. Przede wszystkim jednak pojawia się cień <i>Pink Floyd.</i></p><p style="text-align:justify;">Nie chodzi o mechaniczne podobieństwo do „Comfortably Numb” czy „Shine On You Crazy Diamond”, lecz o sposób wykorzystania gitary. David Gilmour uczynił z pojedynczej, odpowiednio wybrzmiewającej nuty instrument zdolny wyrazić samotność, żal i tęsknotę. Morse nie osiąga tutaj równie ascetycznej intensywności, ale chwilami zbliża się do podobnej filozofii grania. Gitara nie służy wyłącznie demonstracji umiejętności. Zaczyna przemawiać.</p><p style="text-align:justify;">Paradoksalnie tytuł „Never Change” — „Nigdy się nie zmienię” — opisuje moment, w którym bohater najbardziej desperacko próbuje zaprzeczyć nadchodzącej przemianie. To psychologicznie interesujące.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Ludzie najgłośniej deklarują niezmienność swoich przekonań niekoniecznie wtedy, kiedy są ich najbardziej pewni.</strong></p><p style="text-align:justify;">Czasami robią to właśnie w chwili, gdy zaczynają dostrzegać pierwsze pęknięcia. W tym sensie „Never Change” ma więcej wspólnego z dramatem wewnętrznym niż z tradycyjną opowieścią religijną. Jest muzyką człowieka, który broni się przed własnym sumieniem. I właśnie dlatego działa tak dobrze.</p><h3><strong>„Seemingly Sincere”. Dziewięć minut prawdziwego progresywnego niepokoju</strong></h3><p style="text-align:justify;">Najbardziej interesującą kompozycją „Sola Gratia” pozostaje dla mnie „<i>Seemingly Sincere”. </i>Trwający ponad dziewięć minut utwór nie próbuje od pierwszych sekund olśnić słuchacza monumentalnością. Przeciwnie. Rozwija się stopniowo, budując atmosferę niepewności poprzez elektroniczne faktury, powtarzalne figury instrumentalne i narastające napięcie.</p><p style="text-align:justify;">Chwilami można pomyśleć o Porcupine Tree z okresu „In Absentia”, chwilami o bardziej eksperymentalnych fragmentach solowej twórczości Stevena Wilsona. To skojarzenie jest szczególnie ciekawe, ponieważ Morse i Wilson reprezentują dwa różne bieguny współczesnego rocka progresywnego.</p><p style="text-align:justify;">Wilson często posługuje się niedopowiedzeniem, chłodem i egzystencjalnym lękiem. Morse wybiera emocjonalną bezpośredniość, duchowe uniesienie i afirmację. W „Seemingly Sincere” te dwa światy na moment się do siebie zbliżają.</p><p style="text-align:justify;">Utwór ma w sobie niepokój, którego nie można od razu rozbroić refrenem. Potem przychodzą instrumentalne spiętrzenia. Perkusja Mike’a Portnoya nabiera niezwykłej energii. Gitara i instrumenty klawiszowe prowadzą dialog, który przypomina gorącą polemikę dwóch ludzi próbujących przekrzyczeć własne wątpliwości.</p><p style="text-align:justify;">Portnoy pozostaje muzykiem wyjątkowym nie dlatego, że potrafi zagrać wiele nut w bardzo krótkim czasie. Takich perkusistów znajdziemy dzisiaj niemało. Jego siła polega na teatralnym rozumieniu rytmu. Wie, kiedy uderzyć z całą mocą, kiedy zostawić pustkę i kiedy pojedynczym przejściem zapowiedzieć nadciągającą katastrofę. Właśnie dlatego tak dobrze odnajduje się w muzyce Morse’a. Jeden z nich buduje wielkie muzyczne opowieści. Drugi potrafi nadać tym opowieściom dramatyczny puls.</p><p style="text-align:justify;">Victor J. Giol z The Prog Report uznał „Seemingly Sincere” za jeden z najważniejszych momentów albumu, zwracając uwagę na rozbudowaną partię instrumentalną i popis perkusyjny Portnoya.</p><p style="text-align:justify;">Z kolei Scott Medina z Sonic Perspectives docenił nietypowy, elektroniczny początek i stopniowe rozwijanie kompozycji.</p><p style="text-align:justify;">W swojej recenzji zauważył też, że materiał porusza się po dość przewidywalnych torach, mimo znakomitego wykonania. Jego ogólna ocena wyniosła 8,6/10, przy czym oryginalność otrzymała tylko 6,5/10.</p><p>To ważne zastrzeżenie.</p><p style="text-align:justify;">Bo „Seemingly Sincere” pokazuje, że Morse wciąż potrafi wyjść poza dobrze znany repertuar własnych środków, choć nie zawsze ma ochotę robić to konsekwentnie. Gdy muzyka zaczyna naprawdę niepokoić, pojawia się charakterystyczny, łatwo rozpoznawalny refren. Jakby kompozytor nie chciał zbyt długo pozostawiać słuchacza w niepewności. A przecież niepewność jest jednym z najciekawszych stanów, jakie sztuka może wywołać.</p><h3><strong>Objawienie musi być głośne</strong></h3><p style="text-align:justify;"><i>„The Light on the Road to Damascus”</i> wprowadza opowieść w punkt kulminacyjny. Droga do Damaszku to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli przemiany w kulturze europejskiej. Niezależnie od religijnych przekonań, rozumiemy sens tego obrazu: człowiek zmierza w jednym kierunku, a potem wydarza się coś, co każe mu zakwestionować całe dotychczasowe życie. To moment podobny do dramatycznego rozpoznania w antycznej tragedii. Bohater odkrywa, że rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej, niż sobie wyobrażał. Morse oczywiście nie pozwala, aby wydarzenie o tak fundamentalnym znaczeniu odbyło się przy akompaniamencie jednej gitary akustycznej.</p><p style="text-align:justify;"><i>„The Glory of the Lord”</i> przynosi wielkie chóry, potężne brzmienie i gitarowy rozmach. Szczególnie efektownie prezentuje się solowa partia Erica Gillette’a. Wszystko zmierza ku oczyszczeniu i wyzwoleniu. I tutaj znów pojawia się pytanie o granice muzycznego patosu. Morse nie zna pojęcia półśrodków. Jeśli ma opowiedzieć o objawieniu, otwiera całe niebo. Jeśli ma przedstawić łaskę, pozwala jej zabrzmieć przez wielopiętrowe chóry. Jeśli jego bohater odnajduje prawdę, muzyka natychmiast zaczyna świętować. Można to pokochać. Można także poczuć się przytłoczonym.</p><p style="text-align:justify;">Mike Ainscoe, recenzując album dla At The Barrier 11 września 2020 roku, trafnie zwrócił uwagę na niezwykle emocjonalny charakter finałowej części albumu.</p><p>Napisał o niej:</p><blockquote><p>„The final quarter-hour of the album is pure uplifting Morse”</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Czyli w moim tłumaczeniu: „Ostatni kwadrans albumu to Morse w swojej najczystszej, podnoszącej na duchu postaci”. To rzeczywiście esencja jego stylu. Nie ma tu ironii, dystansu ani postmodernistycznej gry z odbiorcą. Jest absolutna powaga. W czasach, gdy kultura popularna często boi się wzniosłości, taka postawa może wydawać się anachroniczna. Ale może właśnie dlatego jest potrzebna?</p><h3><strong>Finał, który chce ocalić cały świat</strong></h3><p style="text-align:justify;">Końcowe <i>„Now I Can See/The Great Commission”</i> spełnia funkcję wielkiego muzycznego rozwiązania. Po wcześniejszych konfliktach, napięciach i dramatycznych zwrotach następuje uspokojenie. Pojawia się poczucie spełnienia. Kompozycja domyka historię w sposób niemal filmowy. Gdyby „Sola Gratia” była wielką produkcją kinową, właśnie tutaj kamera wzniosłaby się ponad pustynny krajobraz, pokazując samotną postać wyruszającą w nową drogę. Nad horyzontem pojawiłoby się światło. Następnie rozpoczęłyby się napisy końcowe. Wszystko byłoby dokładnie na swoim miejscu.</p><p style="text-align:justify;">I właśnie ta perfekcyjna dramaturgiczna przewidywalność jest jednocześnie siłą i słabością albumu. Morse nie pozostawia nas z otwartą raną. Nie kończy muzycznej opowieści pytaniem. Nie proponuje rozwiązania, które wymagałoby od słuchacza samodzielnego dopowiedzenia sensu. Daje pocieszenie. Dla jednych będzie to największa wartość tej muzyki. Dla innych — największe ograniczenie.</p><h3><strong>Mike Portnoy i Randy George. Fundament, którego nie widać</strong></h3><p style="text-align:justify;">W opowieści o „Sola Gratia” nie sposób pominąć muzyków, bez których ta konstrukcja mogłaby runąć pod ciężarem własnych ambicji.<strong> Mike Portnoy </strong>jest jednym z tych perkusistów, których rozpoznaje się po kilku taktach. Jego gra zawsze zawiera element dramaturgiczny, a niekiedy wręcz aktorski. Tam, gdzie inni muzycy po prostu utrzymują tempo, on zmienia dynamikę sceny. W kompozycjach Morse’a sprawdza się to znakomicie, ponieważ mamy do czynienia z muzyką wymagającą nieustannej zmiany perspektywy. Raz potrzebna jest subtelność kameralnego koncertu. Chwilę później wybucha rockowa burza. Portnoy potrafi przeprowadzić słuchacza przez obie sytuacje tak, aby nie odczuwał gwałtownego zerwania narracji.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Randy George</strong> pełni funkcję równie istotną, choć znacznie mniej widowiskową. Jego bas porządkuje tę skomplikowaną architekturę, ale nie ogranicza się do roli rytmicznego fundamentu. W bardziej złożonych fragmentach staje się samodzielnym głosem instrumentalnym. Przypomina mi to rolę Chrisa Squire’a w Yes. Nie chodzi o identyczne brzmienie czy sposób frazowania. Chodzi o przekonanie, że gitara basowa może współtworzyć narrację, a nie tylko podążać za stopą perkusji.</p><p style="text-align:justify;">Na uznanie zasługują także partie smyczkowe, uzupełniające emocjonalny krajobraz albumu. Nie są one jedynie ozdobą. W spokojniejszych fragmentach tworzą przestrzeń, której nie dałoby się uzyskać wyłącznie przy pomocy instrumentów elektrycznych. Brzmienie jest przy tym wyjątkowo przejrzyste. Każdy instrument otrzymał swoje miejsce. Nawet w najbardziej rozbudowanych fragmentach można śledzić poszczególne linie bez wrażenia dźwiękowego chaosu. To szczególnie imponujące, jeżeli przypomnimy sobie pandemiczne warunki nagrywania materiału.</p><h3><strong>Czy Neal Morse stał się więźniem własnego geniuszu?</strong></h3><p style="text-align:justify;">W tym miejscu należy postawić pytanie, które podczas obcowania z „Sola Gratia” powraca uporczywie. Czy Morse wciąż rozwija swój język muzyczny, czy jedynie udoskonala sposób opowiadania tych samych historii? Nie jest to zarzut błahy. W latach siedemdziesiątych Genesis potrafili przejść od pastoralnych miniatur do surrealistycznego teatru „The Lamb Lies Down on Broadway”. King Crimson nieustannie rozbijali własne muzyczne formuły. Pink Floyd przebyli drogę od psychodelicznych eksperymentów Syda Barretta do monumentalnego, filozoficznego rocka stadionowego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Tymczasem Morse od wielu lat pozostaje wierny wypracowanemu językowi. Rozbudowana uwertura. Cięższy fragment. Ballada. Instrumentalna kulminacja. Wielki, podniosły finał. Ten schemat pojawiał się już na jego wcześniejszych albumach, niekiedy w niemal identycznej dramaturgicznej kolejności. Oczywiście można powiedzieć, że również Johann Sebastian Bach przez całe życie rozwijał własną, natychmiast rozpoznawalną estetykę. Ale nie każda wierność stylowi jest rozwojem. Czasami staje się manierą.</p><p style="text-align:justify;">Na „Sola Gratia” takich momentów nie brakuje. Niektóre przejścia brzmią znajomo. Pewne rozwiązania harmoniczne łatwo przewidzieć. Chóralne kulminacje nie zawsze mają proporcjonalną siłę emocjonalną do swojej głośności. Morse chwilami przypomina wybitnego pisarza, który po raz kolejny opowiada tę samą historię, zmieniając bohaterów i dekoracje. Mimo wszystko trudno oderwać się od lektury, ponieważ autor wciąż znakomicie włada językiem. Tak właśnie odbieram „Sola Gratia”. Nie jako artystyczną rewolucję. Raczej jako mistrzowskie rozwinięcie czegoś, co doskonale znamy.</p><h3><strong>Muzyka religijna, która nie musi być wyłącznie dla wierzących</strong></h3><p style="text-align:justify;">Najbardziej fascynujący w albumie Morse’a pozostaje jednak jego religijny charakter. Współczesna kultura popularna rzadko traktuje wiarę z taką dosłownością i taką powagą. Religia bywa wykorzystywana jako estetyczny kostium, źródło symboliki lub punkt wyjścia do krytyki społecznej. Morse robi coś innego. On naprawdę wierzy w to, o czym śpiewa. I nie zamierza tego ukrywać. Ta bezkompromisowość jest jednocześnie ujmująca i ryzykowna.</p><p style="text-align:justify;">Dla słuchacza niewierzącego niektóre fragmenty mogą przypominać rozbudowaną muzycznie formę kazania. Nie ma sensu temu zaprzeczać. Jednocześnie byłoby wielkim uproszczeniem odmawiać tej muzyce uniwersalnego znaczenia tylko dlatego, że wyrasta z chrześcijańskiej duchowości. Przecież nie trzeba podzielać teologii Bacha, aby wzruszać się jego „Pasją według św. Mateusza”. Nie trzeba wierzyć w metafizyczny porządek świata przedstawionego w „Boskiej komedii”, aby zachwycać się wyobraźnią Dantego. Nie trzeba też przyjmować wszystkich odpowiedzi Dostojewskiego, żeby zrozumieć jego pytania.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Podobnie jest z „Sola Gratia”. Pod religijną warstwą kryje się opowieść o człowieku, który musi uznać własny błąd. A to doświadczenie nie ma żadnego wyznaniowego monopolu. Każdy z nas zna ludzi, którzy przez całe życie bronili swoich przekonań z tak wielką zaciekłością, że przestali dostrzegać cierpienie innych. Niektórzy z nich nigdy się nie zmienili. Inni potrzebowali własnej drogi do Damaszku. Może bez olśniewającego światła. Może bez głosu z nieba. Czasami wystarcza rozmowa, osobista tragedia albo spotkanie z człowiekiem, którego wcześniej uważało się za wroga. I właśnie ten uniwersalny wymiar przesądza o wartości dzieła Morse’a.</p><h2><strong>Czy „Sola Gratia” jest arcydziełem?</strong></h2><p style="text-align:justify;">Przynajmniej nie w takim znaczeniu, w jakim używam tego słowa wobec „Selling England by the Pound”, „Close to the Edge”, „The Dark Side of the Moon” czy „In the Court of the Crimson King”. Tamte albumy nie tylko doskonaliły istniejący język muzyczny. One ten język współtworzyły albo przesuwały jego granice.</p><p style="text-align:justify;">„Sola Gratia” nie wyznacza nowego kierunku rozwoju rocka progresywnego. Nie otwiera drzwi, których wcześniej nikt nie zauważył. Nie przynosi też rewolucji w dyskografii samego Morse’a. Jest natomiast dziełem dojrzałego kompozytora, który wie, jak budować emocje, jak wykorzystywać instrumentalną wirtuozerię i jak podporządkować rozbudowaną formę muzyczną konkretnej opowieści.</p><p style="text-align:justify;">Najbardziej przekonuje mnie w momentach skupienia. W „Overflow”, kiedy muzyka niemal zatrzymuje się, aby pozwolić przemówić emocjom. W „Never Change”, gdzie gitarowa melancholia okazuje się silniejsza niż najbardziej monumentalne chóry. W „Seemingly Sincere”, kiedy przez chwilę mamy wrażenie, że Morse porzuca własne przyzwyczajenia i wkracza na teren bardziej niepokojący, mniej przewidywalny.</p><p style="text-align:justify;">Najmniej przekonuje mnie tam, gdzie zaczyna nadmiernie celebrować własną wzniosłość. Nie każdy triumf wymaga fanfar. Nie każda prawda potrzebuje chóru. I nie każde duchowe uniesienie staje się głębsze tylko dlatego, że towarzyszy mu coraz więcej instrumentów.</p><h2><strong>Zamiast zakończenia. Człowiek, który musiał stracić wzrok, żeby zobaczyć</strong></h2><p style="text-align:justify;">W Ewangelii według św. Jana czytamy: „Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli” (J 8,32). Historia Szawła opowiedziana na „Sola Gratia” zdaje się dopisywać do tego zdania przewrotny komentarz. Czasami, żeby zobaczyć prawdę, trzeba najpierw oślepnąć. I wcale nie chodzi tutaj wyłącznie o biblijny cud. Chodzi o utratę złudzeń. O bolesny moment, w którym człowiek przestaje być pewien wszystkiego, co wcześniej uważał za oczywiste.</p><p style="text-align:justify;">Morse opowiada o tej przemianie językiem wielkiego rockowego widowiska. Czasami zbyt dosłownie. Czasami zbyt patetycznie. Niekiedy z zachwycającą muzyczną wyobraźnią.</p><p style="text-align:justify;">Bywa, że brzmi jak Rick Wakeman prowadzący kościelny chór. Innym razem przypomina Petera Gabriela śpiewającego o ludzkim cierpieniu albo Davida Gilmoura pozwalającego gitarze powiedzieć to, czego nie potrafią wyrazić słowa.</p><p style="text-align:justify;">Ale zawsze pozostaje sobą. A to w muzyce współczesnej nie jest wcale tak częste, jak mogłoby się wydawać.</p><p style="text-align:justify;">„Sola Gratia” to album o łasce, lecz również o pysze. O przemocy rodzącej się z przekonania o własnej nieomylności. O trudności przyznania się do błędu i o możliwości rozpoczęcia wszystkiego od nowa.</p><p style="text-align:justify;">To także muzyczna deklaracja wiary w sens wielkich form, rozbudowanych kompozycji i sztuki, która nie boi się poważnych tematów.</p><p style="text-align:justify;">Można zarzucać Morse’owi powtarzalność. Można irytować się jego patosem. Można nawet nie podzielać ani jednego z jego religijnych przekonań.</p><p style="text-align:justify;">Ale gdy w finale wybrzmiewają ostatnie dźwięki fortepianu, zostaje coś ważniejszego niż dyskusja o technice gitarowej, progresywnych podziałach rytmicznych czy brzmieniu syntezatorów.</p><p style="text-align:justify;">Pozostaje pytanie, czy człowiek naprawdę potrafi się zmienić.</p><p style="text-align:justify;">Morse odpowiada bez wahania: tak.</p><p style="text-align:justify;">Dostojewski zapewne długo by z nim dyskutował.</p><p style="text-align:justify;">A ja mam wrażenie, że właśnie z tej dyskusji mógłby powstać jeszcze znakomitszy album.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Ustka pod lupą prokuratury. Sprawdzane jest zdarzenie z udziałem uczennic tomaszowskiego „Mechanika” i ich opiekuna]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57106,ustka-pod-lupa-prokuratury-sprawdzane-jest-zdarzenie-z-udzialem-uczennic-tomaszowskiego-mechanika-i-ich-opiekuna</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57106,ustka-pod-lupa-prokuratury-sprawdzane-jest-zdarzenie-z-udzialem-uczennic-tomaszowskiego-mechanika-i-ich-opiekuna</guid>
            <pubDate>Sun, 18 Oct 2026 15:58:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-ustka-pod-lupa-prokuratury-sprawdzane-jest-zdarzenie-z-udzialem-uczennic-tomaszowskiego-mechanika-1792332986.png</url>
                        <title>Ustka pod lupą prokuratury. Sprawdzane jest zdarzenie z udziałem uczennic tomaszowskiego „Mechanika” i ich opiekuna</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/57106,ustka-pod-lupa-prokuratury-sprawdzane-jest-zdarzenie-z-udzialem-uczennic-tomaszowskiego-mechanika-i-ich-opiekuna</link>
                    </image><description>To miał być jeden z najbardziej prestiżowych wyjazdów klas wojskowych w Polsce. Poligon, mundury, szkolenie z żołnierzami i blisko 500 kadetów z 25 najlepszych szkół w kraju. Dla uczniów ZSP nr 1 w Tomaszowie Mazowieckim wrześniowy wyjazd do Ustki zakończył się jednak również wydarzeniem, które bada dziś prokuratura. Na miejscu interweniowała Żandarmeria Wojskowa, a nauczyciel sprawujący opiekę nad młodzieżą opuścił zlot. Zarzutów dotychczas nikomu nie przedstawiono. Prokuratura potwierdziła jednak, że Dział do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo prowadzi postępowanie sprawdzające, dotyczące jednego z czynów przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Brzmi to poważnie, ale na obecnym etapie trzeba bardzo wyraźnie oddzielić fakty od podejrzeń. <strong>Nie postawiono zarzutów, nie przesądzono, że doszło do przestępstwa, a nauczyciel nie ma statusu osoby oskarżonej.</strong> Prokuratura dopiero ustala, co rzeczywiście wydarzyło się podczas jednej z wrześniowych nocy.</p><h2>Dwie uczennice trafiły do punktu medycznego</h2><p>Według informacji, jakie pojawiły &nbsp;się w przestrzeni publicznej, &nbsp;zdarzenie miało mieć miejsce <strong>wieczorem 16 września</strong>. Dwie uczennice ZSP nr 1 zgłosiły się do punktu medycznego na terenie zlotu. Miały być silnie poruszone, dlatego potrzebna była również pomoc psychologa.</p><p>Relacjonowane przez nie wydarzenie miało dotyczyć zachowania nauczyciela będącego opiekunem grupy. Pojawiły się zarzuty dotyczące niestosownych słów oraz możliwego przekroczenia granic fizycznych. Są to jednak na tym etapie <strong>relacje podlegające weryfikacji</strong>, a nie ustalenia organów ścigania.</p><p>Na miejsce została wezwana Żandarmeria Wojskowa. Nauczyciel nie został zatrzymany, ale opuścił teren zlotu i jeszcze tej samej nocy wrócił do Tomaszowa. Jego obowiązki przy młodzieży przejął inny opiekun.</p><p>Żandarmeria zabezpieczyła materiał w trybie <strong>art. 308 Kodeksu postępowania karnego</strong>. Przepis pozwala organom ścigania w sytuacjach niecierpiących zwłoki wykonywać czynności konieczne do zabezpieczenia śladów i dowodów jeszcze przed formalną decyzją o wszczęciu postępowania.</p><h2>Prokuratura: trwa sprawdzanie informacji</h2><p>To ważna różnica. <strong>Postępowanie sprawdzające nie oznacza jeszcze, że prokuratura uznała, iż popełniono przestępstwo.</strong></p><p>Art. 307 k.p.k. pozwala organom sprawdzić informacje zawarte w zawiadomieniu, zanim zapadnie decyzja o wszczęciu śledztwa albo odmowie jego wszczęcia. Co do zasady taka decyzja powinna zostać podjęta najpóźniej w ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia.</p><p>Prokurator Julia Szozda, rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Szczecinie, potwierdziła, że sprawa dotyczy czynu z obszaru przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Jednocześnie stwierdziła, źe <strong>na etapie udzielania odpowiedzi nie było podstaw do przedstawienia komukolwiek zarzutów</strong>.&nbsp;</p><p>W publicznie dostępnych materiałach, które sprawdziliśmy do <strong>18 października</strong>, nie znaleźliśmy późniejszego komunikatu prokuratury, MON ani Żandarmerii Wojskowej informującego o postawieniu zarzutów.</p><h2>To nie był zwykły szkolny biwak</h2><p>Ranga wyjazdu jest istotna dla całej sprawy.</p><p>Centralny Zlot Klas Wojskowych odbywał się w Ustce <strong>od 12 do 19 września</strong>. ZSP nr 1 im. Tadeusza Kościuszki znalazł się na oficjalnej liście zaledwie <strong>25 zakwalifikowanych szkół z całej Polski</strong>. Zajęcia prowadzono na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych i w Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej.</p><p>W wydarzeniu uczestniczyło około 500 kadetów. Organizację zabezpieczał m.in. <strong>8. Koszaliński Pułk Przeciwlotniczy</strong>, a młodzież przechodziła zajęcia saperskie, strzeleckie, survivalowe, terenoznawcze i z pierwszej pomocy. Przed zlotem przedstawiciel Wojskowego Centrum Rekrutacji podkreślał, że wszystko ma odbywać się pod nadzorem instruktorów i z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.&nbsp;</p><p>Skala przedsięwzięcia była znacząca także finansowo. W planie współpracy Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na 2026 rok przy Centralnym Zlocie Klas Wojskowych w Ustce wskazano <strong>450 tys. zł</strong> oraz udział m.in. CWCR, 8. Koszalińskiego Pułku Przeciwlotniczego, Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej i 6. Wojskowego Oddziału Gospodarczego.</p><h2>Szkoła odsunęła nauczyciela od części obowiązków</h2><p>Dyrekcja ZSP nr 1 nie czekała wyłącznie na ustalenia prokuratury. Jak wynika z informacji, w szkole powołano zespół interwencyjny, przeprowadzono indywidualne rozmowy z uczestnikami zlotu i skontaktowano się z rodzicami uczennic. Relacje młodzieży dotyczące wydarzeń mają być <strong>rozbieżne</strong>.</p><p>Nauczyciel został odsunięty od prowadzenia zajęć z klasą, do której uczęszczają dziewczęta, oraz od wykonywania obowiązków wychowawcy. Dyrektor Dariusz Kwiatkowski informował również, że o sprawie powiadomiono właściwego rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli.</p><p>Jednocześnie nauczyciela <strong>nie zawieszono całkowicie w pełnieniu obowiązków</strong>.</p><p>I tutaj pojawia się istotny prawnie wątek.</p><p>Art. 85t Karty Nauczyciela stanowi, że po spełnieniu określonych przesłanek związanych z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania dyscyplinarnego zawieszenie może stać się obowiązkowe. Jednocześnie w sprawach niecierpiących zwłoki przepisy pozwalają zawiesić nauczyciela także wcześniej. Oznacza to, że samo stwierdzenie, iż trwa dopiero postępowanie sprawdzające, <strong>nie daje jeszcze podstaw do twierdzenia, że zawieszenie było obligatoryjne, ale nie wyklucza prawnej możliwości zastosowania takiego środka w szczególnych okolicznościach</strong>.&nbsp;</p><p>Ostateczna ocena zależy więc od tego, jakie informacje posiadała dyrekcja, jaki jest formalny etap postępowania dyscyplinarnego oraz jak oceniono wiarygodność i wagę zgłoszenia.</p><h2>Szkoła z bardzo silnymi tradycjami wojskowymi</h2><p>Cała sprawa uderza w środowisko, dla którego szkolenie wojskowe nie jest dodatkiem do szkolnej oferty. W ZSP nr 1 klasy wojskowe funkcjonują <strong>od 2014 roku</strong>, a od roku szkolnego 2020/2021 szkoła prowadzi Oddziały Przygotowania Wojskowego. Praktyczne szkolenie realizowane jest przy współpracy z jednostkami wojskowymi, w tym żołnierzami 25 Brygady Kawalerii Powietrznej.</p><p>Co więcej, zaledwie kilka tygodni po zlocie szkoła poinformowała o zdobyciu <strong>II miejsca w Polsce w zestawieniu wyników rekrutacji absolwentów OPW do Sił Zbrojnych RP w 2026 roku</strong>.&nbsp;</p><p>Tym bardziej sprawa z Ustki wymaga wyjaśnienia bez skrótów i bez ferowania wyroków.</p><p>Nie chodzi bowiem tylko o odpowiedź na pytanie, czy zachowanie nauczyciela przekroczyło granice prawa. Trzeba również ustalić, <strong>jak wyglądała opieka nad uczniami podczas wielodniowego wojskowego zgrupowania, jak zareagowano bezpośrednio po zgłoszeniu dziewcząt, kiedy o sprawie został poinformowany Powiat Tomaszowski jako organ prowadzący szkołę oraz jakie stanowisko zajmie rzecznik dyscyplinarny</strong>.</p><p>Na razie obowiązuje jedna zasada: uczennice mają prawo do ochrony i rzetelnego potraktowania ich relacji, a nauczyciel – do domniemania niewinności. Dopiero materiał zgromadzony przez Żandarmerię i prokuraturę pozwoli odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: <strong>co naprawdę wydarzyło się 16 września na poligonie w Ustce?</strong></p><p><i>Ze względu na charakter sprawy i ochronę młodzieży nie publikujemy danych pozwalających zidentyfikować uczennice ani nauczyciela.</i></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tym razem ktoś mocno odleciał]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56919,spoldzielnia-mieszkaniowa-tym-razem-ktos-mocno-odlecial</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56919,spoldzielnia-mieszkaniowa-tym-razem-ktos-mocno-odlecial</guid>
            <pubDate>Sun, 04 Oct 2026 07:58:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-spoldzielnia-mieszkaniowa-tym-razem-ktos-mocno-odlecial-1791095447.png</url>
                        <title>Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tym razem ktoś mocno odleciał</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56919,spoldzielnia-mieszkaniowa-tym-razem-ktos-mocno-odlecial</link>
                    </image><description>W piątkowy ranek dzwonili do nas mieszkańcy osiedla Niebrów, informując o akcji zbierania podpisów w sprawie protestu dotyczącego rzekomej sprzedaży ciepłowni przy ulicy Zawadzkiej. Zaniepokojeni pytali, czy wiadomo nam o planach sprzedaży i kto właściwie mógłby takie snuć. Pan Mieczysław zadzwonił więc do Przodownika, próbując się dowiedzieć, gdzie można protest podpisać. Dowiedział się, że w biurze spółdzielni w pawilonie na Skarpie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;"><i>- O akcji dowiedziałem się od sąsiadek, które wybierały się podpisywać listę. Twierdziły, że trzeba ratować ciepłownię przed sprzedaniem, by nie zdrożało ciepło w osiedlowych mieszkaniach - </i>mówi wyraźnie poruszony.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Kto miałby planować sprzedaż? Sytuacja jest o tyle ciekawa, że na dzień dzisiejszy dotychczasowy Zarząd twierdzi, że nadal sprawuje swoją kadencję, a wybory nowych władz były nielegalne i zostały zaskarżone. Mogłoby więc wynikać z tego, że podpisy zbierane są przeciwko sprzedaży, którą mógłby planować ten właśnie Zarząd. Czyli spółdzielnia, zbierałaby podpisy przeciwko planom.... spółdzielni?</p><p style="text-align:justify;">Trudno o coś równie absurdalnego. Niestety nie udało nam się dodzwonić do wiceprezesa Grzegorza Zania, by informacje takie potwierdzić.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Natomiast mieszkańcy twierdzą, że byli przekonywani, że ciepłownię chce sprzedawać, nowy Zarząd Przodownika. Znają nawet nazwisko potencjalnego nabywcy, którym jest przedsiębiorca zajmujący się między innymi dystrybucją opału.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><i>- To jakiś kompletny absurd. Trudno to oceniać inaczej, jako kolejną próbę wywierania wpływu na członków spółdzielni, poprzez rozpowszechnianie fałszywych informacji. To także próba dyskredytowania mojej osoby. O planach sprzedaży ciepłowni nic nie wiem</i> - wyjaśnia Jakub Pietkiewicz, przypominając, że już wcześniej rozpowszechniano liczne nieprawdziwe informacje.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Informacje o fake newsach potwierdza za to Jarosław Batorski - <i>Docierały do mnie z wielu niezależnych źródeł. Jednak z tego co wiem, pomysłodawca z idei zbierania podpisów ostatecznie się wycofał. Zobaczymy kiedy i gdzie się one pojawią.&nbsp;</i></p><p style="text-align:justify;">Jak widać wojna o Przodownik trwa. Po fałszywych informacjach o podziale Spółdzielni, połączeniu z TTBS, podwyżkach czynszów oraz politycznym przejęciu, przyszła kolej na sprzedaż ważnego składnika majątku, zapewniającego bezpieczeństwo cieplne mieszkańcom największego osiedla w mieście.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Prezydencie, daj nam pracę. Tylko gdzie postawić tę fabrykę?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56633,prezydencie-daj-nam-prace-tylko-gdzie-postawic-te-fabryke</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56633,prezydencie-daj-nam-prace-tylko-gdzie-postawic-te-fabryke</guid>
            <pubDate>Tue, 15 Sep 2026 19:24:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-prezydencie-daj-nam-prace-tylko-gdzie-postawic-te-fabryke-1789494022.png</url>
                        <title>Prezydencie, daj nam pracę. Tylko gdzie postawić tę fabrykę?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56633,prezydencie-daj-nam-prace-tylko-gdzie-postawic-te-fabryke</link>
                    </image><description>W lokalnej polityce są hasła wyjątkowo wdzięczne. Krótkie, nośne i niewymagające żadnego tłumaczenia. „Ludzie potrzebują pracy, a nie koncertów” należy właśnie do tej kategorii. Brzmi świetnie. Z pewnością spełnia warunek nośności – wiadomo, że każdy chce lepiej płatnej pracy, niestety często również przy minimalnym wkładzie własnym.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Tylko czy te „łajania” na pewno kierowane są pod właściwy adres?</p><p>Celem jest oczywiście wywołanie w Was „właściwego przekonania”. Wiadomo: całe tomaszowskie zło – Witko. Fakty dla osób rozpowszechniających takie populizmy większego znaczenia nie mają.</p><p>A jak one wyglądają?</p><p>Urząd miasta nie buduje fabryk, nie uruchamia linii produkcyjnych i nie zatrudnia kilkuset osób przy taśmie. Ustawa o samorządzie gminnym dość precyzyjnie opisuje zadania gminy. Są wśród nich m.in. planowanie przestrzenne, drogi, infrastruktura, transport, edukacja, kultura czy gospodarka komunalna.</p><blockquote><p>Samorząd może więc przygotować grunt pod rozwój gospodarczy: uchwalić plan, uzbroić teren, poprawić komunikację, zabiegać o inwestorów. Ale nie może zadzwonić w poniedziałek do prezesa międzynarodowego koncernu i zamówić na piątek fabryki z tysiącem etatów.</p></blockquote><p>Nasze miasto jest pięknie otoczone – lasami, rzekami i, niestety, dość ciasno także gminami wiejskimi. Kryją się za tym konkretne problemy.</p><p>Ten „obwarzanek” ma bardzo praktyczne konsekwencje: atrakcyjne dla dużego przemysłu, rozległe tereny przy trasach szybkiego ruchu często leżą poza administracyjnymi granicami miasta. W samym Tomaszowie pozyskanie kilkudziesięciu hektarów oznacza nierzadko konieczność scalenia wielu działek, ich wykupu i regulowania stanów prawnych. Koszty mogą sięgać setek milionów złotych, a czasem całe przedsięwzięcie jest po prostu niemożliwe ze względu na rozproszonych właścicieli czy spadkobierców mieszkających po całym świecie.</p><p>O tych ograniczeniach od dawna powinno się mówić w lokalnej debacie.</p><blockquote><p>„Gdzie są inwestorzy?” – najgłośniej krzyczy tzw. opozycja. Tyle że kilka lat wcześniej Rada Miejska, głosami części dzisiejszej opozycji, odrzucała projekty dotyczące stworzenia terenów inwestycyjnych przy S8.</p></blockquote><p>Planowania przestrzennego nie da się nadrobić konferencją prasową. Procedura zmiany przeznaczenia terenów, przygotowania planów, infrastruktury i późniejszego pozyskania inwestora trwa latami. Jeśli w odpowiednim momencie blokuje się możliwość stworzenia ponad stu hektarów terenów inwestycyjnych przy S8, to rachunek za tę decyzję przychodzi później.</p><blockquote><p>Czasem właśnie wtedy, gdy ci sami politycy zaczynają pytać: „A gdzie są miejsca pracy?”.</p></blockquote><p>I jak im odpowiedzieć?</p><p>Jest jeszcze druga rzecz, o której w takich komentarzach wygodnie się zapomina. Kondycja lokalnego rynku pracy nie powstaje w próżni i nie kończy się na administracyjnej granicy miasta. Polityka gospodarcza, podatkowa, energetyczna, prawo pracy czy warunki funkcjonowania przemysłu to przede wszystkim domena państwa.</p><p>A sygnały z gospodarki są dziś mieszane. Według najnowszego szacunku Ministerstwa Rodziny stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosła w sierpniu 2026 r. 5,9 proc. Dla porównania rok wcześniej było to 5,5 proc. GUS podaje też, że w lipcu przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw było o 0,8 proc. niższe niż rok wcześniej. Jednocześnie, według metodologii Eurostatu, bezrobocie pozostaje w Polsce bardzo niskie – na poziomie 3,4 proc.</p><p>To nie jest więc obraz gospodarczej katastrofy, ale zdecydowanie nie jest też moment, w którym można ignorować problemy przemysłu.</p><p>Przez lata jednym z kierunków rozwoju lokalnej gospodarki stała się branża ceramiczno-budowlana. Nie jest to wymysł obecnych władz. Miejskie dokumenty strategiczne od dawna wskazywały rozwój tej branży jako jedną z gospodarczych szans Tomaszowa.</p><blockquote><p>Tyle że dziś europejska ceramika znalazła się w wyjątkowo trudnym położeniu.</p></blockquote><p>Produkcja płytek jest skrajnie energochłonna. Piece pracują w temperaturze przekraczającej tysiąc stopni i pochłaniają ogromne ilości gazu. Według danych przytaczanych przez branżę koszt wytwarzania wyrobów ceramicznych w Polsce w 2025 r. był o ponad 51 proc. wyższy niż w 2021 r. Do tego dochodzą koszty energii elektrycznej, emisji CO₂ oraz konkurencja ze strony tańszego importu.</p><p>Pieca technologicznego nie wyłącza się po prostu o godz. 16, bo gaz zrobił się za drogi, żeby następnego dnia rano nacisnąć zielony przycisk i produkować dalej. Ograniczanie lub zatrzymywanie takich instalacji jest decyzją technologiczną i ekonomiczną, która ma swoje koszty i konsekwencje.</p><p>Dlatego kryzys ceramiki jest problemem, który niebawem może spędzać sen z powiek mieszkańcom Tomaszowa. Nie pomoże tu prezydent Tomaszowa Mazowieckiego uchwałą ani telefonem do przedsiębiorcy. To problem polityki przemysłowej i energetycznej państwa oraz Unii Europejskiej.</p><blockquote><p>W niewiele lepszej sytuacji znajduje się branża motoryzacyjna w Unii Europejskiej.</p></blockquote><p>Można oczywiście całą tę rzeczywistość sprowadzić do jednego zdania: „Prezydencie, daj ludziom pracę zamiast koncertów”.</p><p>Nie trzeba wtedy mówić mieszkańcom, kto odpowiada za ceny energii i politykę przemysłową. Nie trzeba przypominać głosowań nad planami zagospodarowania przestrzennego. Nie trzeba tłumaczyć, dlaczego duża fabryka potrzebuje kilkudziesięciu hektarów przygotowanego terenu i dlaczego stworzenie takiego obszaru trwa latami, a czasami jest prawnie i fizycznie niemożliwe.</p><p>Populizm zawsze wygrywa prostotą. Liczy bowiem na to, że przeciętny mieszkaniec nie sprawdzi, kto naprawdę ma jakie kompetencje, kto i kiedy głosował przeciwko tworzeniu terenów inwestycyjnych oraz kto odpowiada za warunki, w których funkcjonuje dziś polski przemysł.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Walne na pięć dni, piloty i nowe reguły gry. W „Przodowniku” znów wrze]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56184,walne-na-piec-dni-piloty-i-nowe-reguly-gry-w-przodowniku-znow-wrze</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56184,walne-na-piec-dni-piloty-i-nowe-reguly-gry-w-przodowniku-znow-wrze</guid>
            <pubDate>Fri, 14 Aug 2026 10:25:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-walne-na-piec-dni-piloty-i-nowe-reguly-gry-w-przodowniku-znow-wrze-1786684625.png</url>
                        <title>Walne na pięć dni, piloty i nowe reguły gry. W „Przodowniku” znów wrze</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56184,walne-na-piec-dni-piloty-i-nowe-reguly-gry-w-przodowniku-znow-wrze</link>
                    </image><description>Najpierw odwołano Walne, na którym miała zostać wybrana nowa Rada Nadzorcza SM „Przodownik”. Teraz, zamiast zaległych wyborów, członkowie mają głosować przez pięć dni nad zmianą zasad organizacji przyszłych zebrań. Dochodzą elektroniczne „piloty”, możliwość dzielenia Walnego na części i kolejne formalności związane z pełnomocnictwami. Efekt jest bezsporny: wybór nowych władz spółdzielni został odsunięty w czasie, a może nawet całkowicie uniemożliwiony</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p><strong>W skrócie:</strong></p><ul><li class="ck-list-marker-bold" data-list-item-id="ea8799058c38dff1530e5432f263bccd1"><h5><strong>Zamiast wyborów – najpierw zmiana reguł</strong></h5></li><li class="ck-list-marker-bold" data-list-item-id="e1cd7c86dc541369e9680867f9904e046"><h5><strong>Pełnomocnictwa jeszcze bardziej komplikują sytuację</strong></h5></li><li class="ck-list-marker-bold" data-list-item-id="e46fe0245bc4cf3fcd5104573d05d3417"><h5><strong>„Organizacyjny potworek”. Mieszkańcy zaczynają pytać</strong></h5></li><li class="ck-list-marker-bold" data-list-item-id="e3b9643dc9f6148fc9ab0dafaa15a6f37"><h5><strong>Czy chodzi o wygodę członków, czy ochronę status quo?</strong></h5></li></ul><p>Jeszcze w czerwcu sytuacja wyglądała znacznie prościej. Na 27 czerwca zwołano zwyczajne <strong>Walne Zgromadzenie Członków SM „Przodownik”</strong>. W porządku obrad znalazły się sprawozdania, absolutorium dla Zarządu, zmiany statutu, ale przede wszystkim wybór Rady Nadzorczej na kadencję 2026–2029.</p><p>Do wyborów nie doszło. Rada Nadzorcza i Zarząd odwołały Walne, powołując się m.in. na wynajęcie części obiektu innej grupie, spodziewaną dużą frekwencję, wysoką temperaturę (Alert RCB) oraz obawy o bezpieczeństwo i zakłócenie obrad. W oficjalnym komunikacie pojawiło się również mocne określenie o grupie zmierzającej do <strong>„wrogiego przejęcia spółdzielni”</strong>. Była to ocena władz „Przodownika”, nie ustalony fakt.</p><p>Odwołując czerwcowe zebranie, władze zapowiadały poinformowanie członków o nowym terminie, a teraz rzeczywiście się on pojawił. Tyle że nie będzie to powtórzenie czerwcowego Walnego.</p><h2>Zamiast wyborów – najpierw zmiana reguł</h2><p><strong>Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie</strong> zwołano na 5, 7, 8, 9 i 10 września w hali Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 2 przy ul. św. Antoniego. Pierwszego dnia ma odbyć się właściwa część obrad: wybór przewodniczącego i komisji, dyskusja oraz rozpoczęcie głosowania. Od 7 do 10 września w godzinach 16.00–19.00 kontynuowane będzie już tylko głosowanie.</p><p>Członkowie mają zdecydować przede wszystkim o dwóch zmianach. Pierwsza ma umożliwić dzielenie przyszłych Walnych na części, m.in. według osiedli. Druga otworzy drogę do głosowania elektronicznego za pomocą urządzeń, które Zarząd nazywa „pilotami”. Obsługą systemu ma zajmować się zewnętrzna firma posiadająca odpowiednie doświadczenie i certyfikaty. Jej nazwy ani kosztu usługi w opublikowanych materiałach nie podano. Nie wiadomo też czy już dokonano jej wyboru ani w jakim trybie mógł on zostać dokonany.&nbsp;</p><p>Zarząd przekonuje, że rozwiązania te mają zwiększyć frekwencję, zapewnić lepszą reprezentację osiedli oraz sprawić, że głosowanie będzie <strong>„bardziej dostępne, przejrzyste i sprawne”</strong>.</p><p>Tyle że kolejność wydarzeń trudno uznać za nieistotną. W czerwcu członkowie mieli wybierać nowych członków Rady Nadzorczej. Walne odwołano. We wrześniu wyborów nadal nie będzie. Najpierw zmienione mają zostać zasady, według których kolejne zebrania będą organizowane.</p><blockquote><p><strong>Dopiero po uchwaleniu zmian statutu i ich wpisaniu do KRS ma zostać zwołane zwyczajne Walne.</strong></p></blockquote><p>Bez względu na deklarowane intencje Zarządu skutek jest więc jeden: <strong>zmiana personalna, do której mogło dojść w czerwcu, zostaje przesunięta na później. Obecny układ władzy zyskuje czas.</strong></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56122,nie-chodzi-tylko-o-fotel-prezesa-chodzi-o-wiedze-warta-mieszkania"></oembed></figure><h2>Pełnomocnictwa jeszcze bardziej komplikują sytuację</h2><p>Do pięciodniowego harmonogramu dochodzi kolejna kwestia, szczególnie ważna dla seniorów, osób chorych, wyjeżdżających czy tych, którzy z innych powodów nie mogą osobiście pojawić się na Walnym.</p><blockquote><p>Zawiadomienie mówi wprost: <strong>pełnomocnictwa do udziału we wrześniowym Nadzwyczajnym Walnym trzeba dostarczyć do biura Zarządu najpóźniej 2 września do godz. 14.00.</strong></p></blockquote><p>To istotne, bo przed odwołanym czerwcowym Walnym członkowie również składali pełnomocnictwa – wówczas termin wyznaczono na 24 czerwca. W obecnym zawiadomieniu Zarząd ponownie nakazuje złożenie dokumentów przed wrześniowym zgromadzeniem. Nie znaleźliśmy publicznej informacji, że pełnomocnictwa przygotowane wcześniej na czerwcowe Walne będą automatycznie honorowane we wrześniu. Wszystko wskazuje na to, że jednak nie.&nbsp;</p><p>Sprawę dodatkowo komplikuje obowiązująca od tego roku nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Pełnomocnikiem osoby fizycznej może być obecnie osoba bliska wskazana w ustawie, adwokat lub radca prawny albo inny członek tej samej spółdzielni. Jeżeli pełnomocnikiem jest osoba bliska, wymagane jest dodatkowe oświadczenie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dokumenty trzeba doręczyć spółdzielni najpóźniej trzy dni przed Walnym.</p><blockquote><p>Jest jeszcze jeden ważny szczegół: <strong>pełnomocnik nie może głosować przy wyborze ani odwołaniu członków Rady Nadzorczej lub Zarządu</strong>.</p></blockquote><p>We wrześniu pełnomocnicy mogą więc uczestniczyć w podejmowaniu decyzji o nowych regułach funkcjonowania Walnych, ale kiedy później dojdzie do wyborów Rady Nadzorczej, członkowie będą musieli głosować osobiście.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55764,czy-przodownik-mozna-podzielic-jak-tort-przedwyborcza-plotka-zderza-sie-z-prawem"></oembed></figure><h2>„Organizacyjny potworek”. Mieszkańcy zaczynają pytać</h2><p>Dyskusja już przeniosła się do mediów społecznościowych. Na przekazanych naszej redakcji screenach ze strony Spotted info Tomaszów Mazowiecki nowy system został określony jako <strong>„organizacyjny potworek”</strong>.</p><p>Padają pytania o osoby pracujące zmianowo, rodziców małych dzieci, seniorów oraz ludzi opiekujących się chorymi członkami rodzin. Mieszkańcy pytają również o koszt zewnętrznej firmy i elektronicznego systemu oraz o to, komu w praktyce służy rozbijanie procedury na kolejne dni.</p><p>Są także głosy broniące rozwiązania. Zwolennicy wskazują, że nie trzeba przychodzić przez pięć dni – głos można oddać w wybranym terminie. Zarząd argumentuje natomiast, że podział Walnego i elektroniczne liczenie głosów mają ułatwić uczestnictwo i ograniczyć możliwość manipulowania wynikami.</p><p>Tylko że Walne Zgromadzenie to coś więcej niż lokal wyborczy. Statut „Przodownika” mówi wprost, że <strong>Walne jest najwyższym organem Spółdzielni</strong>. To tutaj członkowie mają dyskutować, pytać i kontrolować pozostałe organy.</p><p>Jeżeli debata odbywa się 5 września, a ktoś przyjdzie 9 września wyłącznie wrzucić głos, będzie uczestniczył w decyzji, ale nie w dyskusji, która ją poprzedzała.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55722,spoldzielnia-w-ttbs-plotka-ktora-nie-przeszla-nawet-przez-drzwi-kancelarii"></oembed></figure><h2>Czy chodzi o wygodę członków, czy ochronę status quo?</h2><p>Ustawa pozwala spółdzielni liczącej ponad 500 członków dzielić Walne na części, jeżeli przewiduje to statut. Sam pomysł nie jest więc czymś bezprawnym ani niespotykanym.</p><blockquote><p>Pytania budzi przede wszystkim <strong>moment jego wprowadzenia</strong>.</p></blockquote><p>Najpierw miały odbyć się wybory. Potem Walne odwołano w atmosferze oskarżeń o próbę „wrogiego przejęcia”. Następnie zamiast ponownie przeprowadzić wybory według obowiązujących zasad, Zarząd proponuje zmianę tych zasad, elektroniczne głosowanie, dzielenie kolejnych Walnych na części i przeprowadza pięciodniowe Nadzwyczajne Walne.</p><p>Nie ma podstaw, by jako stwierdzony fakt napisać, że celem Zarządu jest uniemożliwienie zmiany władz spółdzielni. <strong>Można jednak stwierdzić coś innego: cały przyjęty harmonogram działa na korzyść status quo, ponieważ odsuwa w czasie wybór nowej Rady Nadzorczej.</strong></p><p>I właśnie dlatego władze „Przodownika” powinny dziś stosować standard transparentności wyższy niż zwykle.</p><p>Członkowie mają prawo wiedzieć, dlaczego nie można po prostu przeprowadzić odwołanego Walnego i wyborów według dotychczasowych reguł. Powinni znać koszt elektronicznego systemu, nazwę firmy, która będzie go obsługiwać, podstawę prawną pięciodniowej procedury oraz jednoznaczną odpowiedź dotyczącą wcześniejszych pełnomocnictw.</p><p>Bo im więcej reguł zmienia się przed głosowaniem, tym więcej pojawia się podejrzeń.</p><p>A zaufania do władz spółdzielni nie da się odzyskać ani uchwałą, ani pilotem.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55687,demokracja-odwolana-z-powodu-upalu-co-naprawde-dzieje-sie-w-sm-przodownik"></oembed></figure> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Radny pyta, kto wymyślił zasady, które uchwaliła Rada Miejska, a więc i on sam]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56049,radny-pyta-kto-wymyslil-zasady-ktore-uchwalila-rada-miejska-a-wiec-i-on-sam</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56049,radny-pyta-kto-wymyslil-zasady-ktore-uchwalila-rada-miejska-a-wiec-i-on-sam</guid>
            <pubDate>Mon, 03 Aug 2026 20:40:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-radny-pyta-kto-wymyslil-zasady-ktore-uchwalila-rada-miejska-a-wiec-i-on-sam-1785751605.png</url>
                        <title>Radny pyta, kto wymyślił zasady, które uchwaliła Rada Miejska, a więc i on sam</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/56049,radny-pyta-kto-wymyslil-zasady-ktore-uchwalila-rada-miejska-a-wiec-i-on-sam</link>
                    </image><description>Radny Piotr Kucharski domaga się „weryfikacji zasadności formalnej i ekonomicznej” sprzedaży mieszkań komunalnych ich najemcom. Pyta o historię najmu, dochody lokatorów, ewentualne zadłużenia, posiadanie innych nieruchomości, sposób łączenia okresów zamieszkania, a nawet o to, czy urzędnicy sprawdzili, czy najemcy rzeczywiście mieszkają w lokalach. Kolejna obszerna interpelacja, dająca zajęcie urzędnikom, którą zastąpić może kilkuzdaniowy wniosek z uzasadnieniem z chata GPT.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Na pierwszy rzut oka brzmi to jak troska o majątek miasta. Po lekturze przepisów okazuje się jednak, że radny próbuje urządzić śledztwo w sprawie mechanizmu, którego podstawowe reguły ustaliła nie tajemnicza komisja, nie prezydent działający według własnego kaprysu, lecz <strong>Rada Miejska Tomaszowa Mazowieckiego</strong>. To trochę tak, jakby członek orkiestry po zakończeniu koncertu zażądał dochodzenia, kto wpisał nuty do partytury, choć sam wcześniej siedział przy pulpicie.</p><h2>Osiemset lokali i mocne słowa o „ułamku wartości”</h2><p>Interpelacja z 15 lipca 2026 roku dotyczy lokali ujętych w zarządzeniach prezydenta miasta nr 182/2026 i 187/2026. Radny wskazuje, że mieszkania mają być sprzedawane dotychczasowym najemcom z bonifikatami sięgającymi nawet 80 procent.</p><p>Jako przykład podaje lokal przy ulicy Długiej 29/35, którego wartość rynkowa miała zostać określona na 291 461 zł, a cena po zastosowaniu bonifikaty — na 58 292,20 zł. Następnie stwierdza, że sprzedaż za „ułamek wartości rynkowej” wymaga szczegółowej kontroli.</p><p>W dalszej części dokumentu pojawia się katalog dziesięciu rozbudowanych pytań. Radny oczekuje informacji między innymi o pierwszej umowie najmu każdego lokatora, trybie przyznania mieszkania, ewentualnych przeprowadzkach, dochodach, zadłużeniu czynszowym, innych nieruchomościach oraz sposobie zabezpieczenia miasta przed spekulacją. Akurat w przypadku tego radnego, który nabywa nieruchomości na licytacjach komorniczych, by je później z zyskiem odsprzedać, pytania są co najmniej kuriozalne.&nbsp;</p><p>Problem polega na tym, że interpelacja miesza ze sobą <strong>trzy zupełnie różne porządki</strong>: zasady przyznawania lokalu komunalnego, zasady sprzedaży lokalu aktualnemu najemcy oraz warunki udzielania bonifikaty.</p><h2>Sprzedaż bez przetargu nie jest tomaszowskim wynalazkiem</h2><p>Ustawa o gospodarce nieruchomościami rzeczywiście przyjmuje jako zasadę sprzedaż nieruchomości publicznych w przetargu. Zaraz jednak przewiduje wyjątki. Zgodnie z art. 37 ust. 2 nieruchomość zbywa się bez przetargu między innymi wtedy, gdy jest sprzedawana osobie korzystającej z ustawowego pierwszeństwa w nabyciu.</p><p>Najemcy lokalu mieszkalnego, którego umowa została zawarta na czas nieoznaczony, może przysługiwać pierwszeństwo w nabyciu na zasadach określonych w art. 34 ustawy. Nie oznacza to automatycznego prawa do wykupu każdego mieszkania, ponieważ decyzja o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży należy do właściciela, czyli gminy. Oznacza jednak, że <strong>tryb bezprzetargowy jest normalnym, ustawowo przewidzianym sposobem sprzedaży mieszkań komunalnych najemcom</strong>, a nie podejrzanym skrótem wymyślonym w gabinecie prezydenta.</p><p>Także procedura opisana przez tomaszowski urząd nie przypomina nocnej wyprzedaży miejskiego majątku. Po złożeniu wniosku przygotowywany jest operat szacunkowy, rzeczoznawca określa wartość rynkową lokalu i udziału w nieruchomości wspólnej, następnie publikowany jest wykaz nieruchomości przeznaczonej do zbycia, sporządzany protokół rokowań, a całość kończy akt notarialny. Według miejskiej informacji procedura trwa przeciętnie około pięciu–sześciu miesięcy.</p><h2>Cena najpierw wynika z wyceny, dopiero później pojawia się bonifikata</h2><p>Interpelacja może wywoływać u czytelnika wrażenie, że miasto dowolnie wpisuje ceny mieszkań. Tymczasem art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jasno, że <strong>cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości</strong>. Przy sprzedaży bezprzetargowej cena nie może być niższa od wartości ustalonej przez rzeczoznawcę — zanim zostanie zastosowana prawnie dopuszczalna bonifikata.</p><p>Bonifikata nie jest więc tajemniczą „drugą wyceną”. To świadome obniżenie ceny ustalonej na podstawie operatu, dokonywane na podstawie przepisów.</p><p>Kluczowy jest tu art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy. Pozwala on właściwemu organowi udzielić bonifikaty, gdy nieruchomość jest sprzedawana jako lokal mieszkalny. Co jednak najważniejsze, bonifikata w przypadku nieruchomości samorządowych jest stosowana <strong>na podstawie uchwały rady</strong>. I w tym miejscu cała konstrukcja interpelacji zaczyna chwiać się jak dekoracja z taniego teatru.</p><h2>To radni ustalili zasady</h2><p>Miejski portal wprost wskazuje, że sprzedaż tomaszowskich mieszkań odbywa się na podstawie uchwały nr <strong>XXXIII/322/04 Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego z 29 grudnia 2004 roku</strong>, zmienianej później uchwałami z 2005, 2009 i 2015 roku. Są to akty regulujące zasady bezprzetargowej sprzedaży lokali mieszkalnych w budynkach komunalnych wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej.</p><p>To właśnie lokalne przepisy wiążą wysokość bonifikaty przede wszystkim z <strong>długością trwania najmu</strong>. Im dłużej lokator pozostaje najemcą mieszkania komunalnego, tym większa może być ulga przy wykupie.</p><p>Można z tym modelem polemizować. Można uznać, że bonifikaty są zbyt wysokie, że miasto powinno zachowywać więcej lokali w swoim zasobie albo że system wymaga przebudowy. Tyle że właściwą drogą jest wtedy <strong>projekt zmiany uchwały</strong>, debata w komisjach i głosowanie Rady Miejskiej.</p><p>Radny ma inicjatywę uchwałodawczą albo może zabiegać o przygotowanie nowych zasad. Nie musi odgrywać Sherlocka Holmesa, który odkrywa, że bonifikaty przyznano według kryteriów zapisanych w miejskim prawie.</p><h2>Dochód najemcy nie jest ustawowym miernikiem ceny sprzedaży</h2><p>Jednym z najbardziej dyskusyjnych fragmentów interpelacji jest żądanie wyjaśnienia, jak urzędnicy weryfikowali dochody najemców w okresie dwóch lat poprzedzających decyzję o sprzedaży.</p><p>Takie pytanie miałoby sens przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie mieszkania komunalnego albo przy badaniu prawa do określonej formy pomocy mieszkaniowej. Nie wynika jednak automatycznie z zasad sprzedaży lokalu dotychczasowemu najemcy.</p><p>Jeżeli uchwała Rady Miejskiej uzależnia bonifikatę od długości najmu, a nie od aktualnych zarobków lokatora, urząd nie może nagle stworzyć dodatkowego kryterium dochodowego tylko dlatego, że jakiś radny uznał je za pożądane. Administracja ma działać na podstawie i w granicach prawa, a nie według kryteriów dopisywanych po fakcie w interpelacjach.</p><p>Podobnie wygląda kwestia posiadania innej nieruchomości. Może ona mieć znaczenie na etapie ubiegania się o lokal komunalny, zależnie od obowiązujących w danym czasie przepisów. Nie jest jednak sama w sobie ustawową przeszkodą do zakupu lokalu, którego dana osoba jest legalnym najemcą, jeśli obowiązująca uchwała takiego ograniczenia nie zawiera.</p><p>Radny w praktyce próbuje więc zastosować dzisiejsze oczekiwania do umów najmu zawieranych niekiedy kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu.</p><h2>Historia całego życia każdego lokatora</h2><p>Kucharski domaga się szczegółowego odtworzenia drogi każdego najemcy: pierwszego lokalu, trybu jego przyznania, wszystkich przeprowadzek, powodów zamiany mieszkań oraz osoby inicjującej przesiedlenie. Pyta też o łączenie okresów najmu po zmianie lokalu.</p><p>Kontrola prawidłowości naliczenia bonifikaty jest oczywiście uzasadniona. Urząd powinien potrafić wykazać, w jaki sposób obliczył okres najmu i na jakiej podstawie zastosował konkretną ulgę.</p><p>Czym innym jest jednak sprawdzenie rachunku, a czym innym budowanie podejrzenia, że każda zamiana mieszkania sprzed lat mogła być elementem planu prowadzącego do wykupu. Interpelacja nie wskazuje konkretnego przypadku fałszerstwa, fikcyjnego najmu ani naruszenia uchwały. Zamiast faktów otrzymujemy sugestie o „nagłych przesiedleniach”, „sztucznym łączeniu okresów” oraz sprzedaży za „ułamek wartości”.</p><p>To język aktu oskarżenia bez przedstawienia dowodów, ale to już znamy, bo Kucharski co chwila mówi o pęczniejących aktach w prokuraturze, a jak łatwo się domyśleć to "pęcznienie" może mieć bezpośredni związek z kolejnymi dosyłanymi interpelacjami.&nbsp;</p><h2>Miasto ma zabezpieczenie przed szybką spekulacją</h2><p>Radny pyta również, jak miasto zamierza kontrolować zakaz zbywania lokalu przed upływem pięciu lat oraz czy w aktach notarialnych zostanie ustanowiona hipoteka.</p><p>W tym miejscu odpowiedź znajduje się nie tylko w ustawie, lecz również na oficjalnej stronie miasta. Tomaszowski urząd informuje, że jeżeli nabywca sprzeda lokal albo wykorzysta go na inne cele niż mieszkalne przed upływem pięciu lat, gmina żąda zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji. Dodatkowo na lokalu ustanawiana jest hipoteka zabezpieczająca ewentualną wierzytelność miasta — w wysokości odpowiadającej wartości lokalu przed bonifikatą.</p><p>Można oczywiście pytać, czy mechanizm ten jest skutecznie stosowany. Trudno jednak przedstawiać go jako lukę, skoro miejska procedura wprost przewiduje zarówno obowiązek zwrotu bonifikaty, jak i zabezpieczenie hipoteczne.</p><h2>Bonifikata może być krytykowana. Najpierw jednak trzeba przeczytać własne uchwały</h2><p>Warto prowadzić poważną debatę o tym, czy Tomaszów powinien nadal sprzedawać lokale komunalne z wysokimi bonifikatami. Zasób mieszkaniowy miasta nie jest workiem bez dna. Każdy sprzedany lokal to mieszkanie, którego nie będzie można później przeznaczyć dla rodziny oczekującej na pomoc gminy.</p><p>Taka debata wymaga jednak uczciwego postawienia sprawy.</p><p>Nie można jednocześnie utrzymywać uchwały pozwalającej na wysokie bonifikaty zależne od długości najmu, a następnie przedstawiać zastosowanie tej uchwały jako zjawiska wymagającego niemal prokuratorskiego śledztwa.</p><p>Jeżeli Piotr Kucharski uważa obowiązujące zasady za niesprawiedliwe lub niekorzystne ekonomicznie, powinien przygotować projekt ich zmiany. Może zaproponować niższe bonifikaty, dodatkowe kryteria, wyłączenie części budynków ze sprzedaży albo całkowite zahamowanie prywatyzacji zasobu.</p><p>To byłaby realna polityka.</p><p>Obecna interpelacja przypomina natomiast próbę przesłuchania maszynisty za to, że pociąg jedzie po torach ułożonych wcześniej przez Radę Miejską. Dużo pytań, dużo insynuacji, dużo troski deklarowanej w podniosłych słowach. Tylko najważniejszego pytania zabrakło:</p><p><strong>Skoro zasady są złe, dlaczego radny nie proponuje ich zmiany?</strong></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Poseł zazdrości Węgrom. Konstytucji już nie przeczytał?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55890,posel-zazdrosci-wegrom-konstytucji-juz-nie-przeczytal</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55890,posel-zazdrosci-wegrom-konstytucji-juz-nie-przeczytal</guid>
            <pubDate>Thu, 16 Jul 2026 19:05:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-posel-zazdrosci-wegrom-konstytucji-juz-nie-przeczytal-1784221956.png</url>
                        <title>Poseł zazdrości Węgrom. Konstytucji już nie przeczytał?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55890,posel-zazdrosci-wegrom-konstytucji-juz-nie-przeczytal</link>
                    </image><description>Jedno zdanie. Cztery słowa politycznej deklaracji. I konstytucyjna przepaść, nad którą poseł Adrian Witczak przeszedł lekkim krokiem, jakby szedł przez park Solidarności, a nie po fundamentach ustroju państwa. „Węgierski parlament podjął decyzję o odwołaniu prezydenta. Zazdroszczę” – napisał parlamentarzysta związany z Tomaszowem Mazowieckim. Można byłoby uznać to za internetowy żart, gdyby autorem był anonimowy komentator. Problem w tym, że napisał to człowiek, który zasiada w Sejmie Rzeczypospolitej i uczestniczy w stanowieniu prawa.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Wpis natychmiast wywołał falę krytycznych komentarzy. Internauci pytali, czy poseł rozumie różnicę pomiędzy ustrojem Polski i Węgier. Znaleźli się jednak także zwolennicy. Pojawiły się kciuki uniesione w górę, serduszka i słowa poparcia. Polityczny chór ruszył za solistą, choć ten pomylił nuty, tekst i cały utwór. W mediach społecznościowych partyjna sympatia coraz częściej działa szybciej niż rozum. Najpierw klikamy „lubię to”, a dopiero później – niekiedy nigdy – sprawdzamy, czy autor przypadkiem nie opowiada konstytucyjnych niedorzeczności.</p><h2><strong>Prezydent Polski nie jest pracownikiem Sejmu</strong></h2><p>W Polsce prezydenta nie wybiera parlament. Nie wskazuje go przewodniczący partii, koalicja rządząca ani grono sejmowych strategów zamkniętych w gabinecie z ekspresem do kawy. Zgodnie z <strong>art. 127 Konstytucji RP Prezydent Rzeczypospolitej jest wybierany przez Naród w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i przeprowadzanych w głosowaniu tajnym</strong>. Otrzymuje więc własny mandat demokratyczny, niezależny od mandatu Sejmu i Senatu.</p><p>Można prezydenta popierać albo go krytykować. Można uważać jego decyzje za trafne, błędne, odważne, małostkowe albo politycznie szkodliwe. Można protestować przeciwko wetom, nominacjom czy wystąpieniom. <strong>Nie można jednak udawać, że głowa państwa jest urzędnikiem zatrudnionym przez większość sejmową, którego da się zwolnić przy okazji popołudniowego głosowania.</strong></p><p>Polski parlament nie dysponuje przyciskiem z napisem „odwołaj prezydenta”. I całe szczęście. Gdyby taki przycisk istniał, każda zmiana większości parlamentarnej mogłaby rozpoczynać się od czystki w Pałacu Prezydenckim. Demokracja zamieniłaby się w biuro kadrowe zwycięskiej partii, a trójpodział władzy w żart równie niewyszukany jak wpis posła Witczaka.</p><h2><strong>Trybunał Stanu to nie polityczny pilot do zmiany kanału</strong></h2><p>Konstytucja przewiduje oczywiście możliwość pociągnięcia prezydenta do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Zgodnie z <strong>art. 145</strong> może to nastąpić za naruszenie Konstytucji lub ustawy albo za popełnienie przestępstwa. Potrzebna jest jednak uchwała Zgromadzenia Narodowego podjęta większością co najmniej dwóch trzecich ustawowej liczby jego członków, na wniosek co najmniej 140 parlamentarzystów.</p><p>To mechanizm odpowiedzialności konstytucyjnej, a nie politycznego odwołania prezydenta dlatego, że nie podoba się posłowi, ministrowi albo większości rządowej. <strong>Trybunał Stanu nie jest pilotem do telewizora, którym zmienia się głowę państwa, gdy aktualny program zaczyna irytować widza.</strong></p><p>Poseł Witczak nie musi być profesorem prawa konstytucyjnego. Nie musi pisać komentarzy do ustawy zasadniczej ani prowadzić seminariów dla studentów. Powinien jednak znać ustrojowy elementarz. Powinien wiedzieć, kto wybiera prezydenta, skąd pochodzi jego mandat i jakie są granice władzy Sejmu. To nie jest wiedza tajemna przechowywana w watykańskich archiwach. To materiał, którego wymaga się od uczniów przygotowujących się do sprawdzianu z wiedzy o społeczeństwie.</p><h2><strong>Budapeszt to nie Warszawa</strong></h2><p>Na Węgrzech konstrukcja urzędu prezydenta wygląda inaczej. Głowa państwa nie jest wybierana w głosowaniu powszechnym, lecz przez parlament. Jej pozycja ustrojowa jest słabsza, a funkcje w dużej mierze reprezentacyjne. Już ten fakt powinien powstrzymać polskiego parlamentarzystę przed mechanicznym przenoszeniem wydarzeń znad Dunaju nad Wisłę.</p><p>Co więcej, wydarzenie, którym zachwycił się Adrian Witczak, nie było zwyczajną procedurą odwołania prezydenta. Węgierski parlament przyjął <strong>kontrowersyjną zmianę ustawy zasadniczej</strong>, która bezpośrednio zakończyła mandat prezydenta Tamása Sulyoka. Reformę przeprowadzono dzięki większości konstytucyjnej, a jej przeciwnicy ostrzegali, że zmiana reguł pod konkretną osobę podważa stabilność instytucji państwa.</p><p>A zatem poseł z Tomaszowa nie zachwycił się jakimś eleganckim, standardowym rozwiązaniem europejskiej demokracji. Wyraził zazdrość wobec operacji ustrojowej, w której parlamentarna większość zmieniła konstytucję w taki sposób, aby natychmiast zakończyć kadencję urzędującej głowy państwa. To zasadnicza różnica. Taka drobnostka, mniej więcej jak różnica pomiędzy remontem mieszkania a wysadzeniem całej ściany nośnej.</p><h2><strong>Czego właściwie zazdrości poseł Witczak?</strong></h2><p>W tym miejscu robi się naprawdę ciekawie. Czego Adrian Witczak właściwie zazdrości?</p><p>Odmiennego węgierskiego modelu wyboru prezydenta? Możliwości zmiany konstytucji pod konkretnego urzędnika? Czy może sytuacji, w której większość parlamentarna może pozbyć się człowieka reprezentującego poprzedni obóz władzy?</p><p>Każda odpowiedź jest dla posła kłopotliwa. Pierwsza wskazuje, że nie rozumie różnicy między systemami. Druga – że nie widzi problemu w instrumentalnym traktowaniu konstytucji. Trzecia – że marzy mu się demokracja, w której zwycięzca bierze nie tylko rząd i parlament, lecz również wszystkie pozostałe instytucje państwa.</p><p>A może wpis miał być tylko politycznym dowcipem? W takim razie był to dowcip z gatunku tych, po których nikt się nie śmieje, a autor zaczyna tłumaczyć, że wszyscy pozostali nie zrozumieli jego subtelności. <strong>Poseł nie publikuje jednak swoich słów w próżni. Jego profil nie jest prywatnym stolikiem w pubie, a niebieski znaczek weryfikacyjny nie zastępuje wiedzy o państwie.</strong></p><h2><strong>Tomaszów zasługuje na reprezentację znającą elementarz</strong></h2><p>Adrian Witczak jest posłem związanym z Tomaszowem Mazowieckim. Reprezentuje mieszkańców naszego regionu w Sejmie. Każda jego publiczna wypowiedź buduje więc również obraz poziomu lokalnej reprezentacji parlamentarnej. Nie jest to wyłącznie osobista wpadka polityka. To także pytanie o to, jak Tomaszów jest reprezentowany w krajowej polityce.</p><p>Mandat poselski nie jest abonamentem zwalniającym z czytania Konstytucji. Przeciwnie – powinien zobowiązywać do jej znajomości. Poseł składa ślubowanie, w którym zobowiązuje się przestrzegać Konstytucji i innych praw Rzeczypospolitej. Trudno przestrzegać dokumentu, którego podstawowych zasad najwyraźniej nie chce się dostrzec.</p><p>Konstytucyjny podział władz nie powstał po to, żeby uprzykrzać życie politykom. Artykuł 10 ustawy zasadniczej stanowi, że ustrój Rzeczypospolitej opiera się na <strong>podziale i równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej</strong>. Władzę wykonawczą sprawują zarówno Prezydent RP, jak i Rada Ministrów. Nie jest więc tak, że rządząca większość posiada państwo na własność, a prezydent ma wykonywać jej polecenia niczym kierownik wydziału oczekujący na podpis przełożonego.</p><h2><strong>Polityka na poziomie kciuka</strong></h2><p>Jeszcze smutniejszy od samego wpisu jest mechanizm jego bezrefleksyjnego popierania. Oto polityk rzuca w internet hasło, a zwolennicy natychmiast ustawiają się w szeregu. Nie pytają, czy rozwiązanie jest zgodne z polskim ustrojem. Nie sprawdzają, jak wybiera się prezydenta na Węgrzech. Nie zastanawiają się, czy zmiana konstytucji służąca skróceniu kadencji konkretnej osoby rzeczywiście zasługuje na zazdrość.</p><p>Kciuk wędruje do góry szybciej, niż myśl dociera do głowy.</p><p>Tak właśnie umiera poważna debata publiczna. Nie w huku zamachu stanu, lecz w szmerze kolejnych polubień. Politycy przestają tłumaczyć świat, bo łatwiej wzbudzać emocje. Zwolennicy przestają wymagać od polityków wiedzy, bo ważniejsze staje się to, czy uderzyli we „właściwego” przeciwnika. A Konstytucja? Leży gdzieś na półce, między nieprzeczytanym programem wyborczym a podręcznikiem do WOS-u.</p><h2><strong>Zamiast „House of Cards” – szkolna kartkówka</strong></h2><p>Adrian Witczak chciał zapewne efektownie uderzyć w urzędującego polskiego prezydenta. Chciał napisać coś ostrego, zwięzłego i nośnego. Coś, co rozejdzie się po Facebooku jak polityczna petarda. Petarda jednak nie wybuchła tam, gdzie planował autor. Eksplodowała mu w dłoni.</p><p>Bo zamiast pokazać słabość prezydenta, poseł pokazał własną słabość. Zamiast obnażyć wadę polskiego ustroju, obnażył problem ze znajomością jego podstaw. Zamiast politycznego szachu otrzymaliśmy ruch pionkiem wykonany niezgodnie z zasadami gry.</p><p><strong>Poseł Witczak chciał przez chwilę wyglądać jak bohater „House of Cards”. Wyszedł jak uczeń, który przyszedł na kartkówkę z Konstytucji, nie przeczytawszy nawet pierwszego rozdziału. A najgorsze jest to, że część klasy jeszcze zaczęła bić mu brawo.</strong></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Zastanawialiście się kiedyś, czym jest efekt Dunninga-Krugera?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55692,zastanawialiscie-sie-kiedys-czym-jest-efekt-dunninga-krugera</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55692,zastanawialiscie-sie-kiedys-czym-jest-efekt-dunninga-krugera</guid>
            <pubDate>Mon, 29 Jun 2026 18:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-zastanawialiscie-sie-kiedys-czym-jest-efekt-dunninga-krugera-1782749345.png</url>
                        <title>Zastanawialiście się kiedyś, czym jest efekt Dunninga-Krugera?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55692,zastanawialiscie-sie-kiedys-czym-jest-efekt-dunninga-krugera</link>
                    </image><description>Efekt Dunninga-Krugera sprawia, że osoby z niską wiedzą najpewniej oceniają siebie najwyżej. Ten mechanizm widać także w lokalnych dyskusjach, gdzie pewność siebie bywa mylona z kompetencją.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>To jeden z najprostszych, a zarazem najbardziej bezlitosnych błędów poznawczych. Polega na tym, że osoby o niskich kompetencjach w danej dziedzinie często przeceniają swoją wiedzę i umiejętności. Nie dlatego, że mają wyjątkowo złą wolę. Często dlatego, że nie wiedzą nawet, czego nie wiedzą.</p><p>David Dunning i Justin Kruger opisali mechanizm, w którym osoby słabo przygotowane do danego zadania nie tylko wyciągają błędne wnioski i podejmują nietrafione decyzje, ale także nie potrafią rozpoznać własnych braków. I tu zaczyna się prawdziwy teatr.</p><p>Bo czasem człowiek publicznie tłumaczy, że „nie wie zbyt wiele”, ale już chwilę później w kolejnych wpisach występuje w roli eksperta od wszystkiego: samorządu, prawa, finansów, polityki, spółdzielni, szpitali, uchwał, regulaminów i lokalnych układów. Taki jednoosobowy kombajn analityczny. Tyle że często bardziej przypomina Trabanta z doklejonym znaczkiem Mercedesa.</p><p>Popularnie mówi się o tym jako o wejściu na <strong>„Górę Głupców”</strong>. Człowiek zdobywa odrobinę wiedzy, ledwie muskając temat, i nagle wydaje mu się, że stanął na szczycie Himalajów. Patrzy z góry na innych, poucza, wymachuje pięścią, podnosi głos, rozdaje diagnozy i wyroki. Problem w tym, że nie stoi na Evereście. Stoi co najwyżej na krawężniku, tylko mgła samozachwytu zasłoniła mu perspektywę.</p><p>Dopiero później, jeśli ktoś rzeczywiście zaczyna się uczyć, przychodzi <strong>„dolina rozpaczy”</strong>. To moment, w którym człowiek rozumie, jak skomplikowany jest temat i jak płytkie były jego wcześniejsze sądy. Potem może przyjść <strong>„zbocze oświecenia”</strong> — spokojne, systematyczne zdobywanie wiedzy. A na końcu <strong>„płaskowyż stabilizacji”</strong>, gdzie prawdziwa kompetencja spotyka się z pokorą.</p><p>I tu dochodzimy do sedna.</p><p>Osoby niekompetentne bardzo często wypowiadają się najbardziej autorytarnie. Krzyk, pewność siebie, machanie pięścią, insynuacje i pouczający ton mogą robić wrażenie profesjonalizmu. Ale czasem to tylko dekoracja. Jak kartonowa fasada miasteczka z westernu — z przodu saloon, z tyłu podpórki z desek.</p><p>Jeszcze gorzej, gdy taka pewność siebie zaczyna służyć deprecjonowaniu ludzi, którzy naprawdę mają doświadczenie, wiedzę albo przynajmniej elementarną ostrożność w wypowiadaniu się publicznie. Wtedy krytyka specjalistów, urzędników, radnych, dziennikarzy czy samorządowców nie jest już debatą. Staje się manipulacją przykrywającą brak podstawowej wiedzy.</p><p>Bo pokora, krytyczne myślenie, szukanie informacji zwrotnej, sprawdzanie źródeł i otwartość na odmienne zdanie nie są słabością. Są dowodem dojrzałości.</p><p>A brak wiedzy połączony z ogromną pewnością siebie?</p><p>To już nie jest debata publiczna.</p><p>To jest psychologiczny kabaret, w którym konferansjer sam sobie bije brawo.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Jak to jest, kiedy musisz nieść światło?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55127,jak-to-jest-kiedy-musisz-niesc-swiatlo</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55127,jak-to-jest-kiedy-musisz-niesc-swiatlo</guid>
            <pubDate>Fri, 15 May 2026 14:45:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-jak-to-jest-kiedy-musisz-niesc-swiatlo-1779043717.png</url>
                        <title>Jak to jest, kiedy musisz nieść światło?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/55127,jak-to-jest-kiedy-musisz-niesc-swiatlo</link>
                    </image><description>Zastanawialiście się kiedyś, co czują najbliżsi, kiedy dowiadują się, że ich dziecko, rodzic, mąż albo żona są nieuleczalnie chorzy, a oni do końca ich dni będą musieli nieść im światło?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Pewnie nie myślicie o tym zbyt często, bo to akurat Was nie dotyczy. I oby nigdy nie dotyczyło.</p><p>Dlaczego o tym piszę? Ostatnio przeczytałam wiele opinii osób, których nigdy nie dotknęła niepełnosprawność najbliższych. Włosy zjeżyły mi się na głowie — dosłownie, nie w przenośni.</p><p>Polski system wspierania opiekunów jest tak samo niepełnosprawny jak osoby, którym ma za zadanie pomagać. Droga krzyżowa zafundowana przez oderwanych od rzeczywistości „pomagierów” i politykujących idiotów pokazuje tylko, że to system jest niepełnosprawny. Nie tylko organizacyjnie. Także na umyśle.</p><p>Nadzieja na to, że cokolwiek zmieni się na lepsze, dawno już umarła. I to śmiercią naturalną.</p><p>Czy wiecie dlaczego?</p><p>Otóż sprawa jest prosta: pomoc kosztuje. Dlatego jej ograniczanie albo utrudnianie dochodzenia do niej na każdym kroku stało się codziennością.</p><p>Hitem jest tak zwana „opieka wytchnieniowa” zafundowana przez rządzących. To niestety kolejny bubel — taki sam jak butelkomaty. Na butelkomatach zarabia biznes. Na opiece wytchnieniowej również. Niby pieniądze są, ale w rzeczywistości już ich nie ma.</p><p>Bo komu pomagać? Trupom?</p><p>Procentowe określanie możliwości funkcjonowania osoby leżącej, pampersowanej, której dni są policzone, jest żenujące. Nie dla chorego. Dla opiekuna.</p><p>Kolejny hit to opiekun lub asystent osoby z niepełnosprawnością. Załóżmy, że nawet się udało i masz taką pomoc. W miesiącu, który ma 31 dni, samodzielnie opiekujesz się bliską osobą przez 744 godziny. Pomoc przychodzi najczęściej na 124 godziny. Owszem, niby to sporo i „za darmo”, ale w praktyce oznacza to, że jako opiekun możesz w tym czasie ewentualnie przespać się przez 4 godziny na dobę.</p><p>Ale przecież nic nie stoi na przeszkodzie, żeby „oddać” najbliższą Ci osobę do DPS-u. Za jakieś 8 tysięcy złotych miesięcznie ma tam mieć opiekę i jedzenie przez całą dobę. Nawet jeśli zarabiasz 5 tysięcy, a twoje dorosłe dziecko ma rentę, to i tak zdechniesz z głodu albo narobisz długów.</p><p>A gdzie cała reszta? Wózek inwalidzki, proteza, leki, pampersy, prywatni lekarze, rehabilitacja? Czas oczekiwania na rehabilitację domową to często rok. Po udarze albo wylewie — czasem szybciej, ale nadal nie tak, jak powinno być.</p><p>Po dwóch latach takiej opieki sam najczęściej stajesz się osobą z niepełnosprawnością i zaczynasz generować koszty dla systemu.</p><p>Według ostatnich danych GUS w Polsce żyje około 5 milionów osób z niepełnosprawnością. To prawie 15 procent społeczeństwa. Owszem, niektórzy korzystają ze wsparcia bezzasadnie, bo mogą normalnie funkcjonować i nie generować dodatkowych kosztów: dodatkowe urlopy, krótszy czas pracy, wsparcie finansowe, szybszy dostęp do służby zdrowia itd. Niestety nie wiadomo, ile to osób. Dlatego należałoby to zweryfikować. Chociażby po to, aby więcej środków zostało dla tych, którzy tej pomocy naprawdę potrzebują.</p><p>Zacznijmy zastanawiać się nad realnymi zmianami, a nie nad pozorantctwem. Bo całkiem niedługo okaże się, że prawie jedna czwarta Polaków żyje z niepełnosprawnością, a drugie tyle się nimi opiekuje.</p><p>Brak realnych, konkretnych decyzji tu i teraz doprowadzi do wielkiego kryzysu. Oczywiście najłatwiej zrzucać winę na wirusa, na niewydolną służbę zdrowia, leczącą objawowo, albo na inne mniej lub bardziej istotne powody. Ja jednak widzę jeszcze jeden.</p><p>To właśnie takie osoby jak poseł na Sejm z naszego terenu odpowiadają za to, co chore w tym systemie. Jeśli taka osoba jest niepełnosprawna, a może funkcjonować lepiej niż niejeden opiekun osoby chorej i korzystać z przywilejów finansowanych z moich podatków, to znaczy, że wolę płacić niższe podatki w innym kraju niż Polska.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Tomaszów ma swojego Kononowicza. Piotr Kucharski wydaje się marzyć, by....&quot;nie było niczego&quot;]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54949,tomaszow-ma-swojego-kononowicza-piotr-kucharski-wydaje-sie-marzyc-by-quot-nie-bylo-niczego-quot</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54949,tomaszow-ma-swojego-kononowicza-piotr-kucharski-wydaje-sie-marzyc-by-quot-nie-bylo-niczego-quot</guid>
            <pubDate>Fri, 01 May 2026 14:33:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-tomaszow-ma-swojego-kononowicza-piotr-kucharski-wydaje-sie-marzyc-by-nie-bylo-niczego-1777639805.png</url>
                        <title>Tomaszów ma swojego Kononowicza. Piotr Kucharski wydaje się marzyć, by....&amp;quot;nie było niczego&amp;quot;</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54949,tomaszow-ma-swojego-kononowicza-piotr-kucharski-wydaje-sie-marzyc-by-quot-nie-bylo-niczego-quot</link>
                    </image><description>Wystarczył tylko jeden dzień od konferencji prasowej na temat budowy &quot;tomaszowskich term&quot;, by radny Piotr Kucharski. Idąc śladem słynnego Kononowicza, zauważył, że najlepiej aby... nie było niczego. Bo każdy sukces kogoś innego, postrzega jako osobistą klęskę. powiedzmy sobie wprost, że z punktu widzenia mieszkańców miasta, dobrze byłoby aby tych porażek było jak najwięcej, bo i liczba sukcesów zacznie się nam mnożyć</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Szymanówek to nie jest miejsce z legendy, gdzie wybitni archeolodzy prowadzą ważne wykopaliska. To nie jest enklawa dziewiczej przyrody, o którą przez lata toczyły się spory w cieniu wielkich idei, na której rosną rzadkie gatunki rośli i gdzie mieszkają egzotyczne i będące na wymarciu zwierzęta. To przestrzeń, która dla większości mieszkańców istnieje gdzieś obok codzienności – niedookreślona, zaniedbana, bardziej potencjał niż rzeczywistość. Zdarzyło nam się na naszym portalu pokazywać porzucane tu stery śmieci, pozostałości po remontach. I właśnie dlatego, gdy pojawia się pomysł, by nadać jej sens, by tchnąć w nią życie, powinien rozpocząć się dialog. Tymczasem zamiast rozmowy dostajemy coś, co w Tomaszowie znamy aż za dobrze – szybkie, stanowcze i bezdyskusyjne „nie”.</p><p>Wpis radnego Piotra Kucharskiego nie jest tylko informacją. To manifest pewnej postawy, która w tym mieście rozgościła się na dobre. Przodowali w niej długo działacze PiS, ale teraz radni KO u ich satelici idealnie kontynuują. Postawy, która nie szuka możliwości, tylko przeszkód. Która nie pyta „jak to zrobić”, lecz „dlaczego się nie da”. I która z zadziwiającą regularnością pojawia się zawsze wtedy, gdy znajduje się szansa na jakąkolwiek zmianę. W dodatku zmianę na lepsze.&nbsp;</p><p>Można oczywiście mówić o ochronie środowiska, o procedurach, o konieczności rozwagi. To wszystko brzmi poważnie, odpowiedzialnie, wręcz szlachetnie. Tylko że w Tomaszowie ten język coraz częściej zaczyna pełnić funkcję wygodnego alibi. Bo łatwiej jest zasłonić się przepisem niż podjąć decyzję. Łatwiej zatrzymać niż wziąć odpowiedzialność za to, co mogłoby powstać. A już najlepiej, żeby komuś się... nie udało.&nbsp;</p><p>I w tym miejscu pojawia się pytanie, które nie jest już tylko publicystyczną prowokacją, ale realnym głosem mieszkańców zmęczonych tym samym scenariuszem powtarzanym od lat. Czy naprawdę chodzi o dobro wspólne, czy może o to, by żadna inicjatywa nie wyszła poza etap pomysłu? Czy mamy do czynienia z troską o miasto, czy z polityką, która żywi się blokowaniem wszystkiego, co nie wpisuje się w określony układ?</p><p>Bo jeśli każda próba zmiany kończy się w tym samym miejscu, jeśli każda koncepcja natrafia na mur zanim zdąży zostać poważnie rozważona, to trudno mówić o przypadku. To zaczyna przypominać mechanizm, który działa zbyt sprawnie, by był dziełem spontanicznych reakcji. Mechanizm, w którym najważniejsze nie jest to, co można zrobić, ale to, czego zrobić nie wolno.</p><p>Tomaszów Mazowiecki nie potrzebuje kolejnych debat o tym, dlaczego się nie da. Potrzebuje odwagi, by choć raz spróbować powiedzieć „sprawdzam”. Bo miasto, które boi się własnych pomysłów, skazuje się na powolne trwanie. A trwanie, jak wiadomo, nie buduje ani przyszłości, ani dumy.</p><p>I dlatego pytanie wraca, coraz bardziej natarczywe, coraz mniej wygodne dla tych, którzy wolą ciszę niż odpowiedź: czy naprawdę chodzi o rozwój, czy tylko o to, by nic się nie zmieniło?</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Niepoważny poseł, niepoważne pomysły, żenująca dyskusja]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54928,niepowazny-posel-niepowazne-pomysly-zenujaca-dyskusja</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54928,niepowazny-posel-niepowazne-pomysly-zenujaca-dyskusja</guid>
            <pubDate>Thu, 30 Apr 2026 03:39:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-niepowazny-posel-niepowazne-pomysly-zenujaca-dyskusja-1777518097.png</url>
                        <title>Niepoważny poseł, niepoważne pomysły, żenująca dyskusja</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54928,niepowazny-posel-niepowazne-pomysly-zenujaca-dyskusja</link>
                    </image><description>Poseł Adrian Witczak wrócił do tematu tomaszowskiego szpitala z pomysłem konsolidacji z CKD w Łodzi. Lekarze ostrzegają, że zamiast wzmocnienia może to oznaczać utratę wpływu na placówkę, odpływ kadry i osłabienie roli TCZ.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Poseł <strong>Adrian Witczak</strong> postanowił ratować tomaszowski szpital. Przez ostatnie niemal trzy lata pełnienia funkcji posła placówki medycznej w naszym mieście zdawał się jednak nie dostrzegać. Także przez cały 2025 rok, kiedy <strong>TCZ</strong> zarządzał były urzędnik <strong>SKW</strong>, bliski współpracownik <strong>Antoniego Macierewicza</strong>, poseł KO nie zabierał głosu w tej sprawie.</p><p>Pojawił się „na chwilę” wtedy, gdy traciliśmy <strong>pięć karetek</strong>, a wraz z nimi miliony złotych przychodu. Efekt jego działań był spektakularny… dla <strong>Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego</strong>. Trudno nie pisać o tym z sarkazmem, bo na poważnie utratą karetek przez nasze miasto zainteresowała się dopiero posłanka z Kutna, <strong>Paulina Matysiak</strong>.</p><p>Adrian Witczak wrócił do tematyki szpitalnej na rok przed wyborami. Wysłał kilka pism do różnych instytucji, w tym do minister zdrowia, rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz innych podmiotów, które oczywiście odpowiedziały w sztampowy, typowo urzędniczy sposób. I właśnie tym "sukcesem" poseł postanowił podzielić się z radnymi Rady Powiatu. Tymczasem radna <strong>Alicja Zwolak-Plichta</strong> biegała po korytarzu, zaganiając radnych na salę obrad, by wysłuchali – jak sama stwierdziła – genialnego konceptu posła.</p><p>Na czym, najkrócej rzecz ujmując, miał on polegać? Na <strong>konsolidacji placówek medycznych</strong>. Cóż, pomysł ten nie jest tyle pomysłem posła, ile Ministerstwa Zdrowia. Zakłada, że połączone placówki zdrowia mają efektywniej wykorzystywać posiadany potencjał.</p><p>Nie da się ukryć, że brzmi to dobrze. Ale diabeł – jak stwierdził <strong>Piotr Kagankiewicz</strong> – tkwi w szczegółach. Te szczegóły mają ogromne znaczenie, bo „efektywne wykorzystanie potencjału” to w praktyce często nic innego jak próba pudrowania krosty, która od samego pudru z twarzy nie znika.</p><p>Mamy niedobór kadr medycznych, wydłużające się kolejki, obcinane limity świadczeń, w tym badań diagnostycznych. Na wizyty u specjalistów nie czekamy krócej, lecz coraz dłużej, a lekarzy raczej w szybkim tempie nie przybędzie. Co gorsza, jak pokazuje przykład ul. Wilczej nawet POZ-ty mają problemy (tak przy okazji ciekaw jestem, co stałoby się z POZ-etem, który za chwilę ma być uruchomiony na nowo w Białobrzegach dzięki sprawnemu działaniu Konrada Borowskiego, chociaż jak się domyślam wbrew jego woli)&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/player/embed/c9ebbe461a553c4b2031c3c55125869c2e7b0088" data-mid="1950"></oembed></figure><p>Konsolidacja oparta na sieci szpitali ma sens wtedy, gdy placówki funkcjonują w sposób komplementarny, a nie substytucyjny. Tymczasem poseł rzucił hasło: <strong>szpital w Tomaszowie będzie szpitalem klinicznym</strong>. W tym konkretnym przypadku miałoby to oznaczać faktyczne wchłonięcie go przez <strong>CKD w Łodzi</strong>. Witczak ma więc pomysł, byśmy pozbyli się realnego wpływu na to, co będzie działo się w szpitalu, a połączone według rządowego programu podmioty otrzymałyby <strong>70 milionów złotych</strong>. No i ten argument, że teraz to już nie będzie politycznych prezesów. W ustach polityka, który nie tak dawno temu umieścił swojego koleżkę w piotrkowskim MZK, brzmi on naprawdę śmiesznie.&nbsp;</p><p>Absurdalność tego pomysłu widać gołym okiem. Poseł jednak na uwagi dotyczące swoich niezbyt mądrych koncepcji zareagował w sposób infantylny, właściwy osobowościom narcystycznym. On wie lepiej, a jeśli ktoś uważa inaczej, to – jego zdaniem – nie zna się na ekonomii, gospodarce ani systemie ochrony zdrowia. W ogóle nie warto z nim rozmawiać.&nbsp;</p><p>I nie ma znaczenia, że taka osoba ma wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu oraz gruntowne wykształcenie ekonomiczne. Poseł przychodzi na obrady Rady Powiatu, a gdy ktoś ma inną opinię, zaczyna go – jak ma to w zwyczaju – obrażać. W sumie nic nowego, bo w przypadku Witczaka to norma, którą większość z nas niejednokrotnie widziała w telewizji. Mowa pogardy, prezentowana nie pierwszy raz.&nbsp;</p><p>Ponieważ znam wielu lekarzy i ordynatorów w <strong>TCZ</strong>, a informacja o poselskich pomysłach obiegła szpital lotem błyskawicy, zaczęły przychodzić wiadomości i SMS-y. Większości komentarzy nie da się w tym miejscu powtórzyć, ale jeden z ordynatorów napisał do mnie:</p><blockquote><p>„Proszę zainteresować się mniejszymi łódzkimi szpitalami, które zostały wchłonięte przez UM. Co to za genialny pomysł przerobienia szpitala na DPS będący filią UMED-u? Wspaniały w swej prostocie. Jeżeli mogę coś zasugerować, proszę sprawdzić, jak dziś funkcjonują w Łodzi małe szpitale przejęte przez UMED: Stoki, Sterling itd. Mam nadzieję, że to nie dojdzie do skutku, bo zmroziło mnie, kiedy o tym usłyszałem”.</p></blockquote><p>Większość opinii utrzymana jest w podobnym tonie. W czasach, gdy mówimy o ubywaniu mieszkańców, starzejącym się społeczeństwie oraz migracji do dużych miast, Adrian Witczak wymyślił kolejny element, który może wpłynąć na degradację roli miast wielkości Tomaszowa.</p><p>Nikt nie zastanawia się, co stanie się z pokaźnym majątkiem szpitala i czy <strong>70 milionów złotych</strong> trafi do naszego miasta, czy może zupełnie gdzie indziej. Odpowiedź Witczaka jest jedna: „Pan się nie zna, a w ogóle to nie będę z panem dyskutował”.</p><p>Czy przypadkiem – na co właśnie zwracają uwagę lekarze – nie zaczną być zamykane oddziały nierentowne, a szpital w Tomaszowie, zamiast się rozwijać, zacznie zwijać się w niezwykle przyspieszonym tempie?</p><p>Jak to możliwe? Otóż publiczne wystąpienia posła są skrajnie nieodpowiedzialne. Mogą spowodować odpływ lekarzy z naszej placówki, których i tak w wielu specjalizacjach brakuje. A przecież powinniśmy starać się o coś dokładnie odwrotnego – pozyskiwać młodych lekarzy. Zabiegać o to, by chcieli nie tylko u nas pracować, ale także szukać w Tomaszowie swojego miejsca do życia.</p><p>Do tego jednak potrzeba szerszej perspektywy: od stypendiów dla tomaszowskich licealistów, którzy wybiorą medycynę i później będą chcieli tutaj pracować, przez system zachęt dla studentów, po mieszkania służbowe dla stażystów i młodych lekarzy.</p><p>Potrzebne są także odpowiednie warunki pracy. Jak mówi jeden z zaprzyjaźnionych ze mną młodych lekarzy, może on ściągnąć do Tomaszowa kolegów, z którymi studiował, ale muszą mieć oni stworzone dobre warunki do pracy.</p><p>Z takich pomysłów przewodniczący <strong>Jodłowski</strong> postanowił podczas sesji szczeniacko szydzić, a poseł wcale nie brał tego rodzaju rozwiązań pod uwagę.</p><p>To, co naprawdę zadziwia, to fakt, że podobne koncepcje wydaje się popierać <strong>Mariusz Węgrzynowski</strong> oraz część radnych PiS. Jest to całkowicie sprzeczne z linią programową tej partii. Tak przynajmniej wynika z głosowania, które odbyło się w sprawie wyrażenia woli podjęcia działań zmierzających do konsolidacji <strong>TCZ</strong> z <strong>CKD w Łodzi</strong>.</p><p>Pisałem już o opiniach lekarzy w tej sprawie. Opinie mieszkańców możecie przeczytać nie tylko na naszym profilu internetowym.&nbsp;</p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1657/797;" src="https://static2.nasztomaszow.pl/data/wysiwig/2026/04/30/zrzut-ekranu-2026-04-29-175543.png" width="1657" height="797"></figure><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Zwolnienie lekarskie i partyjny wiec. Czy radnym wolno więcej?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54884,zwolnienie-lekarskie-i-partyjny-wiec-czy-radnym-wolno-wiecej</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54884,zwolnienie-lekarskie-i-partyjny-wiec-czy-radnym-wolno-wiecej</guid>
            <pubDate>Sun, 26 Apr 2026 21:52:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-zwolnienie-lekarskie-i-partyjny-wiec-czy-radnym-wolno-wiecej-1777234024.png</url>
                        <title>Zwolnienie lekarskie i partyjny wiec. Czy radnym wolno więcej?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54884,zwolnienie-lekarskie-i-partyjny-wiec-czy-radnym-wolno-wiecej</link>
                    </image><description>Zwolnienia chorobowe, konflikty w ŚDS, problemy w szpitalu, potencjalne wypowiedzenia i udziały w partyjnym wiecu — sprawa Marzanny Popławskiej i innych tomaszowskich radnych PiS na zwolnieniach lekarskich, budzi pytania o odpowiedzialność i standardy życia publicznego. Mieszkańcy Tomaszowa oczekują wyjaśnień, czy w lokalnej polityce wolno więcej.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>W polityce lokalnej nie ma rzeczy małych. Każdy gest, każda obecność, każde milczenie i każda nieobecność mają swoją wagę. Dlatego dzisiejszy udział czwórki będących na zwolnieniach lekarskich tomaszowskich radnych PiS w spotkaniu z Przemysławem Czarnkiem w Piotrkowie Trybunalskim nie jest jedynie towarzyskim epizodem z partyjnego kalendarza. Szczególnie wtedy, gdy wśród obecnych &nbsp;znajdują się radni na zwolnieniach lekarskich</p><p>Oczywiście, zwolnienie lekarskie nie zawsze oznacza obowiązek leżenia w łóżku. To prawda, której nie wolno przemilczać. Są choroby, w których spacer, kontakt z ludźmi, a nawet wyjście z domu mogą nie naruszać zaleceń lekarza. Ale życie publiczne nie kończy się na chłodnej literze prawa. Istnieje jeszcze coś, co dawniej nazywano przyzwoitością, a dziś coraz częściej trzeba jej szukać z latarką Diogenesa. Jeżeli ktoś nie jest zdolny do wykonywania obowiązków w instytucji publicznej, a jednocześnie znajduje siłę, czas i gotowość do udziału w partyjnym wiecu, to mieszkańcy mają pełne prawo zapytać, gdzie kończy się choroba, a zaczyna polityczny komfort.</p><p>Radny, dyrektor, urzędnik, osoba publiczna — każde z tych słów niesie ciężar. Mandat nie jest ozdobą do zdjęć, przepustką do pierwszego rzędu na partyjnych spotkaniach ani glejtem zwalniającym z odpowiedzialności. Mandat to zobowiązanie. Kto decyduje się wejść do życia publicznego, musi rozumieć, że będzie oceniany surowiej niż zwykły obywatel. Nie dlatego, że należy go prześladować, ale dlatego, że sam zgodził się reprezentować innych. Władza, nawet ta lokalna, nie polega na tym, że wolno więcej. Przeciwnie — powinna oznaczać, że wypada mniej: mniej wygody, mniej uników, mniej zasłaniania się formalnościami, więcej przejrzystości i więcej odwagi w tłumaczeniu własnych decyzji.</p><p>Najbardziej drażni właśnie ten rozdźwięk. Z jednej strony chorobowe, konflikt w placówkach podległych. Z drugiej — udział w politycznym wydarzeniu, obecność w tłumie, wśród flag, kamer i partyjnych deklaracji. Nie trzeba być przeciwnikiem PiS, zwolennikiem innej partii ani zawodowym tropicielem hipokryzji, by dostrzec tu moralny zgrzyt. To ten sam rodzaj zgrzytu, który słyszymy wtedy, gdy ktoś mówi o służbie, ale zachowuje się jak właściciel publicznej funkcji. Gdy ktoś oczekuje szacunku dla urzędu, ale sam nie daje mieszkańcom pełnego powodu, by ten szacunek podtrzymywać.</p><p>Dlatego pytanie nie brzmi wyłącznie: czy radni PiS na chorobowym mogli pójść na spotkanie w Piotrkowie? Być może formalnie mogli. Pytanie brzmi: czy powinni? Czy w sytuacji tak poważnych wątpliwości wokół wokół ich pracy pojawienie się na partyjnym wiecu to przejaw głupoty, czy arogancji? Czy mieszkańcy Tomaszowa nie zasługują na więcej? Bo demokracja lokalna nie umiera od razu, z hukiem i fanfarami. Ona eroduje powoli, od drobnych przyzwyczajeń: że „jakoś to będzie”, że „swoi zrozumieją”, że „przeczeka się burzę”.</p><p>Obecność &nbsp;tomaszowskich radnych PiS także nie jest bez znaczenia. W tym gronie znalazł się między innymi <strong>Mariusz Węgrzynowski</strong>. To szef powiatowych struktur partii, a do niedawna Starosta. Można oczywiście powiedzieć, że radni mają prawo uczestniczyć w spotkaniach politycznych. Mają. &nbsp;Tylko, czy temu mają służyć wydawane przez lekarzy L4? Skandowaniu imienia: Przemysław!&nbsp;</p><p>Politycy bardzo chętnie mówią o rodzinie, wspólnocie, odpowiedzialności i służbie. Te słowa pięknie brzmią na salach pełnych flag. Tyle że ich wartość sprawdza się nie wtedy, gdy klaszcze publiczność, lecz wtedy, gdy trzeba zachować się przyzwoicie bez fleszy i mikrofonów. Służba publiczna wymaga nie tylko obecności na uroczystościach i wiecach. Wymaga także umiejętności przyjęcia konsekwencji, uporządkowania spraw, które się zostawia, i powiedzenia mieszkańcom: tak, odpowiadam za to, co się wydarzyło. Bez tego wszystkie wielkie hasła stają się dekoracją — czerwono-białą scenografią, za którą kryje się zwykła ucieczka od odpowiedzialności.</p><p>I dlatego ta sprawa powinna powinna być nagłaśniana i krytykowana. Nie na zasadzie politycznego odwetu, nie dla satysfakcji przeciwników, ale dla higieny życia publicznego. Mieszkańcy Tomaszowa mają prawo wiedzieć, czy osoba pełniąca funkcję publiczną i kierująca ważną placówką zachowuje się zgodnie z prawem, procedurami i podstawowym poczuciem odpowiedzialności. Mają też prawo oczekiwać od radnych więcej niż od anonimowego uczestnika partyjnego spotkania. Bo radny nie jest tylko jednym z wielu na widowni. Jest kimś, kto swoim zachowaniem mówi mieszkańcom, jak rozumie władzę.</p><p>A jeśli odpowiedź brzmi: „na chorobowym nie mogę pracować, ale mogę uczestniczyć w wiecu”, to nawet jeśli da się ją obronić formalnie, moralnie brzmi ona fatalnie. W życiu publicznym nie wystarczy nie złamać przepisu. Trzeba jeszcze nie złamać zaufania.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Polityk bez dorobku atakuje naukowca. Witczak znów wie najlepiej]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54840,polityk-bez-dorobku-atakuje-naukowca-witczak-znow-wie-najlepiej</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54840,polityk-bez-dorobku-atakuje-naukowca-witczak-znow-wie-najlepiej</guid>
            <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 21:12:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-polityk-bez-dorobku-atakuje-naukowca-witczak-znow-wie-najlepiej-1776972236.png</url>
                        <title>Polityk bez dorobku atakuje naukowca. Witczak znów wie najlepiej</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54840,polityk-bez-dorobku-atakuje-naukowca-witczak-znow-wie-najlepiej</link>
                    </image><description>To, co wydarzyło się wokół rezygnacji Sławomira Cenckiewicza, nie jest tylko kolejnym epizodem politycznego sporu. To raczej bolesne przypomnienie, jak nisko potrafi upaść debata publiczna – zwłaszcza wtedy, gdy głos zabierają ludzie, którzy z dorobkiem naukowym, państwowym czy intelektualnym mają niewiele wspólnego.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Adrian Witczak, poseł z Tomaszowa Mazowieckiego, postanowił zabłysnąć. I jak to często bywa – im słabszy dorobek, tym ostrzejsze słowa. Jego wypowiedź o Sławomirze Cenckiewiczu, sprowadzająca decyzję o rezygnacji do rzekomego „strachu przed weryfikacją”, brzmi jak szkolny komentarz z ławki, a nie jak głos parlamentarzysty. To nie jest analiza. To jest polityczny bełkot ubrany w pozory stanowczości.</p><p>Bo kim jest Cenckiewicz? Niezależnie od politycznych sympatii – to historyk, autor licznych publikacji, człowiek, który współpracował z instytucjami państwa przez lata, doradzał prezydentom, zajmował się sprawami bezpieczeństwa i archiwów służb specjalnych. Można się z nim nie zgadzać. Można go krytykować. Ale trzeba mieć czym.</p><p>A kim jest jego krytyk?</p><p>Adrian Witczak nie zapisał się w tej kadencji niczym, co można by uznać za realny wkład w życie publiczne. Brak inicjatyw, brak projektów, brak obecności tam, gdzie dzieją się sprawy ważne dla ludzi. Zamiast tego – kamera na sejmowym korytarzu, szybki komentarz, kilka chwytliwych zdań. I tyle. Polityka jako performance. Jako mem.</p><p>I właśnie to jest sedno problemu. Mamy do czynienia z coraz powszechniejszym zjawiskiem: politycy bez zaplecza, bez doświadczenia, bez dorobku – budują swoją „rozpoznawalność” poprzez atak. Nie poprzez argument, nie poprzez pracę, nie poprzez kompetencje. Poprzez agresję.</p><p>To wygodne. Nie trzeba nic umieć. Wystarczy wskazać kogoś, kto coś osiągnął – i spróbować go zredukować do poziomu taniego hasła.</p><p>Witczak mówi o „osobie niegodnej zaufania”. Ale czy ktoś, kto przez lata nie potrafi zbudować własnej wiarygodności, ma moralne prawo wydawać takie wyroki? Czy człowiek, który nie stworzył nic trwałego w życiu publicznym, powinien pouczać tych, którzy – niezależnie od ocen – coś po sobie zostawili?</p><p>Problem jest jednak głębszy niż jeden poseł i jedna wypowiedź. To system. Mechanizm, w którym polityczna lojalność i medialna widoczność zastępują kompetencje. W którym łatwiej zostać „komentatorem rzeczywistości” niż jej współtwórcą. W którym krzyk wygrywa z wiedzą.</p><p>I to niestety dotyczy także naszego lokalnego podwórka.</p><p>Tomaszów Mazowiecki nie potrzebuje kolejnych „bohaterów jednego zdania”. Nie potrzebuje polityków, którzy istnieją tylko wtedy, gdy zapala się czerwona lampka kamery. Potrzebuje ludzi, którzy rozumieją, że mandat to nie przepustka do medialnych popisów, ale zobowiązanie.</p><p>Bo dziś nie chodzi już tylko o Cenckiewicza. Chodzi o standardy. O to, czy pozwolimy, by debata publiczna zamieniła się w festiwal personalnych wycieczek, czy jednak będziemy wymagać od polityków czegoś więcej niż sprawnego operowania sloganem.</p><p>A jeśli ktoś chce naprawdę oceniać innych – niech najpierw pokaże, co sam potrafi. Bo inaczej pozostaje tylko hałas. A hałas, jak wiemy, rzadko bywa oznaką jakości.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Radni na etatach. Kto tu kogo kontroluje?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54829,radni-na-etatach-kto-tu-kogo-kontroluje</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54829,radni-na-etatach-kto-tu-kogo-kontroluje</guid>
            <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 09:32:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-radni-na-etatach-kto-tu-kogo-kontroluje-1776929773.png</url>
                        <title>Radni na etatach. Kto tu kogo kontroluje?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54829,radni-na-etatach-kto-tu-kogo-kontroluje</link>
                    </image><description>Są takie sprawy, o których wszyscy wiedzą, ale niewielu chce je nazwać wprost. Bo nazwanie ich oznaczałoby przyznanie, że coś w lokalnej demokracji po prostu nie działa. Albo – co gorsza – działa aż za dobrze, tylko nie w interesie mieszkańców. Jedną z takich spraw jest zatrudnianie radnych w instytucjach publicznych, podległych tym samym władzom, które później kontrolują. A właściwie – powinny kontrolować.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Nie ma co owijać w bawełnę: <strong>to nie jest przypadek, to nie jest margines, to jest system</strong>.</p><p>W teorii radny ma reprezentować mieszkańców, patrzeć władzy na ręce, zadawać niewygodne pytania, składać interpelacje, proponować rozwiązania. W praktyce coraz częściej widzimy zupełnie inny obraz: <strong>radny jako pracownik zależny od tej samej władzy, którą powinien nadzorować</strong>. To konflikt interesów wpisany w samą konstrukcję tej relacji.</p><p>W powiecie tomaszowskim ten mechanizm przybrał skalę, która przestaje być niepokojąca, a zaczyna być – bez przesady – <strong>patologiczna</strong>. Mówimy o sytuacji, w której <strong>radni są zatrudniani masowo</strong> w jednostkach podległych samorządowi. Szkoły, spółki, instytucje – lista jest długa. Przypadek? Trudno w to uwierzyć. Bardziej przypomina to starannie utkany układ wzajemnych zależności.</p><p>A zależność jest prosta: masz pracę – masz też powód, żeby nie zadawać pytań.</p><p>Bo jak krytykować pracodawcę, od którego zależy twoje wynagrodzenie? Jak głosować przeciwko decyzjom, które firmuje osoba, od której – pośrednio lub bezpośrednio – zależy twoja zawodowa przyszłość? Jak być niezależnym, kiedy <strong>twoja niezależność kosztuje realne pieniądze i bezpieczeństwo</strong>?</p><p>Efekt? Wystarczy spojrzeć na aktywność części radnych.</p><p><strong>Brak interpelacji. Brak wniosków. Brak inicjatyw.</strong><br>Cisza, która nie jest spokojem – jest raczej pustką.</p><p>Sesje rady zamieniają się w formalność. Głosowania przebiegają szybko, sprawnie, niemal automatycznie. <strong>Jednomyślność staje się normą</strong>, a nie wyjątkiem. Wszystko idzie zgodnie z linią wyznaczoną przez prezydenta czy starostę. Bez sprzeciwu, bez refleksji, bez próby zmiany czegokolwiek.</p><p>To nie jest demokracja lokalna. To jest <strong>mechanizm zatwierdzania decyzji</strong>.</p><p>I tu dochodzimy do sedna pytania, które wielu mieszkańców zadaje sobie coraz częściej:<br><strong>czy radni dbają jeszcze o interes mieszkańców, czy już tylko o własny?</strong></p><p>Odpowiedź nie jest wygodna, ale trudno od niej uciec. Jeśli ktoś przez całą kadencję nie zgłasza inicjatyw, nie zabiera głosu w sprawach ważnych dla ludzi, nie podejmuje tematów trudnych – to trudno mówić o reprezentowaniu kogokolwiek poza samym sobą.</p><p>Bo mieszkańcy mają konkretne problemy.<br>Drogi, transport, brak obwodnicy, inwestycje, które budzą kontrowersje, kwestie środowiskowe, jakość usług publicznych. Tymczasem ze strony części radnych – <strong>cisza</strong>. A jeśli pojawia się aktywność, to raczej w sprawach, które nie naruszają wygodnego status quo.</p><p>Najbardziej niepokojące jest jednak to, że ten model się utrwala. Staje się normą. Młodsi patrzą i uczą się, że tak właśnie wygląda „robienie polityki lokalnej”: <strong>lojalność wobec układu w zamian za stabilizację zawodową</strong>.</p><p>To już nie jest problem pojedynczych osób. To <strong>systemowy mechanizm</strong>, który wypacza sens samorządu. Samorząd miał być najbliżej ludzi, a staje się najbliżej układów.</p><p>Oczywiście – ktoś powie: przecież to legalne. Radny może pracować w jednostce publicznej. I to prawda. Problem polega na tym, że <strong>to, co jest legalne, nie zawsze jest uczciwe wobec mieszkańców</strong>. Prawo wyznacza minimum. Standardy życia publicznego powinny być czymś więcej.</p><p>Bo w tej historii stawką nie są tylko etaty i wynagrodzenia. Stawką jest <strong>zaufanie do państwa na najniższym, najbardziej namacalnym poziomie</strong>. Jeśli mieszkańcy widzą, że radny nie działa, że głosuje zawsze tak samo, że nie reaguje na ich problemy – przestają wierzyć, że ich głos ma jakiekolwiek znaczenie.</p><p>A kiedy znika zaufanie, znika też sens uczestnictwa. Wybory stają się rytuałem bez treści, a samorząd – instytucją bez realnej kontroli społecznej.</p><p>Najgorsze w tym wszystkim jest to, że ten system nie potrzebuje spektakularnej korupcji. Nie ma tu kopert, nie ma nagrań, nie ma afer na pierwsze strony gazet. Jest coś znacznie trudniejszego do uchwycenia: <strong>miękka zależność, cicha lojalność, brak sprzeciwu</strong>.</p><p>I właśnie dlatego jest tak groźny.</p><p>Bo nie krzyczy.<br>Działa spokojnie.<br>I z roku na rok coraz bardziej oswaja nas z tym, że tak już jest.</p><p>A nie powinno.&nbsp;</p><p>To jednak nie koniec. Bo radni trafiają też do instytucji rządowych oraz po[bliskich samorządów. Kompetencje? Nie są wymagane. O tym jednak będzie kolejny mój felieton</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Szkoła wolna od polityki? Na papierze tak. W praktyce – scena dla polityków]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54731,szkola-wolna-od-polityki-na-papierze-tak-w-praktyce-scena-dla-politykow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54731,szkola-wolna-od-polityki-na-papierze-tak-w-praktyce-scena-dla-politykow</guid>
            <pubDate>Tue, 14 Apr 2026 21:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-szkola-wolna-od-polityki-na-papierze-tak-w-praktyce-scena-dla-politykow-1776193323.jpg</url>
                        <title>Szkoła wolna od polityki? Na papierze tak. W praktyce – scena dla polityków</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/54731,szkola-wolna-od-polityki-na-papierze-tak-w-praktyce-scena-dla-politykow</link>
                    </image><description>Wczoraj Macierewicz, dziś inni politycy – scenariusz się powtarza, zmieniają się tylko nazwiska. Czy szkoły naprawdę są wolne od polityki, czy to tylko wygodna deklaracja?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Są słowa, które brzmią jak deklaracja. I są czyny, które brzmią jak ich zaprzeczenie.</p><p>Na stronie Łódzkiego Kuratorium Oświaty pojawia się apel podpisany przez <strong>Janusza Brzozowskiego</strong> – przypomnienie, że <strong>„szkoła powinna być miejscem wolnym od agitacji politycznej”</strong>. Padają konkretne podstawy prawne: <strong>Karta Nauczyciela</strong>, <strong>art. 86 ust. 1 Prawa oświatowego</strong>, obowiązek neutralności światopoglądowej. Wszystko brzmi jak dobrze znana melodia – poważna, państwowa, wręcz podręcznikowa.</p><p>A potem wchodzimy do sali gimnastycznej.</p><h2>Szkoła jako scena polityczna</h2><p>Trasa <strong>„Reforma 26. Kompas Jutra”</strong> – oficjalnie konsultacje, rozmowa z nauczycielami, dyskusja o przyszłości edukacji. W praktyce coraz częściej przypomina coś, co z edukacją ma wspólnego tyle, co scenografia z teatrem: tło jest szkolne, ale spektakl – polityczny.</p><p>Na spotkaniach pojawiają się <strong>posłowie, działacze partyjni, osoby jednoznacznie kojarzone z aktualną władzą</strong>. Nie jako goście prywatni, nie jako eksperci z dystansu – ale jako współgospodarze narracji. A wszystko to dzieje się w murach szkół, które – zgodnie z prawem – <strong>powinny pozostawać przestrzenią wolną od partyjnej ekspozycji</strong>.</p><p>To nie jest problem jednego miasta. To schemat.</p><h2>Tomaszów zna ten scenariusz</h2><p>W Tomaszowie Mazowieckim pamięć jest krótka, ale nie aż tak krótka, by nie dostrzec powtarzalności.</p><p>Jeszcze niedawno w szkolnych murach <strong>pierwsze skrzypce grał Antoni Macierewicz</strong>, a lokalne placówki stawały się miejscem wydarzeń z wyraźnym politycznym kontekstem. Media ogólnopolskie wielokrotnie opisywały przypadki wizyt polityków w szkołach, które – zamiast lekcji obywatelskości – przypominały jednostronne wystąpienia.</p><p>Dziś zmieniły się nazwiska. <strong>Adrian Witczak</strong> zastępuje Macierewicza w tej samej roli – obecnego, widocznego, politycznego uczestnika wydarzeń odbywających się na terenie szkół.</p><p>Zmienia się dekoracja. Scenariusz pozostaje ten sam.</p><h2>Prawo mówi jasno. Praktyka – już nie</h2><p>Nie trzeba interpretacji. Wystarczy przeczytać:</p><ul><li><strong>art. 86 ust. 1 Prawa oświatowego</strong> – zakaz działalności partii politycznych w szkołach,</li><li>obowiązek <strong>neutralności światopoglądowej nauczycieli i dyrektorów</strong>,</li><li>rola szkoły jako miejsca kształtowania postaw obywatelskich, a nie partyjnych.</li></ul><p>To nie są przepisy „do uznania”. To fundament.</p><p>A jednak rzeczywistość skręca w inną stronę – tak jakby ktoś uznał, że jeśli wydarzenie nazwie się „spotkaniem” albo „konsultacją”, to przestaje ono być polityczne.</p><h2>Hipokryzja systemowa</h2><p>Najbardziej uderza jednak coś innego: <strong>dysonans między deklaracją a działaniem</strong>.</p><p>Ten sam kurator, który apeluje o apolityczność szkół, firmuje wydarzenia, w których polityka jest obecna aż nadto. Ten sam system, który przypomina o neutralności, pozwala – a czasem wręcz ułatwia – jej obchodzenie.</p><p>To już nie jest tylko kwestia interpretacji prawa. To kwestia wiarygodności państwa.</p><p>Bo jeśli zasady obowiązują wybiórczo, to przestają być zasadami. Stają się narzędziem.</p><h2>Nie chodzi o to, kto rządzi</h2><p>Najprościej byłoby sprowadzić ten problem do bieżącej polityki. Ale to byłoby wygodne – i nieprawdziwe.</p><p>Bo problem nie polega na tym, <strong>kto</strong> wchodzi do szkoły z politycznym przekazem. Problem polega na tym, że w ogóle do tego dochodzi.</p><p>Wczoraj PiS. Dziś Koalicja. Jutro ktoś inny.</p><p>Szkoła nie powinna być przystankiem na trasie żadnej kampanii – nawet tej nazwanej „reformą”.</p><h2>Lekcja, której nikt nie planował</h2><p>Uczniowie patrzą. I uczą się szybciej, niż mogłoby się wydawać.</p><p>Widzą, że zasady można naginać. Że prawo można interpretować „w zależności od sytuacji”. Że neutralność jest wartością… warunkową.</p><p>To być może najgorsza lekcja, jaką można wynieść ze szkoły.</p><h2>Czas na konsekwencję</h2><p>Jeśli <strong>szkoła ma być naprawdę apolityczna</strong>, to musi to dotyczyć wszystkich – bez względu na szyld partyjny, nazwisko czy aktualny układ sił.</p><p>Nie można jednego dnia przypominać o zakazie działalności politycznej, a drugiego organizować wydarzeń, które ten zakaz obchodzą.</p><p>Bo wtedy „kompas jutra” przestaje wskazywać kierunek.</p><p>Zaczyna się kręcić w kółko.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Cynizm, nerwy i brak skruchy. Tak wyglądała reakcja Mariusza Węgrzynowskiego]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53949,cynizm-nerwy-i-brak-skruchy-tak-wygladala-reakcja-mariusza-wegrzynowskiego</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53949,cynizm-nerwy-i-brak-skruchy-tak-wygladala-reakcja-mariusza-wegrzynowskiego</guid>
            <pubDate>Tue, 17 Feb 2026 23:58:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-cynizm-nerwy-i-brak-skruchy-tak-wygladala-reakcja-mariusza-wegrzynowskiego-1771315194.jpg</url>
                        <title>Cynizm, nerwy i brak skruchy. Tak wyglądała reakcja Mariusza Węgrzynowskiego</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53949,cynizm-nerwy-i-brak-skruchy-tak-wygladala-reakcja-mariusza-wegrzynowskiego</link>
                    </image><description>Wczorajsza sesja Rady Powiatu Tomaszowskiego pokazała nie tylko upadek polityczny Mariusza Węgrzynowskiego. Obnażyła także ostateczny upadek moralny, butę, pychę, arogancję, ale i... strach. To upadek nie tylko byłego starosty ale i całego środowiska go wspierającego i to niezależnie od przynależności partyjnej</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Wczorajsza sesja Rady Powiatu Tomaszowskiego zaczęła się nietypowo — od krótkiej prezentacji aktualnej sytuacji finansowej <strong>Tomaszowskiego Centrum Zdrowia</strong>. Nowy prezes, <strong>Konrad Borowski</strong>, przedstawił w sposób klarowny dane ze <strong>sprawozdań finansowych</strong> oraz <strong>bilansu</strong>. Do szczegółów wrócę w osobnym tekście, ale już dziś warto odnotować jedno: po 12 miesiącach zarządzania przez <strong>Mariusza Węgrzynowskiego</strong> oraz <strong>Marka Utrackiego</strong>, a także politycznych działaczy <strong>PiS</strong> — protegowanych <strong>Antoniego Macierewicza</strong> i <strong>Anny Milczanowskiej</strong> — z dochodowej spółki zrobiono <strong>„dojną krowę”</strong> i doprowadzono ją na skraj <strong>zapaści finansowej</strong>.</p><p>Z konta szpitala zniknęło <strong>10 milionów złotych</strong> czystej gotówki. Dodatkowo o <strong>8 milionów złotych</strong> spadł stan <strong>zapasów materiałowych</strong>. A jakby tego było mało, tegoroczny <strong>„plan finansowy”</strong> — przygotowany prawdopodobnie przez <strong>Paulinę Sochę</strong> — zakłada aż <strong>40 milionów straty</strong> w bieżącym roku.</p><p>I co na to <strong>Mariusz Węgrzynowski</strong>, który odpowiadał za zarządzanie szpitalem przez ostatnie <strong>dwa lata</strong>? Przecież ludzie związani z jego stowarzyszeniem stanowili <strong>Radę Nadzorczą</strong>. Otóż… nic. Zamiast rzeczowych wyjaśnień dostaliśmy <strong>agresję</strong> i pokaz <strong>niekompetencji</strong>. Najpierw padła wymówka, że nie otrzymał danych przed sesją. Naprawdę? Jeśli podstawowe informacje finansowe są tajemnicą dla byłego starosty, to pojawia się pytanie zasadnicze: co ten człowiek robił na swoim stanowisku przez cały ten czas?</p><p>Węgrzynowski był starostą jeszcze <strong>dwa tygodnie temu</strong> i nie wiedział, że sytuacja szpitala stała się <strong>katastrofalna</strong>? Przecież zaledwie kilka tygodni wcześniej działacze <strong>PiS</strong>, z Węgrzynowskim na czele, masowo przekonywali o <strong>doskonałej kondycji szpitala</strong>. Równocześnie atakowano mnie — <strong>Mariusza Strzępka</strong> — twierdząc, że ostrzegając przed kryzysem, piszę nieprawdę, a wskazywane przeze mnie <strong>nieprawidłowości</strong> to rzekomo „wymyślone” problemy. Krytykę nazywano <strong>„hejtem”</strong> i <strong>„szczuciem”</strong>. Wczoraj wyszło na jaw, kto mówił <strong>prawdę</strong>, a kto okazał się ordynarnym <strong>łgarzem</strong>.</p><p>Znamienne jest również to, że przez ostatni rok Węgrzynowski właściwie nie przedstawiał <strong>sprawozdań z działalności szpitala</strong>, a kontakt z prezesem był — delikatnie mówiąc — <strong>ograniczony</strong>. Za to na profilu internetowym szpitala znalazło się miejsce na szkalowanie ludzi, którzy wykazywali się troską o spółkę i — przede wszystkim — o <strong>pacjentów</strong>.</p><p>Podczas obrad Węgrzynowski zachowywał się jak typowy <strong>polityczny chuligan</strong>: udzielał sobie sam głosu, przerywał innym, pokrzykiwał, obrażał, pomawiał, a nawet posuwał się do <strong>gróźb</strong>. Skandaliczne i żenujące. Maska uczciwego katolika spadła, odsłaniając prawdziwe oblicze byłego katechety, który ma wyraźne <strong>problemy emocjonalne</strong> — co było widać już wcześniej, choćby wtedy, gdy emeryci ze sztandarami <strong>„Rycerzy Maryi”</strong> wtargnęli po godzinach pracy do <strong>Starostwa Powiatowego</strong>. Nie było pokory, nie było posypania głowy popiołem, nie było przyznania się do błędów — nie padło nawet jedno słowo: <strong>„przepraszam”</strong>. Zamiast tego: cynizm, arogancja, kłamstwa i pycha.</p><p>Był też <strong>strach</strong>. I — niestety — dość uzasadniony. Wystarczyły dwa tygodnie, aby na jaw wyszły sprawy, które przynajmniej częściowo kwalifikują się na <strong>postępowania prokuratorskie</strong>. Tym razem o ewentualnych zarzutach albo umorzeniu nie będzie decydować <strong>PiS-owska prokuratura</strong> w jakimś Wieluniu czy innym Łasku.</p><p>Wczoraj usłyszałem też, że za wszystko odpowiada <strong>Mariusz Węgrzynowski</strong>, a krytyka innych osób ma jedynie odwracać uwagę od realnej skali odpowiedzialności byłego starosty. Nie zgadzam się z tym. Dlaczego mam nie zadawać pytań dotyczących <strong>Pauliny Sochy</strong>, powołanej na stanowisko <strong>dyrektora finansowego szpitala</strong>? To odpowiednik głównego księgowego w firmie. Taka osoba nie może tylko czerpać profitów — musi też ponosić <strong>odpowiedzialność</strong>.</p><p>W polskim systemie prawnym za korupcję odpowiada zarówno ten, kto przyjmuje łapówkę, jak i ten, kto ją wręcza. W tym przypadku nie można udawać, że nie widzi się osoby <strong>„biorącej w kieszeń”</strong>. W jaki sposób ma to rzekomo rozmydlać odpowiedzialność Węgrzynowskiego? Przecież to <strong>„transakcja”</strong>, z której także on odniósł <strong>korzyści</strong>.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Spała w centrum politycznej burzy. Włodzimierz Czarzasty, rosyjska współwłaścicielka hotelu]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53903,spala-w-centrum-politycznej-burzy-wlodzimierz-czarzasty-rosyjska-wspolwlascicielka-hotelu</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53903,spala-w-centrum-politycznej-burzy-wlodzimierz-czarzasty-rosyjska-wspolwlascicielka-hotelu</guid>
            <pubDate>Fri, 13 Feb 2026 13:19:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-spala-w-centrum-politycznej-burzy-wlodzimierz-czarzasty-rosyjska-wspolwlascicielka-hotelu-1770985649.png</url>
                        <title>Spała w centrum politycznej burzy. Włodzimierz Czarzasty, rosyjska współwłaścicielka hotelu</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53903,spala-w-centrum-politycznej-burzy-wlodzimierz-czarzasty-rosyjska-wspolwlascicielka-hotelu</link>
                    </image><description>Spała – miejscowość kojarzona z ciszą, historią i turystyką – niespodziewanie trafiła na pierwsze strony ogólnopolskich mediów. Powodem są doniesienia o kontaktach Włodzimierza Czarzastego z obywatelką Rosji, współwłaścicielką spółki związanej z Hotelem Mościcki. W tle pojawiają się pytania o charakter tej znajomości, strukturę właścicielską obiektu oraz medialne sugestie dotyczące możliwych powiązań kobiety z rosyjskim reżimem. Sprawa, choć ogólnopolska, uderza bezpośrednio w wizerunek Spały i całego powiatu tomaszowskiego.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Spała ma to do siebie, że zwykle „gra” w zupełnie innym repertuarze. Cisza lasu, weekendowe spacery, sportowe zgrupowania, historia carskiej rezydencji – ten klimat zna każdy, kto choć raz skręcił z trasy na Tomaszów Mazowiecki w stronę spalskich alejek. I nagle, jakby ktoś w środku zimy odpalił race na deptaku, Spała znalazła się w ogólnopolskim sporze o „wschodnie kontakty” Włodzimierza Czarzastego i o współwłasność Hotelu Mościcki. Tutejszy adres stał się elementem politycznej układanki, w której padają ciężkie słowa: bezpieczeństwo, służby, sankcje, a nawet – w medialno-politycznych sugestiach – nazwisko Władimira Putina.</p><p>W samym centrum tej historii pojawia się Swietłana Czestnych – opisywana w publikacjach jako obywatelka Rosji (w części doniesień: Rosjanka z polskim paszportem) – która weszła w układ właścicielski spółek związanych z obiektem w Spale. W tle przewija się wydawnictwo Muza oraz osoby z otoczenia marszałka Sejmu. O sprawie piszą ogólnopolskie redakcje, a polityczny ciężar tematu rośnie na tyle, że – jak informuje RMF – sprawą mają zająć się również sejmowa komisja ds. służb specjalnych, a wątek przewija się także w debatach o charakterze bezpieczeństwa państwa.</p><p>Dla ludzi stąd to nie jest abstrakcja z Warszawy. To jest konkretna nazwa: Hotel Mościcki, konkretna miejscowość: Spała, i bardzo lokalne pytanie: czy ogólnopolska awantura zostawi po sobie ślad na wizerunku miejsca, które żyje z turystyki i spokoju?</p><p>Z perspektywy Tomaszowa Mazowieckiego i okolic problem zaczyna się tam, gdzie kończy się zwykłe „kto z kim robi interesy”, a zaczyna wątpliwość, czy w ogóle da się dziś oddzielić biznes od geopolityki. Bo o ile spółki i udziały dla większości mieszkańców brzmią jak język z innej planety, o tyle jedna rzecz jest bardzo zrozumiała: w kraju, który od trzech lat żyje w cieniu rosyjskiej agresji na Ukrainę, każdy wątek z Rosją – zwłaszcza dotykający osób publicznych – automatycznie uruchamia alarm.</p><p>Wersja przedstawiana przez ludzi z Kancelarii Sejmu i samego Włodzimierza Czarzastego akcentuje, że znajomość z Czestnych miała mieć przede wszystkim charakter zawodowy i dotyczyć działalności wydawniczej. W mediach pojawia się też wątek książek związanych tematycznie z carskimi rezydencjami – w tym publikacji o Spale – co ma tłumaczyć, dlaczego te ścieżki w ogóle mogły się przeciąć.</p><p>Z drugiej strony „Rzeczpospolita”, Business Insider i kolejne redakcje dorzucają do tej opowieści element, który brzmi już dużo poważniej niż spór o wizerunek czy o gust polityczny. Chodzi o to, czym zawodowo zajmuje się Czestnych w Rosji i jakie instytucje pojawiają się w jej tle. W publikacjach przewija się informacja, że pracuje dla Rosyjskiego Domu Aukcyjnego w Petersburgu (RAD), a to – według doniesień – podmiot zajmujący się sprzedażą rozmaitego majątku; przywoływany jest m.in. wątek dawnych powiązań udziałowych ze Sbierbankiem (kontrolowanym przez Kreml, objętym sankcjami po inwazji na Ukrainę). To właśnie te informacje napędzają apele o sprawdzenie, czy ewentualne powiązania mają charakter wyłącznie biznesowy, czy też mogą mieć wymiar bardziej niepokojący.</p><p>I tu dochodzimy do najbardziej „nośnej” – ale też najbardziej śliskiej – części całej historii: sugestii o relacjach Czestnych z Władimirem Putinem. W przestrzeni publicznej takie hasła padają, bo w polityce działa prosta zasada: jeśli w tle jest Rosja, część komentatorów od razu szuka najkrótszej drogi do Kremla. Problem w tym, że pomiędzy sugestią a dowodem jest przepaść. W dostępnych publicznie materiałach, na które powołują się główne redakcje, dominuje język „wątpliwości”, „podejrzeń” i „konieczności wyjaśnienia”, a nie twarde, udokumentowane potwierdzenia osobistej relacji z Putinem. Innymi słowy: to wątek, który politycznie grzeje, ale dziennikarsko wymaga bardzo ostrożnego stawiania znaków interpunkcyjnych – i przede wszystkim weryfikacji przez instytucje, które mają do tego narzędzia.</p><p>Dlaczego więc Spała znalazła się w oku cyklonu? Bo – jak wynika z opisów mediów – cała konstrukcja biznesowa i towarzyska, o którą trwa spór, w pewnym momencie dotknęła właśnie tutejszego obiektu i spółek z nim powiązanych. Dla jednych to „zwykła” historia o tym, jak świat polityki miesza się z prywatnymi interesami. Dla innych – opowieść o tym, że w czasach wojny informacyjnej i realnych działań rosyjskich służb, nawet pozornie odległe biznesy w małych miejscowościach mogą stać się elementem większej gry.</p><p>A gdzie w tym wszystkim jest Tomaszów Mazowiecki? W bardzo prostym miejscu: w cieniu konsekwencji. Bo jeśli ogólnopolskie media przypinają Spale łatkę „afery”, to nie cierpią na tym politycy w Warszawie, tylko realnie cierpi marka miejsca, do którego przyjeżdżają ludzie na odpoczynek. Tu działa psychologia nagłówka: turyści nie czytają dokumentów KRS ani wyjaśnień kancelarii. Widzą jedno zdanie w internecie i odkładają plan wyjazdu na później.</p><p>Właśnie dlatego ta historia – jakkolwiek wielka w polityce – potrzebuje w wersji tomaszowsko-spalskiej jednego, podstawowego filtra: oddzielić emocje od faktów i doprowadzić do sytuacji, w której albo sprawa zostanie klarownie wyjaśniona, albo – jeśli są ku temu podstawy – instytucje państwa podejmą odpowiednie kroki. Bez krzyku, bez insynuacji, ale też bez zamiatania czegokolwiek pod dywan.</p><p>Na dziś, na podstawie publicznych publikacji, wiemy przede wszystkim tyle: sprawa jest opisywana jako splot relacji biznesowo-wydawniczych, w którym pojawia się Hotel Mościcki w Spale, a nazwisko Swietłany Czestnych uruchomiło pytania o ewentualne powiązania z rosyjskim reżimem i potrzebę weryfikacji przez służby.</p><p>I wiemy też coś jeszcze – już bardziej po ludzku niż politycznie. Że kiedy duża polityka wchodzi w małe miejscowości, to one rzadko mają wpływ na scenariusz, ale zawsze muszą żyć z recenzjami. Spała nie prosiła się o tę rolę. Ale skoro już stała się planem zdjęciowym ogólnopolskiej afery, to mieszkańcy regionu mają pełne prawo oczekiwać jednego: jasności. Bo tu, nad Pilicą, nikt nie chce być jedynie tłem.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[259 przeterminowanych produktów w 1,5 godziny w tomaszowskim Kauflandzie]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53864,259-przeterminowanych-produktow-w-1-5-godziny-w-tomaszowskim-kauflandzie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53864,259-przeterminowanych-produktow-w-1-5-godziny-w-tomaszowskim-kauflandzie</guid>
            <pubDate>Wed, 11 Feb 2026 15:21:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-259-przeterminowanych-produktow-w-1-5-godziny-w-tomaszowskim-kauflandzie-1770820111.jpg</url>
                        <title>259 przeterminowanych produktów w 1,5 godziny w tomaszowskim Kauflandzie</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53864,259-przeterminowanych-produktow-w-1-5-godziny-w-tomaszowskim-kauflandzie</link>
                    </image><description>Wtorek, 3 lutego 2026 r. Zwykłe zakupy w KAUFLANDZIE w Tomaszowie Mazowieckim (ul. Konstytucji 3 Maja 1/3). Tyle że dla dwóch braci – Tomasza i Piotra – „zwykłe zakupy” od dawna nie są zwykłe. Oni wchodzą do sklepu jak do labiryntu, w którym na końcu nie czeka nagroda, tylko pytanie: czy ktoś tu jeszcze pilnuje, co trafia na półki? Tego dnia wyszli z „trofeami”, których nikt przy zdrowych zmysłach nie chciałby znaleźć w swoim koszyku.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>W ciągu około <strong>1,5 godziny</strong> – jak relacjonują – <strong>ujawnili 259 sztuk produktów przeterminowanych</strong>, <strong>6 sztuk spleśniałych/zgniłych</strong> oraz <strong>115 sztuk nieprawidłowo oznakowanych</strong>, wystawionych do sprzedaży. I nie chodziło o „jedną zgniłą mandarynkę”, jak czasem próbuje się sprowadzać takie sprawy do mema. Zdjęcia, które otrzymaliśmy, pokazują konkrety: baton <strong>Knoppers</strong> z datą „najlepiej spożyć przed” <strong>07.07.2025</strong> (czyli ponad pół roku po terminie), produkt z nadrukiem <strong>24.12.2025</strong> na dnie opakowania, <strong>struclę śliwkową</strong> z datą <strong>31.01.2026</strong> (czyli „świeżo po terminie”), a także <strong>cytrusy z wyraźną pleśnią</strong>.</p><p>Najmocniejszy akcent tej historii jest jednak gdzie indziej. Bracia podkreślają, że wśród znalezionych towarów były również <strong>produkty specjalnego przeznaczenia żywieniowego – dla małych dzieci</strong>: <strong>przeterminowane i dodatkowo przecenione</strong>. I tu kończy się śmieszek, a zaczyna temat, który powinien zmusić do refleksji każdego, kto ma w domu malucha, seniora albo po prostu gorszy wzrok po całym dniu pracy.</p><h4>Dlaczego policja, a nie sanepid?</h4><p>Kiedy robi się późno, uruchamia się prosta logika instytucji. <strong>Sanepid po południu jest nieczynny</strong>, więc – jak tłumaczą bracia – na miejsce wezwali <strong>policję</strong>. To zresztą mechanizm znany z innych ich działań: w reportażu TVN „Uwaga!” bracia mówią wprost, że wzywają policję, bo <strong>wprowadzanie zepsutej żywności do obrotu może mieć konsekwencje karne</strong>, a inspekcje administracyjne bywają dla dużych sieci… mało dotkliwe.</p><p>Tomaszowska policja potwierdza interwencję i opisuje ją bardzo konkretnie.<i> Zgłoszenie wpłynęło <strong>o 19:25</strong>, na miejsce pojechał patrol, funkcjonariusze zastali zgłaszającego, który <strong>zgromadził w koszykach produkty uznane przez niego za przeterminowane</strong>. Policjanci sporządzili <strong>spis</strong>, wykonali <strong>dokumentację fotograficzną</strong>, a następnie – po czynnościach – <strong>przekazali produkty kierownikowi zmiany sklepu</strong>. Notatka i zdjęcia mają trafić do <strong>Państwowej Inspekcji Sanitarnej</strong>, która prowadzi dalsze postępowanie.</i> (To ważne: policja nie „wydaje wyroku” – dokumentuje i przekazuje sprawę właściwemu organowi).</p><h4>„Misja” czy „nękanie”? Spór o metody</h4><p>Bracia Tomasz i Piotr nie są anonimowi. Ich interwencje były opisywane w mediach – w tym w reportażu TVN „Uwaga!”, gdzie przedstawiają swoje działania jako obywatelską <strong>„misję”</strong>: sprawdzanie terminów, jakości towaru i prawidłowości promocji (w tle pojawia się też temat dyrektywy Omnibus i zasad informowania o obniżkach).</p><p>Ale jest też druga strona medalu. Portal ePiotrkow opisywał podobne akcje w regionie jako zjawisko budzące kontrowersje – część pracowników sklepów miała mówić o presji, późnych interwencjach i paraliżowaniu pracy tuż przed zamknięciem.</p><p>I to jest uczciwy dylemat: <strong>czy system naprawdę wymaga obywatelskich „audytorów na wolnym”</strong>, czy może taki model działania jest skutkiem tego, że stała kontrola w praktyce nie odstrasza dużych graczy?</p><h4>Najważniejsze pytanie: kto za to płaci?</h4><p>Jeśli w sklepie leży spleśniały owoc – to jest obrzydliwe. Jeśli na półce stoi przeterminowany baton – to jest niebezpieczne. Ale jeśli <strong>przeterminowane produkty dla małych dzieci</strong> są w dodatku <strong>przecenione</strong> i „sprzedawane jak gdyby nigdy nic” – to jest już temat o zaufaniu społecznym.</p><p>Bo handel wielkopowierzchniowy działa dziś w układzie, w którym klient:</p><ul><li>sam skanuje produkty przy kasach samoobsługowych,</li><li>sam pilnuje, czy cena na półce zgadza się z paragonem,</li><li>i – jak widać – coraz częściej miałby jeszcze <strong>sam pilnować terminów ważności</strong>.</li></ul><p>Czyli co? Sklep oszczędza na obsłudze, a klient ma dopłacać uwagą i nerwami?</p><p>Bracia wysłali pytania do biura prasowego sieci – do momentu publikacji <strong>bez odpowiedzi</strong>. A odpowiedź jest tu kluczowa nie dla PR-u, tylko dla prostej zasady: <strong>jeśli korporacja zarabia na sprzedaży, to korporacja odpowiada za bezpieczeństwo tego, co sprzedaje.</strong></p><h3>Puenta</h3><p>Jeśli w 1,5 godziny da się zebrać <strong>setki</strong> produktów, które nie powinny już leżeć na półkach, to nie jest „wpadka dnia”. To jest <strong>model</strong>, w którym ryzyko przerzucono na klienta. A kiedy system przyzwyczaja ludzi, że muszą w sklepie czytać etykiety jak prawnicy, wąchać cytrusy jak sommelierzy i sprawdzać daty jak laboranci – to znaczy, że coś tu poszło bardzo nie tak. W dodatku biuro prasowe sieci milczy i nie odpowiada na zadane przez nas pytania.&nbsp;</p><p>Tymczasem <strong>żywność to nie jest loteria</strong>. I naprawdę nie powinniśmy żyć w kraju, w którym bezpieczeństwo na półce zależy od tego, czy akurat tego dnia do sklepu wejdą „dwaj bracia z TVN”.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Od 7 mln zysku do wielkiej straty. Co wydarzyło się w Tomaszowskim Centrum Zdrowia?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53767,od-7-mln-zysku-do-wielkiej-straty-co-wydarzylo-sie-w-tomaszowskim-centrum-zdrowia</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53767,od-7-mln-zysku-do-wielkiej-straty-co-wydarzylo-sie-w-tomaszowskim-centrum-zdrowia</guid>
            <pubDate>Tue, 03 Feb 2026 17:35:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-od-7-mln-zysku-do-wielkiej-straty-co-wydarzylo-sie-w-tomaszowskim-centrum-zdrowia-1770107939.jpg</url>
                        <title>Od 7 mln zysku do wielkiej straty. Co wydarzyło się w Tomaszowskim Centrum Zdrowia?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53767,od-7-mln-zysku-do-wielkiej-straty-co-wydarzylo-sie-w-tomaszowskim-centrum-zdrowia</link>
                    </image><description>Nie minął jeszcze miesiąc, odkąd w Powiecie Tomaszowskim stworzono nową koalicję i ostatecznie odwołano Mariusza Węgrzynowskiego oraz Zarząd Powiatu, złożony niemal w 100 procentach z działaczy PiS, a już wychodzą na jaw informacje, które nie tylko zadziwiają.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Do większości wątków poruszonych w tym felietonie jeszcze wrócę. <strong>Dzisiaj</strong> chciałbym pokazać jedynie ogólny obraz działań na szkodę mieszkańców miasta i powiatu. Nieprzypadkowo skupię się na temacie ochrony zdrowia, który przez lata był mi w Radzie Powiatu szczególnie bliski.</p><h2>Wystarczyło 12 miesięcy</h2><p>Kiedy <strong>1 stycznia ubiegłego roku</strong> ze stanowiska prezesa Tomaszowskiego Centrum Zdrowia odchodził <strong>dr Wiesław Chudzik</strong>, poinformowany o nieprzedłużeniu umowy za pomocą sms-a, mógł pochwalić się <strong>rocznym zyskiem spółki na poziomie 7 milionów złotych</strong>. To był rewelacyjny wynik, biorąc pod uwagę zarówno skalę działalności, jak i fakt, że <strong>większość</strong> placówek medycznych wykazywała poważne straty. Tomaszowski szpital był jednym z nielicznych w kraju, który solidnie wychodził na plus.</p><p>Zyski notują najczęściej wysoce wyspecjalizowane szpitale, np. oferujące usługi kardiologiczne, dobrze wyceniane przez NFZ. W placówkach multidyscyplinarnych większość oddziałów przynosi spore straty. Tam, gdzie jedni wychodzą na minus, inni muszą wychodzić na plus — i to w takim stopniu, by rachunek wyników był dodatni. Dokładnie tak było w Tomaszowie. Efektem był wspomniany na wstępie zysk.</p><p>Po odejściu Wiesława Chudzika przez ponad rok w Tomaszowskim Centrum Zdrowia „rządził” Marek Utracki. Słowo „rządził” jest w pełni uzasadnione, bo nie jest ono tożsame z zarządzaniem. Jedno polega na wydawaniu poleceń, drugie — na zdolności do przewidywania i analizy ich skutków. A skutki są obecnie właśnie wyliczane. W spółce szacuje się, że strata za ubiegły rok może wynieść co najmniej <strong>5 milionów złotych</strong>. Różnica rok do roku to <strong>12 milionów złotych</strong>.</p><p>Na koncie Tomaszowskiego Centrum Zdrowia poprzedni prezes pozostawił ponad <strong>20 milionów złotych „żywej” gotówki</strong>. Z tego, co dowiedziałem się od prezesa <strong>Konrada Borowskiego</strong>, jest jej obecnie <strong>ponad 10 milionów złotych mniej</strong>. Co się stało z tymi pieniędzmi? Były oszczędzane na konieczne inwestycje, jak chociażby budowa nowego bloku operacyjnego.</p><p>W tym czasie prezes Utracki, poprzez powołanego przez siebie na stanowisko rzecznika prasowego szpitala innego działacza PiS, <strong>Radosława Marca</strong>, grzmiał w internecie o rzekomo nieprawdziwych informacjach publikowanych przeze mnie, podkreślając <strong>dobrą</strong> kondycję finansową spółki i jej wypłacalność. Wtórowali mu działacze Koalicji Obywatelskiej. Marzec nawet podkreślał dobrą współpracę z KO, sugerując brak zainteresowania z mojej strony przez wszystkie lata sprawowania funkcji szefa Komisji Zdrowia. W tym wszystkim &nbsp;zapominano jednak najczęściej dodać, że wypłacalność tę gwarantowały środki zgromadzone przez poprzednika.</p><h2 style="text-align:justify;">Ostrzegaliśmy</h2><p>Tuż po powołaniu <strong>Marka Utrackiego</strong> na stanowisko <strong>prezesa</strong>, wspólnie z <strong>Piotrem Kagankiewiczem</strong> ostrzegaliśmy podczas obrad <strong>Rady Powiatu</strong>, że <strong>zarządzanie szpitalem</strong> — gdzie pracują <strong>setki osób</strong> — to <strong>specyfika branży</strong> i konieczna jest <strong>specjalistyczna wiedza</strong>. To nie to samo, co handel marchewką na osiedlowym bazarku. <strong>Pisowscy radni</strong> rzucili się na nas niczym stado szarańczy. Podkreślali rzekome walory nowego prezesa, „<strong>przywiezionego w teczce</strong>” przez <strong>Antoniego Macierewicza</strong> — wcześniej przez lata jego <strong>protegowanego</strong> i <strong>współpracownika</strong>. Trudno spierać się z kompletnymi ignorantami, którzy przecież wiedzą „lepiej”.</p><p>Sygnały zwrotne zaczęły przychodzić bardzo szybko. <strong>Pracownicy szpitala</strong> załamywali ręce, twierdząc, że ludzie, z którymi muszą pracować, nie są w stanie zrozumieć tego, co się do nich mówi; że nie posiadają nie tylko <strong>specjalistycznej</strong>, ale nawet <strong>podstawowej wiedzy</strong>.</p><p>Zaczęli odchodzić kolejni <strong>doświadczeni pracownicy</strong>. Odeszła księgowa <strong>Alina Jodłowska</strong> oraz osoba zajmująca się w szpitalu <strong>kadrami</strong>. Na miejsce tej pierwszej przyjęto radną <strong>Paulinę Sochę</strong>, której wiedza na temat <strong>rachunkowości</strong> była zerowa (więc trzeba było zatrudnić kolejną osobę na <strong>umowę zlecenie</strong>). Na miejsce drugiej — partnerkę szefa <strong>rady nadzorczej spółki</strong>, także pisowskiego działacza z <strong>Bełchatowa</strong>.</p><p>W spółce zaczęli pojawiać się kolejni <strong>działacze</strong>, <strong>radni</strong> i <strong>dyrektorzy</strong> — z <strong>Tomaszowa</strong>, <strong>Piotrkowa</strong>, <strong>Łodzi</strong> i <strong>Warszawy</strong>. <strong>Merytorycznie nieprzygotowani</strong>, za to z odpowiednią <strong>legitymacją partyjną</strong>.</p><p>Na efekty nie czekaliśmy długo. Partyjni działacze nie byli w stanie poprawić wniosku o dofinansowanie bloku operacyjnego przez co straciliśmy możliwość jego budowy. Połozono też "Bezpiueczną Przystań", o którą walczyć musi teraz Konbrad Borowski.&nbsp;</p><p>Co na to radni Koalicji Obywatelskiej, którzy przejęli poprzez komisję Zdrowia nadzór i odpowiedzialność za sprawy związane z opieką zdrowotną? Nic. Krytykowali poprzedników.&nbsp;</p><h2>Ależ to były nagrody</h2><p>Aby odwrócić uwagę, skupiono się na <strong>nagrodach wypłaconych rok wcześniej</strong>. Grzmiał <strong>Zarząd Powiatu</strong>, grzmieli <strong>radni PiS</strong>. Wspomagali ich koalicjanci z <strong>Platformy Obywatelskiej</strong>. <strong>Radny Mordaka</strong> rozpętał burzę w <strong>internecie</strong> i na nic były tłumaczenia, że nagrody związane były z <strong>zyskiem</strong>, <strong>pozyskanymi środkami zewnętrznymi</strong> oraz <strong>przygotowanymi projektami</strong>. Tak argumentował między innymi na sesji <strong>Piotr Kagankiewicz</strong>. Przy okazji posługiwano się — dla lepszego wrażenia — kwotami <strong>brutto</strong>. Cel został osiągnięty. <strong>Opinia publiczna</strong> się zagotowała, bo przecież <strong>30–50 tysięcy złotych brutto</strong> to bardzo dużo pieniędzy.</p><p>Tyle że ludzie, którzy je otrzymali, znali się na tym, co robili. Jak więc oceniać nagrody na podobnym poziomie wypłacane <strong>pisowskim działaczom</strong> w ubiegłym roku? Również sięgały <strong>50 tysięcy złotych</strong> — i to dla osób niemających zielonego pojęcia o tym, co robią, a znanych jedynie ze skrupulatności w rozmieszczaniu <strong>znaków interpunkcyjnych</strong> w najczęściej <strong>propagandowych tekstach</strong>.</p><p>Do tego doliczyć należy <strong>wynagrodzenia dla niekompetentnych osób</strong>, które w <strong>TCZ</strong> widywane były jedynie sporadycznie. <strong>15 tysięcy złotych miesięcznie</strong>? Żaden problem. Podpisywano też — bez konkursów — umowy o wartości <strong>200 tysięcy złotych rocznie</strong> za usługi nikomu niepotrzebne w szpitalu. A z tego, co udało mi się dowiedzieć, wynagrodzenie dla samego <strong>prezesa</strong> było wyższe, niż przewidywała to <strong>uchwała Walnego Zgromadzenia Wspólników</strong>.</p><h2>Onkologia nikomu niepotrzebna</h2><p>Dopiero po odwołaniu <strong>Mariusza Węgrzynowskiego</strong> dowiedzieliśmy się, że blokował on rozwój <strong>tomaszowskiej onkologii</strong>. <strong>Nu-Med</strong>, po przejęciu przez <strong>Afideę</strong>, złapał drugi oddech i chciał nabrać większego rozpędu. Firma zamierzała zainwestować kolejne <strong>dziesiątki milionów złotych w Tomaszowie</strong>. Aktualnie wymienia <strong>akceleratory</strong>, ale najważniejszą inwestycją miała być budowa nowej <strong>diagnostyki</strong>.</p><p>Badanie <strong>PET</strong> (pozytonowa tomografia emisyjna) jest badaniem z dziedziny <strong>medycyny nuklearnej</strong>. Pozwala na wykrycie <strong>nowotworów</strong> we wczesnym stadium, rozróżnienie zmian łagodnych i złośliwych, monitorowanie postępów leczenia oraz wykrycie ewentualnej <strong>wznowy choroby</strong>. Dokładnie takie badania miały być wykonywane w Tomaszowie.</p><p>Aby jednak zbudować obiekt, należało wydzierżawić teren od <strong>powiatu</strong> i wykazać się posiadaniem nieruchomości na cele inwestycyjne. Z tego, co dowiedzieliśmy się wczoraj, <strong>Mariusz Węgrzynowski odmówił</strong>, a na kolejne pisma nie odpowiadał. To już nie jest nawet działanie na szkodę prywatnego podmiotu, ale także — i chyba przede wszystkim — na szkodę <strong>pacjentów</strong> z naszego powiatu. To ma też swoje negatywne skutki dla powiatowego <strong>TCZ</strong>.</p><p><strong>Starosta tomaszowski</strong>, poprzez brak zgody, skutecznie uniemożliwił <strong>Afidei</strong> udział w konkursie w ramach <strong>KPO</strong>. Przypomnę, że wartość tej inwestycji to ok. <strong>50 milionów złotych</strong>.</p><p>Niewiele brakowało, aby urządzenie ulokowano w <strong>Piotrkowie</strong>. Zgadniecie, w jakim szpitalu i kto nim zarządza? Oczywiście <strong>Wiesław Chudzik</strong>, który i tam zobaczył szansę dla placówki, którą obecnie kieruje. Wczorajsza rozmowa, jaką przeprowadziliśmy z panią <strong>prezes</strong>, mam nadzieję, poskutkuje szybkim rozwiązaniem problemu.</p><p>Co ciekawe, <strong>Afidea</strong> chce też zainwestować w nowy <strong>rezonans magnetyczny</strong> dla pacjentów <strong>TCZ</strong>, a także na swój koszt <strong>zmodernizować</strong> posiadany przez nas <strong>tomograf</strong>. Firma może też zapłacić za <strong>10-letnią dzierżawę terenu</strong> z góry, co daje <strong>kilkanaście milionów złotych</strong>, a więc około <strong>1/3 środków</strong> niezbędnych do budowy <strong>bloku operacyjnego</strong>.</p><h2>Pielęgniarki nikomu nie potrzebne</h2><p>Na koniec temat nieco lżejszy. Chodzi o <strong>kształcenie pielęgniarek w Tomaszowie Mazowieckim</strong>. Przy okazji ostatniej wizyty w <strong>TCZ</strong> miałem okazję poznać panią dziekan uczelni, która w Tomaszowie kształciła pielęgniarki na poziomie <strong>licencjackim i magisterskim</strong>. Okazuje się, że mimo potrzeb w tym roku nie przeprowadzono <strong>naboru nowego rocznika</strong>. Powodem są <strong>przepisy</strong>, jakie wprowadzono, oraz <strong>problemy lokalowe</strong>. Próbowano w tej sprawie nieskutecznie rozmawiać ze <strong>starostą</strong>. Efektem jest <strong>rezygnacja z kształcenia w Tomaszowie</strong>.</p><p>Tak naprawdę jednak zszokowało nas to, że szkoła miała zakaz wystawiania się na <strong>targach edukacyjnych organizowanych w powiecie tomaszowskim</strong>. Jeśli ktoś jest to w stanie racjonalnie wytłumaczyć, to będę zobowiązany.</p><p><strong>PS.</strong><br>To tylko część spraw, z którymi zetknąłem się w ostatnich dwóch tygodni. Utrata częściu kontraktu na SOR, strata karetek pogotowia, absurdalne zakupy suvów dla Centrum Zdrowia Psychiczne a de facto dla... no właśnie... dla kogo</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[„Cudowne” medaliki pod krzesłami radnych. Kto je przykleił i po co?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53675,cudowne-medaliki-pod-krzeslami-radnych-kto-je-przykleil-i-po-co</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53675,cudowne-medaliki-pod-krzeslami-radnych-kto-je-przykleil-i-po-co</guid>
            <pubDate>Mon, 26 Jan 2026 08:22:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-cudowne-medaliki-pod-krzeslami-radnych-kto-je-przykleil-i-po-co-1769413353.jpg</url>
                        <title>„Cudowne” medaliki pod krzesłami radnych. Kto je przykleił i po co?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53675,cudowne-medaliki-pod-krzeslami-radnych-kto-je-przykleil-i-po-co</link>
                    </image><description>Pod krzesłami radnych w sali obrad Rady Powiatu Tomaszowskiego ktoś przykleił tajemnicze „cudowne” medaliki. Sprawa szybko zaczęła żyć własnym życiem – pojawiły się oskarżenia, sugestie i polityczne przepychanki, choć wciąż nie wiadomo, kto je tam umieścił i po co. Jedno jest pewne: w urzędzie, który ma działać na podstawie procedur i faktów, nagle pojawił się element przypominający rytuał – i to taki, który po „usunięciu” wrócił jak bumerang.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Niedawno pokazaliśmy naszym czytelnikom krótki film prezentujący salę obrad <strong>Rady Powiatu Tomaszowskiego</strong>. Zainteresowały nas przyklejone pod krzesłami radnych <strong>medaliki</strong> mające przedstawiać wyobrażenie <strong>Marii, Matki Jezusa</strong>. Kto je przykleił, co przedstawiały, jaki cel przyświecał autorowi tego pomysłu? Jedno z całą pewnością musimy zdementować. Politycy <strong>PiS</strong> rozpowszechniają informację, że medaliki przyklejała osoba nagrywająca film. Tak się jednak składa, że dosyć łatwo udowodnić, że jest to nieprawdą.</p><p>Zacznijmy jednak od tego, że nie są to medaliki święte, ale… <strong>aluminiowe</strong>. Produkowane masowo, zapewne w Chinach. Świadczyć może o tym ich internetowa cena na poziomie <strong>60 gr za sztukę</strong>. Jednak wystarczy zamówić hurtowo <strong>500 sztuk</strong>, by na stronie wydawnictwa <strong>Niepokalanów</strong> zapłacić jedynie <strong>50 gr</strong>.</p><p>Prawda, że to niska cena za możliwość zakupienia sobie na własność prawdziwego cudu? Dużo niższa niż korumpowanie radnych posadami po kilka lub kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie. Żeby wzmóc cudowność działania, na stronie sklepu zakonnego można zadeklarować jednak, że zamiast 50 groszy za sztukę zapłacimy na przykład <strong>15 złotych</strong>. Wtedy „cudowność” będzie już naprawdę zagwarantowana.</p><p>Sprzedający na swojej stronie internetowej zapewnia o cudownych właściwościach medalika i deklaruje, że do odbiorcy trafi on już <strong>poświęcony</strong>. Mamy do wyboru kilka rozmiarów od <strong>16 do 40 milimetrów</strong>. Są też wersje nieco bardziej ekskluzywne, bo wykonane ze <strong>srebra</strong> w cenie <strong>20–29 złotych</strong> za sztukę w zależności od wymiaru.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/player/embed/a14065d5d448aaf15bf695296d543aeacfd970ba" data-mid="1940"></oembed></figure><p>Medalik ma swoją symbolikę. Na awersie znajduje się wizerunek prezentujący wyobrażenie <strong>Matki Boskiej Niepokalanej</strong>, stojącej na kuli ziemskiej i depczącej węża, który symbolizuje <strong>grzech pierworodny</strong>. Maryja ma rozpostarte ramiona, z których biją promienie światła, symbolizujące łaski, jakie przekazuje tylko wiernym. Na rewersie jest <strong>12 gwiazd</strong>, będących odniesieniem do <strong>apostołów</strong>.</p><p><strong>Pięcioramienne gwiazdki</strong> kojarzą się jednak dosyć… demonicznie i w dodatku masońsko, co dla wielu właściwie bywa jednoznaczne, bo przecież wiadomo, że masoni to czciciele tego, co bardziej kozła niż człowieka przypomina. Dlatego na stronie sprzedawcy znajdujemy wyjaśnienie.</p><blockquote><p>Maryja podczas objawienia się św. <strong>Katarzynie Labouré</strong> nie tłumaczyła jej, jak ma wyglądać cudowny medalik, lecz ukazała jej jego obraz. Jeśli więc na medaliku gwiazdy mają po pięć ramion, była to Jej wola. Gwiazdy na Cudownym Medaliku były od chwili jego pierwszego wybicia <strong>pięcioramienne</strong>. W starożytności gwiazda pięcioramienna (pitagorejska) była uznawana podobnie jak okrąg za figurę doskonałą, ponieważ niemającą początku ani końca (rysuje się ją jednym pociągnięciem ręki). Pierwsi chrześcijanie przejęli ją i odnieśli do Chrystusa, <strong>Alfy i Omegi</strong>. Gwiazda pięcioramienna wskazywała też na <strong>pięć ran</strong> naszego Pana.</p></blockquote><ul><li>czytamy na stronie internetowego sklepu wydawnictwa <strong>Niepokalanów</strong>.</li></ul><p>Wróćmy jednak do naszego samorządu. <strong>Rytuały „zawierzające”</strong> to przez kilka ostatnich lat był stały element „polityki samorządowej”. Nie odbywały się one oczywiście w urzędzie, ale na comiesięcznych mszach w <strong>Częstochowie</strong>. Uczestniczyli w nich nie tylko radni, ale też osoby zatrudniane następnie w różnych powiatowych instytucjach.</p><p>Medaliki pod krzesłami radnych to jednak nowość. Czemu miały służyć? Można mieć nadzieję, że powodzeniu osób, pod których krzesłami zostały przyklejone. A może chodziło o cudowne leczenie lub nawrócenie. Cóż, mówi się przecież, że złego kościół nie naprawi, a dobrego karczma nie zepsuje. I tak chyba jest w Tomaszowie, bo obserwując zachowanie osób często deklarujących przywiązanie do <strong>wiary katolickiej</strong> i rzekomo wyznawanych zasad, wydaje się, że kłamstwa, którymi się na co dzień posługują, i zło jakie wyrządzają z chrześcijaństwem nie mają wiele wspólnego.</p><p>Kto przyklejał medaliki? Nie wiadomo. Nikt się nie chce przyznać, a przecież to żaden wstyd. Łatwiej powiedzieć, że to… nie ja, że to on!</p><p>W każdym razie po raz pierwszy te małe przedmioty kultu religijnego znaleziono w czasie <strong>inwentaryzacji środków trwałych</strong>, prowadzonej w Starostwie, kilka tygodni temu. Urzędnicy poodklejali wszystkie i w zasadzie nie powinno ich tam być. Tymczasem przed ostatnią sesją pojawiły się w „cudowny” sposób ponownie. Co mówią urzędnicy? W biurze rady dowiedziałem się, że klejenie musiało się odbywać już po godzinach pracy urzędu, a sala obrad jest zamykana na klucz i nie każdy ma do niej otwarty dostęp.</p><p>Po co? Czy miały zapewnić <strong>staroście Węgrzynowskiemu</strong> utrzymanie na stanowisku? A może miały sprowadzić <strong>gromy niebiańskie</strong> na jego przeciwników? Jedno w sumie nie wyklucza drugiego.</p><p>W każdym razie sprawdziłem, że nie sfinansowano ich zakupu ze środków na <strong>promocję powiatu</strong>.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Marcin Witko poza PiS? Narasta spór o polityczne konsekwencje powiatowego przesilenia]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53652,marcin-witko-poza-pis-narasta-spor-o-polityczne-konsekwencje-powiatowego-przesilenia</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53652,marcin-witko-poza-pis-narasta-spor-o-polityczne-konsekwencje-powiatowego-przesilenia</guid>
            <pubDate>Fri, 23 Jan 2026 10:58:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-marcin-witko-poza-pis-narasta-spor-o-polityczne-konsekwencje-powiatowego-przesilenia-1769163172.jpg</url>
                        <title>Marcin Witko poza PiS? Narasta spór o polityczne konsekwencje powiatowego przesilenia</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53652,marcin-witko-poza-pis-narasta-spor-o-polityczne-konsekwencje-powiatowego-przesilenia</link>
                    </image><description>Tomaszów Mazowiecki, 23 stycznia 2026 r. – W lokalnej polityce znów wrze po doniesieniach, że prezydent miasta Marcin Witko nie jest już członkiem Prawa i Sprawiedliwości. Informację podała na ostatniej sesji radna Martyna Wojciechowska, co podobno potwierdził poseł Antoni Macierewicz. Poseł znany jest jednak z tego, że mówi różne rzeczy, a większość z nich oparta jest na manipulacjach lub domniemaniach.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Na razie brakuje jednak oficjalnego komunikatu partii w tej sprawie, a kluczowe pytanie pozostaje bez odpowiedzi: co mówi sam zainteresowany. &nbsp;A ten o żadnym wydaleniu z partii nic nie wie. Wiadomo natomiast, że jakiś czas temu usunięto z niej radnych, kandydyjących w ramach jego komitetu.&nbsp;</p><p>Witko, który rządzi Tomaszowem od 2014 roku, ma w mieście silny mandat. W wyborach samorządowych 7 kwietnia 2024 roku wygrał w pierwszej turze, uzyskując 55,53 proc. głosów. To wynik, który w lokalnych realiach politycznych zwykle oznacza nie tylko przewagę nad konkurentami, ale też zdolność do budowania szerokich koalicji i przetrwania zmian nastrojów partyjnych w skali kraju.</p><p>Doniesienia o rozstaniu z PiS pojawiają się w momencie, gdy region wciąż odczuwa skutki ostrego konfliktu o władzę w starostwie. Pod koniec listopada 2025 roku rada powiatu odwołała starostę Mariusza Węgrzynowskiego, a późniejsza walka o ułożenie nowego zarządu i faktyczne przejęcie sterów przeciągała się tygodniami. Formalne domknięcie procesu i powołanie zarządu miało nastąpić na sesji 21 stycznia 2026 roku – już po wcześniejszych napięciach wokół wyboru nowego starosty. To jednak nie wszystko. Prawdziwych źródeł konfliktu należy szukać w radzie miejskiej, gdzie radni PiS pod wpływem Węgrzynowskiego zawarli sojusz z radnymi KO Adriana Witczaka, mający na celu zwalczanie Witko.&nbsp;</p><p>To właśnie ten wątek miejsko powiatowy miał być tłem decyzji dotyczącej Witki. „Nieoficjalnie” główną przyczyną miała być postawa prezydenta i powiązanych z nim radnych powiatowych w czasie odwoływania Węgrzynowskiego oraz narastający konflikt z częścią działaczy PiS w regionie. Tak też pisze na swoim profilu Anna Milczanowska. W tym miejscu zaczyna się jednak strefa politycznych interpretacji: bez dokumentu, uchwały partyjnej albo publicznego stanowiska samego prezydenta trudno jednoznacznie przesądzać, co było bezpośrednim impulsem i czy w ogóle do wyrzucenia Witko z partii doszło.&nbsp;</p><p>Jednocześnie, niezależnie od barw partyjnych, Witko od lat buduje wizerunek samorządowca skoncentrowanego na sprawach miasta, inwestycjach, rozwiązywaniu problemów mieszkańców. W oficjalnych komunikatach instytucji regionalnych oraz miasta regularnie pojawiają się informacje o projektach infrastrukturalnych i społecznych, w tym o wielomilionowych przedsięwzięciach związanych z modernizacją dawnego kinoteatru „Włókniarz”, rewitalizacją Przystani nad Pilicą czy modernizacją Ośrodka Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych. Miasto informowało również o kolejnych planach – od rozbudowy stadionu i inwestycji sportowych po projekty drogowe oraz System Informacji Miejskiej. W praktyce oznacza to, że spór o przynależność partyjną dotyka osoby, która – jak pokazują liczby – potrafiła przekuć poparcie wyborców w długofalowy program działań i finansowanie zewnętrzne. W dodatku osoby szukającej porozumienia a nie konfliktu.&nbsp;</p><p>Pojawiają się też pytania o przyszłość polityczną prezydenta i o to, czy jego pozycja może budzić obawy w szerszej rozgrywce – na przykład przed wyborami parlamentarnymi. To temat chętnie podejmowany w lokalnej publicystyce, gdzie przewijają się sugestie, że w Tomaszowie toczy się rywalizacja o wpływy nie tylko między obozami, ale też wewnątrz nich. Trudno jednak znaleźć twarde dowody, że ewentualne kalkulacje wyborcze były bezpośrednią przyczyną decyzji o członkostwie. Na tym etapie można mówić raczej o hipotezach i atmosferze, a nie o potwierdzonych faktach.</p><p>W najbliższych dniach kluczowe będzie jedno: czy Marcin Witko odniesie się publicznie do doniesień o rozstaniu z PiS oraz czy partia zdecyduje się je formalnie potwierdzić. Dopiero wtedy da się oddzielić to, co jest elementem politycznej gry i przecieków, od tego, co ma charakter decyzji instytucjonalnej z jasno wskazanymi powodami.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Tomaszowskie Centrum Zdrowia pod lupą: milionowe straty, SOR i kontrowersje wokół inwestycji]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53647,tomaszowskie-centrum-zdrowia-pod-lupa-milionowe-straty-sor-i-kontrowersje-wokol-inwestycji</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53647,tomaszowskie-centrum-zdrowia-pod-lupa-milionowe-straty-sor-i-kontrowersje-wokol-inwestycji</guid>
            <pubDate>Thu, 22 Jan 2026 19:29:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-tomaszowskie-centrum-zdrowia-pod-lupa-milionowe-straty-sor-i-kontrowersje-wokol-inwestycji-1769109400.jpg</url>
                        <title>Tomaszowskie Centrum Zdrowia pod lupą: milionowe straty, SOR i kontrowersje wokół inwestycji</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53647,tomaszowskie-centrum-zdrowia-pod-lupa-milionowe-straty-sor-i-kontrowersje-wokol-inwestycji</link>
                    </image><description>Wystarczyło kilka godzin, by wyszły na jaw pierwsze historie, które wskazują na to, że medaliki pod krzesłami radnych to drobiazg w porównaniu z tym, co dopiero może się okazać. Kiedy ludzie przestają się bać, zaczynają mówić. Tylko właściwie od czego zacząć?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Jedną z pierwszych rzeczy, jakich się dzisiaj dowiedziałem, było to, że szpital nie tylko stracił <strong>karetki</strong>, które zapewniały <strong>2,5 miliona</strong> czystego dochodu rocznie. Usłyszałem też, że mamy kolejną stratę w wysokości blisko <strong>1,7 miliona złotych</strong>. Prawdopodobnie o taką właśnie kwotę obcięto nam <strong>ryczałt na prowadzenie SOR</strong>. Jakby tego było mało, słyszymy o <strong>ujemnym wyniku finansowym</strong> za ubiegły rok. Nikt nie wie, w jakiej jest on wysokości. Pesymiści mówią o <strong>5 milionach złotych</strong>. Jeśli to prawda, a wspomnimy, że rok wcześniej mieliśmy <strong>7 milionów zysku</strong>, to różnica wynosi <strong>12 milionów</strong>. A przecież chwalono się <strong>stabilną sytuacją finansową</strong>.</p><p>Spacerując <strong>ulicą Graniczną</strong>, spotkałem pracowników <strong>TCZ</strong>. Usłyszałem od nich o kolejnych zatrudnieniach. Tym razem zatrudniono kogoś w <strong>księgowości</strong>. Z <strong>Warszawy</strong>? To już radna <strong>Paulina Socha</strong> i księgowa z <strong>PCAS</strong> nie dają rady? – „Mój mąż? Mój mąż jest z zawodu dyrektorem”.</p><p>Co tam jakiś dyrektor? W <strong>Centrum Zdrowia Psychicznego</strong> potrzebne były auta – specjaliści odwiedzają pacjentów w terenie. Miały być małe, ekonomiczne, najlepiej <strong>elektryczne lub hybrydowe</strong>. Uznano jednak, że lepsza będzie <strong>Kia Sportage</strong>. Kilka miesięcy temu pytałem prezesa <strong>Utrackiego</strong>, kto te samochody użytkuje i o szczegóły ich użytkowania. Do dziś nie doczekałem się odpowiedzi. Wszystko wskazuje na to, że auta nie służyły wyłącznie do celów, do jakich – teoretycznie – miały zostać zakupione. Dlaczego ktoś tak mocno naciskał, by kupić właśnie <strong>Kie</strong> i to u konkretnego sprzedawcy? Na koniec udało się kupić to, co było potrzebne – <strong>Toyotę Yaris</strong> jako trzeci pojazd w tej małej flocie. A były jeszcze pomysły kupowania busów.</p><p>Busa nie kupiono, ale pojawił się <strong>traktor</strong>. A jakże – odśnieżamy, kosimy i transportujemy. Elegancko. Może i potrzebny, nie mnie to oceniać. Poszperałem jednak, popytałem i wyszło, że dokładnie taki sam pojazd byłbym w stanie kupić <strong>kilkadziesiąt tysięcy</strong> taniej. Z drugiej strony może to dobrze, że dajemy zarabiać lokalnym sprzedawcom. Tylko dlaczego muszą być oni od razu <strong>teściami pisowskich działaczy</strong>, zatrudnionych w szpitalu? Cóż, każdy orze, jak może.</p><p>A kiedy myślałem, że na ten dzień mam już dość, spotkałem kolejną osobę, która poprosiła, bym zainteresował się szpitalnymi <strong>inwestycjami i remontami</strong>. Tym, kto je wykonuje i dlaczego tyle kosztują. Chyba nie będę miał wyjścia i będę musiał się tym zainteresować.</p><p>Na swoje nieszczęście dotarłem do <strong>Starostwa</strong>, gdzie znowu nie mogłem powstrzymać się od pytań. Wreszcie można je nie tylko zadawać, ale człowiek uzyskuje na nie odpowiedzi. Słyszeliście o zamknięciu poradni <strong>POZ przy ulicy Wilczej</strong>? Doktor <strong>Żegota</strong> zakończył w niej działalność. Była szansa na przejęcie doktora i jego pacjentów do poradni przy <strong>TCZ</strong> poprzez utworzenie filii. Mogłoby to pomóc zbilansować szpitalny POZ. Zajmowano się tym tak energicznie, że doktor razem z pacjentami (a było ich ponoć <strong>1500</strong>) trafił do poradni pana <strong>Rusinka</strong>. Dzisiaj Tomaszowskie Centrum Zdrowia otrzymało budynek i może załamywać ręce, bo będzie musiało go utrzymywać. Chyba że przeniesie tam <strong>Centrum Zdrowia Psychicznego</strong>.</p><p>Na koniec jakiś pozytyw: w <strong>Centrum Onkologicznym</strong> mają już pełną dokumentację i są gotowi ruszać z inwestycją w tzw. <strong>PET</strong>. Chcą też wesprzeć <strong>TCZ</strong> w zakresie diagnostyki nowoczesnym <strong>rezonansem magnetycznym</strong>. Wiecie, czego brakowało do tej pory? <strong>Podpisu Starosty</strong>. Teraz jest szansa na to, że wszystko pójdzie do przodu.</p><p><strong>PS</strong><br>To pierwszy dzień – a właściwie kilka godzin – i tylko jedna sfera działalności powiatu.</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Powiat wzięty na zakładnika. Polityka destrukcji w wykonaniu radnych od Witczaka i Węgrzynowskiego]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53632,powiat-wziety-na-zakladnika-polityka-destrukcji-w-wykonaniu-radnych-od-witczaka-i-wegrzynowskiego</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53632,powiat-wziety-na-zakladnika-polityka-destrukcji-w-wykonaniu-radnych-od-witczaka-i-wegrzynowskiego</guid>
            <pubDate>Wed, 21 Jan 2026 19:17:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-powiat-wziety-na-zakladnika-polityka-destrukcji-w-wykonaniu-radnych-witczaka-i-wegrzynowskiego-1769019724.jpg</url>
                        <title>Powiat wzięty na zakładnika. Polityka destrukcji w wykonaniu radnych od Witczaka i Węgrzynowskiego</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53632,powiat-wziety-na-zakladnika-polityka-destrukcji-w-wykonaniu-radnych-od-witczaka-i-wegrzynowskiego</link>
                    </image><description>W Tomaszowskim powiecie radni związani z Witczakiem i Węgrzynowskim miesiącami blokowali obrady, zgłosili przerwę do 2 marca i usiłowali doprowadzić do komisarycznego paraliżu. Dziś 12 radnych powołało zarząd i przyjęło budżet — mieszkańcy niech zapamiętają, kto sabotował, a kto pracował.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Po tygodniach politycznego chaosu, przepychanek i sesji, które bardziej przypominały reality show niż pracę samorządu, <strong>Rada Powiatu Tomaszowskiego wreszcie domknęła to, co powinna była zrobić dawno temu</strong>: wybrała pozostałych członków Zarządu Powiatu (w tym wicestarostę) i przyjęła budżet na bieżący rok.</p><p>Do starosty <strong>Dariusza Kowalczyka</strong> dołączyli: <strong>Sławomir Żegota (wicestarosta)</strong>, <strong>Krzysztof Biskup</strong>, <strong>Grzegorz Glimasiński</strong> i <strong>Michał Czechowicz</strong>. Formalnie – porządek wraca. Politycznie – rachunek krzywd i straconego czasu zostaje.</p><h4>Przerwa „na półtora miesiąca” jako narzędzie paraliżu</h4><p>W normalnym powiecie wybór zarządu po odwołaniu poprzedniego jest kwestią sprawności i odpowiedzialności. U nas zamieniono to w <strong>polityczną grę na wyniszczenie</strong>, w której mieszkańcy stali się widownią, a urząd – zakładnikiem.</p><p>Symbol tej destrukcji? <strong>Wniosek o półtoramiesięczną przerwę w obradach</strong>, złożony przez <strong>Kazimierza Mordakę</strong>, który – jak wskazywano w przestrzeni publicznej – miał prowadzić do terminu ryzykownie bliskiego (a nawet przekraczającego) granice dopuszczalne dla kluczowych decyzji. To nie była „przerwa na oddech”. To była <strong>próba wciśnięcia samorządu w proceduralne bagno</strong>, gdzie każdy dzień zwłoki pracuje przeciw powiatowi.</p><p>Bo kiedy rada nie pracuje, <strong>nie stoją w miejscu radni</strong>. Stoją w miejscu sprawy: inwestycje, umowy, decyzje, zadania, pieniądze.</p><h4>Scenariusz komisaryczny: polityczna kalkulacja ponad interesem powiatu</h4><p>W tle pojawiał się jeszcze groźniejszy wątek: <strong>rozwiązanie rady i wejście zarządu komisarycznego</strong>. Dla powiatu oznaczałoby to praktycznie <strong>katastrofę organizacyjną</strong> – długie miesiące administracyjnego dryfu i zamrożenia normalnych działań. Samorząd w komisarycznym trybie nie jest „remedium”. To jest <strong>kara dla mieszkańców</strong> za polityczne wojny dorosłych ludzi.</p><p>A mimo to – według relacji z kuluarów i komentarzy – właśnie w tę stronę miały iść działania obozu określanego jako <strong>koalicja KO–PiS w układzie Witczak–Węgrzynowski</strong>: dopchnąć sytuację do ściany i potem udawać, że „samo się stało”.</p><h4>Ucieczka od odpowiedzialności: nieobecności i demonstracyjna bierność</h4><p>Dzisiejsza sesja pokazała jeszcze jeden wymiar tej historii: <strong>ucieczkę od odpowiedzialności</strong>. Radni utożsamiani z obozami <strong>Witczaka</strong> i <strong>Węgrzynowskiego</strong> – poza <strong>Martyną Wojciechowską</strong>, która nie chciała brać udziału w głosowaniach – <strong>nie pojawili się</strong>, gdy trzeba było postawić kropkę nad „i”.</p><p>To jest właśnie ta polityka w najgorszym wydaniu:<br>najpierw rozpętać burzę, potem wyjść z sali, żeby nie musieć tłumaczyć się z konsekwencji.</p><p>Tymczasem <strong>12 radnych</strong> zrobiło to, co powinno być standardem: <strong>wybrało zarząd i przyjęło budżet</strong>. I to jest najważniejsza informacja dla mieszkańców – bo budżet to nie jest papier dla księgowych. To są realne decyzje o tym, czy powiat działa, czy stoi w korku własnej kompromitacji.</p><h4>Wniosek po tej historii jest brutalnie prosty</h4><p>Powiat nie potrzebował „politycznych strategów” od destabilizacji. Potrzebował radnych, którzy rozumieją, że mandat to obowiązek, a nie narzędzie do gier.</p><p>Dziś udało się ugasić pożar. Ale mieszkańcy mają prawo zapytać: <strong>kto ten pożar podkładał</strong>, kto dolewał benzyny proceduralnymi sztuczkami i kto chciał, żeby samorząd wjechał w ślepy zaułek.</p><p>Bo jeśli ktoś w samorządzie uprawia <strong>destrukcję jako metodę</strong>, to nie jest „opcja polityczna”. To jest problem – i to problem, za który płacą wszyscy.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Co dalej z budżetem i Zarządem Powiatu. Wyjaśniamy co stanowią przepisy prawa]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53600,co-dalej-z-budzetem-i-zarzadem-powiatu-wyjasniamy-co-stanowia-przepisy-prawa</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53600,co-dalej-z-budzetem-i-zarzadem-powiatu-wyjasniamy-co-stanowia-przepisy-prawa</guid>
            <pubDate>Sun, 18 Jan 2026 21:24:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-co-dalej-z-budzetem-i-zarzadem-powiatu-wyjasniamy-co-stanowia-przepisy-prawa-1768769547.png</url>
                        <title>Co dalej z budżetem i Zarządem Powiatu. Wyjaśniamy co stanowią przepisy prawa</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53600,co-dalej-z-budzetem-i-zarzadem-powiatu-wyjasniamy-co-stanowia-przepisy-prawa</link>
                    </image><description>Nieodpowiedzialny wniosek o przerwę w obradach, złożony przez radnego Mordakę a wszystko wskazuje na to, że wcześniej skonsultowany z radnymi PiS i Koalicji Obywatelskiej, doprowadził do sytuacji patowej w powiecie. Chaos i destrukcja okazują się nie tylko sposobem na zarządzanie krajem ale zostały też przeniesione do samorządu. Do kogo na leży krzesło i kto powinien na nim siedzieć, kto z kim może a kto nie powinien rozmawiać. A przecież przepisy są jasne. Prawdopodobnie próba destabilizacji zrobiona przez Kazimierza Mordakę się nie powiedzie, bo radni z wybranym starostą Kowalczykiem na czele już złożyli wniosek o zwołanie kolejnej sesji. Powinna się odbyć w ciągu 7 dni, a więc najpóźniej we wtorek. Co jeśli Michał Jodłowski jej jednak nie zwoła? Wtedy zająć się nim będzie musiał prokurator.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Przerwa na półtora miesiąca, a budżet „na wczoraj”. Co prawo pozwala Radzie Powiatu zrobić – i co się dzieje, gdy sesje są w nieskończoność odkładane?</p><p>Rada Powiatu Tomaszowskiego ogłosiła przerwę w obradach na ponad półtora miesiąca. I byłoby to zwykłe „odroczenie ciągu dalszego”, gdyby nie jeden szczegół: w tle tyka ustawowy zegar budżetowy. A on nie pyta, czy akurat jest polityczny spokój, czy przeciwnie – wojna pozycyjna.</p><p>W praktyce pojawiają się więc dwa podstawowe pytania:<br><strong>czy w trakcie takiej przerwy można zwołać kolejną sesję</strong>, oraz <strong>czy da się przerwy przedłużać tak, żeby realnie sparaliżować pracę rady</strong>.</p><p>W skrócie: <strong>sesję można zwołać nawet mimo przerwy</strong>, a „przeciąganie” przerw da się próbować rozgrywać politycznie – ale ma to swoje granice i konsekwencje. I to dość bolesne, zwłaszcza w finansach.</p><h3>Przerwa w sesji nie oznacza „zamknięcia rady na kłódkę”</h3><p>W samorządach „sesja” bywa traktowana szerzej niż jedno spotkanie w jednym dniu. W praktyce i w orzecznictwie przyjmuje się, że sesja może składać się z kilku posiedzeń – i dlatego przerwa oraz kontynuacja w innym terminie są formalnie dopuszczalne.</p><p>Tyle że to nie jest patent na zrobienie z jednej sesji wielomiesięcznego serialu, który blokuje wszystko dookoła. Ustawa o samorządzie powiatowym mówi prosto: <strong>rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego „w miarę potrzeby”</strong>, nie rzadziej niż raz na kwartał. A w trybie „pilnym” – <strong>na wniosek zarządu albo co najmniej 1/4 składu rady – sesja ma być zwołana w ciągu 7 dni</strong>.</p><p>I to jest klucz: <strong>przerwa w jednej sesji nie wyłącza obowiązków i terminów wynikających z ustawy</strong>. Nie daje też przewodniczącemu „legalnego urlopu” od zwoływania obrad, jeśli pojawia się wniosek w trybie 7 dni.</p><h3>Budżet ma swój zegar i nie czeka na politykę</h3><p>Budżet to temat, przy którym prawo jest mało romantyczne. Zasada jest taka: <strong>budżet powinien być uchwalony przed rozpoczęciem roku</strong>, a jeśli są „szczególnie uzasadnione przypadki” – <strong>najpóźniej do 31 stycznia</strong>.</p><p>Jeśli rada nie zdąży, wchodzi mechanizm awaryjny: <strong>Regionalna Izba Obrachunkowa ustala budżet do końca lutego</strong>, a do tego czasu podstawą gospodarki finansowej jest projekt budżetu.</p><p>To z jednej strony bezpiecznik (powiat nie wpada w próżnię), ale z drugiej – polityczna porażka rady: bo kiedy budżet „robi” RIO, <strong>realny wpływ radnych na jego kształt gwałtownie maleje</strong>.</p><h3>Czy w trakcie przerwy można zwołać nową sesję? Tak</h3><p>Da się to obronić całkiem zwyczajnie, bez prawniczych sztuczek:</p><p><strong>Po pierwsze – obowiązek przewodniczącego.</strong> Skoro ustawa mówi o sesjach „w miarę potrzeby” i przewiduje tryb 7 dni na wniosek zarządu lub 1/4 radnych, to przerwa w jednej sesji nie może tego kasować.</p><p><strong>Po drugie – sens przepisów budżetowych.</strong> Terminy z ustawy o finansach publicznych nie zależą od tego, czy rada zrobiła sobie przerwę na tydzień czy na dwa miesiące. Jeżeli przerwa powoduje, że budżet nie ma jak przejść, to najbardziej logiczne (i legalne) jest <strong>zwołanie osobnej sesji</strong> – najczęściej nadzwyczajnej – poświęconej budżetowi.</p><h3>„Przeciąganie przerw” – da się próbować, ale są hamulce</h3><p>Prawo nie mówi wprost: „przerwa nie może trwać dłużej niż X dni”. Ale to nie znaczy, że można to robić bez końca i bez kosztów.</p><ol><li><strong>Minimum kwartalne</strong><br>Rada musi obradować co najmniej raz na kwartał. Jeśli przerwy stają się sposobem na to, by rada faktycznie przestała się zbierać, robi się to ryzykowne pod kątem zgodności z ustawą.</li><li><strong>Tryb „wymuszony” – zarząd lub 1/4 radnych</strong><br>Wniosek spełniający wymogi formalne uruchamia twardy termin: <strong>7 dni</strong>. To narzędzie zostało stworzone właśnie na czasy konfliktów i blokad.</li><li><strong>Nadzór i legalizm</strong><br>Orzecznictwo jest w takich sprawach dość bezlitosne: <strong>kto nie ma uprawnienia ustawowego, ten nie zwołuje i nie prowadzi obrad</strong>, a „kreatywne” obchodzenie reguł kończy się często nieważnością uchwał. Sądy (w tym NSA) wielokrotnie podkreślały, że wyjątki od zasady „zwołuje przewodniczący” nie mogą być interpretowane szeroko.</li></ol><h3>A jeśli przewodniczący mimo wszystko sesji nie zwoła?</h3><p>Tu zaczynają się schody, bo prawo daje radnym mocny argument („ma obowiązek”), ale słabsze narzędzia natychmiastowego przymusu.</p><p><strong>1) Wniosek musi być „nie do podważenia”</strong><br>Czyli pisemnie, z potwierdzeniem wpływu, z proponowanym porządkiem obrad, a najlepiej też z projektami uchwał i materiałami. Żeby nikt nie udawał, że „formalnie czegoś brakowało”.</p><p><strong>2) „Zastąpienie” przewodniczącego przez wiceprzewodniczącego? Zwykle nie</strong><br>Wiceprzewodniczący wchodzą w rolę przewodniczącego tylko w sytuacjach przewidzianych ustawą (np. gdy przewodniczący wyznaczy zastępstwo albo gdy jest nieobecny i nikogo nie wyznaczył – wtedy działa najstarszy wiekiem wiceprzewodniczący).<br>Natomiast próba: „przewodniczący nie chciał, więc zwołaliśmy sami” – to bardzo częsty przepis na kłopoty. W podobnych sporach NSA wskazywał, że takie obejście bywa wadliwe, a uchwały podjęte na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną mogą zostać uchylone.</p><p><strong>3) Eskalacja polityczna: wniosek o odwołanie przewodniczącego</strong><br>Rada może odwołać przewodniczącego (wniosek min. 1/4 składu, głosowanie tajne, bezwzględna większość). Paradoks polega na tym, że… do tego też potrzebna jest sesja. Dlatego w praktyce punkt „odwołanie przewodniczącego” często ląduje w porządku obrad tej samej sesji nadzwyczajnej.</p><p><strong>4) Wojewoda – wsparcie ograniczone, ale bywa ważne</strong><br>Wojewoda nadzoruje legalność działań organów powiatu, ale nie zawsze ma prosty „guzik” do natychmiastowego rozwiązania problemu personalnego. Zawiadomienie wojewody bywa jednak istotne jako <strong>udokumentowanie kryzysu</strong> i sygnał, że organ nie działa prawidłowo.</p><p><strong>5) Narzędzia „atomowe” państwa – dopiero przy długotrwałej destrukcji</strong><br>Przy przewlekłym braku skuteczności i powtarzających się naruszeniach prawa przepisy przewidują skrajne instrumenty: możliwość zawieszenia organów i ustanowienia zarządu komisarycznego, a w określonych warunkach także rozwiązanie rady. To jednak jest ciężka artyleria – uruchamiana dopiero, gdy problem nie jest incydentem, tylko trwałym paraliżem.</p><p><strong>6) Odpowiedzialność karna (np. art. 231 k.k.) – temat realny, ale nie „automat”</strong><br>W przestrzeni publicznej zdarzają się zawiadomienia do prokuratury w sprawach niezwoływania sesji. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć: to ścieżka trudna dowodowo i ocenna. Żeby w ogóle było o czym rozmawiać, musiałoby zostać wykazane m.in. bezprawne zaniechanie, status funkcjonariusza publicznego i działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. To nie jest tak, że „nie zwołał = wyrok”. Ale jako element presji instytucjonalnej bywa podnoszone.</p><p>W kontekście Tomaszowa można natomiast jasno postawić jedną rzecz: <strong>jeśli przerwa wchodzi w termin budżetowy, to najprostsze, najbardziej „ustawowe” rozwiązanie to zwołanie osobnej sesji budżetowej</strong> – z inicjatywy przewodniczącego albo w trybie wniosku zarządu/1/4 radnych, który uruchamia termin 7 dni. A jeśli ktoś będzie próbował zrobić z długich przerw metodę rządzenia, to system ma bezpieczniki: <strong>RIO w finansach</strong> i – w ostateczności – instrumenty nadzorcze państwa.</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Bagnisko. O tym, jak KO i PiS potrafią się dogadać bez słów]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53535,bagnisko-o-tym-jak-ko-i-pis-potrafia-sie-dogadac-bez-slow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53535,bagnisko-o-tym-jak-ko-i-pis-potrafia-sie-dogadac-bez-slow</guid>
            <pubDate>Sat, 10 Jan 2026 02:18:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-powiat-tomaszowski-odwolanie-starosty-mariusza-wegrzynowskiego-o-jeden-glos-porozumienie-naprawcz-1768013472.png</url>
                        <title>Bagnisko. O tym, jak KO i PiS potrafią się dogadać bez słów</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53535,bagnisko-o-tym-jak-ko-i-pis-potrafia-sie-dogadac-bez-slow</link>
                    </image><description>Powiat tomaszowski: półtora roku nepotyzmu i marnotrawstwa skończyło się burzliwym głosowaniem nad odwołaniem starosty Mariusza Węgrzynowskiego, gdzie zabrakło jednego głosu. W tle porozumienie z planem naprawy szpitala, dróg i szkół — realna zmiana czy polityczna gra?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h4><strong>Na obraz i podobieństwo Wasze</strong></h4><p>Ostatnie półtora roku dla naszego samorządu powiatowego to lata może nie całkiem stracone, ale naznaczone piętnem partyjniactwa w najgorszym możliwym wydaniu. Poziom marnotrawstwa publicznych pieniędzy, nepotyzmu, dyletanctwa jest zatrważający. Jest on odwrotnie proporcjonalny do jakości wielu radnych, których to właśnie Wy, czy mówiąc inaczej My wybraliśmy. A teraz... no cóż... jesteście... jesteśmy oszukiwani. Zacznę może od pytania? Oglądacie obrady Rady Powiatu? Interesujecie się tym, co robią ludzie, na których głosowaliście? A może prosiliście jakiegoś radnego o interwencję w ważnej dla Was sprawie.&nbsp;</p><p>Warto to robić, bo inaczej głosujecie często na pospolitych kretynów, którzy później chwalą się tym, że dostali kilkaset głosów i to świadczyć ma o ich szerokich kompetencjach i poparciu społecznym. Tak naprawdę jest to wyrazem głupoty ich wyborców. Obok takich niezbyt rozgarniętych "egzemplarzy" jest też grupa cwaniaczków. dbających jedynie o własny interes. Ci są chyba jeszcze gorsi. Wszak <strong>na obraz i podobieństwo Wasze.&nbsp;</strong></p><p>Wielu z Was śledzi zapewne to, co dzieje się w sprawie odwoływania Starosty Mariusza Węgrzynowskiego. Internetowe komentarze nie pozostawiają złudzeń. Jest on chyba najgorzej ocenianym Starostą w historii powiatu. I bądźmy tu w pełni uczciwi. To, że jest on słabym samorządowcem, nie posiada umiejętności zarządczych, w dodatku jest dosyć złym człowiekiem, ma drugorzędne znaczenie. <strong>Większość ludzi nienawidzi Węgrzynowskiego, bo jest z PiS</strong>... Tak zbudowano tu narrację nienawiści. Ilu z Was dało się na nią złapać. My dobrzy, oni źli. My identyfikujemy się z tymi, bo ładni, &nbsp;a tamci to jednak nie nasza jest bajka. Wierzycie w to? Czasem wystarczy garnitur, by ludzi ogłupić. Zapewne się nie przyznacie, ale &nbsp;tak jest. Nawet wybory stacji informacyjnych, jakich dokonujecie, świadczą o tym, że mam rację.&nbsp;</p><p>Oczywiście sam Starosta też te opinie na swój temat podgrzewał, setkami konferencji prasowych, na których do obrzydzenia powtarzał wciąż te same slogany, których słuchał chyba tylko on sam, wizytami partyjnych notabli (mających niskie notowania społeczne).&nbsp;</p><p>A mimo to jakoś udaje mu się na fali utrzymywać. I wiecie co? <strong>Niewiele brakowało a dzisiaj znowu zostałby Starostą. </strong>Zabrakło tylko jednego głosu. I nie udało się go pozyskać, mimo że radnego który go oddał Michał Jodłowski do spółki z Mariuszem Węgrzynowskim usilnie na korytarzu starostwa próbowali "urabiać". ósemka radnych PiS oraz trójka KO była pewna, że uda się Starostę na stołku utrzymać. To właśnie dlatego w programie sesji znalazł się jedynie punkt dotyczący wyboru Starosty a nie było wyboru Zarządu. Po prostu nie byłby on potrzebny, skoro Starosta zostałby ten sam. Tak to w mojej ocenie<strong> Witczak z Węgrzynowskim ukartowali.</strong> Ktoś powie: nieprawda! &nbsp;No cóż, własne kłamstwa najlepiej jest negować.&nbsp;</p><p>Od czasu do czasu staram się odsłaniać kulisy i pokazywać powiatową kuchnię, taką jaka ona jest naprawdę. Pokazywać cynizm i koniunkturalizm. Dla mnie każda z tych partii politycznych, szczególnie tzw. bandy czworga, jest jednaka. Dlatego mogę jedynie z politowanie słuchać, Michała Jodłowskiego, który szczyci się wieloletnią przynależnością do jednej partii, nie zauważając, że kiedyś była konserwatywno liberalna a teraz jest zwyczajnie postkomunistyczno bolszewicka. <strong>Ludzie bez wyrazu i jakichkolwiek poglądów</strong>. A nawet elementarnej wiedzy nie tylko o samorządzie ale o świecie &nbsp;w ogóle.&nbsp;</p><h4><strong>Odwołujemy i...</strong></h4><p>Wróćmy jednak do naszego powiatowego grajdołka. Już kiedyś chyba o tym pisałem, ale radni Koalicji Obywatelskiej wcale nie chcieli Mariusza Węgrzynowskiego odwoływać. Wyjątkiem byli bracia Żegotowie, którzy od początku chcieli zmian w powiecie. To Sławomir Żegota ostatecznie doprowadził do tego, że do odwołania doszło, Z trudem udało się zebrać 14 głosów, bo Żegota a później Kowalczyk o to walczyli przez wiele tygodni. Po fiasku pierwszej próby, nie złożyli broni. Właściwie tylko oni. Dociśnięcie do muru spowodowało, że nie było wyjścia. Albo odwołanie, albo "wynocha" z mateczki partii. No i poseł Witczak, mógłby przy okazji kolejnych wyborów musieć szukać miejsca w szeregach "biedronistów". Nieprawda?&nbsp;</p><p>Więc może teraz niech mi ktoś wytłumaczy. Jak to się stało, że spośród 14 radnych, jacy odwoływali Starostę nie tak dawno temu, trójka radnych Koalicji Obywatelskiej dzisiaj go ponownie poparła. Nie oddała nieważnego głosu, nie zagłosowała przeciwko obu kandydatom. Zagłosowano za Węgrzynowskim. Czy jedynym powodem było to, że Alicja Zwolak Plichta nie uzyskała poparcia radnych? Zamiast zawrzeć jakiś kompromis, zagłosowano na złość? Ktoś to rozumie? Ja owszem. Taki był plan.&nbsp;</p><p>Otóż jakieś spotkania radnych się odbywały. Radni PSL oraz Żegotowie z KO twierdzą, że swoich kolegów na nie zapraszali, ale oni odmawiali przyjścia. Z drugiej strony dowiaduję się, że pani radna z KO została ustalona z kimś jako kandydatka na starostę, ale ja nawet nie wiem kiedy i z kim. Przecież nie w grudniu 2024. Wczoraj na sesji usłyszeliśmy, że nikt ich na spotkania nie zapraszał. Ktoś kłamie? Na pewno, ale nikt nie sprostował. Tyle, że ja byłem przy rozmowach telefonicznych, jakie prowadził Żegota z Jodłowskim. Więc kto nie mówi prawdy ja wiem, a Wy możecie się domyśleć. Bagno - ktoś napisze? Zgadza się.&nbsp;</p><h4><strong>Programowo</strong></h4><p>Ja też myślę, że mamy do czynienia z bagniskiem. i naprawdę uważam za żenujące wystąpienia osób (jak dzisiaj Martyny Wojciechowskiej) apelujące o to, by robić coś razem. No ale co i z kim. Kto to są ci: razem. Czy "razem", to znaczy pod przywództwem nieudolnego Węgrzynowskiego? Przecież kilka godzin wcześniej na niego głosowała a on sam nie rozmawia z radnymi, może poza tymi z KO, bo do kupowania radnych tego komitetu przekonał się w ubiegłej kadencji. Więc może chodzi właśnie o radnych PiS i radnych KO. Ci pierwsi już w większości gdzieś pozatrudniani, a Jodłowski po swoich występach też pewnie wkrótce zacznie pracy szukać.&nbsp;</p><p>No i co właściwie razem mamy robić? W czwartek wieczorem przygotowałem porozumienie programowe dla radnych, którzy mieli w piątek powoływać nowy Zarząd. Dla mnie ono było istotą a nie to, kto będzie Starostą czy Przewodniczącym Rady. O napisanie dokumentu poprosił mnie Marcin Witko. &nbsp;Co obejmował? Otóż kilka zasadniczych naszym zdaniem kwestii. Zobaczcie sami:&nbsp;</p><p><strong>Ochrona zdrowia – Tomaszowskie Centrum Zdrowia</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają za priorytet zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych mieszkańców poprzez sprawne funkcjonowanie Tomaszowskiego Centrum Zdrowia. Wskazują jako niezbędne inwestycje poprawiające jakość udzielanych świadczeń oraz warunki pracy personelu. Za kluczową inwestycję uznają budowę nowego centralnego bloku operacyjnego, także w sytuacji konieczności pokrycia kosztów budowy ze środków własnych powiatu oraz spółki. Zobowiązują się do przeprowadzenia analizy potrzeb inwestycyjnych poszczególnych oddziałów szpitalnych oraz do wypracowania rekomendacji co do kolejności realizacji zadań.</p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają, że szpital wymaga profesjonalnej kadry medycznej &nbsp;oraz zarządczej. Zobowiązują się do przeprowadzenia analizy struktury zatrudnienia, w tym do identyfikacji i ograniczenia zbędnych etatów niemedycznych, z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa oraz poszanowaniem praw pracowniczych.<br><br><strong>Reorganizacja kształcenia ponadpodstawowego&nbsp;</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają za konieczne przeprowadzenie reorganizacji systemu kształcenia ponadpodstawowego obejmującej w szczególności analizę demograficzną, warunki lokalowe oraz potrzeby inwestycyjne. Wskazują, że niedopuszczalne jest przeciążenie części szkół &nbsp;przy równoczesnym zbyt małym naborze uczniów do innych placówek.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Współpraca inwestycyjna z gminami i miastem</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze zobowiązują się do wspierania współpracy z gminami oraz Miastem Tomaszów Mazowiecki w zakresie wspólnych inwestycji, w szczególności inwestycji drogowych.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Plan inwestycyjny na lata 2026–2028&nbsp;</strong></p><p style="text-align:justify;">- Dla sprawnego prowadzenia inwestycji Sygnatariusze uznają za konieczne przygotowanie planu inwestycyjnego obejmującego najbliższe 3 lata.</p><p style="text-align:justify;">- Plan inwestycyjny powinien uwzględniać w pierwszej kolejności projekty, dla których przygotowano już dokumentację techniczną.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Priorytety drogowe</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają za priorytetowe inwestycje na drogach stanowiących bezpośrednie połączenie miasta z okolicznymi miejscowościami&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><strong>Restrukturyzacja zatrudnienia w Starostwie i jednostkach podległych</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze zobowiązują się do podjęcia działań zmierzających do restrukturyzacji zatrudnienia w Starostwie Powiatowym oraz jednostkach podległych.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Poprawa jakości pracy Rady Powiatu</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają za kluczową poprawę jakości funkcjonowania i pracy Rady Powiatu. W tym celu Rada Powiatu zaproponuje harmonogram i kalendarz posiedzeń na cały rok 2026. Sesje nadzwyczajne nie mogą stanowić stałej praktyki i powinny być stosowane wyłącznie doraźnie, w sytuacjach uzasadnionych potrzebą chwili.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Polityka promocyjna powiatu</strong></p><p style="text-align:justify;">- Starostwo Powiatowe dostosuje politykę promocyjną do faktycznych potrzeb promocji samorządu oraz walorów gmin i Powiatu Tomaszowskiego.</p><p style="text-align:justify;">- Zarząd Powiatu przygotuje strategię działań na najbliższy rok, która zostanie przedstawiona Sygnatariuszom do akceptacji.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Restrukturyzacja Powiatowego Centrum Animacji Społecznej</strong></p><p style="text-align:justify;">- Sygnatariusze uznają za konieczne przeprowadzenie restrukturyzacji Powiatowego Centrum Animacji Społecznej zarówno w zakresie merytorycznym, jak i kadrowym, w celu lepszego świadczenia usług na rzecz mieszkańców.</p><p style="text-align:justify;"><strong>Zarząd Powiatu będzie cyklicznie organizował spotkania z Sygnatariuszami Porozumienia, nie rzadziej niż raz na kwartał.</strong></p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[„Sesja-widmo i świąteczny prezent dla starosty. Kto naprawdę wygrał ten dzień?”]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53397,sesja-widmo-i-swiateczny-prezent-dla-starosty-kto-naprawde-wygral-ten-dzien</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53397,sesja-widmo-i-swiateczny-prezent-dla-starosty-kto-naprawde-wygral-ten-dzien</guid>
            <pubDate>Tue, 23 Dec 2025 19:02:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-starosta-nadal-ten-sam-1766517577.png</url>
                        <title>„Sesja-widmo i świąteczny prezent dla starosty. Kto naprawdę wygrał ten dzień?”</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53397,sesja-widmo-i-swiateczny-prezent-dla-starosty-kto-naprawde-wygral-ten-dzien</link>
                    </image><description>Dzisiejsza sesja Rady Powiatu Tomaszowskiego nie przyniosła oczekiwanych zmian, zarówno na stanowisku Starosty, jak i pozostałych członków zarządu. To kolejna wielka kompromitacja. I z cała pewnością tak zostanie odebrana przez opinię publiczną. Największym przegramy jest tu jednak nie Mariusz Węgrzynowski, który uzyskał jedynie 7 głosów poparcia, co znaczy, że nawet któryś z członków PiS na niego nie zagłosował. Sromotną klęskę poniósł Marcin Witko, który dzisiaj definitywnie utracił z jednej strony wpływ na wybór Zarządu, z drugiej możliwość zbudowania stabilnej większości w Radzie Miejskiej. Pod znakiem zapytania stoją też dobre dotąd relacje z Dariuszem Klimczakiem i Joanną Skrzydlewską. A to już dotknie wszystkich mieszkańców miasta i powiatu. Jest jednak ktoś, kto to starcie wygrał. Tą osobą jest... Adrian Witczak, którego głównym argumentem od wielu miesięcy było to, że radni z komitetu prezydenckiego nie są osobami godnymi zaufania. Jeśli chodziło o to, by dmuchać w żagle posła Witczaka, to się udało. Polityk KO będzie miał udane Święta.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Zacznę może od końca, czyli mocno emocjonalnego wystąpienia Kazimierza Mordaki. Już po głosowaniach przyznał, że kiedy mówię o sprostytuowaniu samorządu, mam rację. No cóż, za dobrze samorząd znam, by myśleć inaczej. Mocnych słów nie będę przytaczał, ale jest dokładnie tak, jak podkreślam od lat. Przyzwoitym ludziom trudno się tu odnaleźć. <strong>Ludzi</strong>, mającym szacunek do siebie, się tu nie lubi i nie poważa, a nawet się ich boi. Powiem więcej, ludzi takich potrafią obrzucać błotem i ci z prawa, i ci z lewa. Zaszczuwać w Internecie i piętnować oszczerstwami. &nbsp;</p><p>Dlaczego? Bo stanowią wyrzut sumienia i dowód na to, że jednak można inaczej. I robienie tego, co dosadnie określił Pan Mordaka, nie jest w ich stylu, tak jak nie jest w ich stylu kupowanie głosów od wiejskich pijaków, czy wybór na podstawie kartki wręczonej przez proboszcza. Takie rzeczy wciąż się dzieją i nie warto zaklinać rzeczywistości. W ich stylu nie jest też zatrudnianie się w samorządach, w których są radnymi. Uzależnianie radnych poprzez stanowiska i różne fuchy, to prawdziwy nowotwór, toczący sferę życia publicznego. Jest jednak i druga strona. Ludzie bez kręgosłupa moralnego, nie potrafiący się przeciwstawić swojemu szefowi, ani też twardo obstawać przy własnym zdaniu. I co z tego, że wielotygodniowa praca poszła na marne? Tu prokurent, tam prezes, nikt się nie wychyli... no kruca fuks...&nbsp;</p><p>Wczoraj wieczorem wszystko wydawało się oczywiste. Radni spotkali się i rozmawiali. W tym także radni z prezydenckiego komitetu. Już wcześniej uzgodniono, że Starostą zostanie <strong>Dariusz Kowalczyk</strong>, a jego zastępcą <strong>Sławomir Żegota</strong>, dwóch członków zarządu miał wskazać <strong>Prezydent Witko</strong>. Dzisiaj się wszystko odmieniło. Radni i Prezydent aż do sesji byli nieosiągalni, a na samej sesji zgłosili wniosek o przerwę w obradach do 8 stycznia. Kiedy ponieśli sromotną klęskę w głosowaniu, wyszli z sali. Trudno uznać to za poważne zachowanie. Nie można też mówić o jakiejkolwiek solidności przy zawieraniu umów. Tych zawieranych ustnie także. Mnie jest wstyd, bo do takiego "kiwania" ludzi nie przywykłem, a jak mówi wspomniany pan Kazimierz, ja też wychowywałem się na ulicy.</p><p>Sam wniosek też dosyć kuriozalny. Sporo o świętach, podejmowaniu decyzji bez emocji i o tym, że przedstawi się osobę spoza polityki, która będzie przekonywać do siebie radnych. Chciałoby się zakrzyknąć: brawo! Tylko po co te wszystkie wcześniejsze rozmowy i czy teraz to już na poważnie, czy może jednak w ostatniej chwili coś zmienimy. Za takie właśnie zachowanie krytykowałem jakiś czas temu radnych <strong>Koalicji Obywatelskiej</strong>, którzy wieczorem mówili coś innego niż po przebudzeniu z nocnych koszmarów sennych. <i>"Syćkie une jednakie"</i> - powiedzieliby moi kochani górale.</p><p>Problemem może być też zebranie tym razem 12 głosów, bo gdzie chce ich szukać prezydent i jego radni? Obecnie dysponuje jedynie pięcioma nie całkiem pewnymi. Skąd pozostałe? Nie wydaje się, by mogły pochodzić od wszystkich czternastu radnych, <strong>którzy</strong> odwoływali Węgrzynowskiego. Mojego raczej nie będzie, chyba, że zostanę mile zaskoczony. W co wątpię, Czy wobec tego czekają nas powtórne wybory? Raczej nie. Radni zagłosują zapewne na Mariusza Węgrzynowskiego i taki będzie finał tego całego zamieszania. Starosta ma tego świadomość, a radni prezydenta zrobili mu świąteczny prezent.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/player/embed/cb5dc94ba48bf8deb3d7ea82b55b8964b1e755a0" data-mid="1938"></oembed></figure> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Alibaba i 40 rozbójników, czyli samorządowy Sezamie otwieraj się]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53346,alibaba-i-40-rozbojnikow-czyli-samorzadowy-sezamie-otwieraj-sie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53346,alibaba-i-40-rozbojnikow-czyli-samorzadowy-sezamie-otwieraj-sie</guid>
            <pubDate>Wed, 17 Dec 2025 10:11:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-alibaba-i-40-rozbojnikow-czyli-samorzadowy-sezamie-otworz-sie-1765968508.png</url>
                        <title>Alibaba i 40 rozbójników, czyli samorządowy Sezamie otwieraj się</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53346,alibaba-i-40-rozbojnikow-czyli-samorzadowy-sezamie-otwieraj-sie</link>
                    </image><description>Druga część dzisiejszego felietonu dotyczyć będzie największych w mojej ocenie patologii samorządowych. Pokażę je właśnie na przykładzie tego, co dzieje się w Starostwie Powiatowym. Tekst będzie mówił o lokalnych działaczach PiS ale nie łudźcie się. Wszystkie ugrupowania, których jesteście zwolennikami lub przeciwnikami są bardzo podobne w swoim działaniu. Chociaż przyznać należy, że w  PiS zjawisko przybrało wymiar nie tyle monstrualny, co karykaturalny.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Kiedy idziecie do urny i wrzucacie do niej swój głos, zastanawiacie się, komu tak naprawdę go oddajecie? Głosujecie na listę czy na konkretną osobę – znając jej potencjał intelektualny, wiedzę i zaangażowanie? A po wyborach śledzicie aktywność tej osoby nie tylko w mediach społecznościowych, ale przede wszystkim w realnych działaniach? Zapewne część wyborców to robi. Tylko jaki to odsetek?</p><p>Czy na przykład wyborcy Szczepana Goski z Olszowca, asystenta społecznego posła Roberta Telusa, potrafią wskazać jego wnioski lub inicjatywy służące lokalnej społeczności? W tym przypadku właściwie nie ma czego wskazywać, bo takich działań – w mojej ocenie – praktycznie nie widać. Za to radny podjął pracę w jednostce podległej bezpośrednio powiatowi. I właśnie o tej patologii chciałbym napisać.</p><p>Powiedzmy jednak szczerze: zatrudnienie w charakterze katechety, nawet na część etatu, to w sumie mały pikuś w porównaniu z innymi przypadkami, gdy w powiecie tomaszowskim ludzie trafiają przede wszystkim na „szpitalne etaty”. Nie liczą się przy tym kompetencje ani wiedza. Nie o nie przecież chodzi. Radnego czy radną trzeba „zaspokoić”. Oczywiście finansowo – bo jakżeby inaczej. Z jednej strony starosta czy prezydent uzależnia takich radnych od siebie, a z drugiej sam staje się ich zakładnikiem. Gdzie w tym wszystkim jest miejsce na obiektywną ocenę i kontrolę, a choćby na merytoryczną dyskusję?</p><p>Zauważyliście błyskotliwe kariery zawodowe świeżo wybranych radnych, a często już samych kandydatów? Dlaczego ktoś, kto nie radzi sobie na rynku pracy (a pracy przecież nie brakuje), szuka jej „w samorządowych okolicach”, zabierając wieloletnim urzędnikom możliwość awansu? Przecież to zwyczajna kradzież. Odpowiedź jest prosta: od takich osób często niewiele się wymaga. Bywa, że pojawiają się w pracy tylko po to, żeby podpisać listę. Tworzy się też specjalne etaty. Efekt? Arogancja bywa odwrotnie proporcjonalna do wiedzy. Nie ma też minimum samokrytyki.</p><p>Na wczorajszej sesji Rady Powiatu wywiązała się dyskusja o budżecie. Przy tej okazji pojawił się też temat szpitala i zagrożonej inwestycji pn. „Bezpieczna Przystań”. Przekonywano nas, że żadnego zagrożenia nie ma, prace idą zgodnie z harmonogramem, zaliczki nie były zwracane, a część faktur jest już opłacona. To ciekawe, bo w informacji od prezesa Marka Utrackiego przeczytałem, że harmonogram inwestycji jest dostosowywany do aktualnego postępu prac. Tylko do jakiego postępu – skoro nie ma jeszcze decyzji lokalizacyjnej ani środowiskowej? Co właściwie jest robione?</p><p>Radna Paulina Socha odpowiedziała, że pytałem niewłaściwą osobę (prezesa) i że pytania powinienem kierować do niej. Zadziwiające. Zapytałem więc, na co wydatkowano pieniądze z KPO przeznaczone na „Bezpieczną Przystań”. Pani Paulina, zajmująca się ponoć finansami szpitala (bo jej zakres obowiązków służbowych okazał się tajny), nie była w stanie odpowiedzieć, za co konkretnie zapłacono. Z płaczem wybiegła z sali – niby do samochodu po dokumenty. Po powrocie nadal nie potrafiła odpowiedzieć. Właściwa osoba na właściwym miejscu? A temat jest poważny, bo jeśli inwestycji nie uda się zrealizować w terminie, szpital będzie musiał zwrócić pieniądze z własnych środków, które – nawiasem mówiąc – wypracowali poprzednicy obecnego prezesa.</p><p>Pani radna twierdzi, że mam z nią jakiś problem. To prawda – mam. Tylko że identyczny problem mam z innymi osobami tego typu i nie ma znaczenia, jaką przypinkę partyjną noszą w klapie. Swoją drogą, w mojej skromnej ocenie mandat radnej już wygasł, ale Rada najwyraźniej nie chce się tym zajmować. Radni głosują nie z przekonania, tylko zgodnie z własnym interesem – kierowani przede wszystkim pazernością. Ale na ulotkach i banerach wszyscy pięknie piszą i wyglądają</p><p style="text-align:justify;">Samorząd stał się miejsce zakotwiczenia cwaniaków i życiowych nieudaczników. Uciekają z niego fachowcy. Ludzie autentycznie zaangażowani nie chcą brać udziału w wyborach, bo albo nie zdobędą odpowiedniej ilości głosów, albo proboszcz będzie popierał akurat kogoś innego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Alicja w krainie czarów, czyli jak wpaść z deszczu pod rynnę]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53345,alicja-w-krainie-czarow-czyli-jak-wpasc-z-deszczu-pod-rynne</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53345,alicja-w-krainie-czarow-czyli-jak-wpasc-z-deszczu-pod-rynne</guid>
            <pubDate>Wed, 17 Dec 2025 07:05:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-alicja-w-krainie-czarow-czyli-jak-wpasc-z-deszczu-pod-rynne-1765960794.png</url>
                        <title>Alicja w krainie czarów, czyli jak wpaść z deszczu pod rynnę</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53345,alicja-w-krainie-czarow-czyli-jak-wpasc-z-deszczu-pod-rynne</link>
                    </image><description>Na wczorajszej sesji Rady Powiatu Tomaszowskiego po raz kolejny nie udało powołać się nowego Zarządu Powiatu. Co prawda w programie obrad, jaki przesłano radnym takiego punktu nie było, ale w kuluarach mówiono o wniosku o rozszerzenie porządku. Postaram się nieco odsłonić kulisy tego, co dzieje się w powiecie a więc i w mieście, bo samorządy, to jednak system naczyń połączonych, których zadania powinny mieć charakter komplementarny. Taki przynajmniej był zamysł twórców tzw. reformy samorządowej. Nie przewidzieli oni jednak jednego. Otóż tego, że te nasze najmniejsze ojczyzny, zawłaszczą partyjniackie grupy interesów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Piszę tak, mimo że właściwe byłoby użycie mocniejszego nieco określenia. Te zorganizowane <strong>polityczne gangi</strong> mogą funkcjonować tylko dlatego, że starają się budować wokół siebie grupy wyznawców, którzy na co dzień <strong>nie mają</strong> ani czasu, ani możliwości, by zagłębiać się w polityczne, mocno cuchnące bagnisko. Wyznawcy przyjmują wszystko bezkrytycznie, a każdy element „krajobrazu” zakłócający „sielankową” perspektywę traktują wrogo, ponieważ wywołuje u nich poczucie zagrożenia. Zdarza się Wam narzekać na złą jakość zarządzania? To pamiętajcie, że poniekąd jest to Wasza wina.</p><p style="text-align:justify;">Najprawdopodobniej staliście się ofiarami manipulacji. Odsłonię dzisiaj <strong>kulisy</strong> powiatowego piekła, w którym zamiast zajmować się sprawami mieszkańców szuka się satanistów, <strong>zamiata się trudne tematy pod dywan</strong>, a o prawdziwych problemach nie dyskutuje. Oczywiście będzie to mój punkt widzenia, ale oparty na rozmowach z radnymi wszelakich opcji. Postanowiłem, że tekst będzie miał dwie części. W pierwszej pokażę obraz <strong>14 osób, które odwołały Starostę</strong>. W drugiej tych, którzy są orędownikami pisowskiej powiatowej władzy. Zarówno jedni, jak i drudzy de facto się nie różnią. Zresztą zobaczcie sami. Zapraszam Was do króliczej nory. Pamiętajcie jednak, że to nie sen, a nasza rzeczywistość.</p><p>***</p><p>Kiedy czytacie w Internecie o tym, że <strong>Starosta Mariusz Węgrzynowski ma zostać, a następnie że został odwołany</strong>, i ekscytujecie się serwowanym Wam przekazem, musicie wiedzieć z całą pewnością jedno. Odwołanie zdarzyło się... przypadkiem. No może nie do końca, bo wypracowało to dwóch ludzi, czyli <strong>Dariusz Kowalczyk</strong> i <strong>Sławomir Żegota</strong>. Tak długo naciskali na swoich partyjnych liderów w Łodzi i Warszawie, aż ci w końcu doszli do wniosku, że temu, co dzieje się w Tomaszowie, należy się bliżej przyjrzeć.</p><p>A co się tak naprawdę działo? Otóż powstała dosyć egzotyczna koalicja, w którą wspomniani wyżej wyznawcy nie są w stanie uwierzyć. PiS i KO postanowiły pójść „ramię w ramię” pod patronatem Antoniego Macierewicza i — wszystko na to wskazuje — Adriana Witczaka. Z jednej strony zaprzeczano jakimkolwiek porozumieniom, a w telewizji poseł KO wysłał byłego ministra na „śmietnik historii”, z drugiej fakty mówiły same za siebie, a radnym potrafiło się wyrwać od czasu do czasu: kto z kim i dlaczego.</p><p>Jeśli teraz pomyśleliście, że przecież to świetnie, bo ludzie niezależnie od szyldów partyjnych w samorządzie powinni współpracować, to znowu się mylicie. Bo twierdzenie takie byłoby słuszne, gdyby współpraca miała na celu dobro mieszkańców, rozwój miasta i powiatu, wypracowywanie korzystnych rozwiązań, kreatywność. Tymczasem tak nie jest, bo celem nie jest walka o miasto, ale walka z Marcinem Witko. To dlatego trzy radne Koalicji Obywatelskiej odeszły z klubu i partii. Wszystkie dosyć jasno to artykułowały.</p><p>***</p><p>Przez wiele tygodni trwały rozmowy dotyczące odwoływania starosty. <strong>Nie</strong> brałem w nich udziału, ale ciągle słyszałem, że są one torpedowane przez posła oraz dwójkę powiatowych radnych KO. Ostatecznie jednak do głosowania doszło. Nie dlatego, że 14 radnych się spotkało i wspólnie coś uzgodniło. Po prostu grupka radnych postanowiła złożyć wniosek o odwołanie oraz o zwołanie sesji nadzwyczajnej w tej sprawie. Oba wnioski podpisali radni różnych komitetów wyborczych. Z informacji, jakie mam od Dariusza Kowalczyka i Sławomira Żegoty, wynika, że odmówili podpisania wniosku Michał Jodłowski oraz Alicja Zwolak-Plichta.</p><p>Na dzień przed sesją odbyło się jedyne spotkanie, w którym uczestniczyłem, na którym uzgodniliśmy, że karty do głosowania będziemy pokazywać, by nikt nie miał wątpliwości, kto i jak zagłosował. Osobiście, tak jak obiecałem, własną kartę podpisałem imieniem i nazwiskiem. Umówiliśmy się też, że Starostę oraz zarząd powołamy w innym terminie. Mimo tego pan Kazimierz Mordaka zgłosił wniosek o wprowadzenie do porządku obrad punktu dotyczącego wyboru Starosty. Ostatecznie jednak do głosowania nie doszło.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53205,w-powiatowym-matrixie-wszystko-bez-zmian"></oembed></figure><p>***</p><p>Kolejne głosowanie miało mieć miejsce dwa tygodnie temu. Znowu zwołano sesję w trybie nadzwyczajnym. Tym razem jednak nie udało się zebrać kworum. Na sesji nie zjawili się radni PiS oraz klubu Powiat Tomaszowski OdNowa. Jak to się stało? To proste. Radni kandydujący z Komitetu Prezydenckiego twierdzą, że nie przyszli, ponieważ ktoś uknuł intrygę polegającą na powtórnym powołaniu na funkcję Starosty Mariusza Węgrzynowskiego. Dlatego cała ósemka radnych PiS i Leon Karwat na sesję w pełnej gotowości się stawili. Wszystko pozostałoby bez zmian, a w sieci zapewne by zawrzało. Radni twierdzą, że nie przyszli, by nikt nie obciążał ich odpowiedzialnością.</p><p>Czy tak było naprawdę? Napiszę wprost, że nie wiem. Chociaż takie ryzyko istniało. A od radnych Koalicji Obywatelskiej słyszałem, że jeśli pozostali nie zagłosują za kandydaturą pani Alicji, to część z nich poprze Węgrzynowskiego. Czy to tylko szantaż emocjonalny?</p><p>***</p><p>Przez dwa tygodnie czyniono różne zabiegi. Pojawiały się kolejne kandydatury. Na dzień przed sesją swoją gotowość do bycia Starostą zgłosił Sławomir Żegota. Jako kompromisową kandydaturę proponowano też Dariusza Kowalczyka. W czasie sesji ogłoszono przerwę. W jej trakcie radni mieli porozmawiać i dokonać jakichkolwiek ustaleń. Ostatecznie spotkano się na pół godziny przed wznowieniem obrad.</p><p>Osobiście całą rozmowę uważam za kuriozalną. I była to raczej ostatnia, w jakiej uczestniczyłem. Przede wszystkim trójka radnych KO upierała się przy kandydaturze Alicji Zwolak-Plichty na Starostę Powiatu Tomaszowskiego, mimo że z czternastki radnych, którzy odwoływali Starostę, tylko ta trójka popiera panią Alicję. W ten sposób pozostała jedenastka jest, mówiąc wprost, postawiona pod ścianą, a razem z radnymi także mieszkańcy miasta i powiatu. Brak zdolności do kompromisu oraz wzajemnego zaufania nie wróży najlepiej przyszłej współpracy.</p><p>Osobiście nie miałbym problemu z dokonaniem wyboru — mogłaby to być także pani Alicja. Rzecz jednak w tym, że kandydatka nie wykonała żadnego gestu, by chociażby zaprosić mnie na rozmowę i mnie do siebie przekonać. Naprawdę ktoś zakładał, że ktokolwiek może mi narzucić to, w jaki sposób mam głosować? Radni Koalicji Obywatelskiej uważają się za lepszych od innych radnych?&nbsp;</p><p>Cała ta półgodzinna rozmowa już źle się zaczęła. Oczywiście od nazwisk i podziału tzw. stołków. Nie było dyskusji o tym, czym są nasze wspólne cele, czy podobnie widzimy otaczający nas świat, a jeśli nie, to w jakich miejscach się różnimy. Zwróciłem więc na to uwagę. Przeszło to jakoś bez echa.</p><p>Zamiast tego Michał Jodłowski zaczął opowiadać o tym, że na sesję, która się nie odbyła, przyszedłem po to, by stwarzać jakieś pozory. Nie pozostaje mi nic innego niż zawołać: halo tu Ziemia! Byłem jednym z wnioskodawców zwołania tej sesji, razem z piątką radnych KO. Przy okazji dowiedziałem się też, że mam jakieś związki z PiS-em. No ciekawe, bo chyba nie ma radnego bardziej atakowanego przez pisowski aktyw niż ja, zresztą do spółki z wyznawcami KO. Za to Jarosław Feliński twierdzi, że dostał od starosty zakaz atakowania radnych Koalicji i posła Witczaka.</p><p>Michał jodłowski stwierdził też, że bycie przewodniczącym rady mu nie odpowiada. I tego też nie rozumiem, bo jak mnie nie odpowiadało kierowanie Komisją Zdrowia w tym składzie, to po prostu zrezygnowałem. Co stoi na przeszkodzie, by zrobić to samo?&nbsp;</p><p>***</p><p>Na koniec wspomnę, dlaczego pani Alicja Zwolak-Plichta jest nieakceptowalna przez radnych, poza tymi związanymi z posłem Witczakiem i Starostą Węgrzynowskim. Powodem jest to, że Starosta został odwołany, ale cel pozostał ten sam. Jest nim Marcin Witko. Starosta ma bezpośredni wpływ na całą grupę radnych miejskich i może używać ich jako narzędzi w politycznej walce z Prezydentem, a walka jest o mandat poselski. Jest tu Kazimierz Baran, Katarzyna Menke, Marta Lublin czy Ewa Radziewicz, której partner zatrudniony jest w PCAS na nikomu niepotrzebnym etacie. W ten sposób Marcin Witko, odwołując Węgrzynowskiego (bo de facto to jego radni tego dokonali), wpadłby z deszczu pod rynnę.</p><p>***</p><p>W drugiej części o radnych z tej drugiej strony sali obrad. Będzie równie ciekawie, a może jeszcze bardziej.</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[O tym nikt Wam nie opowie. W powiatowym kuluarach wrze]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53221,o-tym-nikt-wam-nie-opowie-w-powiatowym-kuluarach-wrze</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53221,o-tym-nikt-wam-nie-opowie-w-powiatowym-kuluarach-wrze</guid>
            <pubDate>Fri, 05 Dec 2025 13:22:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-o-tym-nikt-wam-nie-opowie-w-powiatowym-kuluarach-wrze-1764941623.jpg</url>
                        <title>O tym nikt Wam nie opowie. W powiatowym kuluarach wrze</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53221,o-tym-nikt-wam-nie-opowie-w-powiatowym-kuluarach-wrze</link>
                    </image><description>Dawno nic nie wzbudzało takich emocji jak odwoływanie i powoływanie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego. Źle się dzieje w państwie duńskim - zawołał by zapewne Hamlet, a zrozpaczona Ofelia... sami wiecie co zrobiła... Ujmując to w nieco mniej szekspirowskim stylu nic złego się nie stało, a informacje, jakie pojawiają się w internecie są albo niekompletne, albo mocno jednostronne. Większość dnia wczoraj spędziłem na rozmowach z radnymi i czytaniu internetowych wpisów i komentarzy. Przeciętnemu odbiorcy trudno to jednak ułożyć w spójną całość. Bo wszyscy mają tu rację, ale równocześnie nikt jej tu nie ma. Niemożliwe? No to sprawdźmy. Proszę jedynie o to, by nikt nie poczuł się dotknięty. nie zamierzam nikogo obrażać. Opisuję jedynie to, co usłyszałem i co miałem możliwość obserwować.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2>Na początek historycznie</h2><p>Chyba największym nieszczęściem naszego miasta jest to, że – w przeciwieństwie do Piotrkowa – nie jesteśmy miastem na tzw. prawach powiatu. Mamy tu więc dwupodział władzy samorządowej. Czasem może być on korzystny, bo zmusza do kompromisów. Często jednak jest powodem konfliktów i chęci pokazania, kto tu jest ważniejszy. Oczywiście silniejszy mandat społeczny ma Prezydent, ponieważ wybierają go bezpośrednio mieszkańcy.</p><p>Problem pojawia się, kiedy chce się stworzyć koalicję zdolną do skutecznego zarządzania. Jeśli ktoś myśli, że można oba samorządy traktować rozłącznie, to się zwyczajnie myli. Kiedy takie tezy głoszą samorządowcy, to trudno nazwać ich inaczej niż ignorantami. Bez współpracy żadna droga powiatowa na terenie miasta nie zostałaby zrobiona, a szkoły ponadpodstawowe są jednak kontynuacją podstawówek. To samo dotyczy polityki społecznej, gdzie samorządy miejskie finansują na przykład pobyty pensjonariuszy w DPS-ach.</p><p>Trudno się więc dziwić, że Marcin Witko jakąś koalicję próbował sklecić zarówno w mieście, jak i w powiecie. Pierwotny zamysł, by zrobić to wspólnie z Koalicją Obywatelską i Trzecią Drogą, nie wyszedł, mimo że jeszcze w dniu sesji otwierającej kadencję wszystko wydawało się przesądzone. Nie udało się podpisać porozumienia. Powiat: tak, a miasto: nie? Nie wchodziło to w grę.</p><p>Doszło więc do porozumienia z Mariuszem Węgrzynowskim, który – jak usłyszeliśmy w tym dniu – już wcześniej dogadany był z Adrianem Witczakiem. Czy była to prawda? Wiedzą to tylko ci dwaj panowie. Kolejne działania zdają się to jednak potwierdzać. Wybrano więc członków zarządu, którzy mieli reprezentować komitet Marcina Witko, tylko że przez kilka miesięcy nie przekazano im w sposób formalny obowiązków.</p><p>W międzyczasie dała znać o sobie współpraca między PiS a KO w Radzie Miejskiej, która trwa właściwie do dzisiaj. Podzielono między siebie funkcje w Radzie, z całkowitym pominięciem radnych z prezydenckiego komitetu.</p><p>Doprowadziło to do zakończenia współpracy Witko–Węgrzynowski i braku absolutorium oraz wotum zaufania dla Starosty, który następnie złożył wniosek o odwołanie Zofii Szymańskiej i Marka Kubiaka. Gdyby nie to, że radni KO wyrazili na to zgodę (wstrzymując się w głosowaniu), wielu problemów związanych z następstwem tego głosowania mogliśmy uniknąć. Na przykład nie byłoby zmiany na stanowisku prezesa w szpitalu. Głosowanie nad odwołaniem Starosty, przeprowadzone kilka miesięcy później, nie wyszło, bo zabrakło jednego głosu.</p><h2>Kolejne absolutorium</h2><p>Kolejne głosowanie nad odwołaniem Starosty miało mieć miejsce na wniosek radnych lub przez nieudzielenie wotum zaufania. Tu jednak udało się dogadać Węgrzynowskiemu z Witko. Zwyciężył polityczny pragmatyzm. Radni związani z jednym i drugim udzielili nawzajem absolutorium i wotum zaufania swoim liderom. Z głosowania nad wotum wyłamałem się tylko ja. Jaki był scenariusz alternatywny? Brak wotum zaufania dla obu panów i referendum w sprawie odwołania Prezydenta – i to niespełna rok po tym, jak został ponownie wybrany na swój urząd. Dosyć destrukcyjny pomysł.</p><p>Tyle że porozumienie dotyczyło tylko tych głosowań, a wrogość nie ustała. Pojawiały się kolejne ataki radnych Starosty na Prezydenta, kolejne przegrane głosowania. Piotr Kucharski w sponsorowanej przez Węgrzynowskiego telewizji Janusza Pająka mówił wprost o koalicji KO–PiS. Robiono też wszystko, aby radni w Radzie Powiatu odnosili się do siebie wrogo.</p><h2>Spróbujmy jednak odwołać</h2><p>Przez kilka miesięcy Sławomir Żegota i Dariusz Kowalczyk zabiegali o to, by jednak złego starostę odwołać. Kiedy wydawało się, że nic z tego nie będzie, jednak się udało. 14 głosów wystarczyło. Może dlatego, że nie dyskutowano o tzw. stołkach. Tyle że temat ten pojawił się jeszcze na sesji rozpatrującej wniosek o odwołanie. Radny Kazimierz Mordaka zgłosił nieuzgodniony wcześniej wniosek o powołanie nowego Starosty. Poniekąd słusznie, bo dawanie czasu na podpisywanie niekorzystnych umów nie jest w interesie mieszkańców. Jednak takie wnioski i kandydatury należy wcześniej uzgadniać.</p><p>Postanowiono więc, że głosowanie odbędzie się w innym czasie. Na wniosek radnych sesję zwołano na 3 grudnia. Niestety nie przybyło na nią 12 radnych. To nie znaczy, że ich w budynku Starostwa nie było. Radni PiS po prostu siedzieli w gabinecie Starosty i czekali na rozwój wypadków, po czym pojechali wszyscy na spotkanie z byłym ministrem Czarnkiem do Rawy Mazowieckiej.</p><p>Co takiego się więc stało, że szło tak dobrze, a potem przestało?</p><h2>Gwarancje współpracy</h2><p>Na profilach internetowych i w wypowiedziach radnych Koalicji Obywatelskiej możemy przeczytać, że czują się oszukani. To samo mówią radni z Komitetu Powiat Tomaszowski Od Nowa. Pojawiają się sugestie dotyczące uchwalania budżetu w mieście i wywierania presji. Najbardziej chyba obiektywny w tej sprawie Piotr Kagankiewicz, biorący udział w rozmowach, twierdzi, że Marcin Witko został dzień wcześniej zlekceważony, ponieważ – posiadając najliczniejszą grupę radnych – otrzymał propozycję szeregowego członka zarządu. Całą pulę miała zagarnąć Koalicja Obywatelska. Tak więc przypaść miał jej nie tylko Starosta, ale i członek Zarządu oraz Przewodniczący Rady Powiatu. To przedstawiciel tych radnych miał też zająć fotel prezesa TCZ.</p><p>Radni KO twierdzą, że właśnie taki układ uzgodnili. Dodają też, że na starostę ustalili panią Alicję Zwolak-Plichtę. Pozostali jednak, w tym wspomniany Kagankiewicz, tego nie potwierdzają. Rozmów z grudnia ubiegłego roku, które zostały zerwane, nie można traktować jako ostatecznych ustaleń. Twierdzi też, że umowa (ustna) mówiła o tym, że dla równowagi klub, który będzie miał własnego starostę, nie będzie posiadał dodatkowego członka w Zarządzie Powiatu.</p><p>Sporym problemem jest także sama kandydatka. I nie chodzi wcale o małe samorządowe doświadczenie. Nie jest dla nikogo tajemnicą, że należy do osób najbliższych Adrianowi Witczakowi. Pojawiają się więc pytania o jej niezależność i chęć współpracy z miastem ze strony KO, której do tej pory nie było, a i perspektywy wydają się być marne. Marcin Witko więc zapewne boi się, że spadnie z deszczu prosto pod rynnę.</p><p>Jest jeszcze jedna bardzo istotna rzecz, o której już kiedyś wspominałem (i okazało się, że popełniłem nietakt, chociaż ma to kluczowe znaczenie). Pani Alicja jest dyrektorką szkoły i osobą blisko związaną ze społecznością chrześcijańską TOMY. Dla większości radnych związanych ze społecznościami Kościoła katolickiego jest więc nieakceptowalna. Podkreślę to jeszcze raz: nie czynię z tego faktu zarzutu ani nie próbuję w żaden sposób dyskryminować. Opisuję po prostu pewien stan rzeczy.</p><h2>Czy porozumienie jest możliwe?</h2><p>W polityce możliwe jest wszystko. Chociaż wiele osób w tej sytuacji chętnie widziałoby rozwiązanie Rady i powtórne wybory. Moim zdaniem jednak do nich nie dojdzie. Głównie dlatego, że wiele osób do samorządu ponownie by nie trafiło. Konfiguracje są więc dowolne. Wykluczyłbym jednak powtórny wybór na starostę Mariusza Węgrzynowskiego. Być może wskazany zostałby Włodzimierz Justyna, ale i to nie wydaje się realne.</p><p>W naszej sytuacji najlepszym rozwiązaniem byłaby koalicja PSL–KO–Powiat Tomaszowski Od Nowa. By do niej jednak doszło, ktoś musi nieco ustąpić. Zrobić jeden krok w tył, żeby zrobić trzy kroki w przód. Jeśli Koalicja Obywatelska chce dwóch członków zarządu, to niech zrezygnuje ze starosty, a na tę funkcję można wybrać Dariusza Kowalczyka.</p><p>Alternatywnym rozwiązaniem może być Marek Olkiewicz, którego poprą nie tylko radni PT Od Nowa, ale i większość radnych PiS oraz PSL. Koalicja Obywatelska, dysponując trzema głosami, pozostanie w głębokiej opozycji zarówno w mieście, jak i w powiecie.</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[W powiatowym Matrixie wszystko bez zmian]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53205,w-powiatowym-matrixie-wszystko-bez-zmian</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53205,w-powiatowym-matrixie-wszystko-bez-zmian</guid>
            <pubDate>Wed, 03 Dec 2025 21:23:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-w-powiatowym-matrixie-wszystko-bez-zmian-1764798431.jpg</url>
                        <title>W powiatowym Matrixie wszystko bez zmian</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53205,w-powiatowym-matrixie-wszystko-bez-zmian</link>
                    </image><description>Nie udało się dzisiaj powołać nowego Starosty oraz Zarządu Powiatu Tomaszowskiego. Nie udało się nawet zebrać 12 osobowego kworum, by móc prawomocnie przeprowadzić zwołaną na wniosek radnych sesję. Nie stawili na obradach radni Prawa i Sprawiedliwości oraz klubu Powiat Tomaszowski Od Nowa. Przy czym ci pierwsi w budynku starostwa byli. Dlaczego nie weszli na sesję? Mogli przecież przyjść i głosować. Nic nie stało na przeszkodzie. Mogli odrzucić proponowaną na Starostę przez KO, panią Alicję Zwolak Plichtę lub ją poprzeć. Tymczasem stworzono wrażenie, że dzieje się coś o czym osoby postronne nie powinny wiedzieć. Czy aby na pewno? Tekst na temat dzisiejszej sesji będzie miał charakter felietonowy, a więc całkiem subiektywny. Napisany z punktu widzenia radnego niezależnego, nie związanego z żadnymi partiami i nie będącego członkiem żadnego klubu. Nie znaczy to oczywiście, że znajdziecie w nim jakieś nieprawdziwe i niesprawdzone informacje.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Przede wszystkim należy wspomnieć, że <strong>odwoływanie i powoływanie starosty</strong> to tylko z pozoru podobne procedury. Łączy je jedynie <strong>tajność głosowania</strong>. Skład ustawowy naszej <strong>Rady Powiatu</strong> to 23 osoby. Aby odwołać starostę, nie wystarczy ani zwykła, ani bezwzględna większość. Potrzebne jest <strong>14 głosów</strong>. Nie jest wcale tak łatwo je zebrać. Radni reprezentują nie tylko różne punkty widzenia, ale też interesy całych grup politycznych. Może nam się to nie podobać, ale tak po prostu jest. Do tego zawsze występuje grupa koniunkturalistów, dla których celem nadrzędnym są <strong>korzyści osobiste</strong>.</p><p>To właśnie dlatego <strong>odwoływanie Mariusza Węgrzynowskiego</strong> trwało tak długo. W dodatku procedury nie pozwalają składać wniosku wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od poprzedniego głosowania. W praktyce więc głosować w tej sprawie można co 8 miesięcy. Warto więc być pewnym tego, że jednak tych 14 radnych zagłosuje. W tym przypadku takiej pewności od początku nie było. Różnego rodzaju rozmowy toczyły się niemal do ostatniego dnia. Jedni uzależniali decyzję od powołania konkretnej osoby na starostę, inni twierdzili, że przede wszystkim trzeba odwołać złego starostę.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53169,telefon-za-tysiac-mieszkanie-na-koszt-spolki-zloty-kontrakt-prezesa-tcz"></oembed></figure><p>Dziwne to były rozmowy (chociaż znam je jedynie ze słyszenia). Spotykali się nie tylko „odwoływacze” ze sobą, ale też z tym, którego mieli odwoływać. <strong>Zaangażowano partyjnych „dygnitarzy”</strong> i ostatecznie dociśnięto odwołanie kolanem. Chociaż nadal twierdzę, że kombinowano przy terminie sesji, bym w niej nie mógł uczestniczyć, a mój głos był tym 14. Udało się jednak przeprowadzić z sukcesem głosowanie. Na spotkaniu, jakie odbyło się dzień wcześniej (jedynym, w jakim uczestniczyłem), poprosiłem, by ze względu na mój wyjazd zmienić porządek obrad. I to się udało w czasie sesji zrobić. Dzięki temu od piątku starosta nie posiada już mandatu do pełnienia swojej funkcji, chociaż zgodnie z ustawą pełni ją do czasu <strong>powołania nowego starosty</strong>.</p><p>Fala komentarzy, jaka przelała się przez <strong>Internet</strong>, budziła prawdziwą grozę. Było ich tysiące, a Mariusza Węgrzynowskiego bronili chyba tylko <strong>Piotr Kucharski</strong> i <strong>Ewa Radziewicz</strong>.</p><p>Kolejnym etapem powinno być <strong>powołanie nowego Starosty</strong>, a na jego wniosek – <strong>Zarządu Powiatu</strong>. Trzeba to zrobić przed upływem trzech miesięcy od daty odwołania. Sesję w tym celu zwołano na dzisiaj, a wniosek złożono wczoraj. Ja również go podpisałem. Liczyłem także na to, że to radni, chcący jakiegoś normalnego funkcjonowania powiatu, będą się ze sobą spotykać, dyskutować, a może nawet kłócić i ustalą jakiś wspólny program, czy może płaszczyznę porozumienia, opartą o pomysły na <strong>inwestycje</strong>, <strong>rozwój</strong>, <strong>ochronę zdrowia</strong>, <strong>bezpieczeństwo</strong>, <strong>oświatę</strong>.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53181,w-zlym-stylu-czy-bez-niepotrzebnej-agresji"></oembed></figure><p>Tak się jednak nie stało. Ze mną właściwie nie rozmawiał nikt, a szczególnie kandydaci na ewentualną, czy potencjalnego starostę. W podobnej sytuacji znaleźli się też inni niezależni. Zamiast tego dyskutowali <strong>partyjni liderzy</strong>. Jedna z osób, zresztą jedyna bezpartyjna, która uczestniczyła w rozmowach, opowiadała mi dzisiaj, że miała wrażenie, jakby każdy każdego próbował oszukać. To, co ustalano ponoć kilka tygodni temu, nagle zmieniano. Ponoć <strong>Marcinowi Witko</strong> próbowano narzucić warunki, które z jego punktu widzenia były nie do przyjęcia.</p><p>W ten sposób <strong>powołanie nowego Zarządu</strong> okazuje się trudniejsze niż odwołanie poprzedniego. Rozmowy, zamiast prowadzić radni, prowadzą za nich inne osoby. Jedni nie godzą się na panią <strong>Alicję Zwolak Plichtę</strong>, inni na to, by starosta był całkowicie spoza rady, co z kolei byłoby najlepszym rozwiązaniem.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53152,starosty-wegrzynowskiego-nikt-nie-bronil"></oembed></figure><p>Zabawne jest to, że po dzisiejszej sesji wszyscy twierdzą, że czują się oszukani. <strong>Koalicja Obywatelska</strong>, bo radni klubu <strong>Powiat Tomaszowski Od Nowa</strong> się nie stawili na sesji. Ci z kolei twierdzą, że oszukano ich przy negocjacjach, oferując tylko jedno, marginalne miejsce w <strong>nowym Zarządzie Powiatu</strong>, mimo wcześniej uzgodnionych dwóch (lub wymiennie stanowiska starosty).</p><p>Zabawa w politykę więc trwa. Tylko co ma zrobić ktoś, kto jest, delikatnie to ujmując, „outsiderem”? Może warto też wysłuchać naszych głosów, i to zanim zaprosi się nas na głosowanie, podając na partyjnym talerzu tę czy może inną osobę? Jesteśmy takimi samymi <strong>radnymi powiatowymi</strong>, jak i pozostali.</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[W złym stylu, czy bez niepotrzebnej agresji?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53181,w-zlym-stylu-czy-bez-niepotrzebnej-agresji</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53181,w-zlym-stylu-czy-bez-niepotrzebnej-agresji</guid>
            <pubDate>Tue, 02 Dec 2025 08:00:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-9f8b8534c8c0287874036b0180ad9ffb.png</url>
                        <title>W złym stylu, czy bez niepotrzebnej agresji?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53181,w-zlym-stylu-czy-bez-niepotrzebnej-agresji</link>
                    </image><description>Wydawałoby się, że temat odwołania starosty na ostatniej sesji Rady Powiatu mamy już za sobą. Okazuje się, że drążą go nadal osoby teoretycznie nie mające nic wspólnego z Radą Powiatu Tomaszowskiego. Tym razem radni miejscy, Piotr Kucharski i Ewa Radziewicz postanowili wystąpić w &quot;obronie&quot; starosty w telewizji Janusza Pająka, hojnie przez tego właśnie Starostę sponsorowanej. Kosztowała ona tomaszowskich podatników w okresie rządów Mariusza Węgrzynowskiego setki tysięcy złotych. Ile naprawdę nikt nie wie, ale okaże się po solidnym audycie, który bez wątpienia przeprowadzony zostanie po powołaniu nowego Zarządu. Oboje radni byli osobiście mocno zainteresowani utrzymaniem poprzedniego układu władzy. Chociaż z całkowicie odmiennych powodów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Cóż takiego nie podoba się radnemu <strong>Piotrowi Kucharskiemu</strong> w odwoływaniu <strong>starosty Mariusza Węgrzynowskiego</strong>? Jak sam twierdzi w internecie, nie podoba mu się <strong>styl tego odwołania</strong>. Gdyby nie wywiad, w którym symbolicznie „opada kotara”, nigdy zapewne nie dowiedzielibyśmy się, o co radnemu tak naprawdę chodzi – poza <strong>obroną stanowisk dla działaczy PiS</strong>. Problemem okazało się <strong>ucięcie dyskusji</strong> nad wnioskiem złożonym przez radnych. Zakończono ją na mój wniosek, po tym, jak możliwość wypowiedzenia się mieli zarówno starosta, jak i wicestarosta <strong>Włodzimierz Justyna</strong>.</p><p>Nie mam wątpliwości, że dla znanego z pieniactwa Piotra Kucharskiego „dobrym stylem” byłoby jedynie <strong>podkręcanie emocji</strong> i <strong>eskalacja wzajemnej nienawiści</strong>, która de facto w samym głosowaniu niczego by nie zmieniła. Obserwujemy to w wykonaniu radnego zarówno w internecie, jak i podczas obrad rady miejskiej. Efekt byłby taki, że ludzie, którzy w interesie społecznym powinni ze sobą współpracować, niezależnie od poglądów, przez kolejne cztery lata robiliby sobie „pod przysłowiową górkę”. Jedyną osobą naprawdę zadowoloną byłby zapewne Kucharski – jako ktoś, kto <strong>karmi własne ego cudzą nienawiścią</strong>.</p><p><strong>Znęcanie się nad starostą</strong>, o którym już było wiadomo, że poniósł sromotną porażkę, a więc "kopanie leżącego" do dobrego stylu raczej by nie należało i mogłoby podobać się jedynie osobom o <strong>socjopatycznych skłonnościach</strong>. Wszyscy radni mieli już wyrobione zdanie, każdy wiedział, jak zagłosuje. Chciałbym mieć jedynie nadzieję, że decyzje podejmowali <strong>samodzielnie</strong>, a nie pod dyktando partyjnych liderów i wyłącznie w trosce o własne interesy.</p><p>Swoją drogą, ze strony Kucharskiego to niezła <strong>hipokryzja</strong>, bo – o ile dobrze pamiętam – przy głosowaniu nad jego odwołaniem z funkcji przewodniczącego Komisji Rewizyjnej sam składał wnioski o <strong>zakończenie dyskusji</strong>. Jeśli coś pokręciłem, proszę o skorygowanie.</p><p>Odrębnym tematem jest sama treść <strong>wniosku o odwołanie starosty</strong> – a dokładniej jego <strong>uzasadnienie</strong>. Ze zdziwieniem przeczytałem, że jest ono praktycznie tożsame z tym, które napisałem blisko rok temu. Powinno zostać przygotowane od nowa, bo wiele tematów w nim ujętych przestało być aktualnych. Efekt głosowania byłby zapewne ten sam, ale praca wykonana byłaby <strong>profesjonalnie i rzetelnie</strong>. Tymczasem kilka wpadek dało staroście rzeczywiście pretekst do nazwania niektórych fragmentów <strong>nieprawdziwymi</strong>. Bo takie faktycznie były – starosta starannie je wyakcentował. Zabrakło za to wielu <strong>kluczowych kwestii</strong>.</p><p><strong>PS.</strong><br>Ciekawe jest to, że państwo radni znowu skupiają się na mnie, podczas gdy wniosek o odwołanie starosty złożyli ich koledzy z <strong>Koalicji Obywatelskiej</strong> i <strong>Trzeciej Drogi</strong>. Jeśli więc mają jakieś zastrzeżenia, powinni raczej kierować je do nich. Tym bardziej, że za chwilę będziemy obserwować dosyć <strong>brutalną walkę o zwolniony stołek starosty</strong> – i to nie ja będę brał w niej udział. Co więcej, dziś nie wiem nawet, czy wezmę udział w głosowaniu, bo – jak pisał kiedyś przesympatyczny pan Kazimierz – kandydat na starostę <strong>musi mi się jakoś podobać</strong> i… <strong>zapewnić kontynuację przebudowy ulicy Dąbrowskiej w przyszłym roku</strong>.</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Telefon za tysiąc, mieszkanie na koszt spółki. Złoty kontrakt prezesa TCZ]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53169,telefon-za-tysiac-mieszkanie-na-koszt-spolki-zloty-kontrakt-prezesa-tcz</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53169,telefon-za-tysiac-mieszkanie-na-koszt-spolki-zloty-kontrakt-prezesa-tcz</guid>
            <pubDate>Mon, 01 Dec 2025 23:59:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-telefon-za-tysiac-mieszkanie-na-koszt-spolki-zloty-kontrakt-prezesa-tcz-1764585090.jpg</url>
                        <title>Telefon za tysiąc, mieszkanie na koszt spółki. Złoty kontrakt prezesa TCZ</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53169,telefon-za-tysiac-mieszkanie-na-koszt-spolki-zloty-kontrakt-prezesa-tcz</link>
                    </image><description>Kontrakt prezesa Tomaszowskiego Centrum Zdrowia, Marka Utrackiego, wygląda tak, jakby podpisywano go z menedżerem o ugruntowanej pozycji na rynku i bogatym dorobku w zarządzaniu dużymi szpitalami. Tymczasem – co od początku podnosili radni i część środowiska medycznego – nowy prezes nie ma doświadczenia w kierowaniu placówkami służby zdrowia. Na tle tego faktu lista przywilejów wpisanych do umowy robi wrażenie co najmniej kontrowersyjne.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h3>Telefon i internet, także w prywatnych podróżach</h3><p style="text-align:justify;">Już pierwszy „drobny” zapis pokazuje, w jakim duchu konstruowano kontrakt. Spółka ustala <strong>miesięczny limit kosztów telefonu komórkowego i bezprzewodowego Internetu</strong> prezesa na <strong>250 zł netto</strong>. To standard, który trudno uznać za skandaliczny. Problem zaczyna się w kolejnym zdaniu: limit automatycznie rośnie <strong>do 1 000 zł netto</strong>, gdy prezes korzysta z telefonu i internetu „w czasie odbywania podróży zagranicznych (prywatnych lub służbowych)”</p><p style="text-align:justify;">W praktyce oznacza to, że <strong>nawet w czasie prywatnego wyjazdu za granicę</strong> rachunki za telefon i internet prezesa mogą zostać pokryte z pieniędzy powiatowej spółki – wystarczy wykazać, że choćby część rozmów „związana była z realizacją umowy”. To bardzo szerokie, trudne do weryfikacji sformułowanie i otwarta furtka do tego, by koszty życia prywatnego mieszały się z kosztami zarządzania szpitalem.</p><h3>Dojazdy z domu, „kilometrówka” i mieszkanie na koszt TCZ</h3><p>Jeszcze ciekawiej robi się przy zapisach dotyczących samochodu i zakwaterowania. Umowa przewiduje:</p><ul><li><strong>zwrot kosztów podróży w interesie spółki</strong>,</li><li><strong>zwrot lub pokrycie kosztów wykorzystywania prywatnego samochodu do celów służbowych</strong>,</li></ul><p>i to <strong>wprost z zaznaczeniem</strong>, że chodzi także o:</p><blockquote><p>dojazdy do siedziby spółki z miejsca zamieszkania i powroty do miejsca zamieszkania z siedziby spółki lub z innych miejsc wykonywania czynności na rzecz spółki.</p></blockquote><p>Krótko mówiąc – <strong>codzienne dojazdy prezesa do pracy i z pracy mogą być finansowane z kasy szpitala</strong>. Zwykły pracownik, pielęgniarka, ratownik czy lekarz rezydent, pokrywa koszty dojazdu sam. Prezes – nie musi.</p><p>Na tym nie koniec. Ten sam paragraf przewiduje dodatkowo:</p><blockquote><p>pokrycie kosztów zakwaterowania, ewentualnie udostępnienie do korzystania lokalu mieszkalnego na koszt spółki.</p></blockquote><p>Jeśli więc prezes mieszka poza Tomaszowem, szpital może <strong>opłacać mu mieszkanie</strong>. To rozwiązanie spotykane czasem przy ściąganiu wysokiej klasy specjalistów medycznych – ale tu mamy do czynienia z osobą, której dorobek w zarządzaniu ochroną zdrowia dopiero się zaczyna.</p><p>Do tego jest oczywiście samochód służbowy. Nadal próbujemy ustalić kto dokładnie z niego korzystał i czy przypadkiem nie rozliczano podwójnie kosztów podróżowania do miejsca zamieszkania.&nbsp;</p><h3>Reprezentacja, szkolenia, konferencje – kolejne tysiące</h3><p>Kontrakt szczegółowo wylicza kolejne kategorie wydatków, które szpital ma pokrywać:</p><ul><li>do <strong>3 000 zł rocznie</strong> na tzw. <strong>reprezentację</strong> spółki (spotkania, przyjęcia, kolacje biznesowe),</li><li>do <strong>3 000 zł rocznie</strong> na <strong>szkolenia</strong>,</li><li>do <strong>6 000 zł rocznie</strong> na <strong>konferencje, seminaria i spotkania o charakterze biznesowym</strong>.</li></ul><p>Łącznie daje to <strong>12 000 zł rocznie</strong> dodatkowych środków, które – przynajmniej w teorii – mają służyć podnoszeniu kwalifikacji i budowaniu kontaktów. Zestawiając to z brakiem wcześniejszego doświadczenia prezesa w zarządzaniu szpitalami, trudno oprzeć się wrażeniu, że <strong>podatnicy najpierw fundują komuś naukę zawodu, a dopiero później oczekują efektów</strong>.</p><h3>Paragraf „na wszystko”</h3><p>Szczególnie szeroki jest zapis, który przewiduje:</p><blockquote><p>zwrot wydatków poniesionych przez Zarządzającego, a niezbędnych do należytego świadczenia usług w standardzie stosownym do wykonywanej funkcji Prezesa Zarządu Spółki…</p></blockquote><p>To w praktyce <strong>paragraf na wszystko</strong>. Wystarczy bowiem, że wydatek zostanie przedstawiony jako „niezbędny do świadczenia usług w odpowiednim standardzie”, a spółka ma go zwrócić – oczywiście po udokumentowaniu. Standardu nikt jednak w umowie precyzyjnie nie definiuje.</p><h3>24 500 zł miesięcznie plus bonus</h3><p>Sercem kontraktu jest oczywiście <strong>wynagrodzenie stałe prezesa</strong> – <strong>24 500 zł brutto miesięcznie</strong>. Do tego dochodzi <strong>wynagrodzenie zmienne</strong>, uzależnione od realizacji celów zarządczych, które może wynieść do <strong>odpowiedni procent rocznego wynagrodzenia stałego</strong>.</p><p>Prezes zachowuje prawo do pensji nawet w przypadku przerwy w świadczeniu usług – do <strong>26 dni roboczych w roku</strong>. Czyli de facto pełnoetatowy, płatny urlop menedżerski, obok wszystkich innych przywilejów.</p><p>Jak na powiatową spółkę medyczną, borykającą się – jak większość takich placówek – z problemami kadrowymi i finansowymi, to warunki więcej niż komfortowe. Tym bardziej że mówimy o osobie, którą krytycy wskazują jako <strong>pozbawioną doświadczenia w zarządzaniu szpitalem czy większą placówką ochrony zdrowia</strong>.</p><h3>Kto bierze odpowiedzialność za ryzyko?</h3><p>W umowie dużo miejsca poświęcono temu, że prezes ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone spółce niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków. Brzmi to poważnie, ale w praktyce jedynym realnym narzędziem rozliczenia będą decyzje właściciela – powiatu – oraz rady nadzorczej.</p><p>Tymczasem to właśnie te organy <strong>podpisały się pod kontraktem</strong>, który:</p><ul><li>przerzuca na szpital znaczną część kosztów prywatnych (dojazdy, zakwaterowanie, telefon w czasie prywatnych wyjazdów zagranicznych),</li><li>gwarantuje wynagrodzenie na poziomie nieosiągalnym dla większości personelu medycznego,</li><li>otwiera szerokie możliwości refundacji kolejnych wydatków pod hasłem „standardu funkcji prezesa”.</li></ul><p>W sytuacji, gdy pielęgniarki czy ratownicy walczą o każdą podwyżkę, a lokalna społeczność słyszy o konieczności „zaciskania pasa”, taki kontrakt musi budzić pytania o <strong>sprawiedliwość i zdrowy rozsądek</strong>.</p><h3>Czy to jest model zarządzania, na który stać powiat?</h3><p>Ostatecznie nie chodzi tylko o jednego prezesa i jego przywileje. Chodzi o <strong>model zarządzania publiczną ochroną zdrowia</strong>. Jeżeli powiatowa spółka wręcza tak bogaty pakiet osobie bez ugruntowanego doświadczenia w kierowaniu szpitalem, to wysyła jasny sygnał: ryzyko menedżerskie bierze na siebie społeczność lokalna.</p><p>Mieszkańcy Tomaszowa i okolic płacą podatki, z których finansowany jest szpital. Mają prawo oczekiwać nie tylko dobrego leczenia, ale też <strong>odpowiedzialnego gospodarowania każdą złotówką</strong>. Czy kontrakt z Markiem Utrackim spełnia ten warunek?</p><p>Na razie jedno jest pewne: <strong>przywileje prezesa są bardzo konkretne i policzalne. Na efekty jego pracy pacjenci i personel wciąż dopiero czekają</strong></p><h2>Tajne przez poufne</h2><p>Poprzednie miejsca pracy prezesa Utrackiego wskazywane są między innymi w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Nikt naprawdę nie wie co tam robił. Czy zajmował się pracą wywiadowczą, czy jedynie zakupami artykułów piśmienniczych. W każdym razie stara się utajniać informacje, nie odpowiadając na zadawane przez nas pytania.&nbsp;</p><p>Nie dowiedzieliśmy się, mimo wysyłanych zapytań, czy umowa do której dotarliśmy została w międzyczasie zmieniona, a jeśli tak to w jakim zakresie. Tajemnicą objętych jest też szereg innych kwestii.&nbsp;</p><p>Umowa robi jednak dziwne wrażenie. Datę rozpoczęcia pracy wskazano jako 1 stycznia 2019 roku, a dodatkowo niektóre zapisy wydają się sugerować, że spółka jest własnością miejskiego a nie powiatowego samorządu.&nbsp;</p><h2>Post scriptum</h2><p>Pracownicy w szpitalu twierdzą, że poprzedni Prezes, czyli Wiesław Chudzik miał dużo mniej korzystną umowę. Nie tylko niższe wynagrodzenie zasadnicze, ale też nikt nie płacił mu innych benefitów. Różnica polegała jednak na tym, że był on jednak fachowcem od służby zdrowia, szanowanym w swoim środowisku, udało mu się przeprowadzić szpital przez gorący okres pandemii, przygotować szereg wniosków o wsparcie finansowe i skutecznie je zrealizować, Po roku pracy Marka Utrackiego, sukcesów trudno się dopatrzeć.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Prawdziwy powiatowy Matrix]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53096,prawdziwy-powiatowy-matrix</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53096,prawdziwy-powiatowy-matrix</guid>
            <pubDate>Sun, 23 Nov 2025 19:30:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-prawdziwy-powiatowy-matrix-1763926293.jpg</url>
                        <title>Prawdziwy powiatowy Matrix</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/53096,prawdziwy-powiatowy-matrix</link>
                    </image><description>Jeszcze tylko kilka dni do głosowania nad wnioskiem o odwołanie starosty Mariusza Węgrzynowskiego. Od ponad roku mamy niemalże nieustający spektakl, w którym występują wciąż ci sami aktorzy, chociaż często odgrywają nieco odmienne role. Także reżyserów inscenizacji nikt nie wymienił. Zaczęli przyglądać się im bliżej przedstawiciele dyrekcji wojewódzkiej sceny rozmaitości w tym teatrze o nazwie Groteska. Postronny obserwator ma wrażenie, że ogląda film sensacyjny, tymczasem ma do czynienia z komedią pomyłek, w której nie mylą się aktorzy, tylko on sam. Myślę, że wstęp jest już dosyć skomplikowany, by móc zacząć go objaśniać,</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2><strong>Czy trzeba odwoływać Węgrzynowskiego?&nbsp;</strong></h2><p style="text-align:justify;">Myślicie, że jest to tylko ,retoryczne pytanie, mające nieco urozmaicić ten felieton? Otóż tak nie jest. Dlatego, że odpowiedź nie jest oczywista a żadna z zainteresowanych osób prawdy nie powie. Dlaczego? Otóż powodem są ścierające się interesy poszczególnych ludzi, ale też grup. I w zależności od tego z kim mamy do czynienia musimy odróżnić sferę deklaratoryjną, czyli wyrażaną w sposób publiczny i werbalny, od tej gdzie brutalna walka nie ma nic wspólnego z przyzwoitością.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Może zacznijmy od interesu osób najważniejszych, a więc ogółu mieszkańców powiatu. Przyjmując kryterium kompetencyjne, to Starostę należy odwołać jak najszybciej. Szkody, jakie narobił tylko w tym roku, będą trudne od odwrócenia, a przegląd zapisów w proponowanym na przyszły rok budżecie, wskazuje, że czeka nas finansowy Armagedon. Do tego dochodzi jeszcze masowe zatrudnianie partyjnych dyletantów, nie mających żadnych talentów zarządczych, za to mocno konfliktowych, jak Marzanna Popławska, w Środowiskowym Domu Samopomocy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Załóżmy jednak, że Węgrzynowski jest doskonałym menadżerem a kadry, jakimi się otacza nie legitymują się dyplomami od Tadeusza Rydzyka, ale renomowanych publicznych uczelni. Okazuje się, że i tu jest problem, bo jedne partyjne grupy interesów blokować będą plany innych. Świetne przykłady to: most na ulicy Legionów, który nie został pierwotnie ujęty do realizacji i dofinansowania przez władze województwa. Jedni szkodzą drugim, a tak naprawdę nam wszystkim.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Gdyby Starosta postrzegał swoją rolę samorządowca w kategoriach służby, sam powinien w takiej sytuacji złożyć rezygnację. Liczy się jednak tylko kasa i osobisty interes, plus grupka wyznawców, którym niezależnie od wszystkiego należy zapewnić źródła dochodu. Honoru tu się nie doszukamy.&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Kto chce odwołać Starostę</strong></h2><p style="text-align:justify;">To dopiero ciekawy wątek rozważań. Spośród 23 radnych, z całą pewnością chcą odwoływać Mariusza Węgrzynowskiego: bracia Żegotowie, Kazimierz Mordaka, Piotr Kagankiewicz, Mariusz Strzępek, Wacłąwa Bąk, Krzysztof Biskup, Marek Kubiak, Dariusz Kowalczyk i Rafał Wolniewicz. To dopiero 10 osób. Gdzie znaleźć pozostałe 4? Wszystko wskazuje na to, że kolejna dwójka to Marek Olkiewicz i Lidia Jackow (?). Co z Michałem Jodłowskim &nbsp;i Alicją Zolak Plichta? Wniosku o odwołanie nie podpisali, ale ja również tego nie zrobiłem.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jednak Michał Jodłowski postanowił zwołać sesję w terminie, o którym wiedział, że nie będę mógł być obecny. Informowałem o tym z dużym wyprzedzeniem. To, że Starosta wystąpił z wnioskiem, wskazując termin, nie znaczy, że Przewodniczący Rady musiał się do niego zastosować. Zabieg jednak może okazać się nieskuteczny, bo wystarczy przed głosowaniem zgłosić wniosek o przerwę, chociaż lepiej i bezpieczniej byłoby zerwać kworum w taki sposób, by sesja wcale się nie odbyła.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Przeciwko odwołaniu zapewne będą wszyscy ci, którzy mają osobiste interesy, a więc wszyscy radni PiS, pozatrudniani w jednostkach powiatowych. Razem z Leonem Karwatem jest to 9 osób.&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Szach mat</strong></h2><p style="text-align:justify;">Radni PSL i części KO nie mogąc dogadać się ze swoimi lokalnymi liderami szukali pomocy w regionie oraz we władzach krajowych Koalicji Obywatelskiej. Mają zapewniania o wsparciu i nawet wydaje się, że jest ono jakoś okazywane. Rzecz jednak w tym, że idealną sytuacją dla wszystkich byłoby, gdyby odwołanie się jednak nie udało. Zaskoczeni? Zapytacie dlaczego komukolwiek mogłoby zależeć na utrzymaniu Starosty na stanowisku choćby przez najbliższe pół roku?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To proste, chociaż jak to zwykle w takich przypadkach bywa, najciemniej jest pod latarnią. Porażka tego odwołania pozwoliłaby "pogrzebać" Adriana Witczaka jego partyjnym kolegom i koleżankom z Łodzi i regionu. Wszyscy więc kibicują odwołaniu, ale z nadzieją, że nie dojdzie ono do skutku i to z winy któregoś z działaczy KO. Co by nie mówić o tomaszowskim pośle, to raczej należy do osób inteligentnych i świadomość zagrożenia posiadać musi, więc najlepiej zrzucić odpowiedzialność... na mnie. Stąd taki termin zwołanego posiedzenia.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Co obchodził Starosta? Święto Niepodległości, czy rocznicę Rewolucji Bolszewickiej]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52952,co-obchodzil-starosta-swieto-niepodleglosci-czy-rocznice-rewolucji-bolszewickiej</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52952,co-obchodzil-starosta-swieto-niepodleglosci-czy-rocznice-rewolucji-bolszewickiej</guid>
            <pubDate>Sun, 09 Nov 2025 18:26:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-co-obchodzil-starosta-swieto-niepodleglosci-czy-rocznice-rewolucji-bolszewickiej-1762709683.png</url>
                        <title>Co obchodził Starosta? Święto Niepodległości, czy rocznicę Rewolucji Bolszewickiej</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52952,co-obchodzil-starosta-swieto-niepodleglosci-czy-rocznice-rewolucji-bolszewickiej</link>
                    </image><description>Starosta Powiatu Tomaszowskiego Mariusz Węgrzynowski zorganizował powiatowe obchody Święta Niepodległości już 7 listopada, cztery dni przed państwowym terminem. Na papierze – „logistyka”. W praktyce –</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Starosta Powiatu Tomaszowskiego <strong>Mariusz Węgrzynowski</strong> zorganizował powiatowe obchody <strong>Święta Niepodległości</strong> już <strong>7 listopada</strong>, cztery dni przed państwowym terminem. Na papierze – „logistyka”. W praktyce – <strong>mocny zgrzyt symboliczny</strong>, tym większy, że starosta reprezentuje <strong>Prawo i Sprawiedliwość</strong>, partię od lat podkreślającą przywiązanie do tradycji patriotycznych. <strong>7 listopada</strong> to bowiem w kalendarzu historii <strong>rocznica wybuchu Rewolucji Październikowej</strong> według kalendarza gregoriańskiego – daty, którą w PRL celebrowano paradami i akademiami, a która dla Polski oznaczała długi cień bolszewickiego imperializmu.</p><h2>Historia nie wybacza nieuważnych dat</h2><p><strong>11 listopada 1918 r.</strong> to powrót państwa polskiego na mapę Europy po <strong>123 latach zaborów</strong>. Dzień ten, ustanowiony świętem państwowym w 1937 r., po wojnie został przez komunistyczne władze <strong>wymazany z oficjalnego kalendarza</strong> i zastąpiony innymi rocznicami – m.in. <strong>7 listopada</strong> (Rewolucja Październikowa) i <strong>22 lipca</strong> (manifest PKWN). Dopiero w <strong>1989 r.</strong> 11 listopada wrócił jako Narodowe Święto Niepodległości.</p><p>Wybór <strong>7 listopada</strong> na „powiatowe świętowanie niepodległości” nie jest więc drobną niezręcznością. To <strong>symboliczny konflikt znaczeń</strong>: w dzień upamiętniający przewrót, który stał się fundamentem systemu ucisku w regionie, zorganizowano uroczystość upamiętniającą wyzwolenie Polski. Tego rodzaju <strong>dysonans</strong> razi zwłaszcza dziś.</p><h2>Tu i teraz: wojna w Ukrainie i dawne metody</h2><p>Za naszą wschodnią granicą trwa pełnoskalowa <strong>wojna Rosji przeciwko Ukrainie</strong>. Współczesna propaganda Kremla regularnie sięga po <strong>język i gesty imperialne</strong> pamiętające czasy ZSRR. Przypomnijmy: <strong>Władimir Putin</strong> to <strong>były oficer KGB</strong>, spadkobierca logiki służb, dla których historia jest narzędziem polityki. W takim kontekście <strong>wrażliwość na daty i symbole</strong> przestaje być „akademicką subtelnością” – staje się <strong>elementem bezpieczeństwa kulturowego</strong>.</p><p>W tym świetle powiatowa decyzja jawi się jako <strong>błąd komunikacyjny najwyższej rangi</strong>: w czasach, gdy cała Europa Wschodnia doprecyzowuje pamięć o XX wieku, my w Tomaszowie <strong>rozmywamy sens</strong> kluczowego święta wyborem „daty zastępczej”.</p><h2>Polityka lokalna zamiast wspólnoty?</h2><p>W tle – jak słyszymy od samorządowców – jest <strong>otwarty konflikt</strong> starosty z <strong>prezydentem miasta Marcinem Witko</strong> (również wywodzącym się z PiS), który <strong>miejskie obchody</strong> zaplanował <strong>w prawidłowym terminie: 11 listopada</strong>. Dwie uroczystości, dwa ośrodki władzy, dwa przekazy. Zamiast jednolitego, godnego, wspólnotowego świętowania – <strong>polaryzacja</strong> i <strong>rywalizacja o scenę</strong>.</p><p>Czy naprawdę <strong>Święto Niepodległości</strong> – święto ponadpartyjne z definicji – musi być areną <strong>partyjnych przetasowań</strong>? W odbiorze mieszkańców odpowiedź jest prosta: <strong>nie</strong>.</p><h2>Skutki praktyczne: korek zamiast wspólnego śpiewania</h2><p>Na poziomie codzienności – doszedł <strong>bałagan komunikacyjny</strong>. Wybór czwartku oznaczał <strong>blokadę newralgicznego skrzyżowania w godzinach szczytu</strong>. W praktyce rodzice spóźniali się po dzieci, autobusy łapały kilkunastominutowe obsuwy, a kierowcy krążyli objazdami. Takie decyzje na <strong>dzień powszedni</strong> dają jasny sygnał: <strong>priorytetem nie byli mieszkańcy</strong>.</p><p>Są standardy, których da się trzymać: <strong>koordynacja z miastem</strong>, przesunięcie przemarszu poza godziny szczytu, <strong>czytelne objazdy</strong>, komunikacja z wyprzedzeniem. Nic z tego nie wyklucza uroczystej oprawy. Trzeba tylko <strong>chcieć współpracować</strong>.</p><h2>Co mówi o nas taka „wpadka”?</h2><p>Święta państwowe to <strong>test dojrzałości wspólnoty</strong>. Nie tylko w warstwie ceremoniału, lecz przede wszystkim w <strong>umiejętności mądrego opowiadania historii</strong>: bez zadrażnień, z dbałością o sens i pamięć. W 2025 r. – roku <strong>108. rocznicy Rewolucji Październikowej</strong> i <strong>107. rocznicy polskiej niepodległości</strong> – mylące daty <strong>rozsadzają narrację</strong>, o którą przez dekady walczyliśmy.</p><h2>Czego potrzebujemy na 11 listopada?</h2><ul><li><strong>Jednego, wspólnego kalendarza</strong> uroczystości organizowanych przez powiat i miasto – bez dublowania, bez „wyprzedzania”.</li><li><strong>Rzetelnej wrażliwości historycznej</strong>: 7 listopada ma w Polsce <strong>zupełnie inne znaczenie</strong> niż 11 listopada.</li><li><strong>Priorytetu dla mieszkańców</strong>: najlepsza uroczystość to taka, która <strong>łączy wspólnotę</strong>, a nie korkuje miasto i nie dzieli sceny.</li></ul><h3>Pointa</h3><p>Można popełnić błąd. <strong>Nie można nie wyciągnąć wniosków.</strong> Jeśli powiatowi naprawdę zależy na powadze Święta Niepodległości – a deklaratywnie zależy – to od dziś <strong>daty, symbole i logistyka</strong> muszą być traktowane z należytą uwagą. Zwłaszcza wtedy, gdy za wschodnią granicą słychać huk wojny, a w Moskwie rządzi <strong>były funkcjonariusz radzieckich służb</strong>, który doskonale rozumie <strong>moc znaków</strong>. My też powinniśmy.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52893,byloby-to-smieszne-gdyby-nie-bylo-straszne"></oembed></figure> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Etyk: nikt nie ma moralnego prawa zmuszać ludzi do zabijania (wywiad)]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52943,etyk-nikt-nie-ma-moralnego-prawa-zmuszac-ludzi-do-zabijania-wywiad</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52943,etyk-nikt-nie-ma-moralnego-prawa-zmuszac-ludzi-do-zabijania-wywiad</guid>
            <pubDate>Sun, 09 Nov 2025 11:39:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-etyk-nikt-nie-ma-moralnego-prawa-zmuszac-ludzi-do-zabijania-wywiad-1762685058.png</url>
                        <title>Etyk: nikt nie ma moralnego prawa zmuszać ludzi do zabijania (wywiad)</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52943,etyk-nikt-nie-ma-moralnego-prawa-zmuszac-ludzi-do-zabijania-wywiad</link>
                    </image><description>Z etycznego punktu widzenia nie istnieje obowiązek poświęcenia własnego życia w obronie kraju; żadna władza nie ma moralnego prawa zmuszać obywateli do zabijania na wojnie – uważa prof. Uniwersytetu Szczecińskiego, Mirosław Rutkowski.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Prof. Mirosław Rutkowski z Instytutu Filozofii i Kognitywistyki US w rozmowie z PAP analizuje, czy istnieje moralny obowiązek obrony ojczyzny, w jakim zakresie władza może wymagać od obywateli „poświęcenia” dla kraju i zwraca uwagę, że wojen nie wywołuje społeczeństwo, tylko politycy. Komentuje też wyniki badania IBRiS, przeprowadzonego na zlecenie Radia ZET, z którego wynika, że 49,1 proc. respondentów nie stawiłoby się do obrony kraju w razie zagrożenia wojną. Gotowość do walki zadeklarowało 54 proc. mężczyzn i 33 proc. kobiet.</p><p>Prof. Rutkowski zwraca uwagę, że młode pokolenia inaczej rozumieją pojęcie „ojczyzny”, m.in. dlatego, że mają możliwość życia, kształcenia się i pracy w różnych miejscach Europy i świata.</p><h5><strong>Polska Agencja Prasowa: Mamy obowiązek bronić ojczyzny?</strong></h5><p><strong>Dr hab. prof. US Mirosław Rutkowski: </strong>Tak określają to normy prawne, ale z punktu widzenia etyki nie jest to takie oczywiste. Czy tego rodzaju moralny obowiązek w ogóle istnieje? Czy ktoś ma prawo taki obowiązek na nas nałożyć? Tutaj podobnej jednoznaczności, jaka jest w systemach prawnych, już nie ma, ponieważ trzeba by mieć jakieś obiektywne racje za tym, że człowiek ma obowiązek umrzeć albo poświęcić zdrowie za własny kraj. Niektórzy sądzą, że jedną z przyczyn zaistnienia takiego obowiązku może być to, że wobec własnego kraju mamy dług, który musimy spłacić.</p><h5><strong>PAP: Bo ojczyzna nas wykształciła, zapewniła dobrobyt, opiekuje się nami przez całe życie…</strong></h5><p>M.R.: Tak, tylko że są to slogany typowo polityczne. Wykształciliśmy się sami, z pomocą rodziców i nauczycieli. Oczywiście, zapewniono w tym celu pewną infrastrukturę, system kształcenia, ale to zostało zrobione za nasze pieniądze, pochodzące z naszej pracy i podatków. Z etycznego punktu widzenia można by domniemywać, że obowiązku obrony ojczyzny, który zakładałby oddanie życia, w ogóle nie ma.</p><p>Oczywiście istnieją pewne moralne obowiązki obywatela wobec własnego kraju, ale nie mogą być one tak „duże”, że spełniając je, trzeba by poświęcić zdrowie lub życie. Sytuacja jest zupełnie inna z prawnego punktu widzenia: rządzący mogą takie obowiązki narzucić obywatelom z dnia na dzień. Etyki nie można modyfikować w taki sposób. Wartości moralne mają bowiem naturę metafizyczną i nie podlegają interesom politycznym w taki sposób, jak prawo. Dlatego nawet w trudnych dla ojczyzny czasach można wątpić w to, że istnieje obowiązek poświęcenia życia w jej obronie. Sądzę, że mało kto miałby cokolwiek przeciwko obowiązkom, które wymagałyby mniejszych poświęceń.</p><h5><strong>PAP: Czyli można by zaakceptować, że rząd, w wyjątkowych okolicznościach, oczekiwałby, że każdy obywatel wpłaci na przykład 1000 zł na obronność?</strong></h5><p>M.R.: Raczej tak. To znaczy można by wymagać od obywateli pewnych kosztów, ale musiałyby się one mieścić w jakichś granicach. Podczas tej rozmowy tych granic nie ustalimy. Na pewno nie może to być bezgraniczne poświęcenie czy bezgraniczne koszty. A poświęcenie życia czy zdrowia miałoby właśnie taki charakter.</p><h5><strong>PAP: Zatem nie powinno dziwić, że 49 proc. Polaków przyznało: nie chcę walczyć dla ojczyzny, a w grupie wiekowej 18-29 ten odsetek sięgnął 69 proc.?</strong></h5><p>M.R.: Nie wiemy, jaka była metodologia tych badań, na jakiej grupie respondentów je przeprowadzono, jak sformułowano pytania. Gdyby pan mnie zapytał, czy chciałbym bronić kraju, odpowiedziałbym, że tak, ale na pewno nie w taki sposób, jak na przykład Francuzi bronili się przed Niemcami pod Verdun. Nie chciałbym, aby dano mi karabin oraz wojskowy uniform, zawieziono na front i powiedziano, że mam zabić jak najwięcej ludzi uważanych za wrogów mojej ojczyzny. Nie chciałbym także być mięsem armatnim. Myślę, że mało kto chciałby. Jeśli uczestnicy sondażu tak zrozumieli pytanie, to nic dziwnego, że udzielili takich odpowiedzi.</p><p>Myślę, że jakimś rozwiązaniem problemów, o których mówimy, jest również to, że dziś wojny są prowadzone inaczej niż kiedyś. Liczba żołnierzy nie ma już takiego znaczenia jak sto, dwieście, trzysta lat temu. Dziś wrogie sobie państwa walczą, posługując się techniką, nowoczesnymi technologiami. To są samoloty, drony, pociski samosterujące. Widzimy, jak wygląda wojna w Ukrainie. W przyszłości znaczenie tzw. żołnierza poborowego będzie coraz mniejsze. Dlatego wydaje mi się, że nawet gdyby jakaś część Polaków odmówiła wzięcia udziału w wojnie, nie musiałoby to mieć decydującego wpływu na jej rozstrzygnięcie.</p><h5><strong>PAP: Ale czy nie sądzi pan, że w pokoleniach naszych ojców, dziadków dominowały inne postawy?</strong></h5><p>M.R.: W przeszłości pojęcie ojczyzny miało inne znaczenie i niosło inną wartość. Kiedyś ojczyzna oznaczała miejsce, w którym człowiek się rodził, całe życie mieszkał i umierał. Bardzo rzadko z tego miejsca wyjeżdżał. Nasi dziadowie, pradziadowie nie mieli możliwości podróżowania albo możliwości te były mocno ograniczone. Byli silnie związani z ziemią, na której żyli, więc byli gotowi tego miejsca bronić do końca.</p><p>Dziś to przywiązanie nie jest tak silne, nie generuje też tak mocnych emocji. Spójrzmy na młodych ludzi, moich studentów. Oni mogą w każdej chwili wsiąść w samolot czy w samochód, pojechać w jakieś miejsce na świecie i tam kontynuować życie. Niedawno przeczytałem, że linie lotnicze na świecie przewiozą w tym roku około 10 miliardów pasażerów. Oznacza to, że prawie wszyscy ludzie mogą teraz z łatwością zmienić miejsce pobytu na kuli ziemskiej oraz że robią to zgodnie z własnymi pragnieniami oraz interesami. Rzadko się o tym mówi, ale poza granicami naszego kraju żyje 20 milionów ludzi polskiego pochodzenia. Dlaczego pozostają poza ojczyzną?</p><h5><strong>PAP: Znaczna część to potomkowie tych, którzy wyemigrowali lub zostali wygnani, zesłani w XIX czy XX w.</strong></h5><p>M.R.: Kilka milionów to emigracja współczesna. Niektórzy może wrócą, ale przecież obecni studenci, uczniowie szkół średnich też będą wyjeżdżać. Czy oddaliby życie za miejsce, w którym żyją teraz? Myślę, że to już minęło. Samo pojęcie ojczyzny się zdewaluowało. Ojczyzna to już nie jest miejsce, do którego jesteśmy tak mocno przywiązani i które darzymy tak mocnym uczuciem, że jesteśmy gotowi w jego obronie oddać własne życie.</p><h5><strong>PAP: W ostatnich latach obserwowany jest, także wśród młodzieży, zwrot ku wartościom konserwatywnym. Interesują się historią, zapisują do klas mundurowych, uczestniczą w rocznicowych wydarzeniach, noszą tzw. patriotyczną odzież.</strong></h5><p>M.R.: Każdy potrzebuje czegoś, co może nazwać własnym domem. Z tego między innymi powodu chcemy utożsamiać się z jakąś wspólnotą i mieć własną ojczyznę. Ale czy gotowi jesteśmy oddać za to własne życie? Myślę, że część tych, którzy maszerują pod biało-czerwonymi flagami, również by wyemigrowała w sytuacji zagrożenia, wojny.</p><h5><strong>PAP: Mit polskiego bohatera-patrioty, kultywowany w literaturze, filmie, już zgasł?</strong></h5><p>M.R.: Myślę, że procesy globalizacji są silniejsze. One rozwadniają te stare idee, właśnie obrony ojczyzny, bohaterstwa – czy może raczej „bohaterszczyzny”. Bezsens wojowania dla własnego kraju pokazuje nam również literatura. Wystarczy przeczytać powieść Ericha Marii Remarque’a „Na Zachodzie bez zmian”. Młodzi Niemcy idą na front, chcąc być bohaterami i bronić ojczyzny. Remarque pokazuje, że na wojnie nie ma miejsca na bohaterstwo ani patriotyzm. Uważam, że jest to słuszny pogląd.</p><h5><strong>PAP: Co mogłoby być dla dzisiejszych 20-, 30-latków granicą poświęcenia?</strong></h5><p>M.R.: Gdyby w pytaniu o udział w ewentualnej wojnie zostało sprecyzowane, że chodzi np. o jakiś rodzaj służby pomocniczej, to myślę, że większość odpowiedziałaby: ok. Ale jeśli ankietowani mieli przed oczami wizję bitwy pod Verdun albo pod Sommą, gdzie zginęło ponad milion ludzi, którzy najpierw dźgali się bagnetami albo z bliska strzelali sobie nawzajem w głowę, to odpowiedzieli stanowczo „nie”. Do wykorzystania ludzi w taki sposób etyka nie daje władzom państwowym przyzwolenia. Władze państwowe mogą jednak takie prawo wcielić w życie i będzie ono obowiązywało obywateli. Pamiętać należy wówczas, że tylko prawo zgodne z etyką jest prawem sprawiedliwym. Prawo, które nie ma takiej sankcji moralnej, może nadal obowiązywać, ale jest prawem niesprawiedliwym, w stosunku do którego można stosować obywatelskie nieposłuszeństwo.</p><h5><strong>PAP: A czy sprawiedliwe jest, że jedni idą na front, a inni siedzą w schronach albo w razie zagrożenia wyjeżdżają do dalekich krajów? Kiedyś przywódcy dosłownie przewodzili, sami byli na pierwszej linii.</strong></h5><p>M.R.: Mówiąc w przenośni, wódz jechał na czele. To dawało obywatelom pewność, że w trudnych dla ojczyzny czasach przywódca stanie z nimi w jednym szeregu, ramię w ramię. Dzisiaj wymaga się od nich, aby szli walczyć na wojnę i ginęli za ojczyznę, ale nikt nie wie, gdzie są wówczas ci, którzy tę wojnę rozpętali. Na pewno nie ma ich na polu walki. Dlatego młodzi ludzie dzisiaj nie są skłonni do poświęceń. Są już za mądrzy, żeby dać się wykorzystywać w taki naiwny sposób.</p><p>Zwykły obywatel nie odgrywa żadnej roli w podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu wojny, nie wywołuje wojen. Może jednak być wysłany na pole bitwy, może być ofiarą. Konflikty zbrojne wywoływane są przez polityków. To oni podejmują decyzje w tej sprawie, ale jak wojna już trwa, to zwykle są daleko od linii frontu. My jako obywatele możemy jednak powiedzieć: to nie jest nasza wojna. Nie widzimy wystarczających powodów po temu, żeby rozpoczynać bitwy czy wojny. Zdarzyło się to lub owo, lecz to nie są powody do mordowania, to nie są powody, by się nawzajem zabijać. Ja w tym uczestniczył nie będę.</p><h5><strong>PAP: Sąd moralny jest jednoznaczny, a co orzekłby sąd wojskowy?</strong></h5><p>M.R.: Oczywiście, konsekwencje prawne mogłyby być bardzo surowe. Ale z punktu widzenia moralnego obywatel ma prawo do zajęcia takiego stanowiska.</p><h5><strong>PAP: Zdarzają się jednak bitwy nieuniknione i słuszne.</strong></h5><p>M.R.: Gdy ktoś wchodzi do twojego domu i bez istotnego powodu próbuje zabić członków twojej rodziny – dzieci, żonę – to mamy obowiązek ich bronić. Nawet zabijając napastnika. I jeżeli byśmy taką sytuację odnieśli do wojen, to myślę, że ludzie stanęliby na wysokości zadania. Każdy wtedy powinien coś zrobić. Zaniechanie byłoby z moralnego punktu widzenia karygodne. Jeżeli ktoś napada na nas bez powodu, jeśli ludzie wokół giną bądź tracą zdrowie, to wtedy powinnością moralną jest ich bronić.(PAP)</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52942,ks-mateusz-markiewicz-mamy-obowiazek-obrony-ojczyzny-kiedy-zostanie-zaatakowana-nieslusznie-wywiad"></oembed></figure> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Ks. Mateusz Markiewicz: mamy obowiązek obrony ojczyzny, kiedy zostanie zaatakowana niesłusznie (wywiad)]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52942,ks-mateusz-markiewicz-mamy-obowiazek-obrony-ojczyzny-kiedy-zostanie-zaatakowana-nieslusznie-wywiad</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52942,ks-mateusz-markiewicz-mamy-obowiazek-obrony-ojczyzny-kiedy-zostanie-zaatakowana-nieslusznie-wywiad</guid>
            <pubDate>Sun, 09 Nov 2025 11:27:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-ks-mateusz-markiewicz-mamy-obowiazek-obrony-ojczyzny-kiedy-zostanie-zaatakowana-nieslusznie-wywi-1762684533.png</url>
                        <title>Ks. Mateusz Markiewicz: mamy obowiązek obrony ojczyzny, kiedy zostanie zaatakowana niesłusznie (wywiad)</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52942,ks-mateusz-markiewicz-mamy-obowiazek-obrony-ojczyzny-kiedy-zostanie-zaatakowana-nieslusznie-wywiad</link>
                    </image><description>Człowiek jest bytem społecznym, ma prawa i zobowiązania wobec społeczności i ojczyzny. Jednym z nich jest obowiązek obrony, gdy ojczyzna zostanie zaatakowana niesłusznie. Trzeba go traktować jako obronę konieczną na wielką skalę – powiedział PAP ks. Mateusz Markiewicz, sekretarz generalny Instytutu Dobrego Pasterza.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h5><strong>PAP: Czy istnieje moralny, etyczny obowiązek obrony ojczyzny?</strong></h5><p><strong>Ks. Mateusz Markiewicz: </strong>Taki obowiązek występuje, gdyż człowiek nie jest jednostką odizolowaną od reszty społeczeństwa. Gdzieś się narodził, gdzieś umrze, ma jakieś więzi. Te relacje powodują, że mamy też pewne zobowiązania wobec innych ludzi, wobec wspólnoty i ojczyzny, a nie tylko same prawa. Jeżeli nie przyjmujemy indywidualistycznej wizji osoby ludzkiej, to widząc człowieka, który z natury jest bytem społecznym, widzimy także, że ma pewne obowiązki wobec swojej społeczności. A tym samym również obowiązek jej bronienia, kiedy zostanie zaatakowana niesłusznie.</p><h5><strong>PAP: Z czego – według doktryny katolickiej – wynika obowiązek obrony ojczyzny?</strong></h5><p>Ks. M.M.: Nakazuje ją czwarte przykazanie: „Czcij ojca swego i matkę swoją”, które w sposób szczególny wskazuje na więź między Bogiem a resztą społeczności. Już rodzice są tymi, którzy współpowołują do życia osobę ludzką. Tym samym w sposób dosyć delikatny zostało podkreślone to, iż człowiek ma szczególne zobowiązania wobec tych jednostek, tych najbliższych członków społeczności, którym zawdzięcza życie. Zobowiązania te dotyczą nie tylko rodziców, ale też większej wspólnoty naturalnej, której jako ludzie jesteśmy częścią, czyli ojczyzny właśnie. Tak więc konieczność obrony ojczyzny wynika z tego też, iż uznajemy fakt, że nie wzięliśmy się znikąd, tylko jesteśmy wpisani w daną społeczność.</p><h5><strong>PAP: Piąte zawarte w Dekalogu przykazanie mówi jednak: „Nie zabijaj”. Jak je odnieść do obowiązku obrony ojczyzny?</strong></h5><p>Ks. M.M.: Z punktu widzenia nauki Kościoła piąte przykazanie brzmi bardziej: nie morduj – w sensie nie zadawaj śmierci w sposób intencjonalny komuś, kto nie stanowi zagrożenia. Bo na przykład tak samo można by było powiedzieć, że nie można spowodować czyjejś śmierci, na przykład w wyniku obrony koniecznej. Wojna jest przypadkiem obrony koniecznej, ale na wielką skalę.</p><h5>PAP: A co z osobami, które z powodu np. własnych przekonań po prostu nie chcą wstąpić do wojska, nie chcą walczyć na froncie i w imię obrony ojczyzny pozbawiać kogoś życia?</h5><p>Ks. M.M.: Czymś innym jest indywidualne podejście, w którym ktoś z różnych przyczyn – może być to na przykład jakaś osobista trauma związana z różnymi wydarzeniami – nie czuje się na siłach, żeby walczyć z bronią w ręku. Jednak nie oznacza to, że ma prawo do całkowitego zwolnienia z obowiązku obrony ojczyzny. Tym bardziej że ten obowiązek obejmuje szereg różnego typu zadań. Niekoniecznie oznacza tylko walkę na froncie.</p><p>To uznaje również Konstytucja RP, więc w tym przypadku zarówno Kościół, jak i Państwo myślą podobnie. Sądzę też, że zwłaszcza od strony Państwa jest to myślenie po części praktyczne. Żołnierz, który nie jest oddany, czy też wbrew sobie samemu ma służyć, nie jest najwydajniejszym żołnierzem. I też sądzę, zwłaszcza przy dzisiejszych środkach walki, że nie tyle liczy się liczba żołnierzy, co raczej ich motywacja do działania. Tak więc uważam, że tego typu rozterki moralne są znacznie mniejsze i realnie mogą się znacznie rzadziej zrealizować niż w czasach, kiedy mieliśmy jeszcze wojny totalne, dekady temu.</p><h5>PAP: A czy są jakieś granice obrony, zakładając, że już jesteśmy na tej wojnie, już bierzemy w niej udział?</h5><p>Ks. M.M.: Jest kilka powodów, dla których należy wręcz odmówić walki z wrogiem. Na przykład jeżeli sama wojna została spowodowana działaniami własnego państwa. Jeżeli na przykład jest to niesłuszna agresja w celu zaboru mienia czy też zaboru terytorium innego państwa. Ponadto należy odmówić posługi w armii, jeżeli to, co jest nam nakazane, nie dotyczy bezpośrednio zwalczania armii wroga czy też jego bezpośredniego zaplecza, lecz raczej koncentruje się na gnębieniu i mordowaniu ludności cywilnej. Wtedy wojna taka jest określona mianem wojny niesprawiedliwej.</p><h5><strong>PAP: Czy istnieje coś takiego jak wojna sprawiedliwa?</strong></h5><p>Ks. M.M.: Na ten temat toczyło się wiele debat. Klasyczna filozofia i teologia uważały, że wojna sprawiedliwa istnieje. Po pierwsze jednym z rzadkich przypadków wojny sprawiedliwej jest wojna obrończa wobec niesłusznej agresji i wpisująca się w nią obrona uniwersalnych wartości, jak odwaga, obrona słabszych albo bunt przeciwko niesprawiedliwości.</p><p>Wojna sprawiedliwa to też wojna, która ma na celu odbudowanie stosunku sprawiedliwości między narodami, jeżeli wszelkie inne metody okazały się bezskuteczne z powodu niechęci jednego z zaangażowanych państw. Możemy dać jako przykład sąsiada, który wbrew traktatowi międzynarodowemu, pomimo licznych negocjacji i postanowień właściwych organów międzynarodowych, czyni swojemu sąsiadowi dostęp do jedynego źródła wody pitnej niemożliwym. Wskutek jednostronnego zerwania ważnej umowy życie i zdrowie ludności jednego kraju jest w niebezpieczeństwie. Jego władze mają więc prawo dokonania precyzyjnej interwencji w celu zmuszenia sąsiada do poszanowania zobowiązań międzynarodowych.</p><p>Nie ma jednak całej, gotowej listy przykładów wojen sprawiedliwych, gdyż tu chodzi raczej o roztropne rozważenie, czy wojna jest rzeczywiście jedynym dostępnym rozwiązaniem w danej sytuacji, gdyż wszystkie inne okazały się nieskuteczne. Nawet moralnie dopuszczalna wojna jest jednak zawsze ostatecznością.</p><h5><strong>PAP: Badania sondażowe pokazują, że znaczna część Polaków nie stawiłaby się do obrony kraju w razie zagrożenia wojną. Jak bardzo postawy wobec własnej ojczyzny zmieniły się na przestrzeni dekad? Czy dawniej pojęcie ojczyzny miało inne znaczenie?</strong></h5><p>Ks. M.M.: Dzisiejsze czasy, w których możemy doświadczać świata ze wszystkich stron, owszem, mają dobre strony, ale też powodują pewnego rodzaju wynarodowienie. Tak zwana kultura masowa, nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach, nie przekazuje wartości – czy to ogólnoludzkich, czy też wartości narodowych; nie pokazuje ojczyzny jako czegoś dobrego, czegoś odziedziczonego, co trzeba przekazać następnym pokoleniom.</p><p>Jest to też odpowiedzialność i, niestety, ogromna wina kultury masowej, która nie tworzy ludzi kulturalnych, w sensie posiadających zasób bogactwa intelektualnego, artystycznego; tylko tworzy konsumentów produktów kulturopodobnych. Jest mało prawdopodobne, że ktoś, kto nie postrzega ojczyzny i kultury jako swojego dziedzictwa, będzie chciał stanąć w jej obronie. (PAP)</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Byłoby to śmieszne, gdyby nie było straszne]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52893,byloby-to-smieszne-gdyby-nie-bylo-straszne</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52893,byloby-to-smieszne-gdyby-nie-bylo-straszne</guid>
            <pubDate>Sun, 02 Nov 2025 12:30:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-byloby-to-smieszne-gdyby-nie-bylo-straszne-1762086549.jpg</url>
                        <title>Byłoby to śmieszne, gdyby nie było straszne</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52893,byloby-to-smieszne-gdyby-nie-bylo-straszne</link>
                    </image><description>Najweselszy barak we wschodniej Europie ma się całkiem dobrze. Kabareciarstwo dnia codziennego nadal kwitnie, niczym w czasach, kiedy najbardziej znane swoje filmy kręcił Stanisław Bareja. Tomaszów, to takie cyrkowe przedmieście stolicy, gdzie problemem może stać się zorganizowanie wspólnych obchodów Dnia Niepodległości. Pod koniec tygodnia zarówno miasto, jak i powiat opublikowały programy obchodów tego najważniejszego narodowego święta. Każdy z tych samorządów ma własny plan i indywidulaną propozycję. Okazuje się, że Starosta Węgrzynowski nie potrafi dogadać się z Prezydentem Witko, by zrobić wspólne uroczystości dla wszystkich mieszkańców. Jak to wygląda z punktu widzenia zwykłego tomaszowianina? Popatrzmy....</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Święto Niepodległości rozpoczynamy o godz. <strong>9:30</strong> uroczystą mszą świętą w intencji Ojczyzny w kościele pw. NMP Królowej Polski przy ul. Słowackiego 13/19. Po nabożeństwie nastąpi złożenie kwiatów przy <strong>Grobie Nieznanego Żołnierza</strong> oraz pod <strong>tablicą marszałka Józefa Piłsudskiego</strong> na terenie kościoła. Tę część – podobnie jak kolejną – organizuje <strong>Urząd Miasta</strong>. Zgranie programu nie będzie proste, bo już o godz. <strong>11:10</strong> na placu Kościuszki ma rozpocząć się <strong>defilada wojskowa</strong> z udziałem żołnierzy <strong>25 Brygady Kawalerii Powietrznej</strong>, <strong>Apel Pamięci</strong>, wręczenie odznaczeń i złożenie kwiatów pod <strong>Pomnikiem Poległych Legionistów Piłsudskiego</strong>.</p><p>Zapewne pojawią się też przemówienia okolicznościowe. W praktyce oznacza to, że ostatni uczestnicy ceremonii przy kościele mogą dotrzeć na plac Kościuszki w pośpiechu. Oby bez deszczu – na śliskich chodnikach łatwo o upadek. Nie podano, jak długo potrwa część na placu, ale powinna zakończyć się przed <strong>godz. 12:30</strong>, bo wtedy startuje <strong>20. Bieg Niepodległości</strong> (zbiórka uczestników: <strong>11:30–12:15</strong>).</p><p>Nie zapominajmy jednak o obchodach organizowanych przez <strong>starostę</strong>. Odbędą się – co budzi zdziwienie – <strong>7 listopada</strong>. O <strong>godz. 12:00</strong> zaplanowano mszę świętą w kościele pw. św. Jadwigi Królowej. Działacze polityczni, którzy chcieliby „być” w obu miejscach, będą więc mieli ku temu okazję. O <strong>godz. 13:45</strong> ma zostać zamknięte skrzyżowanie, by umożliwić złożenie kwiatów pod pomnikiem.</p><p>Zamiast wspólnej, ogólnomiejskiej uroczystości w jednym terminie mieszkańcy otrzymują <strong>dwie odrębne propozycje</strong> — efekt braku porozumienia między <strong>starostą Węgrzynowskim</strong> a <strong>prezydentem Witko</strong>. Dla wielu oznacza to konieczność wyboru. W dniu, który powinien łączyć, taki podział mnoży dylematy i wprowadza zamęt. Co gorsza, uczestnictwo w jednym z wydarzeń bywa odczytywane jako opowiedzenie się po stronie jego organizatora, co wpływa na frekwencję, atmosferę i odbiór przekazu.</p><p>Dla tomaszowian najważniejsze są chwile <strong>wspólnej refleksji</strong> i <strong>oddania szacunku historii</strong>. Rozbicie programu osłabia ten efekt: publiczność się rozprasza, delegacje muszą wybierać, a zwykły uczestnik zastanawia się, <strong>gdzie pójść i które miejsce uznać za „właściwe”</strong>.</p><p>W dniu, który ma pokazywać <strong>jedność</strong>, lokalne spory łatwo przyćmiewają sens obchodów. Pytanie na teraz jest proste: czy uda się ocalić to, co w Święcie Niepodległości najważniejsze — <strong>poczucie wspólnoty i pamięć o przeszłości</strong>? Dla tych, którzy rano przyjdą do kościoła na Słowackiego, dzień zacznie się tradycyjnie: mszą i złożeniem kwiatów. Dla miasta jako całości rozdzielenie uroczystości pozostaje <strong>testem</strong>, czy potrafimy świętować razem, czy też utrwalimy zwyczaj, że nawet w najważniejsze dni trzeba wybierać.</p><p><strong>PS.</strong> Przepraszamy za pomylenie dat w pierwotnej wersji.</p><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Spod wycieraczki? Niekoniecznie. Rozmawiasz z dziennikarzem, musisz czuć się bezpiecznie]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52861,spod-wycieraczki-niekoniecznie-rozmawiasz-z-dziennikarzem-musisz-czuc-sie-bezpiecznie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52861,spod-wycieraczki-niekoniecznie-rozmawiasz-z-dziennikarzem-musisz-czuc-sie-bezpiecznie</guid>
            <pubDate>Fri, 31 Oct 2025 18:25:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-spod-wycieraczki-niekoniecznie-rozmawiasz-z-dziennikarzem-musisz-czuc-sie-bezpiecznie-1761900240.png</url>
                        <title>Spod wycieraczki? Niekoniecznie. Rozmawiasz z dziennikarzem, musisz czuć się bezpiecznie</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52861,spod-wycieraczki-niekoniecznie-rozmawiasz-z-dziennikarzem-musisz-czuc-sie-bezpiecznie</link>
                    </image><description>Niezwykle ciekawy temat pojawił się na ostatniej sesji Rady Powiatu Tomaszowskiego. Mógł on umknąć obserwatorom, ale jest on niezwykle ważny, choćby z punktu medialnego przekazu i podejścia do generowania treści oraz ochrony osób przed zemstą ludzi zajmujących wysokie stanowiska we władzach samorządowych i krajowych. Dotyczy to także spraw obejmujących działalność pospolitych bandytów</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">O co chodzi? Otóż Michał Jodłowski w złośliwy sposób na sesji przywołał często wypowiadane przeze mnie zdanie, że niektóre materiały do dziennikarskich tekstów „znajduję pod wycieraczką”. Gdyby odpowiedzieć podobną złośliwością, należałoby napisać lub powiedzieć, że zapewne myślał, iż dostarczają je te same osoby, które pod jego nieobecność (jak się domyślam) weszły do jego pokoju w starostwie i na jego komputerze próbowały pisać donos na Barbarę Klatkę, by w ubiegłej kadencji odebrać jej mandat. Ale nie chodzi o złośliwości, tylko o podstawy dziennikarskiego warsztatu, których chyba przewodniczący Rady Powiatu nie rozumie.</p><p style="text-align:justify;">Zacznijmy od tego, że ani ja, ani nikt ze współpracujących z portalem nie zajmujemy się anonimami docierającymi pocztą lub mailowo. Nie wiem, czego musiałyby dotyczyć, by się to zmieniło — może krzywdzenia dzieci, pedofilii i podobnych przestępstw. Wiele osób natomiast przychodzi do mnie osobiście z prośbą o interwencję. Zdarza się, że boją się utraty pracy, szykan ze strony wysoko postawionych osób, a bywa, że także pospolitych bandytów. Prawo prasowe daje im możliwość zachowania anonimowości. Ma to stanowić ochronę i zapewniać im bezpieczeństwo. Proszą, by nie ujawniać ich danych. W mojej ocenie mają do tego prawo, a my — jako dziennikarze — mamy obowiązek to bezpieczeństwo zapewnić. Pamiętacie, jak Latkowski bronił swojego laptopa?</p><p style="text-align:justify;">Niestety, często zdarza się, że wymaga się od nas ujawnienia danych tych osób. Dziennikarze stosują „d…chrony” i na przykład, dla własnego bezpieczeństwa, nagrywają rozmówców, a w przypadku postępowań sądowych ujawniają personalia. Mnie nikt nie jest w stanie zmusić do ujawnienia danych „sygnalisty”, czy — pisząc mniej elegancko — „informatora”. Nawet sąd. Kiedy przychodzicie do mnie, jesteście całkowicie bezpieczni. To właśnie w takich sytuacjach mówię, że dokumenty „znalazłem pod wycieraczką”. Od strony dziennikarskiej ujawnienie informatora świadczy o braku profesjonalizmu. Bo jak to wytłumaczyć? Że nie sprawdziło się czegoś w innych źródłach?</p><p style="text-align:justify;">To właśnie znaczy, że nie przyjmuję wszystkiego bezkrytycznie. Każdą informację sprawdzam. Wygrywam sprawy sądowe tylko dlatego, że nigdy nie kłamię i nie piszę nieprawdy. Dlatego na ostatniej sesji Rady Powiatu pani Alicja Zwolak Plichta mocno mnie zaskoczyła, twierdząc, że jednak zdarzyło mi się napisać nieprawdę, i nawet wskazała, jaka to była „nieprawda”.</p><p style="text-align:justify;">Byłem tak zdziwiony, że nie odpowiedziałem, ale poszukałem tekstu, o którym była mowa. Dotyczył on filii Uniwersytetu Łódzkiego. I rzeczywiście — fragment, o którym mówiła pani Alicja, się pojawia, z tym jednak zastrzeżeniem, że w artykule cytuję publiczną wypowiedź prezydenta miasta. Wklejam screen poniżej. Więc chyba teraz mnie należą się delikatne przeprosiny. Bo wrażenia to nie to samo co fakty. Pomijam nawet fakt, że wiele osób — jak na przykład poseł z Tomaszowa — na pytania dziennikarzy w kwestiach drażliwych wcale nie odpowiada. Cały tekst macie pod linkiem.</p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1066/237;" src="https://static2.nasztomaszow.pl/data/wysiwig/2025/10/31/zrzut-ekranu-2025-10-30-073209.png" width="1066" height="237"></figure><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/49487,czy-filia-ul-przetrwa-w-tomaszowie"></oembed></figure><p><span style="color:rgb(8,8,9);">&nbsp;</span></p><p>Nie ukrywam, że są to kwestie dla mnie bardzo istotne i bardzo denerwuje mnie podważanie solidności oraz rzetelności mojej pracy, bo traktuję ją w sposób misyjny. Powiedzmy jednak, że w emocjach percepcja bywa mocno zachwiana, a pani Alicja nie miała na celu świadomego nadwyrężenia mojego podejścia do tego, co robię.</p><p>Jest jeszcze jedna, bardzo istotna kwestia. Zdarzało mi się odmawiać udostępnienia danych osób komentujących treści na moim portalu. Nie przestraszyły mnie nawet nakładane przez sąd grzywny. Gdy było trzeba, płaciłem kary porządkowe. Teraz już tak nie robię — udostępniam wszystko. Dlaczego? Nie tylko dlatego, że każdy musi ponosić odpowiedzialność za swoje słowa.</p><p>Otóż kiedyś jedna znana w mieście osoba — była radna — poprosiła mnie, bym zataił dane osoby jej bliskiej. Osoba ubiegająca się o te dane była wcześniej podejrzewana o próbę zabójstwa, podpalenia i wiele innych przestępstw, w tym pobicia. W sumie niezły zakapior. Wziąłem to na klatę, mimo że jedno z podpaleń dotyczyło samochodu mojego kolegi z dzieciństwa, Pawła. Jeśli to przeczyta, domyśli się, o kogo chodzi.</p><p>Przez trzy lata byłem ciągany po sądach. Na koniec skarżący, podczas spotkania w kancelarii swojego adwokata, zaproponował, że zakończymy sprawę, jeśli zwrócę mu koszty pełnomocników. Zapytałem zainteresowaną osobę, czy godzi się na ich pokrycie. Powiedziała mi, że tak, ale dała do zrozumienia, że według niej to ja próbuję ją okraść. To był dla mnie szok. Do ugody ostatecznie nie doszło, bo mężczyzna zmienił zdanie, a ja po trzech latach sprawę wygrałem. Niesmak pozostał. Od tego czasu udostępniam dane komentujących na żądanie sądu. Pamiętajcie o tym.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Tomaszów Mazowiecki w PRL.  Życie miasta w latach 1945–1989]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52863,tomaszow-mazowiecki-w-prl-zycie-miasta-w-latach-1945-1989</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52863,tomaszow-mazowiecki-w-prl-zycie-miasta-w-latach-1945-1989</guid>
            <pubDate>Fri, 31 Oct 2025 12:55:00 +0100</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-tomaszow-mazowiecki-w-prl-zycie-miasta-w-latach-1945-1989-1761911904.jpg</url>
                        <title>Tomaszów Mazowiecki w PRL.  Życie miasta w latach 1945–1989</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52863,tomaszow-mazowiecki-w-prl-zycie-miasta-w-latach-1945-1989</link>
                    </image><description>Zapowiada się ciekawa pozycja wydawnicza</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">PRL, choć coraz bardziej odległy, wciąż budzi żywe emocje. Dla jednych to czasy dyktatury, dla innych – socjalnego bezpieczeństwa i pewności zatrudnienia. Dla seniorów nostalgiczne wspomnienia młodości, pierwszych randek, spacerów nad Niebieskimi Źródłami czy Wolbórką, wzruszeń na kinowych seansach i emocji wyzwalanych na meczach Lechii i Pilicy. Dla młodzieży na wpół nierzeczywisty świat z opowiadań rodziców i dziadków…</p><p style="text-align:justify;">Lata 1945–1989 to ważny okres w dziejach Tomaszowa Mazowieckiego. Miasto ludzi ciężkiej pracy tętniło życiem – popularne było hasło „Pracuj wydajnie – odpoczywaj fajnie”. Produkcja tutejszych zakładów szła na cały świat. Brytyjczycy chodzili w marynarkach z „Pilicy”, pałace szejków zdobiły dywany z „Weltomu”. Ale największy był „Wistom” z tradycjami sięgającymi początku XX wieku. Przy fabrykach działały amatorskie chóry, orkiestry, zespoły teatralne. Z tomaszowskich szkół wyszło wielu absolwentów, którzy osiągnęli sukces w skali ogólnokrajowej, często daleko od rodzinnego miasta. A przez kilka lat tomaszowianin był nawet wiceprzewodniczącym Rady Państwa PRL.</p><p style="text-align:justify;">W porównaniu z okresem przedwojennym zwiększyła się liczba ludności, stopniowej poprawie uległ poziom życia i stan zdrowia tomaszowian. Skażona fabrycznymi wyziewami Kaczka odeszła w przeszłość, rosła liczba mieszkańców bloków na nowych osiedlach: 1000-lecia, 35-lecia PRL (Niebrów) czy Nowotki (dziś Hubala).&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Gdzie można było wybrać się na dansing, a gdzie dostać w głowę latającym po sali kuflem? Jakim autobusem dotarli do szkoły uczniowie w czasie strajku MZK? Czy na pewno szkolnictwo wyższe miało swój początek w Tomaszowie dopiero w latach dziewięćdziesiątych? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w książce. Zapraszamy do lektury!</p><p style="text-align:justify;"><br>&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Dąbrowska i Graniczna: efekt uboczny… zbyt niskich ofert]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52794,dabrowska-i-graniczna-efekt-uboczny-zbyt-niskich-ofert</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52794,dabrowska-i-graniczna-efekt-uboczny-zbyt-niskich-ofert</guid>
            <pubDate>Fri, 24 Oct 2025 09:30:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-dabrowska-i-graniczna-efekt-uboczny-zbyt-niskich-ofert-1761294707.png</url>
                        <title>Dąbrowska i Graniczna: efekt uboczny… zbyt niskich ofert</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52794,dabrowska-i-graniczna-efekt-uboczny-zbyt-niskich-ofert</link>
                    </image><description>Polacy są prawdziwymi Mistrzami Świata. Nie ma chyba innego narodu na błękitnym globie, który potrafiłby tak bardzo narzekać i krytykować wszystko wkoło. W dodatku uważamy się za najmądrzejszych, najważniejszych i głoszących prawdy objawione. Mesjanizm nie spotykany chyba nigdzie indziej. Nie pytamy, my wiemy. Znamy się na wszystkim, na finansach, gospodarce, geopolityce, zdrowiu, budownictwie i inwestycjach drogowych. I to te ostatnie stanowią przyczynek do tego felietonu. We wrześniu ruszyła przebudowa jednaj z najbardziej zdegradowanych ulic powiatowych na terenie miasta, czyli ulicy Dąbrowskiej. Czekaliśmy na nią od wielu lat. Wreszcie inwestycja stała się możliwa. I jak można się spodziewać, wszystko jest źle. Termin wykonania, szerokość drogi, liczba miejsc parkingowych, organizacja ruchu.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Zacznijmy od początku. Jak to się stało, że droga w ogóle jest robiona? W budżecie Powiatu na ten rok zarezerwowano jedynie kilkanaście tysięcy złotych na ten cel, wskazując, że prace będą możliwe, o ile uda się pozyskać środki finansowe. No i się udało — z tą jednak różnicą, że nie na przebudowę ulicy, ale <strong>remont mostu na Brzustówce</strong>. Pochodzą one z rezerwy Ministerstwa Infrastruktury, kierowanego przez Dariusza Klimczaka. Termin składania wniosków i rozstrzygnięcie obejmowały końcówkę pierwszego kwartału. Dopiero po formalnym podpisaniu umowy i wprowadzeniu pieniędzy do budżetu można było ogłosić przetarg. To kolejne tygodnie, których nie dało się pominąć. Samo składanie ofert i rozstrzygnięcie to kolejny czas. Na koniec okazało się, że powstały „oszczędności”. Co to znaczy? Otóż ni mniej, ni więcej, jak to, że cena okazała się niższa, niż pierwotnie zakładano — i to o <strong>kilka</strong> milionów złotych.</p><p>Można było pieniądze zwrócić lub postarać się, aby minister wyraził zgodę na przeznaczenie ich na inny cel inwestycyjny. To oczywiście zajęło kolejne tygodnie, chociaż trzeba przyznać, że i tak wyjątkowo sprawnie udało się uzyskać zgodę. Ważne w całej tej sprawie jest to, że są to pieniądze, które obligatoryjnie należy spożytkować do końca tego roku. <strong>Jeśli</strong> powiat by nie zdążył, w kolejnych latach nie mógłby aplikować o fundusze z tego źródła.</p><p>Zaczęto zastanawiać się nad kolejną inwestycją. Pierwotnie planowano przebudowę skrzyżowania ulic Nowowiejskiej i Konstytucji 3 Maja. Na szczęście z tego pomysłu zrezygnowano, bo po wyłączeniu kolejnego mostu na ulicy Legionów miasto zostałoby całkowicie sparaliżowane, a skomplikowany zakres prac nie gwarantował wykonania ich do końca roku. Szybko więc zdecydowano o <strong>remoncie ulicy Dąbrowskiej</strong>, bo projekt był gotowy, a prace — niezbyt skomplikowane. <strong>W niespełna cztery miesiące</strong> niecały kilometr drogi? Wiele osób nie chciało wierzyć, że to się uda.</p><p>Oczywiście internetowi „mądrale” natychmiast zaczęli krytykować termin realizacji inwestycji. Bo przecież 1 listopada, Święto Zmarłych, problemy z dojazdem na cmentarz. No cóż… tak musi być i tyle. Termin był jedynym możliwym do realizacji. Miał powiat nie zrobić inwestycji, z której kilkanaście tysięcy mieszkańców tej części miasta korzysta każdego dnia, tylko dlatego, że inni — odwiedzający cmentarz raz do roku — poczują odrobinę niewygody i będą musieli ze zniczami przejść kilkadziesiąt metrów dalej?</p><p>Napiszmy to jeszcze raz: inny termin <strong>nie był możliwy</strong>, ponieważ samorząd musi dotrzymywać terminów przetargowych i tych wynikających z umów zawieranych z innymi podmiotami. Obserwując inne inwestycje realizowane u nas, <strong>ta inwestycja</strong> jest prowadzona bardzo sprawnie.</p><p>To jednak nie koniec, bo pieniądze znów okazały się problemem. Po przetargu na Dąbrowską okazało się, że cena zakładana była wyższa niż zaoferowana przez wykonawcę. <strong>Pozostał</strong> prawie milion złotych. Oddawać? Wykluczone. Powiat ma przyblokowane politycznie fundusze, więc jeśli już coś dostaliśmy, trzeba to wykorzystać. Postanowiono więc, że zostanie zrealizowany <strong>remont ulicy Granicznej</strong>, a dokładniej jej kilkusetmetrowego odcinka. I znowu narzekanie — bo prace zbiegły się z zaplanowanymi wcześniej robotami na równoległej ulicy Słonecznej. Tę drugą realizuje samorząd miejski.</p><p style="text-align:justify;">No cóż, inwestycje mają być skończone do końca listopada. Wtedy będziemy narzekać na zbyt wąskie chodniki. Na to, że kończą się one w lesie i na spadające z drzew liście. Ponarzekamy na wycięte drzewa i na to, że wycięto ich zbyt mało, a można przecież było więcej, by liczbę miejsc parkingowych pomnożyć. &nbsp;I tak wytrzymamy jakoś do wiosny, bo zima zapowiada się lekka, więc może nie być okazji na krytykę "drogowców"&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">O filharmonii i obwodnicy napiszę kolejnym razem, prezentując Wam kolejną naszą lokalną przywarę.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Kontrowersyjne hodowle, czy kontrowersyjny zakaz?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52746,kontrowersyjne-hodowle-czy-kontrowersyjny-zakaz</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52746,kontrowersyjne-hodowle-czy-kontrowersyjny-zakaz</guid>
            <pubDate>Mon, 20 Oct 2025 13:11:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-kontrowersyjne-hodowle-czy-kontrowersyjny-zakaz-1760959336.png</url>
                        <title>Kontrowersyjne hodowle, czy kontrowersyjny zakaz?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52746,kontrowersyjne-hodowle-czy-kontrowersyjny-zakaz</link>
                    </image><description>Sejm 18 października 2025 r. uchwalił zakaz hodowli futerkowych, co zdaniem branży może zlikwidować sektor i pozbawić pracy nawet 20 tys. osób. W powiecie piotrkowskim dwie fermy koło Trybuna zatrudniały setki ludzi; ich zamknięcie zagraża lokalnym rodzinom i suwerenności rynku.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Warszawa, 18 października 2025 r. – Sejm, pod dyktando lewicowych posłów, przegłosował ustawę zakazującą hodowli zwierząt futerkowych, zadając kolejny cios polskiemu rolnictwu. Ta decyzja oznacza likwidację kluczowego sektora gospodarki, który dawał pracę dziesiątkom tysięcy Polaków. Szacuje się, że bezrobocie dotknie nawet 20 tysięcy osób – rolników, pracowników ferm i ich rodzin. W okolicach naszego miasta, niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego, funkcjonują dwie farmy zwierząt futerkowych, które zatrudniały setki lokalnych mieszkańców. Teraz te rodziny staną przed widmem bezrobocia, a wszystko to w imię ideologicznych fanaberii lewicy, która pod płaszczykiem “ochrony zwierząt” niszczy polską wieś.</p><p>Niestety, dokładne dane o zatrudnieniu w tych dwóch konkretnych fermach są trudne do uzyskania – branża futrzarska od lat zmaga się z brakiem transparentności, a lokalne raporty nie podają szczegółów dla pojedynczych obiektów. Na podstawie ogólnodostępnych analiz, takich jak raport Zachodniego Ośrodka Badań Społecznych i Ekonomicznych (ZOBSiE) z 2018 r., średnia ferma w Polsce zatrudniała około 3-5 osób na stałe, ale w większych zakładach, jak te w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego, liczba ta mogła sięgać nawet kilkudziesięciu pracowników, w tym sezonowych z Ukrainy czy Mołdawii. W skali całego powiatu piotrkowskiego, gdzie fermy te działały, szacunkowo mogło to być 100-200 osób bezpośrednio zależnych od tych dwóch lokalizacji, biorąc pod uwagę łańcuch dostaw i obsługę. Dane ZUS z lat 2016-2017 wskazują na ogólnokrajowe zatrudnienie poniżej 1000 osób na umowach o pracę, ale to nie oddaje pełnego obrazu , wielu pracowało w szarej strefie lub na zleceniach, co branża ukrywała, by bronić się przed krytyką. Te dwie fermy nie były wyjątkiem ,zapewniały stabilne dochody dla lokalnych rodzin, a ich zamknięcie to tragedia dla społeczności Trybuna, gdzie alternatyw pracy jest niewiele.</p><p>Branża futrzarska była ważnym filarem eksportu ,Polska plasowała się wśród liderów w Europie. W okolicach Trybuna koło Piotrkowa Trybunalskiego dwie fermy zapewniały utrzymanie setkom ludzi. To nie są bogaci biznesmeni, jak malują ich aktywiści, tylko zwykli Polacy , Przez decyzję Sejmu te farmy zostaną zamknięte, a ich pracownicy pozostaną bez środków do życia. Czy lewicowi posłowie, którzy z entuzjazmem poparli tę ustawę, pomyśleli, co zaproponują tym ludziom? Zasiłki? Kursy na baristów? To nie są rozwiązania , to kpina z ciężkiej pracy.</p><p>A w tle tego dramatu zacierają już ręce Ukraińcy, którzy z radością przejmą nasz rynek branży zwierząt futerkowych. Na Ukrainie, gdzie branża jest całkowicie nieuregulowana , bez żadnych ustaw o dobrostanie zwierząt czy ochronie środowiska ,fermy kwitną bez konsekwencji. W 2019 r. zabito tam 850 tys. zwierząt na futra, a produkcja rośnie, bo Europa zamyka swoje hodowle. Ukraińscy hodowcy wypełniają lukę, eksportując do Chin i Rosji, podczas gdy polskie fermy toną w biurokracji i ideologicznych zakazach. To idealny scenariusz dla nich: zero kar, zero standardów, pełne zyski. A my? My mamy patrzeć, jak stopniowo zamykamy polskie rolnictwo i uzależniamy gospodarkę od zagranicznych dostawców , bo przecież “ochrona zwierząt” jest ważniejsza niż polska suwerenność.</p><p>Hipokryzja lewicy, która przeforsowała tę ustawę, jest oburzająca. Ci sami posłowie, którzy z zapałem bronią usuwania ciąży jako “prawa wyboru” i “postępu”, nagle stają się strażnikami moralności, gdy chodzi o zwierzęta futerkowe. Jak można uznać życie nienarodzonego dziecka za mniej istotne niż życie norki? To wybiórcza wrażliwość, która zmienia się w zależności od lajków w mediach społecznościowych. Ich “troska o zwierzęta” to zwykły populizm, który rujnuje ludzkie życie bez chwili refleksji.</p><p>Weźmy ubój rytualny, który lewica często broni w imię “tolerancji kulturowej”. W tej praktyce zwierzę cierpi, będąc świadomym w chwili śmierci, gdy spływa jego krew , czy to nie jest okrucieństwo? Dlaczego nikt nie żąda zakazu takich praktyk? Bo to politycznie niewygodne, bo dotknęłoby grup z silnym lobby. Łatwiej zaatakować rolników z okolic Trybuna, którzy nie mają wpływów. Te dwie fermy w naszym regionie to nie tylko miejsca pracy, ale i część lokalnej gospodarki. Ich zamknięcie to cios w całą społeczność.</p><p>Zamiast wspierać modernizację ferm, by poprawić warunki zwierząt, lewicowi posłowie wybrali likwidację. Ziemia, na której działają fermy, stanie odłogiem, a gospodarka straci miliardy. Ci, którzy głosowali za tą ustawą, powinni spojrzeć w oczy rodzinom z okolic Trybuna koło Piotrkowa Trybunalskiego, które teraz walczą o przetrwanie. To nie jest postęp , to regres w pięknym opakowaniu. Polska wieś zasługuje na więcej niż ideologiczne mrzonki lewicowych elit, które wolą medialny poklask niż dobro swoich rodaków.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Siła złego na jednego?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52591,sila-zlego-na-jednego</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52591,sila-zlego-na-jednego</guid>
            <pubDate>Mon, 06 Oct 2025 03:35:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-3ff7307a73b96256d0735caa3736c6d2.jpg</url>
                        <title>Siła złego na jednego?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52591,sila-zlego-na-jednego</link>
                    </image><description>Dzisiaj mi się nieco uleje. Nie będę ukrywał, że nieco zdenerwowały mnie plotki, oszczerstwa i pomówienia, jakie pod moim adresem kierowała rodzina jednego z tomaszowskich przedsiębiorców związanego z Adrianem Witczakiem. Pojawiły się też groźby, ale niemi się za bardzo nie przejmuje. Dziwne, że ludzie, którzy zajmują się poważnymi biznesami, powtarzają niesprawdzone informacje. Może ich styl prowadzenia biznesu jest taki, jaki zarzucają innym. Przeczytajcie tę opowieść, dowiecie się, jak po gangstersku prowadzi się biznesy w naszym mieście, jak trudno być przyzwoitym i jak coś, co powinno być codziennością stoi kością w gardle wielu ludziom. Mam tylko nadzieję, że nie obrazi się na mnie mój kolega, od którego ten felieton muszę zacząć. Przepraszam Cię drogi kolego</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Kilkanaście lat temu, kiedy nawet nie myślałem, by znów kandydować na radnego — po przygodzie w Radzie Miejskiej i wielu rozczarowaniach z tym związanych, postanowiłem sobie odpuścić i zajmowałem się głównie rozwojem portalu — zajrzał do mnie jeden mój serdeczny kolega. Znaliśmy się od lat, a nawet razem tworzyliśmy podwaliny Platformy Obywatelskiej w mieście i powiecie. To była jednak inna Platforma, konserwatywno-liberalna, z Maciejem Płażyńskim, Andrzejem Olechowskim i Donaldem Tuskiem. Mógłbym sporo pisać, ale skrócę ten wątek i zaznaczę tylko, że mój kolega zaczął wtedy pracować w magistracie; prezydentem był wówczas Mirosław Kukliński.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W kolejnej kadencji władze się zmieniły, ale kolega mój nadal był urzędnikiem, już wtedy blisko związanym z naszym wspólnym przyjacielem, Grzegorzem Haraśnym. Po przegranych wyborach prezydenckich chłopak nie tylko podupadł na zdrowiu, ale też stracił pracę. Moim zdaniem powodem było otwarte wspieranie Haraśnego. Poważna choroba, brak pracy, dziecko i rodzina na utrzymaniu — tak właśnie trafił do mnie. Miałem wtedy biuro tam, gdzie i teraz. Poprosił, byśmy wynajęli mu pomieszczenia, bo ma pomysł na biznes. Jego własna dolegliwość podsunęła mu ideę stworzenia sklepu medycznego.</p><p style="text-align:justify;">Szybko dogadaliśmy koszty i wystartował. Przez cztery lata siedzieliśmy przedzieleni cienką ścianą i każdego dnia słyszałem, jak się mordował. Często nie miał na czynsze i inne opłaty (przepraszam, muszę to napisać, bo to ważne dla dalszej części historii). To był dramat, a ja widziałem, jak rosną i piętrzą się problemy, plus niezapłacone nam czynsze, o czym nie wiedziała nawet moja żona. Tak minęły chyba cztery lata. Zbliżały się wybory. Niespodziewanie zapukali do moich drzwi Barbara Klatka i Arek Gajewski i zaproponowali, bym kandydował z ich list (PO) do powiatu. Wcześniej miałem propozycję od Marcina Witko, ale dotyczyła miasta. Ja byłem już mieszkańcem wsi, a ni chciał oszukiwać ludzi, mimo że mieszkanie w mieście nadal posiadaliśmy. Dwa albo trzy razy zmieniał Arek Gajewski zdanie, bo sam nie wiedział, czy chce kandydować do sejmiku, czy jednak do powiatu. W końcu wybory ruszyły pełną parą i mandat otrzymałem. Koalicję zawarliśmy — a jakże — z PiS-em i PSL-em. Mirek Kukliński zaproponował, bym został członkiem Zarządu Powiatu.</p><p style="text-align:justify;">Ci, co mnie znają, wiedzą, że urzędnik ze mnie żaden; raczej „wiatr we włosach”, motocykle i góry mnie ciągną. Zaproponowaliśmy więc tego właśnie kolegę, który miał pewne predyspozycje urzędnicze i jemu taka praca bardziej jednak odpowiadała. Tylko pojawił się u niego problem: co zrobić ze sklepem. Zapytał, czy firma mojej żony nie chciałaby przejąć interesu w zamian za zaległości czynszowe. Sporo tego przez cztery lata narosło, ale przecież nie mogłem wypowiedzieć umowy najmu człowiekowi, którego ten interes był jedynym źródłem utrzymania. Trochę to było zaskakujące, bo planów prowadzenia takiej firmy nie mieliśmy, a ja cały czas robiłem portal i zajmowałem się nieruchomościami.</p><p style="text-align:justify;">W końcu stanęło na tym, że to przejmiemy i zobaczymy. No i… szło nam jeszcze gorzej niż jemu. Uczyliśmy się wszystkiego od podstaw, robiliśmy błędy. Nie mieliśmy świadomości, jak długo czeka się na pieniądze z NFZ i że branża jest w dramatyczny sposób skorumpowana. W każdym razie, gdy zrobiliśmy 20 tysięcy obrotu w miesiącu, to już było coś. To był prawdziwy koszmar.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">I jak zawsze, pomogło szczęście. Potrzebny był rozgarnięty pracownik. A nie mógł to być ktoś z ulicy — wymogi były konkretne, dotyczące wykształcenia i doświadczenia w branży, farmaceuta lub fizjoterapeuta. Dałem ogłoszenie na portalu. I wiecie co? Po dwóch minutach zadzwoniła dziewczyna, która pracowała wcześniej w aptece Flora. Opinia pracodawcy była bardzo dobra i ruszyliśmy z nowym impetem. Po drodze dołączyła moja obecna synowa. I stworzył się miły zespół.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Tyle że ten impet to był raczej wyścig żółwia ze ślimakiem. Okazało się bowiem, że żaden dostawca nie chciał nam dostarczać towaru. U jednych narozrabiał mój kolega, u innych zablokowała nam dostawy konkurencja. Typowa ordynarna „gangsterka”. I znowu szczęście: pojechaliśmy na targi sprzętu rehabilitacyjnego do Łodzi i tam dziewczyny zaczepił Irek Harbuz, dyrektor NAH-u. Fantastyczny, dobry człowiek, nadal się przyjaźnimy, tym bardziej że łącza nas też pasje muzyczne, a on sam jest menadżerem fryzjerskiej kadry polski. Wprowadziliśmy jego produkt, a on pomógł nam z dostawcami. To z nim robiliśmy pierwsze szkolenia dla pacjentów, amazonek itd. Gdy nie mogliśmy kupować bezpośrednio, produkty dostarczał nam Pofam. Za każdą rzecz płaciliśmy gotówką, i to przed wysyłką. Kilka lat budowaliśmy pozycję solidnych partnerów.</p><p style="text-align:justify;">Jakoś to zaczęło iść — jakby powiedziała moja mama, „jak krew z nosa”. Kolejny mur to były układy, bardzo nieczyste, wręcz korupcyjne. Prawdziwe wkurzenie przyszło wtedy, gdy zobaczyłem naszą sąsiadkę pchającą rower, na którym były zapakowane paczki z pieluchami. Stara kobieta, mało sił, opiekująca się niedołężnym mężem. Zapytałem, czemu nie bierze u nas pieluch — przecież ma tylko dwa kroki, a ja jej osobiście przyniosę paczki do domu. Odpowiedziała, że pan doktor kazał jej iść na drugi koniec miasta, twierdząc, że my nie realizujemy zleceń NFZ. Znacie mnie trochę? To wiecie, co usłyszał ode mnie ten lekarz. Miły, w każdym razie, nie byłem.</p><p style="text-align:justify;">Kolejni byli stomicy, którzy przychodzili do nas po pomoc, bo ktoś ich zlecenia dał np. firmie z Krakowa. Całkowicie zablokowano nam dostawców. nie byli w stanie nic kupić dla pacjentów. Tymczasem ludzie dostawali sprzęt, jakiego nie potrzebowali, bez możliwości wymiany. My takie osoby zaopatrywaliśmy za darmo, na własny koszt. I tak to szło marnie aż do czasu covidu. Może zabrzmi to źle, ale pandemia, która o mało mnie osobiście nie zabiła, pozwoliła nam się mocno odbić.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Ludzie po prostu zaczęli do nas przychodzić, widzieli serdeczność, życzliwość i wracali, przysyłali znajomych. Dla nas to nigdy nie byli klienci, tylko przede wszystkim cierpiący mężczyzna, czy kobieta, ciocia, wujek, babcia, dziadek. Powiem nieskromnie: mamy fioła na tym punkcie. Aha, wyprostuję jeszcze jedną rzecz, która pojawia się wśród różnych pomówień: owszem, raz czy dwa sprzedaliśmy jakieś maseczki do magistratu, środki dezynfekcyjne też, ale nie dlatego, że był tu jakiś tajemniczy układ, tylko dlatego, że były one u nas dostępne. Rękawiczki nitrylowe, dzięki Włodkowi z firmy Abena, mieliśmy o połowę tańsze niż ktokolwiek inny. Tropienie duchów przez domorosłych detektywów nie przyniosło skutku.</p><p style="text-align:justify;">Im bardziej działalność się rozwijała, tym było gorzej. Psuto nam opinię wśród białego personelu, zmuszano pacjentów, by zaopatrywali się w konkretnych miejscach. Jeszcze kilka miesięcy temu dowiedzieliśmy się, że sprzedajemy tani, chiński, niskiej jakości sprzęt. Zaskakujące, bo my dajemy pacjentom najlepsze dostępne ortezy na rynku. Dopiero niedawno jeden z lekarzy wyjaśnił mi, że ma od każdego zlecenia 15 procent. Wyobrażacie sobie, co by było, gdybym ja próbował komuś jakiś taki bonus wręczyć? Zaraz byłbym nagrany i ukrzyżowany. Doszło nawet do tego, że grożono mi bandytami. Niewiarygodne? A jednak. Jeśli nie wierzycie, zapytajcie Barbarę Klatkę. To prawda. Ale lećmy dalej.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Wiecie, że przez wiele lat nasza firma praktycznie nie sprzedawała produktów, na które przysługiwały dopłaty PFRON? Mieliśmy dobrą, tanią ofertę. Ewidentnie coś tu nie grało. Dowiedziałem się, co, po jakimś czasie, kiedy przyszedł do nas pan zainteresowany zakupem łóżka rehabilitacyjnego. Wówczas kosztowało ono u nas 2,5 tysiąca złotych z materacem. Usłyszał cenę, ucieszył się i poprosił rachunek na 4 tysiące. Jak to? Ano tak. Zawyżona cena to równocześnie wyższa dopłata. Klient nie płaci nic, sprzedawca zarabia więcej. Wszyscy zadowoleni? Tak, poza tymi, którzy czekają w kolejkach. A czekali często po trzy lata.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Robiliśmy więc porządki. Dokładnie — zrobiły je dziewczyny z PCPR. I dziś jest efekt: wniosków rozpatrywanych jest kilka razy więcej, a czas oczekiwania to od jednego miesiąca do maksymalnie pół roku. Weryfikacja była szybka, ponieważ znaliśmy branżę, znaliśmy ceny rynkowe i wprowadzono limity. Nie tylko czeka się krócej, ale udało się dzięki temu wygospodarować pieniądze na turnusy rehabilitacyjne, bo to ta sama pula wydatków. Ktoś zawyżając ceny Was okradał? A jakże. No to teraz zgadnijcie, czemu mnie ci ludzie tak bardzo nienawidzą.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Przez dwie kadencje nikt nawet nie próbował zarzucać firmie jakichś kombinacji czy nieuczciwości. Zaczęło się dopiero w tej kadencji. Radni PiS i KO zaczęli tropić rzekome nasze „biznesy” w szpitalu. Posuwali się do oszczerczych wpisów w internecie, a nawet na sesjach Rady Powiatu. Asystent posła Telusa z PiS nie mógł pojąć, jak to jest, że do naszej firmy trafiają pieniądze z PCPR, ale nie są to nasze pieniądze, tylko pacjentów, których miesiącami kredytowaliśmy. No przecież przelew szedł do firmy! Tak, tylko, że zamiast jednego do nas, trzeba byłoby wysłać 50 przelewów do poszczególnych ludzi, a oni sami musieliby wcześniej zapłacić. Zastanawiacie się o jakie kwoty chodzi?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W przypadku dopłaty do pieluch i limicie 90 szt. jest to 135 zł miesięcznie. Dla jednego to drobiazg, ale dla chorej starszej pani, to prawdziwy majątek. Ale realizujemy też takie dopłaty, które wynoszą 40 zł i nie mamy sumienia odmówić, mimo, że musimy do tego przygotować całą stertę papierów. Musieli być wszyscy bardzo zdziwieni, stwierdzając, że w czasie covidu zakupiono u nas dla szpitala kilkanaście pulsoksymetrów. Z kolei w ramach darowizn przekazaliśmy sprzęt przekraczający wielokrotnie ich wartość. Nikczemność i jednej, i drugiej szajki przekracza wszelkie granice. Działacze PiS nawet nie kryją, że przekopali całą księgowość x-lat wstecz szukając faktur z naszej firmy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Wczoraj z kolei wyczytałem coś o jakichś przetargach, wygrywanych dzięki politycznym koneksjom, dzięki którym niby prowadzę sklep. Gdy takie banialuki pisze Szczepan Goska, można mu nawet wybaczyć, choć trochę napsuje nam zawsze nerwów. Ale kiedy pisze to z pełnym przekonaniem jakiś przedsiębiorca, który nie zna ani mnie, ani branży, można tylko przypuszczać, że mierzy innych własną miarą. Być może usłyszał coś od jakiejś partyjnej koleżanki, która prowadzi gdzieś pokrewny biznes. no i uważa, że skoro tak jest Chicago, to może być i u nas.</p><p style="text-align:justify;">Nie będę ukrywał, że mnie to irytuje. Nie twierdzę też, że po mnie wszystko spływa, jak po kaczce, ani firma nie bierze udziału w żadnych przetargach, ani ja nie jestem jej właścicielem — tak samo jak nie jestem właścicielem „spożywczaków”, mimo że wiele osób grzecznościowo tak o mnie mówi. Powiem więcej: jestem wydawcą, ale nie dysponuję powierzchnią reklamową na portalu. Nie mam nawet prawa do reprezentowania firmy mojej żony. Mamy też osobne finanse, więc jak przychodzi mi do głowy kupić sobie motocykl, to nie musze się z wydatku tłumaczyć.</p><p style="text-align:justify;">Odkąd Ewa i Adrian przejęli od Bartka sklep, zaczęły się nasze problemy. Im lepiej szło, tym były większe, bo ktoś zapewne zaczął odczuwać spadek obrotów. Na Ewę pisano donosy w firmie, w której jest zatrudniona. Ponieważ, niestety, nadal jest w Platformie, pisano na nią skargi do Sądu Koleżeńskiego, żaląc się na to, że ma męża, a ten mąż jest niewłaściwy, bo krytykuje, zamiast chwalić — a wszystko to przecież w ramach „walki o wolne media”. Trochę przejść więc mamy. Ludzie, jak na przykład Piotr Kucharski, rozpowszechniają ordynarne kłamstwa, np. o tym, że mam setki fejkowych kont w internecie. Poważnie? Brak słów po prostu. Kiedy miałbym to obsługiwać. Mimo, że pracuję u żony, to jednak mam sporo obowiązków.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Rzadko pisuję o swoich osobistych sprawach, ani się nie uskarżam, mam twardą skórę i jakoś mierzę się z codziennością. Wolę iść pod wiatr (niczym Władysław Łokietek), niż płynąć z falą rynsztoka. Czasem jednak człowiek musi dać upust emocjom, szczególnie jeśli się nie wyspał, nie wyprasował koszuli, nie wyczyścił butów, a za godzinę musi zbierać się do pracy, bo od nikogo za darmo chleba nie dostanie. Wkurza mnie, że jacyś ludzie niszczą to, co mozolnie budujemy, ciężko i uczciwie pracując — zarówno my, jak i nasz cudowny personel.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Witczak woli być &quot;Niemcem&quot;, jak Tusk, niż &quot;Polakiem&quot;, jak Kaczyński]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52584,witczak-woli-byc-quot-niemcem-quot-jak-tusk-niz-quot-polakiem-quot-jak-kaczynski</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52584,witczak-woli-byc-quot-niemcem-quot-jak-tusk-niz-quot-polakiem-quot-jak-kaczynski</guid>
            <pubDate>Sun, 05 Oct 2025 15:33:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-witczak-woli-byc-niemcem-jak-tusk-niz-polakiem-jak-kaczynski-1759675880.png</url>
                        <title>Witczak woli być &amp;quot;Niemcem&amp;quot;, jak Tusk, niż &amp;quot;Polakiem&amp;quot;, jak Kaczyński</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52584,witczak-woli-byc-quot-niemcem-quot-jak-tusk-niz-quot-polakiem-quot-jak-kaczynski</link>
                    </image><description>Przed II wojną światową w Tomaszowie Mazowieckim mieszkała liczna mniejszość niemiecka. Stanowiła ona niezwykle silną i skonsolidowaną diasporę. O tym, jak bardzo nacjonalistyczne poglądy miała ta grupa, przekonał się pułkownik Hojnowski, który ze swoimi żołnierzami we wrześniu 1939 roku wycofywał się w kierunku Warszawy. Zostali zaatakowani właśnie przez tomaszowskich Niemców tworzących lokalną V kolumnę.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>W naszym mieście temat niemieckości mieszkańców jest kwestią dość wrażliwą, która powraca nie tylko przy okazji obchodów wybuchu wojny, ale także, gdy składamy kwiaty w miejscach straceń, takich jak mur Starego Browaru. Najbardziej brutalni oficerowie Gestapo w Tomaszowie, odpowiedzialni za sadystyczne zbrodnie, to niestety tomaszowianie niemieckiego pochodzenia.</p><p>Miesiąc temu, podczas uroczystości patriotycznych, poseł Adrian Witczak postanowił zabłysnąć własną nieznajomością historii. Jego zdaniem bowiem przyczyną II wojny światowej był antysemityzm. Cóż, to dość zaskakujące, bo w Europie ma on tradycję sięgającą co najmniej kilkuset lat. Być może w którymś momencie stał się narzędziem, ale nie był przyczyną wojny.</p><p>Teraz poseł postanowił raz jeszcze zaszokować swoich wyborców internetowym wpisem, w którym stwierdza, że woli być takim „Niemcem” jak Tusk niż takim „Polakiem” jak Kaczyński. Po tym, jak lider jego partii opowiadał o „wstydliwej polskości” i dziwił się, że on, Niemiec, musi coś tam podpowiadać Giertychowi, trudno nie oceniać jednoznacznie wpisu posła, który w ciągu nieco ponad roku stał się postacią „memiczną”. Coraz głupsze wypowiedzi, stawiające pod znakiem zapytania jego kondycję psychofizyczną, stają się już patologiczną normą. Tym razem ich źródłem jest prawdopodobne przedawkowanie wazeliny. Staroście Węgrzynowskiemu możemy jedynie pogratulować koalicjanta.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Pomysł radnego Jodłowskiego brzmi efektownie, ale jest kompletnie odklejony od realiów]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52280,pomysl-radnego-jodlowskiego-brzmi-efektownie-ale-jest-kompletnie-odklejony-od-realiow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52280,pomysl-radnego-jodlowskiego-brzmi-efektownie-ale-jest-kompletnie-odklejony-od-realiow</guid>
            <pubDate>Wed, 17 Sep 2025 18:51:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-pomysl-radnego-jodlowskiego-brzmi-efektownie-ale-jest-kompletnie-odklejony-od-realiow-1758129938.jpg</url>
                        <title>Pomysł radnego Jodłowskiego brzmi efektownie, ale jest kompletnie odklejony od realiów</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52280,pomysl-radnego-jodlowskiego-brzmi-efektownie-ale-jest-kompletnie-odklejony-od-realiow</link>
                    </image><description>Skrócony tydzień pracy w administracji publicznej brzmi atrakcyjnie, ale w realiach Powiatu Tomaszowskiego, to kosztowny eksperyment obniżający dostępność usług. Pomysł radnego Jodłowskiego, by zgłosić powiat do pilotażu MRPiPS, oznacza mniej okienek, dłuższe kolejki i ryzyko przekroczeń terminów KPA, przy niewystarczającym finansowaniu. Zamiast PR-owych haseł o „skróconym czasie pracy” potrzebne są cyfryzacja procesów, wzmocnienie kadr i pełne finansowanie zadań zleconych.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Radny Jodłowski proponuje, by <strong>Powiat Tomaszowski</strong> zgłosił swoje jednostki do rządowego pilotażu skróconego czasu pracy i „<i>nowych modeli organizacji pracy</i>”. Czas na to był do 15 września, więc dzisiaj już na to za późno. Na papierze wygląda to jak cywilizacyjny skok, bo przecież: krótszy tydzień pracy, większa efektywność, lepsze łączenie zatrudnienia z życiem prywatnym.... Problem w tym, że gdy zejdziemy z poziomu populistycznych haseł do realiów przepisów, pieniędzy i obowiązków administracji, propozycja zaczyna się rozsypywać. Mamy do czynienia nie z reformą, tylko z kosztownym i ryzykownym eksperymentem PR-owym, który w powiatowej rzeczywistości może skończyć się dłuższymi kolejkami, karami za przewlekłość postępowań i rachunkiem, którego nikt nie pokryje. O atmosferze w miejscu pracy nawet trudno wspominać, bo jak radny wytłumaczy jednym pracownikom, że do pilotażu wybrano... tych drugich?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Zacznijmy od faktów. <strong>Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej</strong> ruszyło 14 sierpnia 2025 r. z naborem do pilotażu „<i>Skrócony czas pracy – to się dzieje!</i>”. Resort chwali się „<i>pierwszym na taką skalę pilotażem w Polsce</i>” i zachęca: „<i>Chcemy zachęcać do skróconego czasu pracy, (…) by każdy pracodawca mógł sprawdzić, co u niego działa</i>” – mówiła minister <strong>Agnieszka Dziemianowicz-Bąk</strong>. Wniosek może składać także samorząd, ale na twardych warunkach: objęcie projektem co najmniej połowy pracowników danej jednostki, utrzymanie 90 proc. zatrudnienia i wynagrodzeń. Można otrzymać maksymalnie 1 mln zł wsparcia, przy koszcie nie wyższym niż 20 tys. zł na pracownika. Harmonogram też nie jest „na już”: 2025 to przygotowania. Realne testy trwają przez cały 2026 r., a rozliczenie zamyka się w maju 2027 r. To nie jest szybka poprawa jakości obsługi mieszkańców, tylko długi projekt organizacyjno-badawczy, z góry ustawiony pod duże, zasobne organizacje.</p><p style="text-align:justify;">Resort podkreśla dodatkowo, że „<i>nie narzuca jednego modelu skracania czasu pracy</i>”, a lista chętnych urosła do ok. dwóch tysięcy zgłoszeń. To dobra wiadomość dla branż usługowych czy firm prywatnych, gdzie da się agresywnie ciachać narady i optymalizować procesy. Ale w starostwie i jednostkach powiatowych mówimy o zadaniach publicznych o charakterze administracyjnym, licencjach i decyzjach z terminami z Kodeksu postępowania administracyjnego. „Bez zbędnej zwłoki” nie znaczy „po czterech dniach w tygodniu”, a sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwione do miesiąca, w skomplikowanych – do dwóch miesięcy. Każdy dzień krótszego tygodnia to realnie mniej okienek i mniej terminów, za które odpowiada starosta i kierownicy wydziałów, a naruszenia kończą się skargami na bezczynność i grzywnami. A więc brawo!&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Drugi zderzak to <strong>Kodeks pracy</strong>. Norma to 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo; oczywiście można układać różne systemy i rozkłady, ale jeśli celem jest realne skrócenie czasu pracy z zachowaniem płacy, to albo wydłużamy kolejki i ryzykujemy przekroczenia terminów, albo zatrudniamy dodatkowych ludzi, lub też płacimy nadgodziny i dodatki za nienormowany czas. Każde z tych rozwiązań w administracji powiatowej kosztuje. A budżety powiatów? Od lat – co potwierdzają samorządowe analizy i spory sądowe – systemowo nie domykają finansowania zadań zleconych przez państwo. Dorzucenie kolejnego kosztownego „pilotażu” na plecy starostwa to proszenie się o cięcia gdzie indziej albo o podnoszenie opłat i parapodatków. A pamiętajmy, że <strong>powiaty są pozbawione dochodów własnych</strong>. Dziwne, że pomysły takie składa wieloletni pracownik Starostwa. Nie rozumie realiów?</p><p style="text-align:justify;">Trzeci problem jest organizacyjny i bardzo przyziemny. Zadania powiatu to m.in. <strong>rejestracja pojazdów</strong> i prawa jazdy, transport, <strong>geodezja i kataster</strong>, <strong>drogi powiatowe</strong>, ochrona środowiska, <strong>nadzór nad szkolnictwem ponadpodstawowym</strong> – w ogromnej części procesy „okienkowe”, na styku z mieszkańcem lub przedsiębiorcą. Tu nie da się „zrobić backlogu po cichu” ani przerzucić ruchu na chatbot. <strong>Rejestr pojazdów i praw jazdy to ciągłe kolejki,</strong> które nawet w dużych i dobrze zinformatyzowanych powiatach wymagają rezerwacji slotów i monitoringów sal. Zmniejszenie tygodniowej dostępności urzędu bez równoczesnego wzrostu zatrudnienia to matematyka, nie ideologia: mniej godzin = mniej obsłużonych spraw = większe nerwy na korytarzach i więcej skarg.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czwarty kłopot to pieniądze... znów one. Ministerstwo oferuje maksymalnie 1 mln zł na projekt i limit 20 tys. zł na pracownika objętego pilotażem. W praktyce oznacza to wysoki wkład własny przy większym urzędzie. Jeśli w typowej jednostce powiatowej pracuje około 200 osób, to minimalny próg „50 proc. załogi” daje 100 uczestników. Limit 20 tys. zł na osobę to 2 mln zł potencjalnego kosztu, a grant kończy się na 1 mln zł. <strong>Resztę ma dopłacić powiat</strong>. To wciąż tylko koszty „projektowe” – szkolenia, analizy, wdrożenia – a nie stałe skutki płacowe i organizacyjne po pilotażu. Nie ma tu żadnej magii: jeśli mieszkańcy mają mieć tę samą liczbę okienek przez mniej dni, to trzeba utrzymać dyżury zmianowe albo zatrudnić nowych urzędników. A jeżeli okienek będzie mniej – przyjdzie nam zapłacić dłuższym czasem załatwienia sprawy.</p><p style="text-align:justify;">Zwolennicy skracania czasu pracy powołują się na wyniki z Islandii czy Wielkiej Brytanii. Rzeczywiście, islandzkie testy z sektora publicznego wykazały, że <i>„produktywność i jakość usług pozostały na tym samym poziomie lub się poprawiły”</i> w większości miejsc pracy. W brytyjskim pilotażu większość firm utrzymała czterodniowy tydzień, raportowano mniejszy stres i rotację, a nawet wzrost przychodów. Tyle że te sukcesy miały swoje konieczne warunki: silne zaplecze analityczne, partnerskie układy związkowe, głębokie przerysowanie procesów i kulturę organizacyjną, której administracja powiatowa po prostu nie ma. To nie jest kopiuj-wklej. Próba przeniesienia tych modeli do starostwa bez gigantycznego przygotowania i pieniędzy to proszenie się o <strong>efekt domina, który uderzy w mieszkańców.&nbsp;</strong></p><p style="text-align:justify;">Warto też czytać regulamin rządowego pilotażu drobnym drukiem. Jednostka samorządu terytorialnego może złożyć raptem jeden wniosek i musi wskazać konkretną jednostkę podległą, w której testuje skrócony czas pracy – oraz objąć pilotażem minimum połowę całej załogi tej jednostki. To zabija logikę „małego, kontrolowanego eksperymentu” i zamienia go w duży hazard, bo jeśli <strong>testujemy – to na żywym organizmie</strong> całego wydziału komunikacji, całej geodezji czy całego PUP-u. Co więcej, resort ogłosił, że lista zakwalifikowanych dopiero w październiku, a właściwe testy ruszą od stycznia 2026 r., więc wszelkie bajki o „szybkiej poprawie dostępności usług publicznych” można odłożyć na półkę z folderami.</p><p style="text-align:justify;">Dołóżmy do tego jeszcze <strong>konieczność synchronizacji pracy starostwa z partnerami zewnętrznymi</strong>, którzy przez cztery dni nie działają:<strong> Samorządowe Kolegium Odwoławcze</strong>, wojewoda, służby i inspekcje, sądy administracyjne – cały łańcuch instytucji nadal funkcjonuje pięć dni w tygodniu. Odcinając powiat na piąty dzień, wytworzymy korki w obie strony. I nie pomoże żaden „<strong>zespół roboczy do spraw rekomendacji</strong>”, o który prosi radny, bo to dekoracja, a nie rozwiązanie. Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie podstawowe: kto za to zapłaci i na mocy jakich zmian w prawie zapewni się identyczną jakość i terminowość decyzji administracyjnych?</p><p style="text-align:justify;">Ktoś powie: ale przecież pilotaż jest po to, żeby testować. Owszem, pod warunkiem że eksperyment jest rozsądnie odizolowany, a koszt potencjalnych porażek – skalkulowany. Tymczasem w samym powiecie od lat toczy się walka o finansowanie zadań zleconych, a samorządy coraz częściej pozywają państwo o pokrycie realnych kosztów. W tej sytuacji dorzucanie sobie projektu, który pochłonie ludzi, pieniądze i uwagę kadry kierowniczej na dwa lata, trąci <strong>polityką wizerunkową, pozbawioną minimum odpowiedzialności za finanse publiczne</strong>. Mieszkańców nie interesują modne hasła o „czterodniowym tygodniu” – interesuje ich, czy mogą zarejestrować auto bez utraty dnia pracy, czy decyzja geodezyjna przyjdzie w terminie i czy powiatowa droga będzie naprawiona. Tego pomysł radnego Jodłowskiego nie rozwiązuje, a ryzykuje pogorszenie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Na koniec warto być uczciwym: są miejsca, gdzie skracanie czasu pracy działa i ma sens. Ale wymaga to wielkiej pracy organizacyjnej, pieniędzy i prawa skrojonego pod sektor publiczny. Polski pilotaż – w obecnym kształcie, z limitem dofinansowania, progiem 50 proc. załogi i trzyletnim horyzontem – to pomysł ciekawy dla <strong>firm konsultingowych</strong> i kilku bogatych miast, nie dla przeciążonego obowiązkami powiatu. Tomaszów Mazowiecki potrzebuje dziś stabilności w obsłudze mieszkańców, redukcji kolejek i inwestycji w cyfryzację procesów, a nie eksperymentu, którego pierwszymi ofiarami będą interesanci, a ostatnimi – i tak finanse powiatu. Jeśli radny naprawdę chce „nowoczesnego samorządu”, niech zacznie od rzeczy mierzalnych: audytu procesów, cięcia zbędnych procedur, sensownego e-urzędu i odważnego lobbowania o pełne finansowanie zadań zleconych. „Cztery dni w urzędzie” brzmią miło, ale bez twardej podstawy prawnej, finansowej i operacyjnej to nie reforma – to absurd.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Adrian Witczak: aktywny na korytarzu, nieobecny przy stole]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52109,adrian-witczak-aktywny-na-korytarzu-nieobecny-przy-stole</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52109,adrian-witczak-aktywny-na-korytarzu-nieobecny-przy-stole</guid>
            <pubDate>Tue, 09 Sep 2025 20:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-adrian-witczak-aktywny-na-korytarzu-nieobecny-przy-stole-1757408911.jpg</url>
                        <title>Adrian Witczak: aktywny na korytarzu, nieobecny przy stole</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52109,adrian-witczak-aktywny-na-korytarzu-nieobecny-przy-stole</link>
                    </image><description>Poseł Adrian Witczak to prawdziwa chluba własnych wyborców. Przez blisko dwa lata sprawowania mandatu dał się poznać jako: budowniczy szpitali, dobroczyńca imigrantów, specjalista od uzbrojenia polskiej armii, projektant mieszkań dla młodych, a ostatnio – prawdziwy spec od elektrowni atomowych. Internet jest wręcz zalewany rolkami, w których z przejętą miną opowiada o sprawach ważnych i mniej ważnych. Jest też aktywny na korytarzach sejmowych, gdzie stara się skorzystać z każdej okazji do występu przed kamerą. Telewizja to jego prawdziwa pasja. Trudno znaleźć dzień, w którym nie pojawia się na antenie, często agresywnie atakując przedstawicieli innych ugrupowań. O czymś zapomniałem? Może o pasji motoryzacyjnej i luksusowych SUV-ach, szczególnie tych wynajmowanych na koszt podatników. Jak wygląda prawdziwa praca tego parlamentarzysty, który w ostatnich wyborach zebrał ponad 16 tysięcy głosów – i to jako całkowity „świeżak”, bez wcześniejszych sukcesów w działalności publicznej? Przejrzeliśmy blisko sto szczegółowych sprawozdań z posiedzeń Komisji Zdrowia, której jest członkiem. W ich trakcie zabrał głos zaledwie kilka razy, z czego dwa wystąpienia można uznać za w miarę merytoryczne.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Poniżej znajdziecie szczegółowy wykaz posiedzeń, jakie odbyły się w tej kadencji (niestety, nie dotarliśmy do list obecności), wraz z tematyką poruszaną na każdym z nich. Publikujemy również pełną treść wypowiedzi posła Adriana Witczaka. <strong>Pogrubiliśmy</strong> te fragmenty, które naszym zdaniem są istotne z punktu widzenia wyborców w Tomaszowie Mazowieckim.</p><p>Już na jednym z pierwszych posiedzeń omawiano informację na temat funkcjonowania Funduszu Medycznego w latach 2020–2023 oraz stanu realizacji inwestycji infrastrukturalnych finansowanych ze środków publicznych. Finansowano z niego m.in. inwestycje w Szpitalne Oddziały Ratunkowe, ale i wiele innych. Warto przypomnieć, że taki kompleksowy, wart kilka milionów złotych remont przeprowadzono także w Tomaszowie. Dyskusja toczyła się wokół politycznego charakteru funduszu, krótkich terminów przewidzianych na realizację poszczególnych inwestycji oraz tego, że w wielu przypadkach premiowano projekty z małych miejscowości, pomijając te z dużych aglomeracji. Warto było tym tematem się zainteresować, szczególnie w kontekście planowanych w przyszłości inwestycji w <strong>Tomaszowskim Centrum Zdrowia</strong>. Poseł z miasta, gdzie funkcjonuje jeden z największych szpitali po tej stronie województwa łódzkiego, <strong>nie został w protokole odnotowany</strong>.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50880,450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku"></oembed></figure><p>Nie znajdziemy go także w dyskusji na temat <strong>nowych kierunków medycznych</strong> oraz <strong>zmian w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej</strong>. Biorąc pod uwagę fakt, że w mieście prężnie działa Nu-Med, a tomaszowski TCZ wykonuje dużą <strong>liczbę</strong> zabiegów chirurgicznych o charakterze onkologicznym, można byłoby się spodziewać przynajmniej krótkiego komentarza. W protokole go nie ma. Podobnie jak na innych posiedzeniach Komisji, kiedy dyskutowano o leczeniu chorób nowotworowych.</p><p>Także <strong>transplantologia</strong> nie zainteresowała posła. A szkoda, bo mieliśmy w Tomaszowie przypadki udanego pobrania narządów do przeszczepu, a kierujący zespołem anestezjologów, młody lekarz, ma ambicję, aby tę sferę działalności szpitalnej mocno rozwijać.</p><p>Poseł, który lubi fotografować się z młodzieżą, nie zabrał głosu również wtedy, gdy omawiano informację w sprawie <strong>limitów przyjęć na kierunki lekarskie</strong> oraz <strong>sytuacji uczelni</strong>. Przecież sam jest nauczycielem. Deklaruje też, że jest nauczycielem akademickim. To jeden z ważniejszych problemów: średnia wieku lekarzy w Polsce przekracza <strong>50 lat</strong>, a na rynku brakuje specjalistów, przez co dostęp do ich usług osiąga <strong>bardzo wysokie</strong> ceny.</p><p>W kontekście młodzieży nie zainteresowała też Adriana Witczaka dyskusja na temat <strong>nadużywania alkoholu i innych środków odurzających</strong>.</p><p>Cokolwiek miał do powiedzenia w temacie <strong>leczenia biologicznego w chorobach immunologicznych</strong>. Nic dziwnego — mówił przede wszystkim o własnej chorobie.</p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1979/980;" src="https://static2.nasztomaszow.pl/data/wysiwig/2025/09/09/aktywnosc-witczak-komisja-zdrowia-miesiecznie.png" width="1979" height="980"></figure><p>W październiku ubiegłego roku odbyła się <strong>poważna dyskusja o ochronie zdrowia psychicznego</strong>. Rozpatrywano także informację Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą wraz ze stanowiskiem ministra zdrowia. Co na to poseł z Tomaszowa Mazowieckiego? Okazuje się, że i w tej sprawie postanowił <strong>zamilknąć</strong>. I znowu wielka szkoda, bo Tomaszów to czarna plama na mapie. <strong>Liczba</strong> interwencji związanych z nadużywaniem psychotropów oraz młodych pacjentów trafiających na psychiatryczny SOR jest zatrważająca — wystarczy porozmawiać z lekarzami i pielęgniarkami. W mieście, <strong>głównie dzięki prezydentowi Witko</strong>, ruszył specjalny program, a TCZ przygotowywało w tym czasie wniosek o dofinansowanie budowy nowego <strong>Centrum Psychiatrycznego</strong>.</p><p>W dyskusji o <strong>prawach pacjenta</strong> i <strong>Rzeczniku Praw Pacjenta</strong> również zabrakło głosu z Tomaszowa. Czy naprawdę ten temat jest tak mało istotny? Szczególnie gdy weźmiemy pod uwagę, że mamy do czynienia ze wspomnianym wyżej „rynkiem dawcy usługi”, a nie jej beneficjenta. <strong>Prawa pacjentów powinny być więc pod szczególną ochroną.</strong></p><p>Poseł jest szczupły, więc… <strong>kontrola profilaktyki i leczenia otyłości u osób dorosłych</strong> go nie zainteresowała. Co ciekawe, jeszcze niedawno <strong>brylujący</strong> w Tomaszowskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku nie wziął udziału w dyskusji nad <strong>informacją o stanie zdrowia, zaopiekowaniu systemowym i kierunkach wzmocnienia zdrowia wśród seniorów</strong>. Czyżby potrzebni byli tylko w czasie wyborów? <strong>Na to wygląda</strong>, bo to właśnie te osoby zapewniły frekwencję na spotkaniu z Rafałem Trzaskowskim w Tomaszowie.</p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1536/1024;" src="https://static2.nasztomaszow.pl/data/wysiwig/2025/09/09/chatgpt-image-9-wrz-2025-10-53-29.png" width="1536" height="1024"></figure><p>Adrian Witczak nie zabrał głosu w sprawie <strong>Krajowej Sieci Kardiologicznej</strong> ani w tematach dotyczących <strong>ratowników medycznych</strong>. Jego aktywność najlepiej obrazuje wygenerowana powyżej grafika.</p><p>Na tle posłów, którzy zabierają głos na niemal każdym posiedzeniu (zadają pytania techniczne, składają wnioski, pilnują terminów rozporządzeń i wykonania budżetu), aktywność A. Witczaka wypada <strong>wyraźnie słabo</strong>. Jego wystąpienia są <strong>pojedyncze i niespójne tematycznie</strong>; wyjątek stanowi wartościowy głos o leczeniu biologicznym (24.07.2024) oraz pytanie o kompetencje położnych (06.11.2024). To tyle na blisko dwa lata pobierania poselskiej diety. <strong>Czy szef tomaszowskiej Platformy Obywatelskiej dorósł do roli, jaka została mu powierzona?</strong></p><p>To także obraz nas — społeczeństwa, które, biorąc udział w poważnych decyzjach w formie wyborów, zdaje się uczestniczyć w głosowaniach w konkursie piękności. <strong>Na koniec</strong> zostaje jedynie narzekanie. Tyle że to nie wina Witczaka, że został posłem, tylko <strong>16 tysięcy osób</strong>, które na niego niefrasobliwie zagłosowały.</p><p>Poseł się uśmiecha, podróżuje wynajętym autem i nie odpowiada na istotne pytania — w tym dotyczące <strong>finansowania kampanii, działalności fundacji</strong>, którą prowadził, <strong>oraz miejsca ukończenia studiów MBA</strong>. A to tylko niektóre z nich.</p><p>Szczegóły znajdziecie na kolejnej stronie. <strong>Czekamy na wasze komentarze.</strong></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50479,niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika"></oembed></figure><div class="page-break" style="page-break-after:always;"><span style="display:none;">&nbsp;</span></div><p>21 listopada 2023 - wyboru prezydium Komisji.</p><p>28 listopada 2023 - obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</p><p>29 listopada 2023 - poprawki zgłoszone w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</p><p>11 grudnia 2023 - zaopiniowanie projektu zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2023 rok.</p><p>28 grudnia 2023 - <strong>projekt planu pracy Komisji na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.</strong></p><p>28 grudnia 2023 rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2024</p><p>16 stycznia 2024&nbsp;</p><p>– informacja na temat funkcjonowania Agencji Badań Medycznych w latach 2019–2023,<br>– informacja Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli funkcjonowania Agencji Badań Medycznych.</p><p>25 stycznia 2024 - <strong>rozpatrzenie informacji na temat funkcjonowania Funduszu Medycznego w latach 2020-2023 oraz stanu realizacji inwestycji infrastrukturalnych finansowanych ze środków publicznych.</strong></p><p>7 lutego 2024 wniosek o powołanie Podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego<br>wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych</p><p>7 lutego 2024</p><p>– propozycje tematów kontroli do planu pracy Najwyższej Izby Kontroli na 2025 r.<br>– wnioski o powołanie podkomisji stałych do spraw:<br>– organizacji ochrony zdrowia,<br>– zdrowia publicznego,<br>– zdrowia psychicznego,<br>– onkologii.</p><p>8 lutego 2024 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne</p><p>8 lutego 2024 „rozpatrzenie informacji ministra zdrowia dotyczącej różnych dostępnych w Polsce metod leczenia chorych na boreliozę”.</p><p>20 lutego 2024</p><p>– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej<br>– rozpatrzenie wniosku zgłoszonego w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne&nbsp;</p><p>21 lutego 2024</p><p><strong>– poprawka zgłoszona w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej</strong><br><strong>– informacja o funkcjonowaniu nowych kierunków medycznych uruchomionych w latach 2015–2023.</strong></p><p>6 marca 2024</p><p>– powołanie podkomisji stałej do spraw organizacji ochrony zdrowia;<br>– powołanie podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego;<br>– powołanie podkomisji stałej do spraw zdrowia publicznego;<br>– powołanie podkomisji stałej do spraw onkologii.</p><p>7 marca 2024 - informację na temat funkcjonowania ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym</p><p>20 marca 2024 - informację na temat stanu diagnostyki i finansowania chorób rzadkich.</p><p>10 kwietnia 2024 - rozpatrzenie dokumentu „Narodowy program chorób układu krążenia na lata 2022-2032 – Sprawozdanie za rok 2022”</p><p>25 kwietnia 2024&nbsp;</p><p>– zaopiniowanie projektu zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024;<br>– rozpatrzenie informacji o szczepieniach profilaktycznych i planowanych działaniach mających na celu przeciwdziałanie dalszej degradacji odporności na odrę i krztusiec oraz uzyskanie odporności zbiorowiskowej na grypę i COVID-19</p><p>9 maja 2024 - informację o sytuacji w leczeniu i profilaktyce zakażeń wirusem HIV</p><p>22 maja 2024 - Rozpatrzenie informacji Ministra Zdrowia dotyczącej podjętych od 13 grudnia 2023 r. działań związanych z uruchomieniem e-rejestracji do lekarzy”.</p><p>12 czerwca 2024 - <strong>informację na temat stanu transplantologii i procedur pozyskiwania narządów.</strong></p><p>26 czerwca 2024 rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 r. (druk nr 425) wraz z Analizą Najwyższej Izby Kontroli</p><p>27 czerwca 2024 - rozpatrzenie informacji ministra zdrowia na temat sprzedaży opioidów w Polsce oraz planach dotyczących przeciwdziałania nielegalnemu dostępowi do środków odurzających tego rodzaju.</p><p>10 lipca 2024 - przedstawienie <strong>informacji w sprawie limitów przyjęć na kierunki lekarskie oraz sytuacji uczelni</strong>, które prowadziły kształcenie w roku akademickim 2023/2024, a które jeszcze nie uzyskały zgody na kształcenie w roku 2024/2025 i podlegają ocenie Polskiej Komisji Akredytacyjnej.</p><p>11 lipca 2024&nbsp;</p><p>– zaopiniowanie projektu planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2025,<br>– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2023 roku, (druk nr 483), w zakresie działania Komisji,<br>– rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r.,<br>– zmiany w składach podkomisji stałych do spraw: zdrowia psychicznego, zdrowia publicznego oraz onkologii.</p><blockquote><p>Ja mam taką prośbę do obsługujących Komisję, żeby zaprotokołować to, co powiedziała pani minister Gembicka, niegrzecznie nazywając naszą koleżankę, panią poseł Krystynę.</p></blockquote><p>23 lipca 2024&nbsp;</p><p>– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o publicznej służbie krwi (druk nr 548);<br>– zaopiniowanie projektu zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r.;<br>– zmiany w składach podkomisji stałych do spraw: organizacji ochrony zdrowia oraz zdrowia publicznego.</p><p>24 lipca 2024 -<strong> informację na temat leczenia biologicznego w chorobach immunologicznych.</strong></p><blockquote><p>Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, panie ministrze, ja bardzo się cieszę, że dzisiaj rozmawiamy o dostępności leczenia biologicznego. Sam jako pacjent, który od wielu lat choruje na chorobę Leśniowskiego-Crohna, byłem wielokrotnie biologicznie leczony z różnymi skutkami, natomiast… Z różnymi skutkami, tak. Wielokrotnie były to bardzo dobre &nbsp;skutki. Natomiast to, z czym się zmagamy jako pacjenci, to w programach lekowych ograniczona liczba dawek, brak dawki podtrzymującej. Powodowało to, że po odstawieniu leczenia po prostu choroba bardzo szybko wracała. Często taki powrót był jeszcze bardziej dotkliwy dla pacjenta niż przed leczeniem. Kolejne wdrożenie w taki program lekowy to, po pierwsze, czas, a po drugie, niższa skuteczność. Dlatego ta zmiana dla pacjentów…<br>Tutaj wybrzmiał głos pani profesor – bardzo dziękuję za ten głos – w kwestii chorób reumatoidalnych. Natomiast tu chciałbym też podkreślić tę ważność leczenia biologicznego w przypadku chorób takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy nieswoiste zapalenie jelita grubego, dlatego że często bez leczenia biologicznego jedyna droga, jaka pozostaje, to leczenie chirurgiczne, które jest bardzo dotkliwe dla pacjenta. Dlatego zwiększenie dostępności do leczenia biologicznego, zwiększenie również finansowania dawek podtrzymujących ma tak ogromne znaczenie.<br>Panie ministrze, mówi pan, że zmiana nie będzie tania i łatwa, ale mam nadzieję, że będzie skuteczna. Pacjenci już na to bardzo długo czekają, więc mam nadzieję, że te kilka miesięcy, o których pan minister mówi, spowoduje, że rzeczywiście leczenie biologiczne dla pacjentów będzie po prostu dostępne, bo – chciałbym to podkreślić jako pacjent żywieniowy – to jest szansa na normalne życie. To jest szansa na normalne funkcjonowanie.<br>To, o czym powiedziała pani profesor – zachorowalność na te choroby często dotyczy ludzi młodych, którzy chcą normalnie funkcjonować, a często brak skutecznego leczenia po prostu ogranicza jakąkolwiek aktywność w społeczeństwie. Dlatego cieszę się, że dzisiaj poruszamy ten niezwykle ważny temat dotyczący coraz to większej grupy pacjentów.<br>Mam prośbę do pana ministra, żeby wtedy, kiedy już te działania zostaną rozpoczęte, sprawdzić funkcjonowanie. Mam prośbę o przedstawienie również tego podczas prac Komisji. Bardzo dziękuję za te działania, które państwo podejmujecie.</p></blockquote><p>25 lipca 2024&nbsp;</p><p><strong>– rządowy dokument: „Narodowa strategia onkologiczna – sprawozdanie za rok 2023” (druk nr 447);</strong><br><strong>– informację na temat dostępności i poziomu wykorzystania szczepionek przeciw HPV</strong></p><p>11 września 2024 - informację ministra zdrowia na temat dostępności leku Ozempic i planów jej zapewnienia w przyszłości.</p><p>12 września 2024 - sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej o obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych</p><p>12 września 2024&nbsp;</p><p>– zaopiniowanie Rocznego sprawozdania z wykonania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2023 rok,<br>– rozpatrzenie Łącznego sprawozdania finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok (druk nr 617),<br>– rozpatrzenie Rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok (druk nr 618).</p><p>25 września 2024&nbsp;</p><p>– informacja na temat bezpieczeństwa lekowego kraju oraz wzmocnienia możliwości produkcyjnych leków i substancji czynnych w Polsce i Unii Europejskiej w kontekście licznych konfliktów zbrojnych na świecie.<br>– informacja na temat planowanych kierunków polityki lekowej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania rynku leków refundowanych i rynku aptecznego.</p><p>26 września 2024 - informację na temat bezpieczeństwa i funkcjonowania rynku wyrobów medycznych w Polsce.</p><p>1 października 2024 -<strong> rozpatrzenie informacji ministra zdrowia na temat aktualnej sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia i możliwości opłacenia nadwykonań w 2024 r.</strong></p><p>9 października 2024</p><p><strong>– rozpatrzenie informacji na temat dopuszczenia do sprzedaży wyrobu alkoholowego w opakowaniach-tubkach, charakterystycznych dla musów,</strong><br><strong>– rozpatrzenie informacji na temat obecnych i planowanych działań mających na celu ochronę dzieci i młodzieży przed spożywaniem i uzależnieniem od alkoholu,</strong></p><p>9 października 2024 -&nbsp;</p><p>– rozpatrzenie informacji na temat wykorzystania sztucznej inteligencji w systemie ochrony zdrowia,<br>– rozpatrzenie informacji na temat postępu we wdrażaniu e-rejestracji do lekarza.</p><p>10 października 2024&nbsp;</p><p><strong>– dokument „Informacja o zrealizowanych lub podjętych zadaniach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego w 2021 r. i 2022 r. w ramach «Narodowego programu ochrony zdrowia psychicznego na lata 2017–2022»”;</strong><br><strong>– informacja Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą wraz ze stanowiskiem ministra zdrowia;</strong><br><strong>– informacja Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży wraz ze stanowiskiem ministra edukacji.</strong></p><p>16 października 2024 - informacja na temat funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej oraz lecznictwa uzdrowiskowego na terenach dotkniętych powodzią;</p><p>16 października 2024 - informacja na temat wpływu na zdrowie tradycyjnych i nowatorskich produktów tytoniowych, produktów zawierających nikotynę oraz jednorazowych e-papierosów bez nikotyny.</p><p>17 października 2024 - rozpatrzyła i zaopiniowała dla Komisji Finansów Publicznych rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2025</p><p>6 listopada 2024 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz niektórych innych<br>ustaw</p><blockquote><p>Szanowne panie przewodniczące, Wysokie Komisje, z uwagą wsłuchiwałem się w uzasadnienie. W jednym z punktów przedstawili państwo możliwość kursu pielęgniarskiego &nbsp;dla położnych.<br>Chciałbym poprosić o szczegóły, jak również o informację, czy to będzie dotyczyło wszystkich położnych, które będą chciały zdobyć uprawnienia pielęgniarskie. Środowiska wielokrotnie zgłaszały się do mnie, mówiąc o tym, że system kształcenia jest bardzo podobny, a jeśli idzie o uprawnienia położnych, to mogą pracować tylko na oddziałach położniczych lub zajmować się dziećmi do lat 3, natomiast część tego środowiska chciałaby również wykonywać pracę w innych oddziałach. Czy będzie taka możliwość dodatkowegokształcenia i czy to będzie ujęte w tym projekcie, czy będzie to procedowane później?<br>Dziękuję bardzo</p></blockquote><p>7 listopada 2024 - Informacja Ministra Zdrowia na temat ograniczeń w realizacji świadczeń opieki zdrowotnej wynikających z sytuacji finansowej w systemie ochrony zdrowia”.</p><p>20 listopada 2024 - poselski wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec minister zdrowia Izabeli Leszczyny</p><blockquote><p>Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, przysłuchuję się dzisiaj temu posiedzeniu Komisji i trudno nie odnieść wrażenia, że Prawo i Sprawiedliwość próbuje ubrać się w ornat i na mszę ogonem dzwonić, bo to, co my zastaliśmy, musieliśmy naprawić. Wiele obszarów zostało naprawionych. Mam nadzieję, że dzisiaj wybrzmiało bardzo dużo tych kwestii, które udało się naprawić.<br>Pani poseł, powiem pani taką rzecz. W poprzedniej kadencji, chyba pani zapomniała o tym, obiecywaliście wprowadzenie centralnej e-rejestracji, która miała skrócić kolejki. I co się wydarzyło? Został wprowadzony pilotaż w 2022 r., który zakończył się fiaskiem, ponieważ w tym pilotażu wzięło udział tylko 11 podmiotów i odbyło się 1800 wizyt.<br>A wie pani, co się stało w tym roku? Uruchomiliśmy ten pilotaż i wzięło w nim udział 120 chętnych podmiotów i zrealizowano 3800 wizyt. Zwróćcie więc państwo na to uwagę.<br>Działania, które zostały podjęte w kwestii informatyzacji, mają spowodować skrócenie kolejek. Nie zrobiliście w tej kwestii nic, a wydawaliście na to pieniądze. To będzie podlegało sprawdzeniu.<br>Pani minister, proszę się nie poddawać. Ma pani nasze wsparcie i mam nadzieję, że naprawimy 8 lat niszczenia ochrony zdrowia. A panią poseł proszę, żeby w ten sposób do mnie się nie zwracać. Zachęcam panią do kulturalnego zachowania. Dziękuję bardzo.</p></blockquote><p>21 listopada 2024 - pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy –<strong> o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta </strong>oraz niektórych innych ustaw</p><p>26 listopada 2024 - rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</p><p>27 listopada 2024 - o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wraz z autopoprawką</p><p>4 grudnia 2024 - projekt zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024.</p><p>5 grudnia 2024 - uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</p><p>18 grudnia 2024 - informację na temat wdrażania ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta.</p><p>23 stycznia 2025 - „Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 – Roczne sprawozdanie z realizacji Programu za 2023 r.”</p><p>5 lutego 2025 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych</p><p>6 lutego 2025 - informację na temat stosowania niezgodnych z evidence-based medicine (EBM) sposobów leczenia, czyli tzw. pseudonauki w medycynie.</p><p>19 lutego 2025 - rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych</p><p>20 lutego 2025 - – informacja Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży wraz ze stanowiskiem ministra zdrowia, oraz informację na temat programu szczepień ochronnych u dzieci i młodzieży i stopnia realizacji szczepień zalecanych i sezonowych populacji w Polsce.</p><p>4 marca 2025 -&nbsp;</p><p>5 marca 2025 - – informację Najwyższej Izby Kontroli o wynikach<strong> kontroli profilaktyki i leczenia otyłości u osób dorosłych</strong> wraz ze stanowiskiem ministra zdrowia, na temat profilaktyki i leczenia otyłości u osób dorosłych.</p><p>5 marca 2025 - rozpatrzenie wniosku o skierowanie do ponownego rozpatrzenia do podkomisji nadzwyczajnej rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw</p><p>18 marca 2025 - sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw</p><p>19 marca 2025 -<strong> rozpatrzenie informacji na temat stanu zdrowia, zaopiekowania systemowego i kierunków wzmocnienia zdrowia wśród seniorów.</strong></p><p>20 marca 2025 -&nbsp;</p><p>20 marca 2025 - rozpatrzenie poprawki zgłoszonej w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy <strong>o Państwowym Ratownictwie Medycznym </strong>oraz niektórych innych ustaw</p><p>1 kwietnia 2025 - <strong>rządowy projekt ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej</strong></p><p>2 kwietnia 2025 - „Informację Minister Zdrowia na temat sytuacji domowej pielęgniarskiej opieki długoterminowej, w tym zwłaszcza na temat wypłaty z NFZ zaległych środków za te świadczenia realizowane w roku 2024, oraz planów dotyczących poszerzenia katalogu świadczeń realizowanych w tym zakresie</p><p>3 kwietnia 2025 - rozpatrzenie propozycji tematów kontroli do planu pracy Najwyższej Izby Kontroli na 2026</p><p>3 kwietnia 2025 - rozpatrzenie informacji na temat strategii dostępu i zarządzania danymi medycznymi dla celów naukowych w ramach European Health Data Space.</p><p>23 kwietnia 2025 - informację ministra zdrowia i ministra klimatu i środowiska na temat zapewnienia pełnego bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentom w obliczu regulacji dotyczących wykorzystania tworzywa z recyklingu</p><p>24 kwietnia 2025 -<strong> rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw</strong></p><p>7 maja 2025 - rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych</p><p>3 czerwca 2025 - informację na temat zagrożeń środowiskowych, zdrowotnych i społecznych związanych z użytkowaniem jednorazowych papierosów elektronicznych, możliwości ich segregacji, recyklingu lub wprowadzenia zakazu sprzedaży.</p><p>3 czerwca 2025 - <strong>uchwała Senatu w sprawie ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej</strong></p><p>23 czerwca 2025 - sprawozdanie podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta oraz niektórych innych ustaw</p><p>24 czerwca 2025 - rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. (druk nr 1295) wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli</p><p>24 czerwca 2025 - pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie sprzeciwu wobec prywatyzacji publicznej służby zdrowia, rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2025 r. Co na to poseł z Tomaszowa? Można powiedzieć, że to co zawsze:</p><blockquote><p>Pani przewodnicząca, szanowni państwo, gdy tak patrzę na ten projekt uchwały, to mam wrażenie, że Prawo i Sprawiedliwość kontynuuje swoją kłamliwą narrację od wielu, wielu miesięcy. Gdy przyjrzymy się tym działaniom, to proszę zwrócić uwagę, że tak samo mówili o wymyślonych problemach dotyczących migrantów. Mówiono o tym, że to rząd Donalda Tuska odpowiada za nielegalnych migrantów. A kto sprowadzał najwięcej nielegalnych migrantów? No właśnie rząd Prawa i Sprawiedliwości. To rząd Jarosława Kaczyńskiego i PiS… To rząd Prawa i Sprawiedliwości w sposób nielegalny dysponował wizami, a później przebieraliście się w ornat i próbowaliście bronić Polaków przed migrantami. To zwykłe kłamstwo.</p></blockquote><p>25 czerwca 2025 - rozpatrzenie poprawki zgłoszonej w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. &nbsp;Co na ten temat do powiedzenia ma Adrian Witczak? Przeczytajmy:</p><blockquote><p>Pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja bardzo się cieszę, że dzisiaj możemy o tej uchwale dyskutować, dlatego że wczoraj mieliśmy do czynienia z pokazem hipokryzji i kłamstwa, a wręcz fake newsów, które budzą niepokoje społeczne. Myślałem, że my w kwestiach zdrowia możemy szukać porozumienia, dochodzić do wspólnych, dobrych wniosków, natomiast okazuje się, że posłowie Prawa i Sprawiedliwości chyba zapomnieli, że kampania wyborcza się skończyła. Tak jak w kampanii posługiwaliście się kłamstwami i fake newsami, chociażby dotyczącymi imigrantów, wprowadzenia euro i zielonego ładu, tak kolejnym kłamstwem jest prywatyzacja szpitali. Wczoraj pani poseł Sójka posługiwała się w podsumowaniu uchwały nieprawdziwymi informacjami, więc chciałbym również do tego się odnieść.<br>Pani poseł Sójka, mówiąc o swojej uchwale, odnosiła się do mojej wypowiedzi dotyczącej imigrantów. Chciałbym przypomnieć, że według ustaleń Najwyższej Izby Kontroli w latach 2018–2022 Polska wydała najwięcej wiz w Europie, przebijając wielokrotnie choćby Niemcy czy Hiszpanię. Co więcej, aż 20% to były tak zwane wizy schengeńskie. Wydali państwo również 366 tys. wiz, które miały trafić do obywateli krajów muzułmańskich i afrykańskich. To była spora rola waszego ministra, pana Piotra Wawrzyka, który za wydawanie nielegalnych wiz odpowiadał. Natomiast w kampanii wyborczej podejmowaliście podobne uchwały, które były kłamliwe.</p></blockquote><p>8 lipca 2025 - rozpatrzenie rządowego dokumentu: „<strong>Narodowa Strategia Onkologiczna – Sprawozdanie za rok 2024”</strong>, rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2024 roku (druk nr 1405) w zakresie działania Komisji.</p><p>8 lipca 2025 - informacja minister zdrowia o wyniku pracy zespołu do spraw poprawy jakości opieki okołoporodowej w zakresie poradnictwa laktacyjnego przy ministrze zdrowia w zakresie refundowanych specjalistycznych porad laktacyjnych, w tym zwłaszcza możliwości przeprowadzenia programu pilotażowego takiego rozwiązania oraz o wynikach działań resortu skierowanych na poprawę opieki laktacyjnej w Polsce.</p><p>9 lipca 2025 - <strong>zaopiniowanie projektu planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2026.</strong></p><p>10 lipca 2025 - wniosek o skierowanie poselskiego projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym wraz z autopoprawką do podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego.</p><p>22 lipca 2025 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne</p><p>22 lipca 2025 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, oraz pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne</p><p>23 lipca 2025 - pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej</p><p>23 lipca 2025 - rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów</p><p>25 lipca 2025 - wniosek i poprawki zgłoszone w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Dzieci sprzedawały swoje zdjęcia. Starostwo nie reaguje]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52119,dzieci-sprzedawaly-swoje-zdjecia-starostwo-nie-reaguje</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52119,dzieci-sprzedawaly-swoje-zdjecia-starostwo-nie-reaguje</guid>
            <pubDate>Tue, 09 Sep 2025 13:54:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-dzieci-sprzedawaly-swoje-zdjecia-starostwo-nie-reaguje-1757420932.png</url>
                        <title>Dzieci sprzedawały swoje zdjęcia. Starostwo nie reaguje</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52119,dzieci-sprzedawaly-swoje-zdjecia-starostwo-nie-reaguje</link>
                    </image><description>Po bulwersujących wynurzeniach dyrektor Domu Dziecka i braku działań ze strony komisji Zdrowia i Spraw Społecznych oraz Starosty, wzywamy do zbadania sprawy przez właściwe do tego celu organy ścigania. Co tak naprawdę może się kryć za tą sprawą? Czy mogło dojść do przestępstwa?</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Zacznę od tego, że w mojej ocenie temat jest niezwykle poważny. Weryfikuję informacje od kilku tygodni. Jednak nie robiłem tego od początku, by sytuację nagłaśniać. Raczej, jako radny powiatowy zainteresowałem się problemem, który mógł mieć znamiona przestępstwa i to takiego, jakim chyba brzydzę się najbardziej. Chodzi o wykorzystywanie małoletnich przez osoby dorosłe. I nie mam na myśli promocji politycznej radnego Mordaki, chociaż oba wątki się łączą. Starałem się nie wspominać o sprawie, by nie narażać nikogo na stygmatyzację, czy rówieśnicze szykany. Mimo to jakieś działania podjąłem.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Raz jeszcze wrócę do nieszczęsnego radnego, bo od niego się wszystko, całkiem niespodziewanie zaczęło. Publikacja zdjęć z imprezy z udziałem dzieciaków, była nieco bulwersująca, ale nowego wymiaru w moich oczach nabrało dopiero po posiedzeniu Komisji Zdrowia Rodziny i Spraw Społecznych, prowadzonym przez panią Alicję Zwolak Plichta. Osobiście w nim nie uczestniczyłem, ale obecna była Agnieszka Drzewoska Kovac, która całość mi zrelacjonowała. Jeden z fragmentów był na tyle bulwersującym, że poprosiłem o nagranie z posiedzenia. Okazało się jednak, że Starosta Mariusz Węgrzynowski zabronił przekazywać mi tego nagrania. Przyznam, że zachęciło mnie to jeszcze bardziej do działania.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pora chyba przejść w tym miejscu do rzeczy. Otóż w trakcie tego posiedzenia Komisji, pani dyrektor Domu Dziecka "Słoneczko" próbowała strywializować piknikowe fotografie, twierdząc, że to w sumie mały problem, bo większym było to, że dziewczynki sprzedawały swoje zdjęcia (pytanie: komu) i dostawały za to pieniądze poprzez "blika".&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dosyć łatwo się domyśleć, że nie chodziło o fotografie ze szkolnych akademii, a być może o nieco bardziej intymnym charakterze. Podkreślam, że to jedynie domysł, ale wynikający wprost ze słów pani dyrektor, która w rozmowie ze mną twierdziła dokładnie to samo, co na komisji pani Zwolak Plichty. Zastanawiające jest, że nikt nie zareagował. Ktoś zapytał co w tej sprawie zrobiono? Bo, jeżeli tylko pouczono dzieci, to chyba wciąż odrobinę za mało.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W mojej ocenie dyrekcja przede wszystkim powinna powiadomić organ prowadzący, czyli Starostę, a następnie wystąpić do Prokuratury. Zapewniono mnie, że tak właśnie się stało. Tyle, że... zapomniano, że dziennikarzy nie powinno się okłamywać. Wystąpiłem więc zarówno do tomaszowskiej Policji, jak i do rzecznika prasowego Prokuratury Okręgowej z zapytaniem, czy takie zawiadomienie wpłynęło i czy prowadzone jest postępowanie, a jeśli tak, to na jakim jest ono etapie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Odpowiedzi otrzymałem w tym tygodniu. Okazuje się, że zawiadomienia nikt nie złożył. Żadne postępowanie się więc nie toczy. Dlaczego nie zweryfikowali tego radni z Komisji? Czy dlatego, że jak stwierdziła swego czasu przewodnicząca Alicja Zwolak Plichta, dyrektorów placówek nie należy nadmiernie stresować?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dla mnie sytuacja jest skandaliczna i bulwersująca. Koalicja PiS oraz PO zachowuje się tak, jakby starała się temat wyciszyć i ukryć być może bardzo poważne przestępstwo. Być może jakieś lubieżne typy, molestują w Internecie inne dzieci, prosząc o wysyłanie coraz to bardziej odważnych zdjęć. Pozostaje też pytanie: po co w ogóle dyrektorka o takich sytuacjach opowiadała?&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Mordaka domaga się podziękowań za bywanie na imprezach]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52093,mordaka-domaga-sie-podziekowan-za-bywanie-na-imprezach</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52093,mordaka-domaga-sie-podziekowan-za-bywanie-na-imprezach</guid>
            <pubDate>Mon, 08 Sep 2025 19:25:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-mordaka-domaga-sie-podziekowan-za-bywanie-na-imprezach-1757325600.png</url>
                        <title>Mordaka domaga się podziękowań za bywanie na imprezach</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52093,mordaka-domaga-sie-podziekowan-za-bywanie-na-imprezach</link>
                    </image><description>Radny Kazimierz Mordaka z Tomaszowa domaga się osobnych podziękowań za swoją obecność na uroczystościach, twierdząc, że ogólne wyróżnienia nie są wystarczające. Jakie są jego propozycje na poprawę sytuacji i co to mówi o współczesnej kulturze uczestnictwa w życiu publicznym? Przeczytaj, aby poznać szczegóły!</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>W Tomaszowie pojawił się nowy gatunek aktywności publicznej: <strong>udział w uroczystości połączony z kontrolą jakości podziękowań</strong>. Zgodnie z relacją radnego Kazimierza Mordaki, stawił się on punktualnie o 5:40 na skwerku po Urzędem, przejął się losem ojczyzny, wysłuchał przemówienia, złożył kwiaty, a nawet — w geście najwyższego poświęcenia — udał się na herbatę do muzeum. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie dramatyczne niedopatrzenie: <strong>Prezydent podziękował… nie po imieniu i nazwisku. </strong>W dodatku nie radnemu, ale osobom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości.&nbsp;</p><p>Z przekazu wynika, że radny zaproszenie otrzymał, więc przyszedł. Przyszedł, więc oczekiwał. Oczekiwał, więc sprawdził. Sprawdził, więc się zdziwił. A gdy się zdziwił, to – jak na obywatela XXI wieku przystało – <strong>opublikował zdziwienie na Facebooku</strong>. Bo przecież od tego mamy media społecznościowe: by świat się dowiedział, że <strong>podziękowanie ogólne to jednak nie to samo, co podziękowanie personalne z pełną literaturą cytowań</strong>.</p><p>W tle przewija się wpis prezydenta z długą listą wymienionych osób. Niestety, algorytm „tagowania” musiał przeoczyć najważniejszego bohatera poranka. I tu pojawia się pytanie epokowe: <strong>czy obecność na uroczystości jest jeszcze obecnością, jeśli nie została wymieniona?</strong> To jak drzewo, które przewróciło się w lesie bez relacji live – czy aby naprawdę upadło?</p><p>Radny, człowiek obyty w świecie, wykształcony i prawy, jak sam zauważa, woli jednoczyć niż dzielić. Dlatego nie dzieli włosa na czworo — <strong>on dzieli listę podziękowań na „jestem” i „nie ma mnie”</strong>. To bardzo nowoczesne podejście do wspólnoty: liczy się wspólnota, o ile wspólnota liczy ciebie.</p><p>Nie zatrzymujmy się jednak na żalach. Potraktujmy sprawę konstruktywnie! Oto kilka propozycji systemowych, by podobne dramaty się w przyszłości nie powtarzały:</p><ol><li><strong>Aplikacja „Dziękuję+”</strong> – każdy uczestnik skanuje kod QR przy wejściu, a po wydarzeniu dostaje spersonalizowane podziękowanie z emotką dopasowaną do nastroju.</li><li><strong>Protokół Apelowy Uroczystości</strong> – prowadzący czyta listę obecności niczym na rozpoczęciu roku szkolnego („Mordaka? – Jest!”), a publiczność odpowiada chórem „Dzię-ku-je-my!”.</li><li><strong>Odznaka „Zasłużony dla frekwencji”</strong> – wręczana za stawiennictwo przed 6:00 oraz wytrwanie do końca herbaty spożycie odpowiedniej liczby ciastek.</li><li><strong>Punktacja rankingowa</strong> – za zdjęcie z flagą +5, za selfie z wartą honorową +3, za wpis po wydarzeniu +10 (kolejne pięć za brak literówek).</li></ol><p>A tak całkiem serio: w dawnych czasach bycie na obchodach miało dwie proste funkcje – <strong>upamiętnić i uszanować</strong>. Jeśli ktoś koniecznie potrzebuje do tego <strong>publicznego klepnięcia po plecach</strong>, to może problemem nie jest brak podziękowań, tylko rosnąca popularność polityki „selfie albo nie było”.</p><p>Na koniec, żeby nikt nie mówił, że nie proponujemy kompromisu: <strong>zróbmy skrócony, gotowy do wklejenia szablon podziękowania</strong> – do użytku przy każdej miejskiej uroczystości:</p><blockquote><p>„Dziękujemy wszystkim mieszkańcom za obecność. W szczególności: rodzinom, kombatantom, harcerzom, służbom mundurowym oraz osobom, które przyszły, wyszły, wróciły i znowu przyszły. Jeśli kogoś nie wymieniliśmy, to przepraszamy i dziękujemy raz jeszcze – imiennie, zbiorowo i na zapas.”</p></blockquote><p>I tyle. Bo pamięć o bohaterach nie potrzebuje tagowania, a <strong>patriotyzm nie powinien być konkursem na najgłośniejsze „dziękuję”</strong>.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Od serca na plakacie do burzy w radzie: kulisy tomaszowskiej PO]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52078,od-serca-na-plakacie-do-burzy-w-radzie-kulisy-tomaszowskiej-po</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52078,od-serca-na-plakacie-do-burzy-w-radzie-kulisy-tomaszowskiej-po</guid>
            <pubDate>Sun, 07 Sep 2025 21:30:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-od-serca-na-plakacie-do-burzy-w-radzie-kulisy-tomaszowskiego-przesilenia-1757252244.jpg</url>
                        <title>Od serca na plakacie do burzy w radzie: kulisy tomaszowskiej PO</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52078,od-serca-na-plakacie-do-burzy-w-radzie-kulisy-tomaszowskiej-po</link>
                    </image><description>Radni Koalicji Obywatelskiej opublikowali oświadczenie w sprawie odejścia z klubu oraz Platformy Obywatelskiej, wieloletniej radnej tego ugrupowania, dwukrotnej kandydatki na Prezydenta Miasta, biorącej udział w wyborach do Sejmu orz Senatu, Barbary Klatki. Trudno powiedzieć, czy cała szóstka pozostałych w klubie &quot;samorządowców&quot; podziela zaprezentowane stanowisko, bo podpisany pod nim jest jedynie Paweł Jabłoński. Domniemywać jednak należy, że skoro nikt nie protestuje, to wszyscy zdanie to podzielają. Szkoda tylko, że nikt nie zauważył, że jest ono kompromitujące i stanowi doskonały przykład na to, że tzw. partyjni radni nie reprezentują wcale interesów mieszkańców, a jedynie wąskie grupy interesów, często o bardzo osobistym charakterze. Nie dotyczy to oczywiście jedynie KO. Dokładnie takie samo &quot;gangsterstwo&quot; reprezentują działacze PiS.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <blockquote><p>Wspólnie liczyliśmy na rzeczywistą zmianę w funkcjonowaniu miasta, w którym od ponad dekady władzę sprawuje środowisko polityczne zbudowane wokół prezydenta Marcina Witko. Zmiana ta – naszym zdaniem – była i jest konieczna nie tylko ze względu na potrzebę odpartyjnienia struktur miejskich, w tym spółek komunalnych, lecz także dla przywrócenia pełnej przejrzystości i standardów demokratycznych w zarządzaniu Tomaszowem.</p></blockquote><p>– czytamy na samym początku oświadczenia. Aż chce się zapytać: „Naprawdę?” Przecież pod tym oświadczeniem podpisują się działacze różnych partii, często mających korzenie bezpośrednio w PZPR. Platforma Obywatelska już w Tomaszowie rządziła – zarówno w mieście, jak i w powiecie. Podobnie jak jej obecni radni, wcześniej reprezentujący SLD. Mieli okazję tworzyć pełną przejrzystość samorządową. Czemu tego nie robili? No właśnie. Obecnie od dwóch lat trwa atak na wszystkie instytucje będące we władaniu władz krajowych i samorządu województwa łódzkiego. Radny Jodłowski został dyrektorem łódzkiego oddziału KRUS, a Marek Krawczyk – tomaszowskiej placówki tej samej instytucji. Nikt nawet nie pomyślał o konkursach. Że ktoś nie ma pojęcia o ubezpieczeniach rolników? No i co z tego? Czy o takich standardach mowa w oświadczeniu?</p><blockquote><p>„Udało nam się przełamać ponad dziesięcioletni monopol jednej opcji politycznej – zarówno dzięki determinacji środowisk demokratycznych w Tomaszowie, jak i efektowi szerszej zmiany politycznej w kraju po objęciu władzy przez rząd Donalda Tuska. Po raz pierwszy od lat Koalicja Obywatelska mogła uzyskać realny wpływ na politykę miejską, mając większość w Radzie Miejskiej.”</p></blockquote><p>– napisano dalej. Czy ktoś z czytelników to zrozumiał? Rzeczywiście, ogarnięcie tego nie jest proste. Spróbujmy więc to wyjaśnić. W jaki sposób Koalicja Obywatelska, mając dziewięciu radnych, mogła mieć większość w Radzie Miejskiej? Nawet jeśli doliczyć do tego dwóch „spadochroniarzy”, państwa Kucharskich, to nadal brakuje głosów do stabilnej większości. Chyba że ktoś doliczy Kazimierza Barana – ale trudno przypuszczać, by chciał być narzędziem w rękach Adriana Witczaka. Faktycznie jednak taka większość bywała osiągana, tyle że zbudowana na porozumieniu Węgrzynowski–Witczak, co widać było w głosowaniach w Radzie Miejskiej. Wojna KO–PiS robiona pod publiczkę, a radni Węgrzynowskiego w Radzie Powiatu twierdzą, że dostali zakaz atakowania Witczaka w internecie.</p><p>Z jednym jednak należy się zgodzić: Koalicja Obywatelska mogła uzyskać realny wpływ na to, co dzieje się w mieście. W jaki sposób? Poprzez dialog i tworzenie wspólnych koncepcji rozwoju, czyniących Tomaszów bardziej przyjaznym mieszkańcom. Zamiast tego postawiono na konfrontację. Jej celem nie jest dobro miasta, lecz wzmacnianie pozycji jednego człowieka. Tymczasem współpraca jest możliwa – i tylko w ostatnim roku, dzięki wsparciu Dariusza Klimczaka z PSL oraz Joanny Skrzydlewskiej z PO, trafi do Tomaszowa ponad 100 milionów złotych.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/52007,mizoginia-i-manipulacja-jak-internetowa-nienawisc-ksztaltuje-polityczny-krajobraz-miasta"></oembed></figure><p>Z drugiej strony w powiecie, gdzie KO nieformalnie wspiera starostę, pieniędzy tej skali nie widać. Na otarcie łez otrzymaliśmy niewielkie środki na drogi – i to dzięki wstawiennictwu tego samego PSL-owskiego ministra. Gdzie ci działacze? Gdzie ten realny wpływ po dojściu do władzy Donalda Tuska? No tak, wpływ był… w prokuraturze Adama Bodnara.</p><blockquote><p>„Niestety, już trzy radne opuściły klub Koalicji Obywatelskiej, co spowodowało utratę demokratycznej większości w radzie. Sądzimy, że to nie przypadek. Obawiamy się, że może to być tworzenie nowej siły politycznej w mieście, która nie uzyskała demokratycznego mandatu w wyborach.”</p></blockquote><p>– ten fragment to prawdziwa gimnastyka słowotwórcza. Kto to wymyślił? Może ChatGPT? Owszem, z tego narzędzia korzystam, ale niekoniecznie pisząc felietony. Czy autor rozumie, czym jest demokracja i samorząd? Partyjniacka patologia trwa u nas od lat. „Nowa siła w mieście, która nie uzyskała demokratycznego mandatu” – ktoś to rozumie? Trzy radne odeszły, ponieważ nie zgadzały się z autokratycznym stylem zarządzania w Platformie Obywatelskiej. Nie zrobiły tego nagle i niespodziewanie, lecz po wielu sporach i dyskusjach, podczas których bywały obrażane. Czy „demokratyczny mandat” oznacza brak możliwości wyrażania własnych opinii? Czy to przymus szkodliwych działań w imię partyjnej dyscypliny, zarządzanej przez osoby nieponoszące za nią osobistej odpowiedzialności?</p><blockquote><p>„Radna Barbara Klatka została z naszej rekomendacji wybrana na funkcję Przewodniczącej Rady Miejskiej – z pełnym poparciem Klubu Koalicji Obywatelskiej. Liczyliśmy, że w tej roli stanie się liderką zmian i orędowniczką jawności, niezależności samorządu oraz politycznej jedności wewnątrz klubu, którego była członkinią.”</p></blockquote><p>– ten fragment również wymaga komentarza. Najważniejsze jest to, że Barbara Klatka to osoba z największym doświadczeniem samorządowym: jedna kadencja w radzie gminy Inowłódz, dwie w Radzie Powiatu i tyle samo w samorządzie miejskim. Jak wspomniałem, dwukrotnie startowała w wyborach na prezydenta miasta. Kogo więc radni KO mogli zgłosić jako kandydatkę na przewodniczącą Rady? Pawła Jabłońskiego? Wolne żarty – już funkcja milczącego wiceprzewodniczącego znacząco go przerasta. Obecna przewodnicząca była jedynym wyborem mającym jakikolwiek sens. I powiedzmy to wprost: to ona była twarzą PO, a nie odwrotnie. Intencje wyjaśnia kolejny fragment:&nbsp;</p><blockquote><p>„Niestety, z przykrością stwierdzamy, że w kluczowym momencie tej kadencji radna Klatka nie tylko dystansowała się od działań Klubu, ale również wsparła politycznie prezydenta Tomaszowa, głosując za udzieleniem wotum zaufania wbrew decyzji Klubu. Decyzja ta nie była nikomu narzucona, a została przedyskutowana przez radnych, co było niespodziewanym ciosem nie tylko dla nas, ale przede wszystkim dla naszych wyborczyń i wyborców.”</p></blockquote><p>Przede wszystkim uderza brak logiki. Skoro decyzja nie była narzucona, to dlaczego skierowano wniosek do sądu koleżeńskiego Platformy Obywatelskiej? Oświadczenie mówi, że doszło do zawieszenia radnej Klatki w prawach członkini Platformy Obywatelskiej decyzją władz krajowych. To sugeruje, że mityczne warszawskie przywództwo postanowiło samodzielnie o działaniach wymierzonych w swoją wieloletnią członkinię. Kto w to wierzy?</p><p>Kluczem miało być nieudzielenie wotum zaufania. Zaplanowano, że Platforma Obywatelska doprowadzi w Tomaszowie do referendum w sprawie odwołania prezydenta – zaledwie rok po tym, jak uzyskał on demokratyczny mandat od mieszkańców. Znowu: ludzie powołujący się na demokrację traktują ją tak, jak ją rozumieją. Podwójne standardy widać gołym okiem.</p><p>Znów chodziło o zrobienie zamieszania. Koalicja Obywatelska, nie mogąc pogodzić się z przegraną, próbuje wprowadzać zamęt. Po to były zawiadomienia do prokuratury – miały przedstawić Marcina Witko w negatywnym świetle. Kampania referendalna trwałaby miesiącami; pewnie by nie wyszła, ale nawet gdyby, to znów kolejne wybory i kolejna kampania. Dla miasta to prawie rok zmarnowany.</p><p>A dalej jest równie ciekawie, bo przecież „ciosem dla wyborców” było głosowanie radnej. Naprawdę ktoś głosował na Barbarę Klatkę po to, by toczyła boje z Witko? Dziwny ten elektorat.</p><blockquote><p>„W dniu, w którym miał odbyć się sąd koleżeński w sprawie zachowania pani radnej, ta zdecydowała się na rezygnację z członkostwa w partii, przy tym nie rezygnując z mandatu radnej.”</p></blockquote><p>Dlaczego miałaby z niego rezygnować? Czy ktoś nawoływał wcześniej do złożenia mandatów przez państwa Kucharskich, kiedy wykonali kangurzy skok do Polski 2050? Kolejny przejaw szowinizmu? Zwracają na to uwagę (byli) członkowie PO, którzy razem z przewodniczącą zdecydowali się odejść.</p><blockquote><p>„Nasza współpraca z przewodniczącą Barbarą Klatką w ostatnim czasie była wyjątkowo trudna. Regularnie podważała działania radnych Koalicji Obywatelskiej i naszych koalicjantów, kwestionowała działania radnych w pracach komisji, a w szczególności w kluczowej sprawie – próby obrony niezależności Komisji Rewizyjnej. Warto zaznaczyć, że to właśnie opozycja musi mieć realne narzędzia do kontroli władzy wykonawczej w mieście.”</p></blockquote><p>Kolejny przykład hipokryzji autorów oświadczenia. Komisja Rewizyjna w jednostce samorządu terytorialnego to nie narzędzie walki politycznej, jak postrzegają to działacze KO, lecz poważny organ, który opiniuje m.in. wykonanie budżetu i sprawuje nadzór nad jednostkami (z wyłączeniem spółek prawa handlowego). Tym bardziej powinna być zrównoważona i obiektywna w ocenach. Tymczasem wyznacznikiem wyboru przewodniczącego gremium stała się nieskrywana niechęć do prezydenta. O obiektywizm trudno. Nic dziwnego, że Barbara Klatka kontestowała takie pomysły – tym bardziej że wcześniej sama bywała ofiarą nienawiści tych samych osób.</p><blockquote><p>„Ponadto informujemy, że w związku z rezygnacją pani Barbary Klatki z członkostwa w klubie radnych Koalicji Obywatelskiej i faktycznym porzuceniem przez nią wspólnych wartości, wycofujemy wcześniej udzielone poparcie dla pełnienia funkcji przewodniczącej Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego.”</p></blockquote><p>Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by złożyć wniosek o jej odwołanie. Zapewne w ślad za nim poszedłby kolejny – o odwołanie Michała Jodłowskiego, który poparcie KWW Marcina Witko również zdążył stracić. I zabawa zamiast pracy będzie toczyć się dalej. Tymczasem radni KO postanowili poprosić mieszkańców, by podpowiedzieli im, co zgłosić do budżetu miasta. Z czym więc właściwie szli do tych wyborów?</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Kolejne skandale w Koalicji Obywatelskiej: post radnego Mordaki i &quot;ustawiany&quot; konkurs dla Pawła Jabłońskiego]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51939,kolejne-skandale-w-koalicji-obywatelskiej-post-radnego-mordaki-i-quot-ustawiany-quot-konkurs-dla-pawla-jablonskiego</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51939,kolejne-skandale-w-koalicji-obywatelskiej-post-radnego-mordaki-i-quot-ustawiany-quot-konkurs-dla-pawla-jablonskiego</guid>
            <pubDate>Tue, 02 Sep 2025 23:59:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-kolejne-skandale-w-koalicji-obywatelskiej-post-radnego-mordaki-i-ustawiony-konkurs-dla-pawla-jablon-1756723102.jpg</url>
                        <title>Kolejne skandale w Koalicji Obywatelskiej: post radnego Mordaki i &amp;quot;ustawiany&amp;quot; konkurs dla Pawła Jabłońskiego</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51939,kolejne-skandale-w-koalicji-obywatelskiej-post-radnego-mordaki-i-quot-ustawiany-quot-konkurs-dla-pawla-jablonskiego</link>
                    </image><description>Dwa skandale poruszyły w ubiegłym tygodniu Internet. Oba związane były z działaczami Koalicji Obywatelskiej. Zarówno jeden, jak i drugi łączą się także ze sobą. Pierwszy z nich związany jest z wpisem, jaki dokonał na swoim profilu internetowym radny Kazimierz Mordaka, a który wywołał oburzenie nie tylko wśród jego przeciwników. Jego treść ma charakter ksenofobiczny, dyskryminujący, wykluczający obywateli innych narodowości, a także stygmatyzujący ludzi ze względu na ich stan zdrowia. Trudno nie mieć skojarzeń z brunatnym, niemieckim reżimem lat 30-tych ubiegłego wieku. Drugie zdarzenie dotyczyło afery, jaka wybuchła na sesji Rady Miejskiej w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie jedna z radnych ujawniła, że w tamtejszym MZK odbywa się &quot;ustawiany&quot; konkurs na stanowisko koordynatora (czymkolwiek miałby być). Radna (prawniczka z zawodu) twierdzi, że robiony jest on pod tomaszowskiego radnego, Pawła Jabłońskiego. Pracę tę ma mu z kolei załatwiać poseł Adrian Witczak, z którym Jabłoński jest blisko związany.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Zacznijmy od pierwszego wątku, który opiszę dosyć krótko, ponieważ wrócę do niego w najbliższym czasie. Otóż jakiś czas temu, radny Kazimierz Mordaka opublikował na swoim profilu sponsorowany post, na którym do własnej politycznej autopromocji użył fotografii dzieci, podopiecznych z tomaszowskiego Domu Dziecka "Słoneczko" oraz uczestników programu Miasto dla Młodych. Na fakt niestosowności i wątpliwą etykę tych działań zwróciła mu uwagę, Agnieszka Drzewoska Kovac.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Już w komentarzach pod postem wylała się na nią prawdziwa lawa nienawiści. Zachęciło to Kazimierza Mordakę do jeszcze większego "dokręcenia śruby". Zaczęły pojawiać się audycje telewizyjne w sponsorowanej przez powiat telewizji, a <strong>działacze KO i lewicy masowo zaczęli atakować Drzewoską</strong> w Internecie. Pojawiły się groźby zwolnienia z pracy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To jeszcze bardziej zmobilizowało radnego Mordakę w i kolejnym kroku postanowił dokuczyć także rodzinie Rzeczniczki Konsumentów, a dokładnie ujmując jej mężowi. Do tematu jeszcze wrócę, bo jak pisałem wcześniej, wpis nie tylko łamie prawo i to w sposób wieloaspektowy, ale także jest wyjątkowo nikczemny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pan Mordaka jak zwykle w swoich wpisach postanowił użyć <strong>pomówień i inwektyw</strong>. &nbsp;Zarzucił między innymi Drzewoskiej, że wykorzystała swoją funkcję Rzeczniczki, by załatwić mężowi pracę w<strong> Domu Pomocy Społecznej</strong>, a co ciekawsze w całym załatwiactwie pojawia się także nazwisko Prezydenta Marcina Witko, który jak widać jest obiektem chorobliwej nienawiści radnego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czytając tekst, postronny i nieznający sytuacji obserwator może rzeczywiście się oburzyć, bo kumoterstwo i nepotyzm są naganne, a nawet szkodliwe. I wiele osób zapewne ten fragment właśnie oburzył. Tyle tylko, że wiedzący wszystko i o wszystkich radny z Wąwału zapomniał zaznaczyć, że męża Drzewoskiej <strong>do prac interwencyjnych w DPS skierował tomaszowski PUP, jako osobę bezrobotną i niepełnosprawną</strong>, a praca jaką wykonywał nie była żadną intratną i dobrze płatną polityczną "fuchą", a wykonywaną za najniższe wynagrodzenie, zmieniającego pampersy, starym i schorowanym osobom, opiekuna. &nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jak to się ma do kolejnej afery? Otóż tomaszowski radny (miejski) Paweł Jabłoński, to pracownik pana Mordaki. To równocześnie działacz Koalicji i Platformy Obywatelskiej, który swoją pozycję i funkcję w Radzie Miejskiej nie zawdzięcza jakimś specjalnym osiągnięciom na polu działalności społecznej, czy też walorom intelektualnym, ale bliskim relacjom z posłem Witczakiem.<strong> </strong>Dlatego <strong>od ponad roku trwają poszukiwania jakiegoś zajęcia, którym mógłby się parać,</strong> a przy okazji nieźle zarobić i niczego nie zepsuć. W samym Tomaszowie możliwości się wyczerpały na KRUS-ie, do którego napompowano koalicyjnych aktywistów i chyba zaraz będzie on pękał w szwach. Do pracy urzędniczej, gdzie 8 godzin trzeba uczciwie przepracować za biurkiem, jak mówią jego koledzy, Jabłoński się nie nadawał. Nie mógł więc pomóc nawet koalicjant z powiatu, Mariusz Węgrzynowski.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">MZK w Piotrkowie ogłosił nabór na stanowisko <strong>„Koordynator współpracujący z jednostkami zewnętrznymi”</strong>. Termin składania ofert określono <strong>do 26 sierpnia 2025 r.</strong> (liczy się doręczenie do siedziby spółki). Wymagania kluczowe: wyższe wykształcenie, <strong>min. 5 lat doświadczenia zawodowego</strong>, niekaralność; dodatkowym atutem jest doświadczenie w komunikacji zbiorowej. Do zadań należą m.in.: <strong>współpraca z podmiotami zewnętrznymi i jednostką samorządową, nadzór nad procesami transportowymi, koordynacja zezwoleń/zaświadczeń</strong>.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jak dowiedzieliśmy się w Piotrkowie, na konkurs wpłynęła tylko jedna oferta, właśnie od tomaszowskiego radnego, który doświadczenia w koordynowaniu komunikacją zbiorową żadnego nie ma, a jego wiedza ogranicza się przede wszystkim do sprzedaży materiałów betonowych u obecnego swojego pryncypała.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Lokalne, piotrkowskie portale internetowe, poinformowały o naborze, wskazując termin i zakres stanowiska; przykłady: <strong>Trybunalski.pl</strong> i <strong>eTrybunalski</strong>. Równolegle media przypominały, że w MZK trwa także procedura wyłaniania <strong>prezesa,</strong> po rezygnacji Andrzeja Dziewanowskiego (wygranego wcześniej konkursu).</p><p style="text-align:justify;">Na <strong>XXIII sesji Rady Miasta</strong> p.o. prezesa MZK <strong>Bartłomiej Krasiński</strong> (zarazem szef RN) potwierdził konkurs na koordynatora oraz nabór na prezesa, dodając: <strong>„W najbliższym czasie poznamy kandydata wyłonionego w konkursie”</strong> i zapewniając, że <strong>bieżąca działalność spółki nie jest zagrożona</strong>. <a href="https://epiotrkow.pl/news/trwa-xxiii-sesja-rady-miasta-piotrkowa-trybunalskiego%2C59288" target="_blank">ePiotrków</a></p><p>Co na to piotrkowscy radni? <strong>Marlena Wężyk-Głowacka</strong> pytała m.in., <strong>czy spółkę stać na równoległe utrzymanie prezesa i koordynatora</strong>, podkreślając, że wcześniej takiego etatu nie było.<strong> Przemysław Winiarski</strong> wprost zakwestionował potrzebę nowego etatu mówiąc: <strong>„Czy stanowisko koordynatora jest potrzebne? Ja tego nie rozumiem. Piotr Masiarek</strong> krytykował samą koncepcję tworzenia stanowiska koordynatora. <strong>Radna Kinga Mazur</strong> z mównicy stwierdziła wprost, że koordynatorem „ma być” konkretna osoba związana towarzysko z politykiem; przewodniczący <strong>Mariusz Staszek</strong> przerwał jej wypowiedź i zarządził przerwę.&nbsp;</p><p>&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Gdzie są granice politycznej autopromocji. Czy wykorzystywanie dzieci z Domu Dziecka jest ok?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51605,gdzie-sa-granice-politycznej-autopromocji-czy-wykorzystywanie-dzieci-z-domu-dziecka-jest-ok</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51605,gdzie-sa-granice-politycznej-autopromocji-czy-wykorzystywanie-dzieci-z-domu-dziecka-jest-ok</guid>
            <pubDate>Fri, 15 Aug 2025 12:43:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-a30e819d032ddb30db1b040a3f3931cf.png</url>
                        <title>Gdzie są granice politycznej autopromocji. Czy wykorzystywanie dzieci z Domu Dziecka jest ok?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51605,gdzie-sa-granice-politycznej-autopromocji-czy-wykorzystywanie-dzieci-z-domu-dziecka-jest-ok</link>
                    </image><description>Czym różnią się dzieci bogatych rodziców, których stać jest na opłacanie czesnego w prywatnej szkole, od dzieciaków z &quot;bidula&quot;, których życie już na samym starcie jest nie z ich winy wykrzywione? Czy chodzi tylko o deficyty rodzicielskiej miłości? Może o brak oparcia w kochanej mamie i odpowiedzialnym tacie? Okazuje się, że nie tylko. W Tomaszowie te pierwsze traktowane są jak młodzi ludzie z pełnią praw. Te drugie bywają przedmiotem i narzędziem marketingu. W tym tego politycznego. Uważacie, że przesadzam? Spróbuję Was przekonać, że tak nie jest.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Ten tekst zacząłem pisać dzisiaj rano ale nagle przybrał całkiem innych charakter i powstał felieton o czymś, co stanowi didaskalia do problemu, o jakim chcę napisać. Przyczynkiem do niego jest tomaszowski Dom Dziecka "Słoneczko" ale tak naprawdę sytuacje opisywane mogą zdarzyć się wszędzie np. w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym. Tutaj jednak ma to szczególnie istotne znaczenie.&nbsp;</p><h2><strong>Niezobowiązujące zaproszenie</strong></h2><p style="text-align:justify;">Wszystko zaczęło się od niezobowiązującego zaproszenia, jakie skierował do podopiecznych DD "Słoneczko", Janusz Dziubałtowski. Dzieci miały przyjechać na grilla i piknik do radnego Kazimierza Mordaki i tam zabawić wspólnie z uczestnikami zajęć, prowadzonych przez miasto w ramach MDM (Miasto dla Młodych). Wychowawcy zareagowali na propozycję tak jak zawsze, czyli w sposób entuzjastyczny. Impreza się odbyła i wszyscy świetnie się bawili. Pozostałyby zapewne miłe wspomnienia, gdyby nie fakt, że radny Mordaka wizytę swoich młodych gości postanowił wykorzystać do osobistej autopromocji. I nie byłoby w tym nic złego, gdybyśmy na pełnym agresywnych i pełnych nienawiści wpisów, jakie na co dzień się ukazują się na jego profilu (że o jakości komentarzy znajomych nie wspomnę) przeczytali miłą relację opatrzoną fotografiami przedstawiającymi radnego i innych kolegów radnych z jego ugrupowania, może nawet z wizerunkami wychowawców, jeśli wyraziliby na to zgodę. &nbsp;Kazimierz Mordaka postanowił jednak posunąć się o krok dalej i zamieścił serię zdjęć przedstawiającą wychowanków. Przecież nic tak nie wpłynie na emocje odbiorców jak widok dzieciaków, pozbawionych rodziców.&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Nikogo to nie obchodzi</strong></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">Pierwsze pytanie jakie oczywiście się nasuwa ma charakter etyczny. Zadałem je zarówno staroście, jak i panu Mordace, Jodłowskiemu, Alicji Zwolak Plichta. Czy wykorzystywanie dzieci, w większości z trudną historią życiową do własnej autopromocji jest działaniem etycznym, szczególnie w kontekście funkcjonującego u nas Kodeksu Etyki Radnego Powiatu Tomaszowskiego? Na moje pytania wciąż nikt nie odpowiedział. Zamiast tego zaczęto utrudniać mi dostęp do informacji. Czy naprawdę nikogo to nie obchodzi? Przecież placówki opiekuńcze i oświatowe podlegają bezpośrednio Staroście.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">Czy został on poinformowany o imprezie oraz następujących po niej publikacjach internetowych? Jeśli tak, to jakie działania w tej sprawie podjął? Jeśli nie, to jakie zamierza podjąć? Sprawą powinien zainteresować tym bardziej, że na zdjęciach, jakie opublikował radny widoczna jest młodzież z bronią pneumatyczną. Czy wobec powyższego na spotkaniu była obecna osoba posiadająca uprawnienia do prowadzenia szkoleń strzeleckich lub opieki nad dziećmi w czasie użytkowania tzw. "wiatrówek"?&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">Czepiam się? Być może, tylko kto robiłby to, gdyby przydarzyło się jakieś nieszczęście. Jak zawsze nie byłoby winnych? A Starosta spędzał akurat czas na kolejnej Pielgrzymce Radia Maryja w Częstochowie?&nbsp;</span></p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Zgoda na publikację wizerunku</strong></h2><p style="text-align:justify;"><strong>Kiedy chodziłem po starostwie powiatowym i pytałem o tą kwestię, słyszałem, że wszystko jest zgodne z prawem, bo opiekunem prawnym dzieci jest pani dyrektor DD "Słoneczko". </strong>Co to znaczy? Otóż, że właściwie, nie powinno być problemu. Tyle, że uprawnienie do czegoś nie może wyłączać odpowiedzialności i zdrowego rozsądku. I w tym przypadku nie wyłączyło. Jak twierdzi pani Katarzyna Koziołek zgody na publikację zdjęć swoich podopiecznych przez radnego Mordakę nie wyraziła. I bardzo dobrze. Dlaczego więc do tego doszło? Radny na nasze pytania nie odpowiedział.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Zacytuję w tym miejscu oficjalne stanowisko UODO: <span style="color:#000000;"><i>wizerunek dziecka jest daną osobową, a jego rozpowszechnianie - nawet w dobrej wierze - wymaga spełnienia określonych warunków.&nbsp;</i></span><i> </i><span style="color:#000000;"><i>Przede wszystkim musi zostać uzyskana odrębna dobrowolna i świadoma zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Nie może być ona przy tym warunkiem udziału dziecka w wyjeździe, imprezie itp. Każda zgoda może być w dowolnym momencie wycofana, a organizator musi respektować taką decyzję.</i></span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">W przypadku wychowanków domu dziecka ma to szczególnie istotne znaczenie i trzeba tu być wyjątkowo wyczulonym i ostrożnym, ponieważ każde zdjęcie może mieć skutek w dorosłym życiu 20 lat później ale o tym za chwilę.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">Bez względu zatem kogo przyjąć można jako zdolnego do wyrażenia zgody na publikację wizerunku w połączeniu z informacjami wrażliwymi (pracownika placówki, opiekuna prawnego, rodzica czy dziecko) występuje w takim przypadku sytuacja wskazująca w sposób jednoznaczny i oczywisty na powątpiewanie w dobrowolność takiej zgody. Z jednej bowiem strony mamy radnego powiatowego z drugiej pracowników placówek będących pośrednio mu podległymi oraz dzieci, które z uwagi na swoją obecność w placówkach podlegają władztwa ich pracowników. &nbsp;</span></p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Prawo do prywatności dziecka</strong></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:#000000;">Dzieci mają prawo do prywatności nawet większej niż dorośli. Także prywatności rozumianej w perspektywie długoterminowej. </span>Udostępnianie zdjęć, filmów z udziałem dzieci stała się codziennością w sieci. Wielu rodziców jednak nie chce wyrażać zgody na publikację zdjęć robionych w przedszkolach czy szkołach. Niestety coraz częściej prowadzi to do dyskryminacji pociech tych mądrych rodziców. Zdarzają się nawet regulaminy konkursów, które wymuszają zgody na publikację zdjęć. Każdego dnia do sieci trafiają miliony takich zdjęć czy filmów.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Często wydaje się nam dorosłym, że to jest normalne i nawet w jakiś sposób niewinne. Dla świętego spokoju udzielamy zgody, nawet nie patrząc na to, jak bardzo mogą one być obciążające. Mało też kto spogląda na nie i się zastanawia jak bardzo mogą być negatywne ich konsekwencje. Stanowić mogą pożywkę dla hejtu rówieśniczego, służyć cyberprzemocy, tworzeniu prześmiewczych memów, deepfake'ów, kradzieży cyfrowej tożsamości czy zasilać fora pedofilskie. Zaskoczeni? A przecież kreatywność ludzi nikczemnych nie zna granic.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><strong>Zdarza się też, że zdjęcia w sposób ewidentny naruszają godność dziecka. Mnóstwo z nich sami dorośli publikują w sposób nadmierny, bezrefleksyjny i zwyczajnie niepotrzebny bez poszanowania zdania dziecka. Jaka jest&nbsp;w nas dorosłych ułomna świadomość jak krzywdzimy zamiast chronić ich dobro, bezpieczeństwo i przyszłość.</strong></p><p style="text-align:justify;">Jak wynika z badań i raportów większość nastolatków odczuwa zawstydzenie i niezadowolenie widząc swoje zdjęcia w sieci. Należy tu podkreślić, że dorośli, w tym osoby pracujące w szkołach, przedszkolach, organizacjach i placówkach opiekuńczych powinny mieć większą świadomość. - <i>"Moda" na dzielenie się, wyścig po zasięgi i popularność w sieci, nie powinna przysłonić troski o bezpieczeństwo i dobrostan dzieci. Jako środowisko działające na ich rzecz, a także na rzecz szkół, przedszkoli, klubów sportowych i wielu innych miejsc mających wpływ na rozwój młodych ludzi, widzimy potrzebę intensywnego podnoszenia świadomości na ten temat" </i>to słowa Konrada Ciesiołkowicza Prezesa Fundacji Orange na konferencji Parlamentarnego Zespołu Praw Dziecka z 8 lipca 2024.</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51598,wegrzynowski-lubi-krecic-trupy-najlepiej-wygladaja-w-szafach"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Poradnik: "Wizerunek dziecka w internecie Publikować czy nie?" przygotowany we współpracy Fundacji Orange z UODO jest dostępny na stronie Fundacji <strong>polecamy go wszystkim, którzy mają jakiekolwiek wątpliwości czy robią dobrze kreując swój polityczny wizerunek z dziećmi w tle.</strong></p><p style="text-align:justify;">Według polskiego badania (EU Kids Online 2018, Pyżalski i in., 2019) 51% nastolatków odczuwa zdenerwowanie kiedy widzi swoje zdjęcia w sieci, a 41,6% nastolatków doświadcza nieprzyjemnych komentarzy ze strony innych użytkowników. Średnia wieku "cyfrowych narodzin" dziecka to 6 m-cy. Według kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i opiekunowie są zobowiązani działać na korzyść i dla ich dobra. Bezrefleksyjne i nieodpowiedzialne publikowanie zdjęć to cyfrowy kidnaping, cyberprzemoc, brak możliwości zbudowania własnej historii w dorosłym życiu, wykorzystywanie danych w celach marketingowych bo Internet nie zapomina.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dziwią jednak najbardziej nauczyciele i opiekunowie, a tym bardziej dyrektorzy szkół którzy nie są apolityczni i wykorzystują młodzież w celach prowadzonych przez siebie działań politycznych i reklamowych. Czy zatem tomaszowskie prywatne szkoły katolickie zajmują się ochroną wizerunku tak samo jak publiczne placówki? Trudno ocenić, bo przecież standardy powinny być takie same. W jednych pojawia się Maciarewicz, w innej Witczak, a Mordaka w kolejnej. Jesteście znowu zaskoczeni zestawieniem? Występy Macierewicza niczym nie różnią się od tych pozostałych panów.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Brudna polityka, w której młodzież szkolna nie powinna uczestniczyć. Dzieje się tak i w publicznych szkołach ale i prywatnej prowadzonej przez radną KO, Alicję Zwolak. Za to w szkole prywatnej standardy (przynajmniej te na papierze) są bardzo wysokie. Czy to znaczy, że dzieci bogatych rodziców mają inne prawa od tych, które opieki rodzicielskiej są pozbawione? Proszę mi wybaczyć, ale dokładnie tak to wygląda. Te pierwsze trzeba chronić, a te drugie wykorzystywać do własnych celów. No tak, przecież zapraszamy na grilla, a to jednak zobowiązuje. I... nikt nie protestuje...&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Kilka słów na koniec</strong></h2><p style="text-align:justify;">Zapewne pamiętacie ohydne ataki na małą Kasię Nawrocką w Internecie. Myślicie, że mogą one dotyczyć tylko córki Prezydenta? W sieci jest wielu złych ludzi, często udających kogoś innego. Niedawno podejmując pewną interwencję usłyszałem, że pewien kilkunastoletni chłopiec jest doskonałym manipulatorem. To całkiem możliwe, bo dzieci dotknięte deficytem miłości często takie są. Tymczasem są one też podatne na manipulacje. I doskonale o tym wiedzą ludzie poszukujący swoich ofiar w internecie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Przeskoczmy jednak o kilkanaście lat w przyszłość. Dorosła kobieta, czy mężczyzna, wychowankowie "bidula" idą do pracy. Budzą przy okazji ciekawość innych zatrudnionych w danym miejscu osób. Gdzie najłatwiej zebrać o kimś informacje? Oczywiście w Internecie. Zaczyna się poszukiwanie. Dane biometryczne właściwie już dziś łatwo wykorzystywać do tropienia ludzi, za kilka lat proceder taki będzie powszechnością. Okazuje się, że nowa koleżanka, czy kolega wychowali się w domu dziecka, a więc nie mili "normalnej" rodziny, a może matkę alkoholiczkę, bo inna by przecież nie zostawiła dziecka, a może ojciec to kryminalista, a w więzieniu siedział za morderstwo. To, czego nie znajdą, dopiszą sobie sami.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><strong>PS</strong></p><p style="text-align:justify;">Tematem zainteresowała się Agnieszka Drzewoska - Kovac. Rozmawiała na ten temat w czasie posiedzenia Komisji Zdrowia Rodziny i Spraw Społecznych, prowadzonej przez wspomnianą wyżej radną Zwolak Plichta. Czy przyniesie to jakiś efekt, czy będzie taki sam, kiedy z prośbą o pomoc do radnych KO zgłosili pracownicy Środowiskowego Domu Samopomocy?&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Gdy wszyscy stoją odwróceni plecami]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51663,gdy-wszyscy-stoja-odwroceni-plecami</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51663,gdy-wszyscy-stoja-odwroceni-plecami</guid>
            <pubDate>Thu, 14 Aug 2025 18:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-gdy-wszyscy-stoja-odwroceni-plecami-1755152615.jpg</url>
                        <title>Gdy wszyscy stoją odwróceni plecami</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51663,gdy-wszyscy-stoja-odwroceni-plecami</link>
                    </image><description>Problem z publikacjami wizerunków dzieci w sieci, nie dotyczy jednego radnego, jednej szkoły, czy przedszkola. Opisywany przez nas kilka dni temu przypadek, na który zwróciła uwagę Agnieszka Drzewska Kovac był o tyle szczególny, że chodziło o dzieci znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, będące w tzw. w pieczy zastępczej.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Przejrzeliśmy natomiast profile innych placówek oświatowych w naszym mieście, zarówno tych prywatnych, jak i publicznych. Powiedzmy wprost: najlepiej nie jest. Wszechobecne media społecznościowe spowodowały spadek wrażliwości. Przecież każdego dnia wpadają nam w oczy tysiące różnych fotografii, kiedy scrollujemy Facebooka, czy Tik-toka. Ludzie publikują wszystko, w tym usmażonego i pożartego przez siebie kotleta schabowego, bo uznają, że tak wiekopomna chwila zasługuje na uwiecznienie i upublicznienie. Nikt więc już nie zwraca tak naprawdę na to, co i gdzie jest opublikowane. Staramy się mówić o właściwych standardach, przepisach, ale nie zastąpią one zdrowego rozsądku. Tymczasem z niewinnego zdjęcia, ktoś może zrobić wyjątkowo podły mem. Finał dramatu może odbyć się na dachu wieżowca, tak jak miało to miejsce w Piotrkowe.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W tomaszowskich szkołach i przedszkolach udostępnianie zdjęć jest dosyć powszechną praktyką. Rodzice wśród szeregu dokumentów podpisują również oświadczenia o wyrażeniu zgody na publikację wizerunków dzieci. Cel jest oczywiście promocyjny. Zakładamy, że opiekunowie prawni w sposób świadomy i zgodny z ich przekonaniami akceptują fakt, że ich pociechy będą fotografowane a następnie prezentowane w sieci, czy w gazetach lokalnych i nie tylko. My również dostajemy informacje z tych placówek z załączonymi fotografiami, które publikujemy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W zasadzie nie ma w tym nic złego, że szkoła, czy przedszkole chwali się swoją aktywnością, organizowanymi zajęciami, spotkaniami z ciekawymi ludźmi, czy sukcesami podopiecznych. Tyle tylko, że fotografie z przedstawienia o Czerwonym Kapturku, to jednak nie to samo, co zdjęcia pluskających dzieci w ogrodowym, dmuchanym basenie w kostiumikach kąpielowych, a i takie znaleźliśmy na profilach naszych przedszkoli, na co, dosyć szybko i bardzo konkretnie, zareagowała dyrektorka Wydziału Oświaty tomaszowskiego magistratu. Przesadzamy? No cóż, może lepiej nieco przesadzać w takich sytuacjach, niż później, w przypadku nieszczęścia, zastanawiać się jak do niego doszło.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Kilka lat temu opisywaliśmy na łamach portalu przypadek tomaszowskiego, skazanego prawomocnym wyrokiem, pedofila, który nie tylko prowadził letnie konkursy sportowe dla dzieci, ale nawet trafił na złotą listę Przyjaciół Dzieci TPD, co wydawało się być wyjątkowym kuriozum. Później, niemal co roku znajdywaliśmy go, w charakterze Mikołaja w szkołach, przedszkolach i sklepach, gdzie organizowano z pozoru niewinne zabawy mikołajkowe.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Tyle, że przypadek nie jest odosobniony, bo osoby o takich skłonnościach to nie są księża, co dosyć skutecznie wmawiały nam przez lata lewicowe media, ale przedstawiciele niemal wszystkich zawodów, np. lekarze lub kandydaci na lekarzy. Jedno jest wspólne. Zawsze szukają kontaktu z dziećmi. Pedofil, o którym wspominam, molestował dziewczynki w czasie szkolnych wycieczek. Jego ofiary już w dorosłym życiu mówią, że boją się zasypiać przy zgaszonym świetle. Nikomu nie przeszkadzał a działacze SLD bronili go nawet przed Sądem.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W przypadku nastolatków nie jest lepiej. Chyba nawet bardziej niebezpiecznie. Dochodzi okres dojrzewania i związana z nim burza hormonów. Jak często widzimy tzw. skracanie dystansu przez nauczycieli i opiekunów? Kiedy pisaliśmy o wuefiście z II Liceum, który w co najmniej niestosowny sposób zachowywał się w stosunku do licealistek, byliśmy obrzucani różnego rodzaju inwektywami, podobnie, jak dzisiaj jest to robione w stosunku do Agnieszki Drzewoskiej Kovac. Robią to zresztą dokładnie ci sami ludzie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Problemem jest jak zawsze osoba zwracająca na coś uwagę, a nie patologiczne zachowania. Szkoła poszła wówczas w zaparte, podobnie Starostwo. Problemu nie było, a raczej znalazł się on pod mocno zakurzonym dywanem. "Frywolny" nauczyciel został pouczony, że jaccuzi, w którym siedzą uczennice, to raczej nie miejsce dla niego. Przede wszystkim jednak się przestraszył. Jakiś czas nic się nie działo, aż wybuchła prawdziwa afera, kiedy w końcu postanowił interweniować rodzic kolejnej dziewczyny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Swego czasu sami nauczyciele ze średnich szkół mówili o tym, że ich koledzy podsyłają sobie nawzajem na korepetycje, co atrakcyjniejsze uczennice. Oczywiście nikt się nie skarżył, więc problemu nie było. Chociaż pytania, czy konieczne było tego rodzaju dokształcanie się pojawiały.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dzisiaj przeglądamy zdjęcia jednego z miejskich projektów, zamieszczone w internecie (co ciekawe na profilu prywatnym osoby kompletnie z nim nie związanej - pytanie więc co tam robiła i dlaczego je udostępniła) i widzimy nastolatki na kolanach u swoich opiekunów. Znowu mamy radosną mikołajkową, czy andrzejkową imprezę? Może warto, by ktoś interweniował. Z tego co nam wiadomo, Drzewoska Kovac już to zrobiła. Jaki będzie efekt? Zobaczymy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Zbliża się nowy rok szkolny. We wrześniu pierwsze spotkania z rodzicami. Może warto poza pisemnymi zgodami, jakie wyrażają, podjąć z nimi dialog na temat tego, co ich zdaniem jest dopuszczalne, a gdzie należy stawiać granice. Pokazując przy okazji zagrożenia. Czy na szkolnych i przedszkolnych przedstawieniach, każda obecna osoba powinna wyciągać telefon i robić pamiątkowe zdjęcia?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jak pogodzić tych, którzy publikacji wizerunku dzieci nie chcą, z tymi którzy to aprobują i to w taki sposób, by żadne dziecko nie czuło się dyskryminowane? Bo nie jest wcale proste na przedstawieniu, w którym bierze udział 30 dzieciaków, nie robić zdjęć akurat temu jednemu. Czy w takim &nbsp;przypadku wyłączać go z uczestnictwa? Są jednak miejsca, gdzie to się udaje. Zdjęcia robi jedna osoba. Dzieci nie są wyłączane. Do publikacji trafiają jednak te, gdzie jest wyraźna akceptacja.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Parada Oszustów. Jak się w Tomaszowie &quot;kiwa&quot; nie tylko wyborców]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51491,parada-oszustow-jak-sie-w-tomaszowie-quot-kiwa-quot-nie-tylko-wyborcow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51491,parada-oszustow-jak-sie-w-tomaszowie-quot-kiwa-quot-nie-tylko-wyborcow</guid>
            <pubDate>Sat, 02 Aug 2025 10:43:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-parada-oszustow-jak-sie-w-tomaszowie-kiwa-nie-tylko-wyborcow-1753531725.jpg</url>
                        <title>Parada Oszustów. Jak się w Tomaszowie &amp;quot;kiwa&amp;quot; nie tylko wyborców</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51491,parada-oszustow-jak-sie-w-tomaszowie-quot-kiwa-quot-nie-tylko-wyborcow</link>
                    </image><description>Chyba jestem jedyną osobą w naszym mieście, która potrafi bez ogródek pokazywać kulisty lokalnej polityki. Przyjaciół mi to nie przysparza, a fakty, które opisuję, często demaskują ludzi, którzy na co dzień starają się budować swój własny obraz na bazie kłamstw. Tytuł felietonu zaczerpnąłem z serialu, jaki powstał w czasach słusznie minionych, którego opowiadającym historię słynnych oszustw narratorem, był Piotr Fronczewski,. Tym razem jednak nie będzie o eleganckich i luksusowych limuzynach, kosztownej biżuterii, czy partiach szachów, rozgrywanych za pomocą listów poleconych. Chociaż z szachami może i ta historia mieć co nieco wspólnego. Z tym, że większość występujących na szachownicy figur, to niestety warte zbicia pionki.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p><strong>Artykuł w skrócie</strong></p><ul><li><strong>Gangsterstwo czy prostytucja? Radni KO twierdzą, że to demokracja</strong></li><li><strong>Co dzieje się z obietnicami wyborczymi</strong></li><li><strong>Jak się dogadać, kiedy rozmawiać nie ma z kim?</strong></li><li><strong>Dlaczego Witczak nie chciał odwołać Starosty?</strong></li><li><strong>Intryga w Prokuraturze</strong></li><li><strong>Jak załatwić Witko "na cacy"</strong></li><li><strong>Co na to działacze Platformy?&nbsp;</strong></li></ul><h2><strong>Samorząd, czyli wspólna sprawa?&nbsp;</strong></h2><p style="text-align:justify;">No właśnie... chyba wszyscy chcielibyśmy w ten sposób samorządność postrzegać. Rozwiązywanie codziennych problemów, strategiczne pomysły na rozwój. Dyskusje na temat potrzebnych inwestycji oraz idei, przedstawianie argumentów, pro obywatelskie inicjatywy. Tu remont drogi, gdzieś indziej szkoły, naprawa chodnika, rewitalizacja parku lub budowa hospicjum. Sprawnie działające spółki i domy kultury, zadbane ulice. Można tak długo wymieniać, ale też zamknąć wszystko jednym zdaniem, które brzmi: tworzenie dobrych i godnych warunków do życia mieszkańcom. Tylko tyle i aż tyle, bo mieści się tu niemalże wszystko. Od wspomnianych parków, po olbrzymie inwestycje infrastrukturalne. Istotą jest beneficjent, czyli każdy z nas... każdy tomaszowianin.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Lokalnie i w Polsce wykształciła się całkiem odmienna praktyka. Osób, którym przyświecają opisane powyżej cele, w samorządach jest niewiele. Dominują oportuniści, dla których liczy się głównie interes osobisty lub partyjniackiej zorganizowanej grupy przestępczej. Co ciekawe, osoby te, potrafią nawet uprawiany przez siebie proceder nazwać. Nie zapędzajcie się jednak zbyt daleko w domysłach. Nie jest to gangsterstwo ani prostytucja. To.... demokracja, rozumiana jako dyktatura lokalnego watażki, takiego jak na przykład, Adrian Witczak, czy Piotr Kucharski. Nazwiska te wymieniam, bo będą miały znaczenie w dalszej części felietonu, ale powiedzmy sobie szczerze, że podobnych postaci jest dużo więcej i to nie tylko u nas. Są też po każdej stronie politycznego sporu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jak wygląda polityka na szczeblu krajowym wszyscy wiemy. U normalnych ludzi musi budzić coraz większe obrzydzenie. Obrady sejmu, to już nie debata o Polsce, ale estradowe popisy lepszych lub gorszych politycznych komediantów. Coraz bardziej agresywne i obsceniczne. Z przykrością należy stwierdzić, że to samo przenosi się na grunt lokalny. Czy należy się temu dziwić? Oczywiście nie, bo na dole rządzą ci, których popisy oglądamy tam na górze. Narzucają swój styl i retorykę. Radny, nawet jeśli chce być prawdziwym radnym, musi działać pod dyktando kogoś, kogo interesy z dobrem wspólnym nie mają nic wspólnego. A jeśli się nie zgadza? Wtedy okazuje się, że osoba taka nie rozumie demokracji. To nie żart. Takie rzeczy wypisuje radny Jabłoński, który samorządowcem został na nieszczęście mieszkańców z łaski swojego nie tylko politycznego partnera.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/45794,nie-oczekiwana-porazka-koalicji-obywatelskiej"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Wybory, czyli święto demokracji?</strong></h2><p style="text-align:justify;">Od wyborów samorządowych minął nieco ponad rok. Ten felieton jest jego jakimś podsumowaniem w sensie także politycznym. Czy był on rokiem pracy na rzecz wyborców? Dla niektórych zapewne tak, ale wiele osób zajęło się szukaniem dla siebie odpowiednich stołków, lub internetowym hejterstwem, w wymiarze, jakiego dotąd nie znaliśmy. A przecież wszyscy opowiadali w kampanii o swoich pomysłach i obiecywali złote góry, byleby tylko oddać głos na tego, czy innego Goskę lub Mordakę. Krzykliwe hasła biły po oczach z setek rozwieszonych na mieście banerów (nikt ich nie rozliczał oczywiście). Co z nich zostało? Niech każdy sam znajdzie odpowiedź na to pytanie. Moim zdaniem niezbyt wiele. Ktoś z Was zapytał radnego, na którego głosował co z jego obietnicami? Rok to dużo. Można było złożyć wnioski do co najmniej jednego budżetu. Moje są realizowane, mimo, że jestem radnym tak zwanej opozycji.&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Koalicja, czy opozycja - oto jest pytanie!</strong></h2><p style="text-align:justify;">Znowu sięgniemy do polityki i jej projekcji na grunt lokalny. Teoretycznie w samorządzie takie rozgraniczenie powinno dotyczyć głównie treści o charakterze światopoglądowym, jak na przykład Karta Praw Rodziny (nota bene chyba należy do dyskusji o niej wrócić, szczególnie w kontekście prób indoktrynacji wprowadzanych przez obecną minister). Przecież chodniki legitymacji partyjnych nie posiadają, a do szpitala trafić może babcia radnego PiS i dziadek radnego z PO.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Tyle piękna teorii, przejdźmy do smutku praktyki. By móc skutecznie rządzić trzeba zbudować stabilną większość. Inaczej destrukcyjni partyjniaccy siepacze zbojkotują każdy, nawet najbardziej sensowny pomysł. W Tomaszowie mamy tego liczne przykłady. Zablokowano nie tylko budowę Term, ale też stworzenie nowych terenów inwestycyjnych przy trasie S8. Obie dywersje przeprowadzili radni Koalicji Obywatelskiej kierowani przez swojego przewodniczącego, Adriana Witczaka.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Kolejne niespodzianki nas czekają wkrótce, bo z tego co słyszymy z ministerstwa infrastruktury, jest plan wytyczenia północnego wariantu S12.... w okolicach bliższych Rawie Mazowieckiej. Niebieskie Źródła zostaną uratowane? Pytanie: czy rzeczywiście są dziś zagrożone, bo radny Kucharski, który do niedawna by zwolennikiem prowadzenia drogi w tym miejscu, zmienił zdanie. Dlaczego? Nie myślcie, że powodem jest troska o środowisko. Po prostu drogę wytrasowano tym razem blisko jego domu. Ciężarówki z piaskiem wrócą już niedługo na ulice miasta. I kłamstwa pana Mordaki tu niczego nie zmienią. <span style="color:#333333;">Pewne jest, że miasto i powiat straci miliony z podatków, straci szanse na miejsca pracy wokół skrzyżowania tras i na dynamiczny rozwój.</span></p><p style="text-align:justify;">W każdym razie jakaś koalicja w radach musi być. Z tym, że koalicja oparta na dialogu a nie dyktaturze, o jakiej wspomina w swoich wpisach Jabłoński.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50662,produkty-brudnej-kampanii"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Na początku kadencji, Marcin Witko próbował taką koalicję zbudować zarówno w mieście, jak i w powiecie, w oparciu o radnych własnego komitetu, jak i PSL oraz Platformy Obywatelskiej. Od początku twierdziłem, że nic z tego nie tylko nie będzie ale, że to nie ma najmniejszego sensu. Nie da się osiągnąć porozumienia z ludźmi funkcjonującymi na zasadach sekty z <span style="color:#333333;">Zakościela, którzy ślepo wpatrzeni są w guru, a jedyne co nimi kieruje to telefon od Posła z Warszawy i nienawiść do prawicy. Zło w czystej postaci. Zaprzeczenie idei samorządu. Rozmowy z piątką radnych KO nie przyniosły skutku. Za każdym razem, kiedy wydawało się, że jest porozumienie, Michał Jodłowski dzwonił do Witczaka i sytuacja stawała na głowie.&nbsp;W końcu dyr. KRUS w Łodzi nie podskoczy i musi się słuchać pracodawcy czyli Posła…</span></p><p style="text-align:justify;">W ten sposób powołano Zarząd Powiatu z Mariuszem Węgrzynowskim na czele. Niby porozumienie, a jednak dziwaczne. Dwóch facetów ze sobą rozmawia, coś ustalają a na koniec nie podają sobie ręki? Nie spisują żadnych warunków granicznych? Porozumienie zawarte w piętnaście minut? Dla mnie to niezrozumiałe. Nie miało szans na przetrwanie. No i nie przetrwało, bo jak uważam, Witczak dogadał się z Węgrzynowskim i zaczął się cyrk trwający ponad rok. <span style="color:#333333;">Z jednej strony otwarta koalicja PIS z KO w Radzie Miasta przeciw KWW, a z drugiej udawanie niby zmian w powiecie. I to takie udawanie, by przypadkiem nic nie zmienić – ku chwale lokalnego PIS. Mnie osobiście atakowali na równo jedni i drudzy.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;">Najpierw PiS razem z PO rozdały miejsca przewodniczących rady miejskiej i komisji problemowych, eliminując całkowicie radnych M. Witko, a później nie udzielono prezydentowi wotum zaufania przez tę samą egzotyczną koalicję PiS-KO. <span style="color:#333333;">To, co jest tu istotne, to fakt, że stało się to w krótkim czasie po wygranych przez Witko wyborach prezydenckich – dodajmy w 1 turze. Od początku Witczak postawił na konfrontację, której kolejnym elementem było nieudzielenie wotum Staroście Węgrzynowskiemu.</span></p><p style="text-align:justify;">W odwecie Starosta złożył wniosek o odwołanie M. Kubiaka oraz Z. Szymańskiej z Zarządu Powiatu, który poparli de facto radni KO, wstrzymując się od głosu. Na ich miejsce trafili radni PiS, dzięki czemu Mariusz Węgrzynowski umocnił się jeszcze bardziej. Kolejne ruchy były oczywiste. Pojawiły się etaty w szpitalu dla M. Wojciechowskiej i P. Sochy. Z kolei M. Olkiewicz trafił do miejskiej spółki samorządowej na funkcję prezesa. Wszystko to zawdzięczamy piątce radnych KO. Zwolennicy ośmiu gwiazdek nie pieją z zachwytu? &nbsp;Może będą znowu gdzieś szukać winnych. Tym razem nie w Wiśle ale okolicach Zakopanego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">No i jak? Podoba Wam się taki samorząd? Ludzie dbają o własne, czy o Wasze sprawy? Ponad rok stracony na szarpaniny i walkę o powtórzenie czy zmianę wyników wyborów prezydenckich?! Tak mamy budować bogatszy i lepszy Tomaszów?</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50880,450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Odwołać Starostę, czy tylko gonić królika?</strong></h2><p style="text-align:justify;">Efektem nie udzielenia wotum zaufania Staroście było głosowanie nad jego odwołaniem (celowo to odrobinę uproszczę), którego nie udało się przeprowadzić. Zabrakło jednego głosu, który zapewnić miała Koalicja Obywatelska. Ostatecznie dostało się mocno Lidii Jackow, chociaż chyba trudno doszukiwać się tu jej osobistej winy. Reżyserować spektakl bowiem próbował ktoś inny, składając kolejne obietnice bez pokrycia.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Przez kolejny rok trwały rozmowy na temat wniosku o odwołanie Starosty. Można go złożyć nie wcześniej niż po upływie pół roku od poprzedniego głosowania. Przygotowano się poważnie. Przekonano kilku radnych powiatowych, którzy zaczęli wspierać klub Marcina Witko. Zmieniono Przewodniczących: Komisji Rewizyjnej i Rady Powiatu. To ledwo co partyjnie awansowany z referatu spraw Zdrowia w Powiecie na Dyrektora KRUS w Łodzi Michał Jodłowski miał czuwać, by procedura szła sprawnie, bez zakłóceń. No i czuwał, ale nad tym, by do niej nie doszło. Dlaczego? Zaraz Wam to wyjaśnię. PiS był Witczakowi potrzebny, a przy tym poseł zarówno Węgrzynowskiego, jak i Witko uważał za frajerów, którzy dadzą się wykiwać, a ludzie tego i tak nie zrozumieją.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Najpierw zabezpieczyć trzeba było zebranie 14 głosów. To nie było łatwe. Ja twierdzę nawet, że niemożliwe. Jaki bowiem cel miało obrażanie potencjalnych partnerów w Internecie przez pana Mordakę (któremu, jak podejrzewam teksty pisze pani Alicja Zwolak Plichta), obrzucanie wyzwiskami, pomówieniami? Jaki cel miały spektakularne wyprawy do Wisły i donosy pisane na Marcina Witko? Tu udajemy, że rozmawiamy, a tam walimy pałą – czyli symulujemy rozmowy powiatowe.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Liczono, że KWW zerwie w wyniku tych działań negocjacje i będzie na kogo zwalić odpowiedzialność a Witczak w Warszawie stwierdzi u swoich bonzów, że chciał przejąć powiat w Tomaszowie, ale nie mógł, bo to ci, a to tamci nie chcieli. Przeliczył się. Ostatecznie to KO rozmowy zerwała. Później chciała wracać i znowu zrywać. Kabaret.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Na marginesie tylko wspomnę, że ja z tych rozmówek polsko polskich zrezygnowałem dosyć szybko, kiedy spotkaliśmy się, by uzgodnić wspólne wnioski na obecny rok do budżetu. Radni Witczaka żadnych wniosków nie mieli, przyszli nieprzygotowani a zależało im tylko na tym, by zrobić kolejną "zadymę".&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Do klasyki polskiego kabaretu przejdzie, gdy na Komisji Powiatu radny Mordaka miał jedno zdanie i po wyjściu za drzwi i rozmowie telefonicznej z jakimś guru (zapewne z Warszawy) za chwilę już miał inne zdanie. Nawet w PZPR nie było takiego szitu.</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51079,mariusz-wegrzynowski-z-absolutorium-i-wotum-zaufania"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Mordaka Patrol na tropie, a może na wtopie?</strong></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Określenie "Mordaka Patrol", które wymyśliłem i różowy trabant, mojego autorstwa się przyjęły. Miało być prześmiewczo ale to poważna sprawa. Dlaczego? Ponieważ to element planowanych od roku działań. Sławomir Żegota twierdzi, że radny Mordaka już rok temu opowiadał o pseudo nieruchomościach Prezydenta i tym, że dobierze mu się do skóry, o jakichś teczkach. Tymiński 2? Dość dziwne, bo przecież powodem takiej zaciekłości nie może być fakt, że Witko nie wpisał kumpla Mordaki na listę członków Miejskiej Komisji Alkoholowej. Przecież panowie znają się od lat. Prezydent kupił nawet dom od przedsiębiorcy z Wąwału, w którym aktualnie mieszka. Czy tego zakupu również dotyczy donos do prokuratury? &nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Dzisiaj radny tłumaczy się w Internecie, że przecież prokuratura lub Sąd ocenią czy ktoś jest winny czy nie. Naprawdę? Ja mam tylko nadzieję, że do zeznań panów Kucharskich, Mordaki i Jabłońskiego uzyskamy dostęp po zamknięciu postępowania a jest to raczej na 100 procent pewne. I oby nie musieli się ich wstydzić. &nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Intryga snuta przez rok nie wyszła. Pozostanie po niej jedynie kompromitacja i zapisy w podręcznikach czarnego marketingu politycznego jak ustawka i zdjęcia u asystenta Ministra Sprawiedliwości. Po to by ten za chwilę przesłał papierki do prokuratury. Ale zdjęcia zrobione i brudny show jest.&nbsp;</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51301,radni-ko-maja-tylko-jeden-cel-polityczny-dopasc-marcina-witko"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Załatwić Starostę, czy Prezydenta?&nbsp;</strong></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Z punktu widzenia nie umiejącego przez rok wyjaśnić swojego MBA Posła Witczaka najlepiej obydwu</span>, a najlepiej przy okazji paru partyjnych kolegów i koleżanki. J<span style="color:#333333;">Jednak nie da się uderzyć w Węgrzynowskiego bez Witki, ani w Witko bez... Węgrzynowskiego. Zaplanowano więc, że doprowadzi się do referendum w sprawie odwołania prezydenta, poprzez nieudzielenie mu wotum zaufania w czerwcu br. Taka była stawka i plan. Tylko jak to zrobić, kiedy nie dysponuje się odpowiednią liczbą głosów w radzie, a wybrany rok wcześniej Prezydent jest w mieście lubiany. Przypomnę że 7 kwietnia 2024 roku wygrał w 1 turze. &nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Do głosowania potrzebny PiS a do wygrania referendum obrzucenie błotem Marcina Witko. Dlatego właśnie nie można było głosować odwołania Starosty, bo samo głosowanie nad wotum to nie wszystko. Trzeba jeszcze przegłosować wniosek referendalny. W ten sposób radni Platformy i poseł Witczak okłamywali swoich wyborców, że zamierzają odwołać Zarząd Powiatu. W radzie powiatu w to, że do tego dojdzie uwierzyli jedynie bracia Żegotowie.</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Zaplanowano, że postępowanie w Prokuraturze będzie główną osią kampanii referendalnej. Do tego dopisze się ceny ciepła i nadinterpretuje parę innych faktów. Na koniec zostanie kurz i facet oblepiony błotem.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Węgrzynowski i Witko w końcu okazali się mądrzejsi od mistrza wyciąganie kilometrówek z Sejmu, niejakiego Posła Witczaka i jego telefonicznych radnych. Przy okazji głosowań postanowili się po roku ostatecznie porozumieć. Co ciekawe Marcin Witko zdążył nie tylko zwiększyć liczebność własnego klubu w powiecie ale zbudował też szerszą większość 12 głosów w radzie miejskiej i to bez trzech radnych PiS. Węgrzynowski zrozumiał, że w tym roku Witko, a w kolejnym on i to już bez możliwości dogadania się z kimkolwiek. &nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Obaj panowie absolutorium uzyskali. Podobnie wotum zaufania. Z radnymi KO i cenionym nauczycielem biologii z szkoły chrześcijańskiej niejakim Witczakiem już nikt o żadnej współpracy rozmawiał nie będzie. Podobnie z radnymi Kucharskimi, których wypierają się dziś twardo nawet działacze Hołowni czy szerzej 3 drogi.&nbsp;</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50923,klamac-jak-mordaka-a-co-to-szkodzi"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Kwestia priorytetów</strong></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Co więc Waszym zdaniem w samorządzie jest ważne? Kto z jakiej partii pochodzi, czy zadania, jakie na rzecz mieszkańców chce realizować? Odpowiedzi na to pytanie udzieliły radne Walasik i Krasoń. Ostatnio nie wytrzymała tego błędu i dołączyła sama do nich Przewodnicząca Rady Miasta Barbara Klatka. Przypomnijmy, że to dwukrotna kandydatka na Prezydenta i do Sejmu czy Senatu. Człowiek ze starej i porządniejszej PO, gdzie była rozmowa i radni czasem głosowali inaczej i nikt im głowy od razu nie urywał tylko był jakiś w tej partii dialog.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Takie stalinowskie partyjniactwo działa w PO odkąd Przewodniczy lokalnie Poseł od słonecznika, który miał mu wyrosnąć po przegranej Trzaskowskiego. Swoją drogą, jakież to aroganckie i pełne pychy.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Lokalnie NIE ZASZKODZI OBIECAĆ DZIAŁANIA DLA DOBRA MIASTA I PONAD PODZIAŁAMI I DLA DOBRA MIESZKAŃCÓW? Dwie pierwsze panie z członkostwa w partii zrezygnowały same. Po Lidii Jackow to kolejne radne mające dość. Tym ostrzej im wygrażają panowie kabareciarz Mordaka i jego pracownik na Wąwale od sprzedaży kostki i „Profesor” samorządu, debiutant w Radzie Miasta Pawełek Jabłoński.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:#333333;">Sama Barbara Klatka prawdopodobnie zostanie z partii po 20 latach wykluczona albo sama zrezygnuje. Wygląda, że Pani Barbara nie mogła dalej brać udziału w nędznym spektaklu hipokryzji i antysamorządowym działąniu ferajny KO.&nbsp;Co by o niej nie mówić to ultra doświadczona i ceniona była dyrektor COS i Wiceprezes ATLA ARENY czy EXPO Łódź i radna piąty raz. Pracuje od lat w Łodzi. Była twarzą kampanii KO. To dwukrotny kandydat na Prezydenta Tomaszowa. Obecna Przewodnicząca Rady Miasta Tomaszowa. To chyba się wszystko samo komentuje.</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51200,prezydent-z-wotum-zaufania-i-absolutorium"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">A jeśli to zbyt mało, to może najlepiej zacytujmy inne osoby, związane od lat z tomaszowską PO. Jako pierwszy Jacek Kowalewski</p><blockquote><p>Przypominam, że Pani Barbara Klatka jest Przewodniczącą Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego, więc Jej rola jest trochę inna niż zwykłego radnego. Przypominam również, że Pani Barbara Klatka była już dwie kadencje radną Rady Gminy Inowłódz, dwukrotnie radną Rady Powiatu Tomaszowskiego i jest drugą kadencję radną Rady Miejskiej Tomaszowa Maz. Wiedzą i doświadczeniem góruje więc nad wszystkimi radnymi PO miasta i powiatu (oprócz chyba Sławomira Żegoty). Prawdopodobnie były powody dla których głosowała tak jak głosowała. Ja znając tylko wycinek spraw, wstrzymałbym się od głosu. Na pewno nie zrobiła tego dla taniego poklasku radnych pis-u i Marcina Witki. Nie zrobiła tego również dla jakichkolwiek korzyści swoich czy swoich bliskich. Niejaki radny Strzępek Mariusz będzie wszystko robił aby skłócić radnych opozycji i Kazimierz Mordaka o tym wie. Znam Kazimierz Mordaka od wielu lat i szanuję Go za to kim jest teraz a wiem kim był kiedyś.. Nie pochwalam jednak jego stwierdzeń na temat współpracy z Panią Barbara Klatka. Będziemy mieli prawdopodobnie okazję porozmawiać jutro. Mam nadzieję, że dojadę.</p></blockquote><p>oraz Sławomir Szymański</p><blockquote><p>Nie znam Pana, a jestem w PO od początku czasów Olechowskiego. Jestem tu od 25 lat. Byłem też w Unii Demokratycznej i Unii Wolności wcześniej z 10 lat. Obecnie jestem we władzach PO w Radzie Powiatu tomaszowskiego PO i zarządzie koła. Byłem i w Zarządach Powiatu i Regionu i trudno to zliczyć. Przez takich ludzi jak Pan czy Poseł ze słonecznikiem na głowie dam sobie niedługo spokój. Byłem w PO dla takich ludzi jak Arek Gajewski, Barbara Klatka i Agnieszka Walasik i innych. Oni budowali umiarkowane i centrowe PO, a nie lewackie jak dzisiaj. Tych ludzi już nie ma i odejdą kolejni. I znów będzie płacz nad przegranymi wyborami. Będą KAKTUSY ROSNĄC na głowach geniuszy.</p><p>Pana komentarze tylko ośmieszają PO. Nie jest Pan członkiem to nie mogę wystąpić o zawieszenie czy wykluczenie Pana, a szkoda. Jest opinia, że ktoś Panu to pisze. No, ale skoro Pan podpisuje, a nie jest Pan członkiem PO to proszę się o wewnętrznych sprawach PO może nie wypowiadać. Zapisz się i nie gadaj o czymś o czym wie Pan z trzeciej czy piątej ręki.</p><p>Co do Pani Barbary to jak się nie mylę, to była w PO 20 lat. Pan rok. Ona jest piąty raz radną a Pan chyba 1 raz od roku. Ona dwa razy kandydowała do Sejmu plus do Senatu i dwa razy na Prezydenta Tomaszowa. No więc Pana opinie są tak samo śmieszne o PO jak Pani Basi byłyby śmieszne o kostce brukowej. Tak samo się na tym oboje znacie. Tylko ona nie wypisuje o kostce brukowej elaboratów z miną znawcy lub pozując na inżyniera od betonu. No nie.</p><p>Co do demokracji to ona oznacza również poszanowanie praw mniejszości, a nie tylko partyjniacki strzał w łeb przy innym poglądzie na sprawy miasta i pracy Prezydenta. Szkoda, że niektórzy tego nie rozumieją. W innym systemie tacy ludzie jak Pan czy młokos z prezydium zesłalibyście kobietę na Sybir lub wsadzili do więzienia. I tak PO się samo niszczy, karleje i zjada.</p><p>Gdyby Pan posłuchał Pani Basi. A warto posłuchać. To by Pan usłyszał, że są priorytety dla radnych. że mowa o samorządzie średniego miasta, gdzie ulice, czy park lub szkoła nie są PO, ani PIS czy PSL lub 2050. To obecne bolszewickie podejście do samorządu jest chore tak jakby to był Sejm/Senat. To tylko szkodzi miastu i mieszkańcom. Dobrą robotę trzeba doceniać ponad partyjniackimi podziałami. Potem będzie płacz czemu ludzie nie znoszą partii. No bo nie kierują się interesem lokalnym tylko spojrzeniem politycznym rodem z Sejmu czy Senatu. A ludzie chcą po prostu fajniejszego miasta i radnych głosujących z dobrymi rzeczami, a nie wg podziałów rodem z Sejmu. Wszystko.</p></blockquote><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/49448,a-walasik-i-l-krason-zaszczuwane-przez-bylych-partyjnych-kolegow"></oembed></figure><p><span style="color:#333333;">W tle oczywiście są kolejne wybory parlamentarne oraz samorządowe. Mistrz od przegranej w Tomaszowie Trzaskowskiego czyli Adrian Witczak zrobi wszystko, by utrzymać się na powierzchni. Eliminuje wszystkich potencjalnych konkurentów. Gajewskiego po 10 latach w Sejmiku zabito lokalnym Murańskim przed wyborami do samorządu i na końcu sam zrezygnował. Ten nie chce o lokalnym KO słyszeć i nawet rozmawiać. &nbsp;Kolejni radni i członkowie odchodzą. Barbara Klatkę właśnie brutalnie okładają na FB ludzie, którzy żadnych sukcesów w samorządzie jeszcze nie odnieśli. Odeszło już 4 radnych i kolejni się szykują. Lada dzień.&nbsp;</span></p><p><span style="color:#333333;">Próbuje też zniszczyć &nbsp;poseł Platformy, Marcina Witko, który jest niebezpieczny, bo może kandydować z innej listy. Wtedy wielu lokalnych wyborców, jako lubiany samorządowiec, Witczakowi na pewno zabierze. Parada oszustów? Bez wątpienia.&nbsp;</span></p><p><span style="color:#333333;">A gdzie tu prawdziwy SAMORZĄD LOKALNY i dobro miasta i powiatu?&nbsp;</span></p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Mieszkańcy skarżą się na uciążliwy hałas z firmy &quot;Mordaka&quot;. Co na to przedsiębiorca?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51448,mieszkancy-skarza-sie-na-uciazliwy-halas-z-firmy-quot-mordaka-quot-co-na-to-przedsiebiorca</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51448,mieszkancy-skarza-sie-na-uciazliwy-halas-z-firmy-quot-mordaka-quot-co-na-to-przedsiebiorca</guid>
            <pubDate>Tue, 22 Jul 2025 09:32:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-mieszkancy-skarza-sie-na-uciazliwy-halas-z-firmy-mordaka-co-na-to-przedsiebiorca-1753173977.png</url>
                        <title>Mieszkańcy skarżą się na uciążliwy hałas z firmy &amp;quot;Mordaka&amp;quot;. Co na to przedsiębiorca?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51448,mieszkancy-skarza-sie-na-uciazliwy-halas-z-firmy-quot-mordaka-quot-co-na-to-przedsiebiorca</link>
                    </image><description>Mieszkańcy Wąwału od dłuższego czasu skarżą się na uciążliwość działających tam firm. Piszą skargi do różnych instytucji, władz gminy wiejskiej Tomaszów. Nie ukrywają też, że czują się bezsilni, bo nikt na nie właściwie nie reaguje. Urzędy twierdzą, że nie mają odpowiednich narzędzi kontrolnych. Władze gminy pozostają właściwie bierne, a to na nich spoczywa główna odpowiedzialność. Trudno bowiem obwiniać przedsiębiorcę, że prowadzi działalność, zatrudnia ludzi, płaci podatki, zarówno te lokalne, jak i krajowe. Gmina ma w nich także swój udział. Z tym, że ta sama gmina równocześnie zezwala na budowę kolejnych budynków mieszkalnych, przekształca tereny rolne w osiedla mieszkaniowe, Zapomina przy tym, że ludziom, którzy się tu osiedlają powinno się zapewnić właściwą jakość życia. Wyjaśnienia, że każdy kupuje działkę i inwestuje na własne ryzyko są nie do przyjęcia. Dotyczy to zresztą nie tylko uciążliwości związanych z działalnością gospodarczą, ale też dostępności do mediów, dróg itd.  Wśród firm na które najbardziej uskarżają się obecnie mieszkańcy, należy betoniarnia pana Mordaki. Jednak ich niepokój budzą także plany budowy kolejnych firm, w tym przetwórstwa mięsnego.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Wspomniani wyżej mieszkańcy Wąwału mówią wprost: tutaj nie da się żyć. - <i>Rano budzą nas ciężarówki i hałas dochodzący z firmy a nie budziki. Złożyliśmy skargi do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Skarga trafiła też do właściwego Wydziału Starostwa Powiatowego. &nbsp;- </i>Zdenerwowani ludzie odwiedzili też samo Starostwo. Rozmowa z urzędnikami przebiegała w dosyć burzliwej atmosferze. Do firmy "Mordaka" skierowano kontrolę.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dowiedzieliśmy się o niej na jednej z sesji Rady Powiatu, kiedy to radny grzmiał, że przeprowadzany na niego jest atak polityczny. Cóż, chyba nie do końca, bo taka rola urzędników, by na skargi reagować i weryfikować ich zasadność. Postępowanie się toczy, a niedawno zostało przedłużone. Zakończyć się ma badaniami oddziaływania na środowisko, w &nbsp;tym poziomu hałasu. Nieoficjalnie wiemy też, że firma przystąpiła do modernizacji jednej z linii technologicznych. Jak się dowiedzieliśmy była ona najbardziej wysłużona i generowała największy hałas. Podkreślmy, że są to nieoficjalne informacje od pracowników firmy, bo radny Kaźmierz Mordaka odmówił nam komentarza na ten temat:&nbsp;</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Na poniższe pytania będzie Pan musiał odpowiedzieć sobie sam, ponieważ odpowiedzi nie udzielę, ze względu na ochronę danych osobowych.&nbsp;</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Trochę szkoda, bo była okazja wyjaśnić to, co dla wielu może wydawać się niejasne i równocześnie nieco wygasić sytuacje konfliktowe, uspokoić sąsiadów podjętymi działaniami. Tym bardziej, że trudno w tym przypadku obwiniać przedsiębiorcę, który swoją działalność, jak sam podkreśla prowadzi od 1992. Podstawowym problemem jest nie jego działalność ale planowanie przestrzenne w gminnie wiejskiej Tomaszów Mazowiecki. &nbsp;Dokładnie ta sama przyczyna leży w przypadku konfliktu o trasowanie S12. Tym bardziej, że plany inwestycyjne kolejnych przedsiębiorców mogą przynieść kolejne niepokoje społeczne i być zarzewiem kolejnych problemów.&nbsp;</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Zapewniam, że moja firma, powstała od zera w 1992 r., zawsze działała i działa zgodnie z obowiązującym prawem. Przez 33 lata działalności nigdy nie mieliśmy jakichkolwiek problemów z organami kontrolnymi – zawsze wywiązujemy się z danych nam zaleceń, a Pan jako redaktor naczelny i radny miejski, zamiast wspierać polskie lokalne firmy, stara się je Pan rujnować.</p></blockquote><p style="text-align:justify;">- pisze w swoim mailu Kazimierz Mordaka. I nie do końca jest on zrozumiały. O jakim radnym miejskim mowa? Widać emocje biorą górę. W każdym, razie skoro odnosi się do mnie, to tylko na marginesie wspomnę, że przez wiele lat byłem prezesem Stowarzyszenia Pracodawców na Rzecz Rozwoju Miasta i Regionu. Dlaczego proste pytania miałyby rujnować czyjąś firmę? Dla pełnej transparentności i aby nie było wątpliwości zamieszczamy je poniżej:</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Osoby, które się do nas zgłosiły skarżą się na nadmierny hałas generowany przez Państwa przedsiębiorstwo oraz ciężarówki, które je obsługują. Według sąsiadów jest on na tyle uciążliwy, że uniemożliwia im normalne życie i w znaczący sposób pogarsza warunki mieszkaniowe. Ponadto osoby te twierdzą, że hałas jest dokuczliwy od bardzo wczesnych godzin porannych.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Proszę o odniesienie się do powyższych kwestii, a ponadto interesują mnie odpowiedzi na poniższe pytania:&nbsp;</p><ul><li><p style="text-align:justify;">Czy firma Państwa była kontrolowana przez niezależne instytucje związane z ochroną środowiska.&nbsp;</p></li><li><p style="text-align:justify;">Przez jakie? Jakie były wyniki kontroli?&nbsp;</p></li><li><p style="text-align:justify;">Czy wykonywano pomiary hałasu?&nbsp;</p></li><li><p style="text-align:justify;">Jakie działania podjęliście państwo w celu ograniczenia waszej uciążliwości dla sąsiadów?</p></li></ul></blockquote><p style="text-align:justify;">- zapytanie dotyczyło też korzystania ze wsparcia publicznego i jego celów. Oczywiście, zagregowane dane na ten temat są dostępne w internecie. W czasach krytykowanego przez radnego Rządu PiS otrzymał on pomoc publiczną liczoną w milionach złotych. Radny zamiast odnieść się merytorycznie do pytań pisze:</p><blockquote><p style="text-align:justify;">osoby, które się do Pana zgłosiły, zapraszam osobiście do mnie. Postaram się szczegółowo wszystko wyjaśnić. Zapewniam Pana, że staram się szanować swoich sąsiadów i z nimi współpracować, chociaż zdaję sobie sprawę, że się jeszcze taki nie urodził, żeby wszystkim dogodził.&nbsp;</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Rzeczywiście, rozmowy między sąsiadami, to najlepszy sposób na rozwiązywanie sporów, ale ci sami mieszkańcy twierdzą, że z radnym rozmawiać się nie da. Obserwując jego zachowanie na sesjach rady powiatu i w Internecie, trudno nie dawać im w tym temacie wiary.&nbsp;</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Czyli, najprościej mówiąc, działa Pan na szkodę miasta i mieszkańców. Przykre, że w tomaszowskim samorządzie są tacy radni, którzy czerpią radość z rujnowania innych. Włażą z buciorami w prywatne życie, szukają haków, wymyślają kłamstwa, szerzą pomówienia — wszystko po to, aby zastraszyć tych, którzy mają odwagę mówić prawdę.</p></blockquote><p style="text-align:justify;">To kolejny cytat z maila Kazimierza Mordaki. Znowu nie na temat. Dlaczego bowiem nasza redakcja, czy ja sam, działając na prośbę mieszkańców, w dodatku zadając jedynie pytania mieliby kogokolwiek rujnować. Radny pisze też o pomówieniach, kłamstwach i włażeniu w prywatne życie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(240,240,240);color:rgb(8,8,9);">Dziwny to fragment maila, tym bardziej, że dwa tygodnie temu zamieścił w lokalnym tygodniu paszkwil, w którym opisuje plotki o rzekomych bliskich relacjach działaczy Platformy Obywatelskiej, a każdy wpis internetowy radnego zbudowany jest z tym podobnych plotek i pomówień.</span>. Do tego jest współtwórcą donosów na Prezydenta Miasta. Radny posuwa się jednak dalej, bo postanawia posłużyć się argumentem ostatecznym, czyli groźbą. Co prawda nie grozi mojej córce, by uważała w drodze do szkoły (może dlatego, że nie mam córki), ale.... zacytujmy:</p><blockquote><p style="text-align:justify;">Chciałem też powiedzieć, że ktoś mi podrzucił pod drzwi teczkę na temat Pańskiej działalności biznesowej i samorządowej i zapewniam Pana, że to bardzo ciekawa lektura.</p></blockquote><p style="text-align:justify;">Komentarz chyba jest zbyteczny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pomijając jednak postać samego pana Mordaki, problem gospodarki przestrzennej jest poważny. Nie dotyczy on tylko terenów miejskich ale także wsi. Coraz więcej mieszkańców miast przenosi się do miejscowości obwarzankowych, które tradycyjnie mają wiejski charakter. Nowym przybyszom nagle zaczyna przeszkadzać wywożony na pola obornik, funkcjonujące od lat kurniki, albo ubojnie drobiu. Mieszczuchy, nawet kiedy trafiają na wieś pozostają nadal mieszczuchami, a zapach chlewni przyprawiał będzie ich zawsze o mdłości. Zapominają, że to oni przyszli na wieś a nie wieś przybyła do nich.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Idąc tym tokiem rozumowania, trudno narzekać, że na terenie dawnej cegielni, ktoś prowadzi betoniarnię, tak jak robi to pan Mordaka, bo właściwie gdzie miałby ją prowadzić?&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Donosiciel, czyli właściwie kto? Zatroskany obywatel, czy cyniczna i nikczemna postać?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51398,donosiciel-czyli-wlasciwie-kto-zatroskany-obywatel-czy-cyniczna-i-nikczemna-postac</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51398,donosiciel-czyli-wlasciwie-kto-zatroskany-obywatel-czy-cyniczna-i-nikczemna-postac</guid>
            <pubDate>Fri, 18 Jul 2025 22:45:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-donosiciel-czyli-wlasciwie-kto-zatroskany-obywatel-czy-cyniczna-i-nikczemna-postac-1752829423.png</url>
                        <title>Donosiciel, czyli właściwie kto? Zatroskany obywatel, czy cyniczna i nikczemna postać?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51398,donosiciel-czyli-wlasciwie-kto-zatroskany-obywatel-czy-cyniczna-i-nikczemna-postac</link>
                    </image><description>Oczywiście odpowiedź na postawione w tytule pytanie nie jest prosta i oczywista. Bo, czy zatrzymany pijany kierowca, to ofiara donosiciela, czy wyeliminowany z ruchu drogowego potencjalny zabójca? Aktualnie pracuję nad dwoma tekstami opartymi w całości na materiałach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej. Pierwszy z nich dotyczy dawnego proboszcza parafii św. Wacława przy ulicy Słowackiego, Ryszarda Salskiego. Drugi, operacji &quot;Dywan&quot;, obejmującej działania wobec pracowników FD &quot;Weltom&quot;, w tym mojego ojca. Dokumenty, jakie studiuję sporządzone są oczywiście przez Służby bezpieczeństwa komunistycznego reżimu. W przypadku księdza, to setki, jeśli nie tysiące stron, zawierających przeróżne informacje. Akta nie są tylko zbiorem donosów. Zwracają uwagę analizy sporządzane przez funkcjonariuszy, sięgające nawet relacji w państwie watykańskim. Ciekawe? Bez wątpienia: tak. To pokazuje bowiem, kto uznawany był za prawdziwego wroga &quot;dyktatury proletariatu&quot;. Więcej na ten temat w artykule, który piszę. Dzisiaj tylko dwa zdania na temat donosów i donosicieli.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">&nbsp;Nie będę ukrywał, że zainspirował mnie tu screen przesłany dziś rano z wpisu radnego Mordaki z Wąwału, który stanowi nerwową reakcję na mój artykuł dotyczący toczących się postępowań prokuratorskich. Pokazywałem w nim absurdalność treści i brak profesjonalizmu śledczych, co świadczy o tym, że postępowanie może mieć charakter sterowanego politycznie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Radny twierdzi, że nie jest prawdą, by był on donosicielem, bo zawiadomienie, jakie wspólnie z innymi kolegami z PO (i nie tylko) złożył w Ministerstwie pana Bodnara, było podpisane imiennie, a nie stanowiło anonimowej denuncjacji. Może więc warto przyznać, że rzeczywiście donos, to określenie dosyć pejoratywne. Z drugiej strony każdy ma prawo i obowiązek zawiadamiać o popełnianych przestępstwach a nawet o uzasadnionych podejrzeniach ich popełnienia. Dlaczego więc samo określenie "donos" jest tak negatywnie postrzegane i ma jednoznacznie naganny kontekst?</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51301,radni-ko-maja-tylko-jeden-cel-polityczny-dopasc-marcina-witko"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Właśnie idealnym przykładem są tu donosy składane przez współpracowników komunistycznej bezpieki. Co prawda, każdemu z nich nadawano kryptonim, ale nie byli to ludzie anonimowi. Każdy z nich był osobą, występującą w aktach z imienia i nazwiska. Stosowanie kryptonimu miało dawać poczucie bezpieczeństwa konfidentowi, bo jego ujawnienie, narażałoby go na zemstę ze strony ofiar.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Zresztą, biorąc pod uwagę ich treść, to przyznam, że gniew byłby głęboko uzasadniony. Trudno w to uwierzyć, ale niektóre donosy treścią zbliżone są na przykład do sponsorowanych tekstów, jakie publikuje radny Platformy w lokalnym tygodniku. Dotyczą spraw obyczajowych, rodzinnych, opierają się na plotkach i zasłyszanych ale nie sprawdzonych informacjach.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50383,prokurator-m-witko-poza-podejrzeniami-aktualizacja"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Co więc odróżnia donos od zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. &nbsp;Mogą być przecież identyczne w treści. Otóż różnica leży w intencjach autora. Nie w jego anonimowości, ale celu jaki przed sobą stawia. Celem donosiciela jest bowiem za każdym razem chęć zaszkodzenia ofierze, a nie ogólnie rozumiany interes publiczny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">I na koniec zadam pytanie. Czy jeżeli wezmę kopię wszystkich sponsorowanych w gazecie artykułów, także tych z okazji kolejnych kampanii wyborczych i prześlę je do Krajowej Administracji Skarbowej, jako zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa w postaci ujmowania w kosztach firmy anonsów o charakterze politycznym, to będzie do donos, czy zawiadomienie złożone w poczuciu obywatelskiego obowiązku? Ciekaw jestem Waszych odpowiedzi na tak postawione pytanie. A może odpowie pan Mordaka?&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Radni Koalicji Obywatelskiej mają reprezentować partię, czy mieszkańców?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51387,radni-koalicji-obywatelskiej-maja-reprezentowac-partie-czy-mieszkancow</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51387,radni-koalicji-obywatelskiej-maja-reprezentowac-partie-czy-mieszkancow</guid>
            <pubDate>Thu, 17 Jul 2025 19:45:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-radni-koalicji-obywatelskiej-maja-reprezentowac-partie-czy-mieszkancow-1752747517.png</url>
                        <title>Radni Koalicji Obywatelskiej mają reprezentować partię, czy mieszkańców?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51387,radni-koalicji-obywatelskiej-maja-reprezentowac-partie-czy-mieszkancow</link>
                    </image><description>Według informacji, jaką mogliśmy wyczytać Barbara Klatka zawieszona w prawach członka PO. Powodem było oczywiście jej głosowanie za udzieleniem wotum zaufania oraz absolutorium dla Prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego. Przewodnicząca Rady Miejskiej podjęła autonomiczną decyzję, którą nie mogli być zaskoczeni inni członkowie klubu radnych KO, ponieważ byli o tym poinformowani wiele dni wcześniej. Barbara Klatka konkurentka Marcina Witko w wyborach na urząd prezydencki, szeroko uzasadniała swoją decyzję, dotyczącą głosowania. Podkreślała realizowane inwestycje, wykonany prawidłowo budżet, ale przede wszystkim fakt, że samorząd to miejsce, gdzie pracuje się dla... mieszkańców. Krótko mówiąc: liczy się sprawy ważne dla tomaszowian, a legitymacje partyjne należy chować do najgłębszych kieszeni. Przewodnicząca RM wykazała się sporą odwagą, bo skutki było dosyć łatwo przewidzieć.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Zaczęło się od ohydnego ataku Kazimierza Mordaki w sponsorowanym tekście opublikowanym na łamach TIT oraz w Internecie. Radny z Wąwału postanowił, jak to ma w zwyczaju, obrzucić błotem kogoś, kto myśli inaczej niż on i nie działa pod dyktatorskie rozkazy przewodniczącego Platformy Obywatelskiej. Adriana Witczaka. Tym razem jednak posunął się do najbardziej obrzydliwych plotkarskich insynuacji. I co? I nic, Nikt nie zareagował. Działacze Platformy Obywatelskiej nie odcięli się od prymitywnego i agresywnego ataku wymierzonego nie tylko w kobietę, ale też jej rodzinę. Czy tak powinni zachowywać się ludzie przyzwoici? To, że Tomaszowski Informator Tygodniowy taki tekst w formie reklamy puścił, jest też czymś niewyobrażalnym. Naprawdę zapominamy o jakimś minimum etyki? Pieniądze to nie wszystko, jest też jakaś odpowiedzialność. &nbsp;A przypomnę, że w tym przypadku nie tylko ta wynikająca z prawa prasowego ale cywilnego i karnego. Wydawca odpowiada za publikowane treści na równi z reklamodawcą. Zresztą, wyobrażacie sobie, że zamawiacie gdzieś reklamę, w której opluwacie swoją partyjną lub osobistą znajomą, czy koleżankę? Tu chyba nawet słowo: kanalia, wydaje się być zbyt delikatne. Okazuje się, że bycie osobą nikczemną, to powód do dumy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To jednak nie koniec, bo postanowiono wobec Barbary Klatki wyciągnąć konsekwencje dyscyplinarne. Kto wystąpił do Sądu Koleżeńskiego o ukaranie Przewodniczącej Rady Miejskiej? Wszystko wskazuje na to, że osobą tą był Paweł Jabłoński. Przy okazji okazało się, że Platforma jest partią obywatelską jedynie z nazwy, bo głównej zainteresowanej nawet o tym, że będzie wniosek o ukaranie nie poinformowano. Z kolei Rzecznik Dyscyplinarny PO podjął decyzję o zawieszeniu w prawach członka bez wysłuchania osoby obwinianej o rzekome złamanie jakiś "mafijnych" (bo trudno to nazwać inaczej) zasad. Sama Barbara Klatka o fakcie zawieszenie dowiedziała się od... Andrzeja Kucharczyka, który przygotowywał artykuł na ten temat.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Szokujące? Dla przyzwoitych ludzi takie być powinno. To kolejny podobny przypadek, kiedy podrzuca się do redakcji gazety informacje, po to, by rękoma dziennikarzy raz jeszcze dołożyć niepokornej osobie. Pokazać gdzie jej miejsce, bo jak nie to zabije się ją jak każdego polityka... gazetą. Coś to nam przypomina? jakiś czas temu dokładnie tak samo postąpiono z Arkadiuszem Gajewskim. Podrzucono informację o jego wykluczeniu, którego dokonano już po tym, jak sam wcześniej złożył rezygnację. Wcześniej przygotowano przeciwko niemu intrygę, której autorem był najprawdopodobniej Adrian Witczak. Tak przynajmniej wynika z oświadczeń osoby, która była jednym z aktorów, wyreżyserowanych zdarzeń.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/48892,gajewski-wykluczony-z-po-fajno-jakbym-sam-cos-o-tym-wiedzial-odpowiada-byly-radny"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Osobnym tematem są wypowiedzi radnych zamieszczone w artykule. O ile zaskoczona Barbara Klatka komentować ad hoc nie chce, to już inne osoby postanowiły się z ochotą na jej temat wypowiedzieć. No więc wypowiada się pani, która de facto funkcjonalnie w radzie Klatce zawdzięcza. Poważnie ta osoba uważa, że jest fair w stosunku do kogoś, z kim zna się od 40 ponad lat? Zabawne jest to, że o etyce wypowiada się postać, na temat której niedawno wysłuchałem opowieści, że brała udział w próbie wyłudzenia pieniędzy od osoby, która starała się o mieszkanie komunalne. Tak to przynajmniej wygląda w mojej ocenie. Dla zainteresowanych posiadam nagrania oraz kopie sms-mów. Nie wiem, czy jest to sprawa dla prokuratury, ale z cała pewnością z etyką pracy radnego nie ma to nic wspólnego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Równie skandaliczne są wypowiedzi Pawła Jabłońskiego. Barbara Klatka, to nie tylko dojrzała kobieta, posiadająca dzieci w wieku pozbawionego kultury radnego, ale też wieloletni samorządowiec, z doświadczeniem i sporą wiedzą merytoryczną. Dwa razy kandydowała też w wyborach prezydenckich, a także w parlamentarnych. Z kolei Jabłoński to osoba, wsadzona na listę przez posła Witczaka (może tym przypadkiem zajmie się, lubiący zaglądać pod pierzyny pan Mordaka). Z jego wypowiedzi wynika, że wierność wyborcom, to wierność partii a nie realizacja ich spraw. Krytykujący Klatkę radni KO to "pierwszoroczniacy", którzy o pracy w samorządzie nie wiedzą nic. Nie mogą pochwalić się żadnymi osiągnięciami. &nbsp;Są za to bezwolnymi narzędziami w rękach jednego człowieka, który traktuje ich w sposób typowo przedmiotowy.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/49448,a-walasik-i-l-krason-zaszczuwane-przez-bylych-partyjnych-kolegow"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Warto też kilka zdań wspomnieć o hipokryzji tego środowiska. Przez całą poprzednią kadencję radni KO w powiecie byli korumpowani przez kolejne zapewniane im miejsca pracy. Głosowali pod dyktando Starosty i w żadnym przypadku nie wyrażali sprzeciwu. Nikomu to oczywiście nie przeszkadzało. Niektórzy z nich w PO funkcjonują do dziś. Niektórych wykluczono dopiero po tym, jak złamali rozkaz wodza. Ostatni rok, to także bojkotowanie prób odwołania Starosty Węgrzynowskiego i oczywiście kłamstwa na ten temat rozpowszechniane za pomocą sponsorowanych postów w Internecie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czy ktoś kto uważa się za osobę zwyczajnie przyzwoitą dalej powinien identyfikować się z tomaszowską PO? Pytanie oczywiście ma charakter retoryczny. Przecież to nie pierwszy raz. Odkąd w Platformie w naszym mieście pojawili się tacy ludzie jak Witczak i Kucharski zaczęły się dziać rzeczy wcześniej tu niespotykane. Pisano donosy, knuto intrygi. Tak zaczęła się poprzednia kadencja, od donosu właśnie na Barbarę Klatkę, który miał stanowić preludium do odebrania jej mandatu radnej. Co ciekawe autorzy, którzy odpowiedzialnością potrafili obciążać inne osoby i dzisiaj są radnymi i knują dokładnie takie same intrygi. Gdzie tu sprawy ważne dla mieszkańców?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To już trzecia radna, która nie zgadza się z polityką Adriana Witczaka i jego popleczników, którzy już dzisiaj bardziej kojarzą się z sektą.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Piotr Kucharski wie... że nic nie wie]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51331,piotr-kucharski-wie-ze-nic-nie-wie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51331,piotr-kucharski-wie-ze-nic-nie-wie</guid>
            <pubDate>Fri, 11 Jul 2025 16:22:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-piotr-kucharski-wie-ze-nic-nie-wie-1752246300.png</url>
                        <title>Piotr Kucharski wie... że nic nie wie</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51331,piotr-kucharski-wie-ze-nic-nie-wie</link>
                    </image><description>O radnych tomaszowskiej rady miejskiej można byłoby napisać pokaźnej objętości książkę. Chociaż właściwszym byłoby stworzenie naukowej dysertacji na temat zagubienia w samorządowej gęstwinie spraw ważnych i mało istotnych.  Często w nadmiarze obejrzanych seriali detektywistycznych wcielają się w rolę detektywów. Zadziwiają swoimi pomysłami i brakiem pamięci. Lubią przysparzać pracy urzędnikom i pracownikom miejskich spółek. Co chwilę z nowymi pomysłami pojawia się Piotr Kucharski. Tym razem dotyczą one przydziału lokali socjalnych. Zadziwiające jest, że radny, będący członkiem komisji mieszkaniowej, który powinien mieć wiedzę na temat dostępności mieszkań, zadaje Prezydentowi pytania w tej sprawie w formie interpelacji.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Przede wszystkim Piotr Kucharski zadaje pytanie, jakie działania zostaną podjęte w celu przyspieszenie udostępniania lokali socjalnych i komunalnych, aby efektywniej realizować wyroki eksmisyjne i zmniejszyć liczbę oczekujących rodzin. Od początku więc mamy pomieszanie z poplątaniem. Radnemu interpelacje pisze chat GPT, albo sąsiad będący komornikiem. Nie wiem co w komisji mieszkaniowej robi autor interpelacji, ale jedno jest pewne. Komisja dokonywała lustracji wolnych mieszkań, więc dostępny zasób powinien być mu doskonale znany. W jednym zadanym pytaniu mamy dwa rodzaju lokali mieszkalnych. Należy tak domniemywać, ponieważ radny używa zaimka "i". &nbsp;Rozdzielmy więc lokale socjalne od komunalnych i skupmy się przez chwilę na tych pierwszych, mimo, że i one wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Lokale socjalne przydzielane są między innymi osobom, które w wyroku nakazującym opróżnienie innego lokalu uzyskują uprawnienia do zawarcia umowy najmu mieszkania socjalnego. Może się też zdarzyć orzeczenie o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Szczegółowo reguluje tę tematykę ustawa o ochronie praw lokatorów.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51301,radni-ko-maja-tylko-jeden-cel-polityczny-dopasc-marcina-witko"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">W przypadku Tomaszowa Mazowieckiego eksmisje dotyczą przeważnie mieszkań prywatnych, wynajmowanych osobom trzecim, spółdzielni mieszkaniowych oraz komunalnych zarządzanych przez TBS. Pierwsze dwie grupy zaspokajane są na bieżąco, ponieważ właściciele mieszkań mają prawa do odszkodowań od miasta, jeśli to lokalu socjalnego nie zapewni. Odszkodowanie, to równowartość czynszu, jaki można za dany lokal uzyskać. Dla przykładu, &nbsp;jeszcze kilka lat temu zadłużenie z tytułu roszczeń odszkodowawczych miasta w stosunku do spółdzielni mieszkaniowych liczone było w milionach złotych.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Najliczniejszą grupę eksmitowanych, stanowią mieszkańcy zasobu komunalnego. Powodem jest głównie nie opłacanie czynszu. Ci lokatorzy, mimo zasądzonych wyroków przez wiele miesięcy a nawet lat nadal zajmują te same mieszkania. Dlaczego tak się dzieje? Członek komisji mieszkaniowej powinien to wiedzieć. Lokatorów należałoby przenieść do wyremontowanych lokali socjalnych, w których nadal nie będą płacić czynszów, a w opróżniane lokale zainwestować dziesiątki tysięcy złotych na przeprowadzenie kompleksowych remontów. W ten sposób zapewniono by lepsze warunki i jeszcze poniesiono koszty.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Radny pyta dalej, czy planowane jest przeprowadzenie kolejnych inwestycji mieszkaniowych w budownictwo socjalne lub komunalne poza pozyskanymi środkami na budowę i przebudowę budynków przy ul. Barlickiego oraz Placu Kościuszki. Znowu radny, sprawujący mandat drugą kadencję nie wie, że zaplanowano budowę 300 mieszkań w ramach Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej m.in. na ulicach Chopina i Szerokiej. Pozyskano na ten cel środki finansowe.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Co do budowy mieszkań na cele socjalne, to dosyć kontrowersyjny temat. Właściwie środków finansowych na takie cele nie ma. Natomiast najpoważniejszym problemem jest tu aspekt społeczny. Budowa gett i stref "no go" nie jest w interesie ogółu mieszkańców. nie ma nic wspólnego z socjalizacją. By to zrozumieć, trzeba posiadać minimum wrażliwości społecznej.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Piotr Kucharski pyta też, w jaki sposób TTBS zamierza zarządzań zasobem mieszkaniowym, aby efektywniej wykorzystywać lokale a także o przekształcanie pustostanów oraz lokali komercyjnych na cele mieszkaniowe. &nbsp;Radny raz jeszcze popisuje się własną niewiedzą. Przede wszystkim TTBS sukcesywnie lokale przekształca. Zmiana sposobu użytkowania jest jednak czasochłonna i kosztowna. Wymaga też prac remontowych, często w bardzo szerokim zakresie. TTBS jest jedynie zarządcą lokali, a ich właścicielem jest... miasto, czyli pośrednio pan Piotr Kucharski. Czemu nie złożył wniosku do budżetu o przeznaczenie kilku milionów złotych na cele, których realizacji się domaga?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Lekarz chorego nie zrozumie....]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51240,lekarz-chorego-nie-zrozumie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51240,lekarz-chorego-nie-zrozumie</guid>
            <pubDate>Wed, 02 Jul 2025 19:20:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-lekarz-chorego-nie-zrozumie-1751451040.jpg</url>
                        <title>Lekarz chorego nie zrozumie....</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51240,lekarz-chorego-nie-zrozumie</link>
                    </image><description>Jak pogodzić wodę z ogniem? Czy jest to w ogóle możliwe. Miniony weekend, to dwie przeprowadzone przeze mnie rozmowy, internetowe oraz telefoniczno internetowe. Obie dotyczyły szpitala, a jakby obejmowały dwa różne światy. Okazuje się, że rzeczywistość lekarza nie jest tą samą, która obejmuję percepcję pacjenta.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Zacznę chronologicznie od pierwszej rozmowy. Znajomy lekarz, którego osobiście bardzo szanuję (ale nie tylko ja, bo zbiera same pozytywne opinie ze strony swoich pacjentek) napisał do mnie nieco rozżalony po lekturze internetowych wpisów, dotyczących Tomaszowskiego Centrum Zdrowia. Nie musze chyba szerzej wyjaśniać, że opinie, jakie się pojawiają nie należą do tych pochlebnych. Podobnych możemy przeczytać setki. Często cytujemy je na łamach portalu. Doktorowi trudno pogodzić się z tym, że kreowany jest obraz szpitala jest jednostronnie negatywny.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><i>- Dlaczego nikt nie pisze o tym, że przecież ratujemy też życie -</i> zadaje retoryczne pytanie. - <i>Czy dlatego, że negatywne emocje to równocześnie większa klikalność? - </i>podsumowuje. Może trochę tak jest, ale nie w przypadku opinii zamieszczanych na ogólnodostępnych grupach i forach internetowych. Tutaj ludzie dają upust własnej bezsilności. Poza tym, powiedzmy sobie wprost, czy w przypadku kasjerki z supermarketu chwalimy ją za każdym razem, kiedy prawidłowo wykonuje swoją pracę, czy raczej skrytykujemy, kiedy jej zachowanie pozostawiać będzie wiele do życzenia.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Na co skarżą się pacjenci i członkowie ich rodzin? Czy są to wadliwie wykonane zabiegi? Zdarza się to rzadko. Częściej trafiamy na niewłaściwe diagnozy, podważane przez medyków w innych placówkach. Jednak najczęściej mowa jest o niskim poziomie kompetencji na poziomie emocjonalnym, czy najkrócej mówiąc, braku empatii i zaangażowania. Pacjenci nie czują się odpowiednio zaopiekowani, a aroganckie zachowania, nawet szyderstwa, bywają codziennością.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Cóż... pacjent nie przychodzi do lekarza dla własnej przyjemności, tylko wtedy kiedy mu coś dolega (najczęściej), lekarz z kolei wydaje się, że nie zawsze odczuwa przyjemność z leczenia tego pacjenta. Koło się więc zamyka. Czy to wina przeciążenia pracą, wypalenia zawodowego, a może nadmiernej roszczeniowości pacjentów? Właściwie nie ma to żadnego znaczenia, bo za bardzo wysokie wynagrodzenie, jakie pacjent wypłaca (poprzez własne ubezpieczenie) lekarzowi ma on prawo do obsługi na najwyższym możliwym poziomie. I nie ma tu żadnych "małych Bogów" jest usługodawca i usługobiorca. jeśli ktoś myśli inaczej, powinien zmienić zawód.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To, o czym piszę jest oczywiście formą generalizacji. Znam osobiście wielu świetnych, zaangażowanych w swą pracę lekarzy. Tylko, że ich praca postrzegana jest przez pryzmat całego środowiska. I nie jest to tylko specyfika tego zawodu. Wystarczy poczytać opinię na temat pracy radnych. Są one krzywdzące dla wielu ludzi z pasją wykonujących swoje mandaty. Tu jednak mamy do czynienia z typową korporacją zawodową, gdzie obowiązują w teorii jakieś normy etyczne i ta korporacja sama powinna stać na ich straży, by utrzymać estymę własnego zawodu. Czarne owce piętnować powinni sami przedstawiciele środowisk. Inaczej trudno mieć pretensje do niezadowolonych pacjentów.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Teraz przejdę do drugiej rozmowy. historię usłyszałem od płaczącego męża kobiety, która trafiła na tomaszowski SOR w weekend. Spadła z krzesła i uderzyła w inny mebel. Rana, jaką zobaczyłem na filmach przesłanych przez komunikator, wyglądała dosyć poważnie. Rozcięcie długości kilkudziesięciu centymetrów na mocno zasinionej łydce. Kilka godzin spędzonych w szpitalu, głównie w oczekiwaniu na zdjęcie rentgenowskie, zakończyło się zastrzykiem i odesłaniem kobiety do domu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Według relacji męża, przez długi okres oczekiwania na zdjęcie, nikt się kobietą nie zainteresował. Po powrocie do domu noga siniała coraz bardziej. Wezwana karetka. Chora się dowiedziała, że za niezasadne wezwanie karetki może być obciążona kosztami. Na koniec zaproponowano jednak kolejną wizytę na... SOR. - Do tomaszowskiego szpitala baliśmy się pojechać - mówi mąż kobiety. Zaproponowałem, by w takiej sytuacji napisać skargę do Prezesa TCZ. W odpowiedzi usłyszałem, że przecież prędzej czy później znowu do tego szpitala trafią. Boją się więc, że znowu (tym razem złośliwie) zostaną źle potraktowani.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pacjenci na SOR trafiają w "odmiennym stanie świadomości", wiążącym się z dużym stresem. Segregacja pacjentów za pomoc kolorów niewielkie ma dla nich znaczenie. Każdemu wydaje się przecież, że jest tym najpilniej wymagającym pomocy i we własnych oczach jest tym oznaczonym kolorem czerwonym.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Wbrew temu, co mówią radni Koalicji Obywatelskiej, musicie być gotowi na ciężarówki w mieście]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51161,wbrew-temu-co-mowia-radni-koalicji-obywatelskiej-musicie-byc-gotowi-na-ciezarowki-w-miescie</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51161,wbrew-temu-co-mowia-radni-koalicji-obywatelskiej-musicie-byc-gotowi-na-ciezarowki-w-miescie</guid>
            <pubDate>Wed, 25 Jun 2025 19:30:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-wbrew-temu-co-mowia-radni-koalicji-obywatelskiej-musicie-byc-gotowi-na-ciezarowki-w-miescie-1750866205.jpg</url>
                        <title>Wbrew temu, co mówią radni Koalicji Obywatelskiej, musicie być gotowi na ciężarówki w mieście</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51161,wbrew-temu-co-mowia-radni-koalicji-obywatelskiej-musicie-byc-gotowi-na-ciezarowki-w-miescie</link>
                    </image><description>Posiedzenia Rady Powiatu Tomaszowskiego obfitują także w liczne akcenty humorystyczne. Są na przykład radni, którzy zamiast normalnie do siebie mówić, krzyczą, jakby byli na koncercie Zenka Martyniuka. Można to jakoś nawet znieść, korzystając z profesjonalnych zatyczek do uszu lub wychodząc na przeszklony korytarzyk. Nie ma co narzekać. Z występami kabaretowymi jest niestety gorzej, bo ani tu Mru, Mru, ani też Moralnego Niepokoju, co najwyżej pojawi się czasem Koń Polski. Choć nie zawsze bywa mu do śmiechu. Dla radnego Mordaki na przykład dosyć oczywiste stwierdzenie na temat tego, że w Policji są wolne wakaty, a funkcjonariusze nie reagują na przypadki nie przestrzegania prawa drogowego, jest tożsame z zachęcaniem do łamania tego prawa. Cóż... być może odpowiedź ekspedientki w sklepie, że zabrakło prezerwatyw, może być równoznaczna z podżeganiem do gwałtu, albo nie daj Boże, do nielegalnej aborcji w 9 miesiącu ciąży. Niby jest kabaretowo, a jednak poważnie, bo do samorządu trafiają ludzie stawiający na pierwszym miejscu własny interes.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Sesje (w trybie właściwie nie wiadomo jakim) zwołano we wtorek niemalże z dnia na dzień, na wniosek Starosty, Mariusza Węgrzynowskiego. Wąski porządek obrad, zawierający zmiany budżetowe, związane z uzyskaniem dotacji na remont mostu przy ulicy Modrzewskiego. Okazuje się, że będzie można go zrobić sporo taniej niż pierwotnie planowano, a pozostałe pieniądze przeznaczone zostaną na inną inwestycję, którą będzie prawdopodobnie przebudowa skrzyżowania ulic Nowowiejskiej i Konstytucji 3-go Maja. Możecie się już rozmarzyć i planować trasy, którymi będziecie się przemieszczać po wyłączeniu tych ulic z ruchu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dyskusji w temacie zapewne by nie było, gdyby nie radny Mordaka, który wyskoczył, niczym mały Kazio z tataraku, cytując mój felieton, w którym opisuję inwestycję, ale przestrzegam też, że remont mostu, równoznaczny będzie z powrotem (dokładnie tak) setek ciężarówek na ulice: Św. Antoniego, Bartosza Głowackiego, Nowowiejską, Grota Roweckiego, Szeroką itd. Radnego wzburzył artykuł i zaczął z nim polemizować. Nic dziwnego, bo jest jednym z głównych podmiotów, zainteresowanych tym, by ruch samochodów ciężarowych przez ten most się odbywał. Oczywiście jest to w interesie jego firmy, bo skrócenie drogi, to niższe koszty funkcjonowania. &nbsp;Pro bono</p><p style="text-align:justify;">Problem jednak w tym, że radny uważa równocześnie, że ustawienie znaku ograniczającego tonaż do 30t zapobiegnie ruchowi ciężkich "piaskarek" z Białej Góry. Aż chciałoby się zapytać: poważnie? Mówi to mały Kazio, czy dorosły Kazimierz? Otóż most ten, zanim został wyłączony z ruchu dla pojazdów ciężarowych również miał nośność 30t. Sami sobie odpowiedzcie na pytanie, czy kierowcy jadący z piaskiem go omijali. Jeśli tak, to właściwie którędy jeździli, bo kolejny most na ulicy Szczęśliwej, ma dokładnie taką samą nośność. Zauważył ktoś brak na nim tego typu pojazdów? Radny Mordaka na pewno też je dostrzega, tak jak widzi je radny Żegota na ulicy Wodnej i mknące przez tamę na Zalewie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To jednak nie koniec, bo radni Koalicji Obywatelskiej nie są w stanie zrozumieć, że prawdziwy problem stwarzają samochody, jadące na... pusto. To one generują największy hałas. Wiedzą to zresztą też mieszkańcy Wąwału, którzy notorycznie skarżą się na utrudniający życie huk, dobiegający z firmy pana Mordaki (temat, do którego wrócę niedługo). Cytując jednego z nich: tutaj nie daje się żyć.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">No ale radny pokłada zaufanie w działaniach policji, która łamiących przepisy kierowców, będzie ścigać i karać mandatami. Co więc stoi na przeszkodzie, by robiono to już teraz na Szczęśliwej? Kilkudziesięciu leszczy do złapania każdego dnia. Może radny z Wąwału im podpowie. Mieszkańcy Szczęśliwej się ucieszą.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Ruch samochodów ciężarowych jest nie do zatrzymania bez budowy S12. Oczywiście w przypadku kopalni piasku, można transport zapewniać za pomocą kolei. Więc dlaczego ciężarówki wciąż jeżdżą? Przecież kopalnia bocznicę posiada. Otóż nie chodzi o koszty bezpośrednie, ale o to, że bocznic nie posiada część hut, do których piasek jest dostarczany. Co nas to obchodzi? W sumie nie powinno nas obchodzić nic, ale z dróg powiatowych, bez zmiany ich kategorii ciężarówek wyprowadzić się nie da.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W tej kwestii radnemu Mordace, wtóruje inny samorządowy kabareciarz, miłośnik różowych trabantów, czyli Piotr Kucharski. Ostatnio to główny aktor przy protestach przeciwko południowemu wariantowi S12, którego do niedawna był gorącym zwolennikiem. Nie przeszkadzały mu Groty, Niebieskie Źródła i tereny rekreacyjne. Co się więc zmieniło? W sumie nic, poza tym, że nitkę drogi przesunięto w pobliże kupionego przez niego na licytacji komorniczej domu. W sumie to nawet nie tak daleko. Wariant, który był dobry, stał się zły. Czy to nie hipokryzja? Teraz wyremontowany most przesunie na jakiś czas cieżarówki dalej od jego domu.</p><p style="text-align:justify;">Droga S12 z całą pewnością powstanie. Tylko nie wiadomo gdzie i kiedy. Do tego czasu ciężarówki będą zadręczać mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego, w którym korków nie dostrzega Kucharski i z zaskoczeniem przyjmuje informacje, że 30 minut można wyjeżdżać z Placu Kościuszki w Warszawską. XIX wieczny układ ulic niestety powoduje paraliże, a skrzyżowanie przy tzw. Niedźwiedziu w godzinach szczytu bywa kompletnie zatkane. To samo dotyczy właśnie ulicy Nowowiejskiej. Wystarczy zamknąć jedną z dróg i nagle przemieszczanie się... jest koszmarem.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Na koniec dodam, że trudno oprzeć się wrażeniu, że po raz kolejny osoby takie, jak właśnie Piotr Kucharski, podzieliły tomaszowian na dwie kategorie. Tych dobrych, zamożnych, wykształconych z podmiejskich osiedli willowych, którym należy zapewnić spokój i komfortowe warunki życia, oraz tych mniej wyedukowanych, biedniejszych, mieszkających w tomaszowskich blokowiskach, pracujących na kasie w Biedronce, lub na produkcji w Roldrobie, którym pod oknami mogą gnać rozpędzone "patelnie" po piasek z niemieckiej kopalni na Białej Górze.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Na naukę nigdy nie jest za późno. Także dla pana Mordaki]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51097,na-nauke-nigdy-nie-jest-za-pozno-takze-dla-pana-mordaki</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51097,na-nauke-nigdy-nie-jest-za-pozno-takze-dla-pana-mordaki</guid>
            <pubDate>Fri, 20 Jun 2025 11:17:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-na-nauke-nigdy-nie-jest-za-pozno-takze-dla-pana-mordaki-1750414236.png</url>
                        <title>Na naukę nigdy nie jest za późno. Także dla pana Mordaki</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51097,na-nauke-nigdy-nie-jest-za-pozno-takze-dla-pana-mordaki</link>
                    </image><description>Bohaterowie literaccy, komiksowi, historyczni często posiadają własne konie. Słynny ostatnio Zorro jeździł na Tornado, Don Kichot dosiada Rosynanta, Aleksander Wielki, z kolei Bucefała. Miał Kasztankę, marszałek Piłsudski. A i Napoleon był dumny ze swego Marengo. Tymczasem tomaszowscy samorządowcy mogą zasłynąć co najwyżej tym, że z własnymi końmi na rozumy się zamienili. Trochę złośliwy wstęp, ale jest odpowiedzią na złośliwości kierowane w moim kierunku, wypada więc odpłacić końskim dowcipem, bo bardziej subtelnego adresat mógłby nie zrozumieć. Tomaszowscy radni Koalicji Obywatelskiej z Rady Powiatu Tomaszowskiego takie wrażenie niestety robią. Brak wiedzy merytorycznej próbują nadrabiać internetowym hejtem. Ludzie ci oporni są na wiedze nie tylko wynikającą z lektury książek, aktów prawnych, obowiązującego orzecznictwa, ale też z doświadczenia. Można wybaczyć takie zachowanie panu Kazimierzowi Mordace, który w telewizji chwali własnego wnuczka, który nie lubi się uczyć, ale za to nauczył się jeździć ciągnikiem, ale pozostałym już chyba nie. Wszak uważają się lepszy gatunek ludzki, z pogarda traktujący otoczenie oraz każdego, kto myśli inaczej. O co chodzi? Już wyjaśniam</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Otóż radni Koalicji Obywatelskiej skarżą się w Internecie na to, że inni radni nie zagłosowali za nie udzieleniem absolutorium Zarządowi Powiatu Tomaszowskiego. Nie dość, że próbują wymuszać, na innych samorządowcach sposób głosowania, to jeszcze chcą aby robić to wbrew obowiązującym przepisom i regułom postępowania. &nbsp;Bo jak nie to co? To pan Mordaka obrażać Was będzie w internecie. Oczywiście większość osób, które będą czytać ten teks nie musi znać "kuchni" samorządowej. Radni jednak wiedzę posiadać powinni. Spróbuję najprościej wyjaśnić mechanizmy,&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Przede wszystkim rada zamykając rok podejmuje trzy uchwały, Pierwsza z nich dotyczy udzielenia wotum zaufania. Przegłosowuje się ją po prezentacji raportu o stanie powiatu oraz ewentualnej dyskusji. Głosowanie to ma charakter oceniający. W nim radni dokonują oceny całokształtu działalności. Jeśli więc uważają, że Zarząd zarządza w sposób, jaki ich zdaniem jest nieodpowiedni, zatrudnia nadmiar ludzi, prowadzi niewłaściwą politykę inwestycyjną, czy społeczną. Zarząd musi tu zdobyć bezwzględną liczbę głosów. W naszym przypadku jest to głosów 12, czyli ponad połowa ustawowego składu rady. Głosowanie przeciw i wstrzymujące się są takimi samymi głosami za nie udzieleniem wotum. &nbsp;Nie przegłosowanie go jest równoznaczne z wnioskiem o odwołanie zarządu. Głosowanie w tej sprawie jest w formie jawnej, po 14 dniach od nieudzielenia. Myślę, że jak dotąd wszystko jest jasne i klarowne.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Kolejne głosowanie dotyczy przyjęcia sprawozdania finansowego. Jest ono wcześniej oceniane przez Komisję Rewizyjną oraz Regionalną Izbę Obrachunkową. Jeśli cyfry się zgadzają a wydatki zgadzają się z uchwałą budżetową, nie można formalnie takiego sprawozdania nie przyjąć. Dokładnie tak stało się rok temu, efektem było uchylenie uchwały przez organ nadzoru. Warto przy tym zaznaczyć, że sprawozdanie jest też punktem wyjścia do budżetu na kolejny rok. Radni Koalicji Obywatelskiej, mimo doświadczeń z przed roku postanowili, że sprawozdania nie przyjmą. Oczywiście decyzja o charakterze partyjniackim i z merytoryką nie mająca nic wspólnego. Mimo wszystko od samorządowców z x-letnim stażem można wymagać nieco więcej... przynajmniej tego, by nie kompromitowali się w głosowaniach.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Trzecie głosowanie, podobnie jak poprzednie ma charakter techniczny. Prawidłowo wykonany budżet musi zostać przyjęty. Żadne tłumaczenia tutaj nie pomogą. Nie przyjęcie poskutkuje oczywiście uchyleniem uchwały i kolejną kompromitacją. To również Rada Powiatu "przerobiła" rok temu. Pojawiła się refleksja albo wstyd? No o wstydzie żadnym ze strony radnych, którzy wydzierają w czasie sesji, jakby byli na koncercie Slayera, raczej nie może być mowy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W tym roku było jeszcze gorzej, bo zabrakło profesjonalizmu ze strony prowadzącego obrady Michała Jodłowskiego. Po prezentacji sprawozdania i opinii poszczególnych organów, powinien ogłosić przystąpienie do dyskusji. Oczywiście o tym zapomniał, a radni nie mogli zabrać głosu. Co prawda obecni na sali prawnicy, po pół godzinnej naradzie, stwierdzili, że wadliwe procedowanie, nie będzie podstawą do uchylenia uchwały. Ja się z tym jednak nie zgadzam. W mojej ocenie, uchwała o absolutorium jest na dzień dzisiejszy wadliwa, a kiedy zostanie zaskarżona, będzie nieważna. Zachęcam radnych, którzy głosowali przeciw do jej zaskarżenia.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Na naukę nigdy nie jest za późno. Chyba, że ktoś ma problemy z czytaniem tekstów ze zrozumieniem. Wtedy pozostaje co najwyżej sposób zdobycia dyplomu "na Kołodziejczyka" albo na innego posła, który z własnego MBA nie potrafi się wytłumaczyć. W samorządzie inaczej niż w biznesie, nie można mieszać cementu z piaskiem w dowolnych proporcjach, licząc na to, że klient słabszej jakości produktu nie zauważy. Tu robimy tylko to co jest dozwolone prawem i w granicach prawa.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[60. lat minęło. Nauczyciele, których trudno zapomnieć]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51010,60-lat-minelo-nauczyciele-ktorych-trudno-zapomniec</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51010,60-lat-minelo-nauczyciele-ktorych-trudno-zapomniec</guid>
            <pubDate>Wed, 11 Jun 2025 22:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-60-lat-minelo-nauczyciele-ktorych-trudno-zapomniec-1749668799.jpg</url>
                        <title>60. lat minęło. Nauczyciele, których trudno zapomnieć</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51010,60-lat-minelo-nauczyciele-ktorych-trudno-zapomniec</link>
                    </image><description>Szkoła Podstawowa numer 8 przy ulicy Stolarskiej, to także moja szkoła. Tutaj właśnie zaczynałem własną edukację, mieszkając wówczas w domu przy ulicy Piekarskiej, którego dzisiaj już nie ma. Była na tyle moja, że kiedy w 2. klasie przeprowadziliśmy się na Niebrów, nie było mowy, bym ją zmieniał. Wyobrażacie sobie dzisiaj 8-latka, który sam idzie do szkoły na drugi koniec miasta i nie jest zawożony przez rodziców samochodem? No i na lekcje religii śmigało się do pobliskiego kościoła przy ulicy Słowackiego. To był jeszcze ten stary, modrzewiowy kościół, w sposób barbarzyński rozebrany i zniszczony. Lekcjom religii i samej parafii poświęcę może nieco inne artykuły, kiedy zakończy się kwerenda w IPN, o którą poprosiłem, jakiś czas temu. No ale miało być o szkole... No to będzie.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Wczorajsza uroczystość przywołała nieco wspomnień. Nie udało się jednak powiedzieć w czasie jej trwania o wszystkim. 60 lat, to jednak szmat czasu. kilka tysięcy absolwentów, to wcale nie żart, tylko element historii, nie tylko placówki, ale i miasta. Być może trudno dzisiaj w to uwierzyć, bo demografia nas od tego odzwyczaiła, ale w połowie lat 70-tych, kiedy rozpoczynałem naukę, chodziło równocześnie około 800 dzieci. Dzisiaj do kategorii szkół dużych zalicza się już te z 200 uczniami. 8 roczników, po co najmniej trzy klasy i w każdej po 30 uczniów. Do tego zerówka.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Szkoła rzeczywiście się zmieniła, co wczoraj podkreślano kilka razy. Obecnie na parterze stoją szafki ubraniowe. Kiedyś zabudowany był "klatkami" stanowiącymi szatnie. W każdej z nich zostawiały odzienie wierzchnie dwie klasy. Wybieg z płyt chodnikowych, gdzie dziewczyny grały w gumę. Asfaltowe boisko do piłki nożnej, zimą dzięki strażakom zamieniało się w lodowisko. Było jeszcze jedno za małymi trybunami. A na nim... piach i kurz... Za salą gimnastyczną teren, na którym po lekcjach załatwialiśmy swoje nieporozumienia. Po krótkiej wymianie ciosów, krwi z nosa i z podbitymi oczyma, znowu byliśmy kolegami. &nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Chciałbym jednak kila słów napisać o nauczycielach. Przynajmniej tych, których pamiętam z imienia i nazwiska. Warto o nich pamiętać, bo etos zawodu współcześnie zaczyna zanikać. Zacznę od początku. Pani Krystyna Żegota (matka radnych Sławomira i Cezarego) była moim wychowawcą na etapie wczesnoszkolnym w klasach I-III. Prowadziła też naszą "zuchowską" drużynę. Pani Krystyna uczyła nas podstaw języka polskiego, no i oczywiście matematyki. &nbsp;Przy okazji zaraziła mnie osobiście miłością do książek. Klasy pierwsze do trzecich miały lekcje zazwyczaj na pierwszym piętrze szkoły. Na korytarzu odbywały się zajęcia w-f. Jedyny wyjątek na tej kondygnacji stanowiła o ile dobrze pamiętam pracownia chemiczna z panią Majchrowską o ciętym języku i dowcipie. Na pierwszy &nbsp;piętrze była też biblioteka, prowadzona przez panią Arkuszyńską (przepraszam, ale nie pamiętam imienia).&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/51008,60-lat-tradycji-i-nowoczesnosci-jubileusz-szkoly-podstawowej-nr-8-w-tomaszowie-mazowieckim"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Od czwartej klasy naszym wychowawcą była pani Halina Stanik, nauczycielka muzyki. To nie od niej nauczyłem się słuchać ostrej muzyki, ale i to miało związek ze szkołą. Idąc dalej korytarzem drugiego piętra, tuż za pracownią muzyczną z nieodzownym pianinem, była klasa historyczna. Tu uczyła nas pani Michalak. W następnej były lekcje języka rosyjskiego (nie pamiętam nazwiska nauczycielki, ale kojarzy mi się, że pani nazywała się Czapnik - może ktoś poprawi). Później klasa biologiczna. Uczyła nas w niej pani Niebieszczańska. Stał tam taki kościotrup, który straszył uczniów w czasie lekcji (memento mori).&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pani Matysiak zajmowała kolejną salę. Plastyka i zajęcia praktyczne. Uczyliśmy się.... szydełkowania. Słowo. Do dzisiaj potrafię to robić. Pani Matysiak opiekowała się szkolnym ogródkiem. A co... było i coś takiego. Dzisiaj jest parking. Ale trudno się dziwić, jedynym autem na terenie był wartburg dyrektora Nicińskiego.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W kolejnej sali geografii uczyła nas pani Wołosewicz. Uwielbiałem jej lekcje. Każda z nich była jak "Kawiarenka pod Globusem" i podróż w odległe krainy, które były dla nas tak odległe jak dzisiaj kosmos. Co ciekawe, to my sami przygotowywaliśmy "referaty" o różnych egzotycznych krajach i regionach. Bez internetu, trzeba było się nieco wysilić, by znaleźć materiały.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Kolejne piętro. Matematyka z Zenią Migałową. Dawało radę się czegoś nauczyć. Język polski z Panią Karp. Części zdania, części mowy.... straszne. Na szczęście można było od czasu do czasu napisać klasówkę z wypracowaniem na dowolny temat. W pracowni fizycznej urzędowała pani Wiśniewska.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Wracając na parter oczywiście wychowanie fizyczne z Grzegorzem Wągrockim. Wczoraj opowiadał o sukcesach koszykarzy, Nie byłem tu żadnym asem, ale jak trafiłem do Mechanika, to pan Galicki na pierwszej lekcji poznał, że jestem z ósemki. W piwnicy zajęcia z techniki i języka angielskiego prowadził Maciej Lewandowicz. Było tu też kółko modelarskie,&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Czy to koniec kampanii nienawiści?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50897,czy-to-koniec-kampanii-nienawisci</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50897,czy-to-koniec-kampanii-nienawisci</guid>
            <pubDate>Sun, 01 Jun 2025 21:16:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-czy-to-koniec-kampanii-nienawisci-1748810443.jpg</url>
                        <title>Czy to koniec kampanii nienawiści?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50897,czy-to-koniec-kampanii-nienawisci</link>
                    </image><description>Wybory za nami. Kto wygrał, kto przegrał, dowiemy się zapewne rano. Już teraz jednak można powiedzieć, że tak nieuczciwej kampanii wyborczej w Polsce jeszcze nie mieliśmy. Przemysł pogardy i nienawiści pracował pełną parą. Wykorzystano cały aparat państwa, ABW, media, które trudno dzisiaj nazwać inaczej niż reżimowymi. Pieniądze z niewiadomych źródeł i internetowych hejterów. Z człowieka, który na swój sukces zapracował własnymi rękoma, niewątpliwego patrioty, zrobiono złodzieja, bandytę i sutenera. Oskarżenia, całkiem bezrefleksyjnie powtarzali niemal wszyscy. Nawet ludzie dobrze wykształceni, uważający się przecież za elitę. Czy są nią na pewno? Niech sami sobie odpowiedzą na to pytanie. Człowiek przyzwoity powinien reagować na nikczemność.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Cóż takiego zarzucono Karolowi Nawrockiemu? Kradzież mieszkania, którego nie ukradł. Udział w ustawce, w której udziału nie brał. Stręczenie kobiet, o którym opowiadał niewiarygodny kryminalista. Nikogo nie interesowało, że szef IPN był wielokrotnie sprawdzany przez służby, że prokuratura oświadczyła, że w słynnej bijatyce udziału nie brał, a oskarżanie o jakieś przestępstwa, kiedy był 20-latkiem, nie znalazły potwierdzenia. Jak to możliwe, że informacje takie bez mrugnięcia okiem, używając często knajackiego języka powtarzali ludzie, od których możemy wymagać nieco więcej. Przynajmniej kultury wypowiedzi.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czy jest nią nazywanie przestępcą kogoś, kto nigdy nie był za żadne przestępstwo skazany. Jest jeszcze gorzej, bo mamy do czynienia z kimś, komu nie postawiono nawet żadnych formalnych zarzutów. Czy na przykład lekarz, nazywający Nawrockiego "alfonsem" zastanawia się w ogóle nad tym, co mówi lub pisze w Internecie. Na zwróconą uwagę, powinien reagować agresją i nazywać kogoś na przykład "zakutym łbem"? I właściwie na jakiej podstawie? Artykułu opublikowanego w internecie, a następnie cytowanego w innych "mediach"?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czy wobec tego, kiedy do tego lekarza przyjdzie pacjent i powie: doktorze proszę wyciąć mi jelito grube, bo z artykułu jaki przeczytałem wynika, że mam na nim nowotwór - taki lekarz, bez żadnych badań i potwierdzonej diagnozy rozetnie brzuch i wytnie jelito? To może lepiej do takiego lekarza nie chodzić. W sumie przecież wiadomo, że każdy lekarz to łapówkarz. Czyż nie czytamy o tym w Internecie?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jak to w ogóle jest możliwe? Co się dzieje w ludzkich głowach? Erich Fromm w jednej z książek opisywał mechanizmy, związane z ludzkimi zachowaniami wynikającymi z przynależności do jakiejś społecznej grupy. Co ciekawe jednostka wcale do danej grupy nie musi przynależeć, a wystarczy, że się z nią identyfikuje, lub przynależeć pragnie. Dokonuje projekcji własnej osoby na jakieś zbiorowisko ludzkie. Kluczową rolę odgrywa tu strach przed wykluczeniem, czy odrzuceniem. Nawet, kiedy widzi się nieprzyzwoitość zachowania, brak jest reakcji.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jednostka w obawie zepchnięcia na margines grupy, milczy, Nawet kiedy krzywda jest oczywista i widoczna. Filip Zimbardo przeprowadzając słynny więzienny eksperyment ze swoimi studentami, w którym jedni wcielili się w strażników, a drudzy w więźniów, zwraca uwagę nie tylko na fakt wcielania się w rolę i sadystyczne zachowania części strażników, ale też na milczącą aprobatę strażników, wykazujących minimum ludzkich odruchów.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Przy tych wyborach mieliśmy do czynienia z podobnymi mechanizmami. Zaszczuwano nie tylko kandydata, jego rodzinę, ale także ludzi, którzy w sposób otwarty deklarowali nie tyle samo poparcie, czy sympatie, ale zgłaszali jakiekolwiek wątpliwości. Język, jakim się posługiwano trudno nazwać mową kulturalnego człowieka.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W czasie kampanii pojawiły się także tysiące fałszywych kont w mediach społecznościowych oraz boty. Ich liczba świadczy o przemysłowym i planowanym charakterze. Na naszym portalu kasowaliśmy ich codziennie kilkadziesiąt.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[450 tysięcy na prowadzenie biura? Tyle ma do dyspozycji Adrian Witczak w ciągu roku]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50880,450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50880,450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku</guid>
            <pubDate>Fri, 30 May 2025 23:00:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku-1748607132.png</url>
                        <title>450 tysięcy na prowadzenie biura? Tyle ma do dyspozycji Adrian Witczak w ciągu roku</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50880,450-tysiecy-na-prowadzenie-biura-tyle-ma-do-dyspozycji-adrian-witczak-w-ciagu-roku</link>
                    </image><description>Adrian Witczak wystąpił o 150 tys. złotych dodatku na prowadzenie biura poselskiego w związku z posiadaniem orzeczenia o niepełnosprawności. Taki sam dodatek przysługuje senatorowi Janowi Filipowi Libickiemu. Czy obu parlamentarzystów można w ogóle porównywać? Okazuje się, że można. Tylko, czy na pewno jest to etyczne? Czy zabawki, jakie funduje sobie poseł, muszą być finansowane przez podatnika. Co na to emeryci, którzy po 75 roku życia otrzymują zaledwie 300 zł. dodatku pielęgnacyjnego.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Adrian Witczak, poseł z Tomaszowa Mazowieckiego, po raz kolejny pokazuje, że doskonale sobie daje radę w roli parlamentarzysty. O ile efektów jego pracy dla mieszkańców naszego miasta i powiatu nie za bardzo jest widać, to już o własne interesy potrafi doskonale zadbać. Poseł Koalicji Obywatelskiej, jest jednym z czwórki tych, którzy pobierają zwiększony ryczał na prowadzenie biura poselskiego. Zwiększony o 150 tysięcy w skali roku. Jest na absolutnym podium wydatkowym. Zbliżając się do poziomu 400 tysięcy, a do wydania ma w sumie jeszcze o 50 tysięcy więcej. Przebija go tylko ,dwójka innych posłów, w tym Henryka Krzywonos (KO) oraz Witold Czarnecki z PiS. Różnica polega jednak na tym, że duża część wydatków tamtych osób przeznaczona jest na finansowanie umów o pracę. Nikt nie wynajmuje luksusowych suvów Volvo.</p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Podstawą prawną funkcjonowania biur poselskich jest art. 23 ustawy z 9 maja 1996 r. <strong>o&nbsp;wykonywaniu&nbsp;mandatu&nbsp;posła&nbsp;i&nbsp;senatora</strong> oraz wydane na jego podstawie zarządzenia marszałka Sejmuc w sprawie warunków organizacyjno-technicznych tworzenia, funkcjonowania i znoszenia biur poselskich. Ryczałt na prowadzenie biura poselskiego wynosi 29.800 zł miesięcznie (wcześniej 23.100). Poseł z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności może wystąpić do Marszałka Sejmu z wnioskiem o podwyższenie tej kwoty o nie więcej niż o 50 proc.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Z tej możliwości korzysta właśnie poseł z Tomaszowa Adrian Witczak oraz dwójka jego kolegów i koleżanka. Pytanie, jakie należy sobie w tym miejscu postawić brzmi: czy za ustanowieniem podwyższonego limitu przemawiała możliwość zakupu, leasingowania lub wynajmu luksusowych aut? A może jednak pokrycie kosztów dostosowania warunków pracy do niepełnosprawności posła. Zadajmy otwarte pytanie: <strong>Po co posłowi Witczakowi zwiększony o 150 tysięcy złotych limit?</strong> Przecież aby został on przyznany, trzeba do Marszałka Sejmu wystąpić z wnioskiem, a &nbsp;więc w sposób pełni świadomy. Wszak to nikt inny niż poseł Witczak występował w telewizji krzycząc o etyce i moralności. Czy aby na pewno rozumie, co pod tymi pojęciami się kryje?</span></p><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1498/892;" src="https://static2.nasztomaszow.pl/data/wysiwig/2025/05/30/image.png" width="1498" height="892"><figcaption>Senator Jan Filip Libicki. Osoba od urodzenia niepełnosprawna, poruszająca się na wózku. Dodatek w tym przypadku nie budzi zastrzeżeń</figcaption></figure><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Poseł ma obowiązek utworzenia jednego biura (tzw. biura podstawowego). Poseł może utworzyć również filie biura. Utworzenie filii nie wpływa na zwiększenie kwoty ryczałtu. Tomaszowski poseł ma filię w Rawie Mazowieckiej. Siedziba biura poselskiego nie może być co do zasady usytuowana na terenie nieruchomości stanowiącej własność posła lub członka jego rodziny bądź nieruchomości, do której przysługuje im inny tytuł prawny. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by biuro zlokalizować w budynku należącym do innego partyjnego działacza. Dokładnie tak jest w przypadku Adriana Witczaka.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Z ryczałtu mogą być pokrywane m.in. wydatki na wynagrodzenia pracowników biur poselskich, tłumaczenia, ekspertyzy i opinie sporządzane bezpośrednio u wybranych ekspertów, usługi telekomunikacyjne związane z wykonywaniem mandatu poselskiego i przejazdy posła samochodami w związku z wykonywaniem mandatu. Tutaj jest właśnie znacząca różnica, bo dla przykładu pani Henryka Krzywonos, podobnie jak Henryk Czarnecki, zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę, na co wydaje 135 tysięcy złotych. Adrian Witczak natomiast wykazuje pracownika za 54 tysiące rocznie.&nbsp;</span></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/49692,gdzie-mba-zrobil-adrian-witczak"></oembed></figure><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Ryczałt może być też przeznaczony na pokrycie wydatków bieżących takich jak czynsz, opłaty za energię elektryczną i cieplną, gaz i wodę oraz prace porządkowe, konserwację i naprawę sprzętu technicznego biura oraz koszty jego eksploatacji, drobne naprawy i remonty, podróże służbowe pracowników, zakup materiałów biurowych, prasy, wydawnictw, środków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz koszty obsługi rachunkowo-księgowej i bankowej biura.</span><br>&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.facebook.com/reel/1887890248627316"></oembed></figure><p style="text-align:justify;"><br><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Ryczałt nie może być natomiast wykorzystywany na finansowanie działalności partii politycznych, organizacji społecznych, fundacji oraz działalność klubów i kół poselskich i parlamentarnych, a także na finansowanie działalności charytatywnej, sponsorskiej oraz na prowadzenie kampanii wyborczej. Czy dojazd na przedwyborczy wiec takim wydatkiem jest, czy stanowi koszt funkcjonowania biura?</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Te wydatki warto przy okazji zestawić z kilkoma innymi. Na przykład dodatek pielęgnacyjny dla emeryta po 75 roku życia, który potrzebuje często stałej opieki medycznej, to ok 330 zł. Zasiłek opiekuńczy, to 620 zł. Osoby niepełnosprawne mogą sobie porównać same.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(58,58,58);">Przy okazji dodam, że poseł Witczak nie jest członkiem &nbsp;parlamentarnego zespołu ds. osób niepełnosprawnych. Zresztą podobnie jak pozostała trójka pobierających zwiększone ryczałty. Jest za to w </span><u>Parlamentarnym Zespole ds. Leczenia Niepłodności - "Tak dla in vitro" oraz w kilku innych związanych z Leczeniem Żywieniowym, czy Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży</u>&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50479,niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika"></oembed></figure> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[„Emilia. Życie piękniejsze od legend”]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50860,emilia-zycie-piekniejsze-od-legend</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50860,emilia-zycie-piekniejsze-od-legend</guid>
            <pubDate>Wed, 28 May 2025 21:26:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-emilia-zycie-piekniejsze-od-legend-1748460527.png</url>
                        <title>„Emilia. Życie piękniejsze od legend”</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50860,emilia-zycie-piekniejsze-od-legend</link>
                    </image><description>Historia, która przenosi nas do malowniczych krajobrazów nad Dźwiną, gdzie życie młodej Emilii splata się z burzliwymi dziejami narodu. W świecie pełnym wyzwań i niebezpieczeństw bohaterka odkrywa swoją drogę, balansując między konwenansami a pragnieniem wolności.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>„Emilia. Życie piękniejsze od legend” to opowieść o odwadze, poświęceniu i niezłomnej wierze w ideały. To książka dla tych, którzy szukają inspiracji w przeszłości i wierzą, że historia może kształtować przyszłość.<br>Przygotuj się na podróż, w której rzeczywistość przeplata się z marzeniami, a bohaterowie stają przed wyborami, które mogą zmienić bieg wydarzeń.<br>Czy Emilia znajdzie swoje miejsce w świecie? Czy historia jej życia stanie się legendą?</p><p><strong>&nbsp;Marian Grotowski „Emilia. Życie piękniejsze od legend”&nbsp;</strong></p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Upadek moralności Adriana Witczaka]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50581,upadek-moralnosci-adriana-witczaka</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50581,upadek-moralnosci-adriana-witczaka</guid>
            <pubDate>Thu, 08 May 2025 17:50:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-upadek-moralnosci-adriana-witczaka-1746695369.jpg</url>
                        <title>Upadek moralności Adriana Witczaka</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50581,upadek-moralnosci-adriana-witczaka</link>
                    </image><description>Portal Niezależna.pl postanowił zaatakować tomaszowskiego posła PO, Adriana Witczaka, twierdząc, że w sposób nielegalny finansuje on kampanię wyborczą Rafała Trzaskowskiego. Chodzi o wpis na portalu X, wymierzony w Karola Nawrockiego. Lokalny poseł postanowił swój wpis podpromować, opłacając zwiększenie jego zasięgów w serwisie. No cóż... różne wariactwa już w czasie tej kampanii wyborczej widzieliśmy i to jest bez wątpienia jedno z nich. Zarzucać Adrianowi Witczakowi coś takiego...? Wpis jest szczeniacki, a jego sponsorowanie nie jest jednak łamaniem prawa wyborczego. Świadczy co najwyżej o głębokim infantylizmie autora. O niczym więcej. Dziennikarze portalu wypominają także posłowi, że w czasie słynnej debaty w Końskich siedział w samochodzie stacji TVN. To również spore nadużycie wolności mediów. Życzliwi reporterzy pozwolili schronić się w swoim aucie parlamentarzyście, który najprawdopodobniej zmarzł w czasie wywiadu dla stacji Republika, a swojego suv-a Volvo, opłacanego z pieniędzy podatników zaparkował zbyt daleko, by móc w jego wnętrzu na podgrzewanych fotelach z białej skóry się ogrzać.  Bądźmy jednak poważni...</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Wpis, jakiego dokonał Adrian Witczak, a następnie starał się go promować, brzmiał dokładnie tak:<i> </i><span style="background-color:rgb(247,249,249);color:rgb(15,20,25);"><i>Było na wnuczka, było na policjanta, teraz jest na Karola. <strong>Upadek moralności</strong>. </i></span>Możemy oczywiście się z nim zgadzać lub nie, ale poseł zarzuca w nim oszustwo Karolowi Nawrockiemu i to w sposób bardzo bezpośredni. Biorąc pod uwagę, że mamy do czynienia z parlamentarzystą i osobą stanowiąca prawo w naszym imieniu, chcielibyśmy oczekiwać jakiegoś minimum solidności. Oskarżanie kogoś o przestępstwa i przekręty, bez konkretnych zarzutów prokuratorskich, aktów oskarżenia, czy wyroków sądowych, jest delikatnie to ujmując... nie na miejscu. Trudno to nazwać inaczej niż naruszaniem dóbr osobistych i pomówieniami. Nawet jeśli, wyjaśnienia Karola Nawrockiego są nie do końca przejrzyste (bo nie są). Niestety poseł podobny proceder uprawia Internecie bezkarnie od lat. Równie długo opłaca swoje posty w mediach społecznościowych, by zwiększać ich zasięgi. Inaczej, kto by je czytał...</p><p style="text-align:justify;">Czy jest w tym coś nielegalnego. Odpowiedź na to pytanie nie jet jednoznaczna. O ile nie mamy do czynienia z kampanią wyborczą, to każdy może sobie opłacać, co tylko chce, w interecie. Kiedy jednak ona rusza, należy być bardzo ostrożnym. Kiedy przyjrzymy się ostatniej kampanii wyborczej do parlamentu, to widzimy, że ten sam poseł, który dziś zarzuca Nawrockiem rzekome oszustwa, sam unika (niczym diabeł święconej wody) odpowiedzi na pytania, dotyczące finansowania jego kampanii wyborczej. Wysłaliśmy je do niego nie tylko my, ale także inni mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego. Zadawano je też publicznie na forach internowych, w tym profilu kandydata.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Wszystkie pozostały bez odpowiedzi. Milczą też rzecznicy Platformy Obywatelskiej, udając, że maili od nas nie otrzymują. Czy setki rozwieszonych w 9 powiatach banerów znalazły pokrycie w wystawionych fakturach? Ile kosztował ich druk i rozwieszenie? Jako koszt, powinno się przecież wskazywać nawet nieodpłatne powieszenie na płocie przeciętnego Kowalskiego i powinna być na to zawarta umowa. Nie wiedzą o tym kandydaci? Czy wydatki mieściły się w limitach wyborczych? Pamiętać należy, że koszty kampanii dzielone są na trzy części: ogólnopolską, w okręgu i konkretnego kandydata.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Podobnie było w przypadku kampanii interetowej Witczaka na Facebooku. O ile część sponsorowanych postów oznaczona była, jako materiał wyborczy Komitetu Koalicji Obywatelskiej, to co najmniej kilkanaście tysięcy złotych sygnowane jest kandydatem na posła RP, Adrianem Witczakiem. Stanowią one albo zachętę do udziału w wyborach, albo informacje o referendum. Trudno uznać to za coś innego jak próbę ominięcia przepisów, przez drobnego politycznego cwaniaczka, który pisze przecież: <span style="background-color:rgb(247,249,249);color:rgb(15,20,25);"><i><strong>Upadek moralności.</strong></i></span><strong> </strong>I najwyraźniej wie o czym postanowił napisać.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Podobnie zachowywali się kandydaci na radnych z Koalicji Obywatelskiej (ale i innych komitetów) w kolejnych wyborach. na opłacane posty nikt nie zwracał uwagi, podobnie jak na setki wielkoforrmatowych banerów, dla których koszt wynajęcia samego miejsca przewyższał przyznane ustawowo limity. Szczytem bezczelności były też prasowe reklamy, udające reklamy, prowadzonych przez kandydatów firm. Jak widać poseł Witczak, twierdzący, że jest katolikiem belki we własny oku nie widzi, za to słomkę w cudzym potrafi sprawnie wypatrzyć.&nbsp;</p><p><strong>Polecamy artykuł z portalu na ten temat</strong></p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/42995,ogromne-pieniadze-na-promocje-wyborcza-witczaka-czy-wszystko-jest-zgodne-z-prawem"></oembed></figure> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Sprawdzi cenę każdej ławki]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50593,sprawdzi-cene-kazdej-lawki</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50593,sprawdzi-cene-kazdej-lawki</guid>
            <pubDate>Thu, 08 May 2025 17:15:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-sprawdzi-cene-kazdej-lawki-1746719693.jpg</url>
                        <title>Sprawdzi cenę każdej ławki</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50593,sprawdzi-cene-kazdej-lawki</link>
                    </image><description>Odetchnęłam dzisiaj z  ulgą. Wszystko dzięki radnej, nomem omen, Ewie Radziewicz. Natrafiłam bowiem w sieci na interpelację tej pani, dzięki której już wkrótce dowiem się ile kosztowała ławka w parku Solidarności. To wiedza niezbędna nie tylko radnym ale i wszystkim mieszkańcom Tomaszowa. Będę wiedziała, jaki był koszt ścieżek spacerowych, remontu fontann, stawu, oświetlenia, monitoringu itd. Ważną informacją będzie też cena kosza na śmieci. Uśmiech nie schodzi z mojej twarzy, bo bez tych danych nie mogłabym w nocy zasnąć, a komfort mojego życia uległby znacznemu pogorszeniu. Nie mogłaby sprawdzić w internecie, czy przypadkiem gdzieś, ktoś, nie oferuje podobnych w cenie o 5 złotych niższej. A jeśli tak? To wniosek do prokuratury i wszyscy pójdą siedzieć.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Moim zdaniem radna nie wywiązała się jednak dobrze z zadania, jakie sobie wyznaczyła. Ja chciałabym wiedzieć również nieco więcej o ustawieniu kamer monitoringu. Czy będą one filmować pary w sytuacjach intymnych i jaka jest w &nbsp;związku z tym rozdzielczość ich obiektywów. Dobrze wiedzieć na której ławce lepiej nie figlować, bo operatorzy monitoringu będą mieli widowisko. no i ptaki. Wyborcy pani radnej z pobliskiego osiedla na pewną będą chcieli się dowiedzieć ile dokładnie skrzydlatych budzików stacjonuje na pobliskich drzewach. A ja zawsze wyobrażałam sobie, że oferent w przetargu na taką inwestycję, który zostaje następnie wykonawcą nie wystawia faktury na każdą pojedynczą ławkę ale na wykonaną usługę lub jej część. Radni, jak zawsze bezradni, ale pytać każdy może. Tylko co z tego tak naprawdę wynika? Poza pracą, którą całkiem bezsensownie muszą wykonać jacyś pracownicy magistratu.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[&quot;Mieszkania Nawrockiego&quot; także w Tomaszowie i w całej Polsce]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50554,quot-mieszkania-nawrockiego-quot-takze-w-tomaszowie-i-w-calej-polsce</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50554,quot-mieszkania-nawrockiego-quot-takze-w-tomaszowie-i-w-calej-polsce</guid>
            <pubDate>Tue, 06 May 2025 15:59:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-mieszkania-nawrockiego-takze-w-tomaszowie-i-w-calej-polsce-1746522103.jpg</url>
                        <title>&amp;quot;Mieszkania Nawrockiego&amp;quot; także w Tomaszowie i w całej Polsce</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50554,quot-mieszkania-nawrockiego-quot-takze-w-tomaszowie-i-w-calej-polsce</link>
                    </image><description>Kilka ostatnich dni ogólnopolskie media zdominowała informacja o kawalerce, której właścicielem jest kandydat na Prezydenta RP, Karol Nawrocki. Wydawać się może, że 28 metrów kwadratowych to temat mocno nadmuchany. Tak chyba jednak nie jest. Mamy bowiem (najprawdopodobniej) z przypadkiem wyłudzenia. W dodatku takiego, którego świadomość musiał mieć sam kandydat, chociaż nie on był jego bezpośrednim &quot;sprawcą&quot;. Co ciekawe, ma to też związek z naszym miastem, ale nie tylko z nim...</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Na początek pragnę bardzo mocno podkreślić, że nie jest moim celem kwestionowanie dobroczynności Karola Nawrockiego, oraz jego działań, które, jak twierdzi, stanowiły bezpośrednią pomoc dla pana Jerzego, który był właścicielem mieszkania, a w którego posiadanie weszło małżeństwo Nawrockich. I to mimo faktu, że tłumaczenia są dosyć mętne i niejasne, bo niby kupowano codzienne produkty i lekarstwa ale sam kandydat przyznaje, że od kilku lat mieszka w Warszawie. Do tego pobyt w DPS... no cóż... słabo to wygląda.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Zacznijmy od rzeczy najważniejszej. Od wykupu mieszkania komunalnego przez starszego pana Jerzego. Ustawa o gospodarce komunalnej pozwala na wykup mieszkań z bonifikatą. Jej wysokość określa w specjalnej uchwale Rada Miasta lub Gminy. W Gdańsku było to na poziomie 90% (według doniesień medialnych). Co to oznacza? Otóż, że za mieszkanie warte ok. 300 tys. zł. lokator zapłaci ok. 30 tys. zł. To oczywiście rachunek mocno uproszczony, ale na potrzeby felietonu wystarczający.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Mamy więc 270 tys. zł. bonifikaty. Prawda, że nie są to małe pieniądze? Zgodnie z ustawą, mieszkania, któremu przy sprzedaży udzielono bonifikaty, nie można zbyć przed upływem 5 lat. Gdyby się tak stało, bonifikatę należałoby zwrócić. Są oczywiście wyjątki. Najważniejszy z nich jest taki, że kwotę ze sprzedaży przeznaczamy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, np. zakup domu lub innego mieszkania.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jeśli więc lokator wykupuje mieszkanie, którym mieszka, zamierzając je w krótkim czasie sprzedać, a pieniędzy nie wyda na zakup lokalu mieszkalnego, to dokonuje po prostu wyłudzenia od gminy nienależnego świadczenia. I to niezależnie od kontekstu takiego czynu</p><p style="text-align:justify;">Dlaczego uważam, że tak było w tym przypadku? Powiedział mi to sam Karol Nawrocki. Przede wszystkim twierdząc, że to on dał panu Jerzemu pieniądze na wykup. Po drugie więc (i to chyba ważniejsze), że zaraz zawarł z nim umową przyrzeczoną darowizny (czy sprzedaży). Do przeniesienia własności doszło najprawdopodobniej, kiedy zakończył się pięcioletni okres. Piszę tu w trybie przypuszczającym, ponieważ nie mieliśmy okazji zapoznać się aktami notarialnymi.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To nie jest żaden wyjątkowy precedens. To funkcjonująca w Polsce od lat patologia. W skali kraju przejmowano w ten sposób tysiące mieszkań. Tak też się działo w Tomaszowie. Ofiarami stawali się ludzie ubodzy, zadłużeni, borykający się z problemami alkoholowymi. Zdarzało się, że ktoś wiedząc, że kilka kolejnych lat spędzi np. w więzieniu sprzedawał po prostu mieszkanie. Słyszałem o warszawskich pośrednikach, do których ustawiały się całe kolejki "lokatorów", oferujących swoje "M".</p><p style="text-align:justify;">Nie będę ukrywał, że jestem od lat przeciwnikiem oddawania wspólnego majątku za bezcen komukolwiek. Dotyczy to też lokatorów komunalnych mieszkań. Lokale, chociaż należą formalnie do miasta, są własnością nas wszystkich. To, że ktoś zamieszkuje od kilku lat w jakimś miejscu, może go co najwyżej upoważnić do prawa pierwokupu. Takie uprawnienie znajdziemy także we właściwych aktach prawnych.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Jest jeszcze trzecia rzecz, którą powiedział Karol Nawrocki. Otóż przejął mieszkanie w zamian za opiekę nad jego właścicielem. I nie ma w tym nic złego. Pod warunkiem jednak, że w akcie notarialnym wpisano prawo dożywocia. Czy jest ono w akcie notarialnym zbycia mieszkania? To jest właśnie kluczowe pytanie. Taki zapis powinien zasugerować i umieścić sporządzający akt notarialny, Notariusz. I to powinny zbadać odpowiednie służby Państwa.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W Tomaszowie również funkcjonuje podobna uchwała, przyjęta przez radnych. Bonifikaty dotyczą głównie mieszkań zlokalizowanych w blokach. Te w kamienicach nie są objęte sprzedażą. jak to wygląda w praktyce?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Po złożeniu wniosku o wykup lokalu zostaje rozpisane do rzeczoznawców majątkowych zapytanie cenowe na wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość lokalu mieszkalnego oraz jego rzutu ( termin składania ofert ok. 2 tygodnie ). Komisja powołana zarządzeniem Prezydenta Miasta rozpatruje złożone oferty i wybiera najkorzystniejszą. Następnie Gmina zawiera umowę z Rzeczoznawcą Majątkowym na sporządzenie operatu oraz rzutu lokalu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W pierwszej kolejności rzeczoznawca składa do Urzędu rzut lokalu, a Urząd występuje do Starosty Tomaszowskiego o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokal spełnia wymogi z ustawy o własności lokali. Po uzyskaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego wydanego przez Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Maz. zostaje wykonywana wycena mieszkania przez Rzeczoznawcę Majątkowego celem określenia wartości rynkowej lokalu oraz udziału w nieruchomości wspólnej. Złożony operat zostaje sprawdzony co do poprawności jego wykonania.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Po sprawdzeniu operatu szacunkowego lokalu mieszkalnego Najemca lub Dzierżawca składa oświadczenie co do sposobu uiszczenia opłaty za wykup lokalu. Następnie Prezydent Miasta podejmuje zarządzenie w sprawie podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości lokalowej przeznaczonej do zbycia. Wykaz podlega wywieszeniu na okres 21 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta oraz na stronach BIP.</p><p style="text-align:justify;">&nbsp;Po upływie terminu wywieszenia wykazu sporządzony zostaje protokół z rokowań w sprawie sprzedaży lokalu. Po jego podpisaniu przez strony oraz po wpłacie należności za wykup lokalu, następuje zawarcie umowy kupna – sprzedaży lokalu w formie aktu notarialnego.</p><p style="text-align:justify;">Jak wyglądają bonifikaty?</p><p style="text-align:justify;">„Przy sprzedaży lokali mieszkalnych wraz ze sprzedażą udziału w nieruchomości wspólnej, w której płatność dokonywana jest jednorazowo, od ustalonej ceny stosuje się następujące bonifikaty:</p><p style="text-align:justify;">1) 20% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu poniżej 5 lat;<br>2) 40% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu od 5 lat do 10 lat;<br>3) 60% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu powyżej 10 lat do 20 lat;<br>4) 80% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu powyżej 20 lat.”;&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">„Przy sprzedaży lokali mieszkalnych w budynkach położonych przy ul. Józefowskiej oraz przy sprzedaży lokali położonych w budynkach oddanych do eksploatacji do 1950 roku poza strefą CENTRUM, w obszarze wyznaczonym obrysem ulic: Gen. Grota – Roweckiego, Nowowiejska, Głowackiego, Graniczna, Smugowa, Legionów, Szeroka wraz z ww. ulicami, bonifikata od ceny wynosi:</p><p style="text-align:justify;">1) 80% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu poniżej 5 lat;<br>2) 85% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu od 5 lat do 10 lat;<br>3) 90% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu powyżej 10 lat do 20 lat;<br>4) 95% - jeżeli najemca lub dzierżawca legitymuje się okresem najmu lub dzierżawy nabywanego lokalu powyżej 20 lat.”;<br>&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Niezły z niego cwaniak. A. Witczak wynajmuje auto na koszt podatnika]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50479,niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50479,niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika</guid>
            <pubDate>Tue, 29 Apr 2025 11:45:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika-1745922440.png</url>
                        <title>Niezły z niego cwaniak. A. Witczak wynajmuje auto na koszt podatnika</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50479,niezly-z-niego-cwaniak-a-witczak-wynajmuje-auto-na-koszt-podatnika</link>
                    </image><description>Wirtualna Polska ujawniła listę posłów, którzy w tej kadencji postanowili w jeszcze inny sposób skorzystać z publicznych pieniędzy, jakie mają do swojej dyspozycji. Tym razem chodzi o polityków wszystkich opcji. Niemal jedna trzecia z nich wynajmuje limuzyny płacą za nie z pieniędzy przeznaczonych na funkcjonowanie biuro poselskich. Na liście jest też poseł tomaszowskiej Platformy Obywatelskiej, który wydał na wynajęcie swojej &quot;bryki&quot; 30 tysięcy złotych. Są to pieniądze, jakie z kancelarii sejmu trafiają do parlamentarzystów na pokrycie kosztów funkcjonowania ich biur. Powinny być więc wydawane na wynajem, koszty energii, zatrudnienie pracowników, konsultacje i opinie prawne. Krótko mówiąc: służyć mieszkańcom. Tymczasem wydatkowane są na luksusowa produkty i urządzenia, samochody i markowe garnitury oraz fryzjerów. A przecież dodatkowo posłowie płacone mają tzw. kilometrówki. Poza telewizyjnymi i internetowymi aktywnościami, trudno doszukać się jakiejś działalności Adriana Witczaka na rzecz mieszkańców. Za to świetnie potrafił odnaleźć się w świecie sejmowych małych cwaniaczków i nieco większych cwaniaków.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Długoterminowy najem samochodów to mechanizm często stosowany przed przedsiębiorców. W zależności od formy opodatkowania, wielkości przychodów i różnic między podatkiem Vat należnym a naliczonym, bywa on korzystniejszy niż dominujący wciąż na rynku leasing. Tymczasem najem aut (często bardzo luksusowych) za publiczne pieniądze przez posłów to swego rodzaju nowość. Niezależnie od różnic demonstrowanych na sali obrad, tu wszyscy są zgodni. Skoro się da, to czemu nie korzystać. Czy jest to uczciwe?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">To kwestia nie tyle samej oceny prawnej, co etycznej. Większość posłów jednak z takiej formuły czerpania z publicznych pieniędzy nie korzysta. Szczególnie ci, którzy prowadzą solidnie 2-3 biura poselskie. Część mówi wprost, że jest to oszustwo. najem może być okazjonalny, ale nie może być stałą praktyką. 23 310&nbsp;zł miesięcznie na prowadzenie biura, to kwota, która przysługuje każdemu posłowi. Wystarczy jednak policzyć choćby dwa etaty, plus koszty najmu a okazuje się, że "szału" nie ma.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/49692,gdzie-mba-zrobil-adrian-witczak"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Na co wydawał pieniądze Adrian Witczak w 2024. Poza wynajmem samochodu za blisko 27 tys. złotych, wypłaca oczywiście wynagrodzenie pracownikom. Zatrudnieni na umowę o pracę razem z pochodnymi to koszt 54 tysięcy złotych. Z pobieżnych szacunków wynika, że mamy tu jednego pracownika za najniższe wynagrodzenie krajowe. Więcej poseł wydaje na zakup materiałów biurowych i pracy, bo aż 85 tys. złotych. Sporo płaci osobom na podstawie umów zleceń, bo ponad 110 tysięcy złotych (postaramy się sprawdzić, kto w ten sposób jest u niego zatrudni0onym). 19 tysięcy wydaje na ogłoszenia.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Poza 27 tysiącami złotych za wynajem auta. Adrian Witczak przytulił też 44 tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów przejazdu samochodem własnym lub innym. Wynika z tego, że Poseł przez jeden tylko rok, woził się za 70 tysięcy złotych. Za co zapłacili oczywiście polscy podatnicy.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;"><strong>Według Wirtualnej Polski rekordzistą w najmie jest -&nbsp;Andrzej Kosztowniak z&nbsp;PiS -&nbsp;wykazał 60&nbsp;354,50 zł na najem auta, co oznacza, że średnio miesięcznie musiał płacić co najmniej 4&nbsp;000 zł na ten cel. Poseł w&nbsp;oświadczeniu majątkowym wykazał 4&nbsp;samochody. </strong>Wśród wynajmujących są też członkowie rządu, którzy poruszają się ministerialnymi limuzynami, w&nbsp;tym minister rozwoju i&nbsp;technologii Krzysztof Paszyk, który jako poseł PSL zadeklarował 50&nbsp;874,14 zł na "koszty najmu samochodu".</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50465,witczak-w-piotrkowie-szantaze-i-lanie-wody"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Jak to się stało, że podobne kombinacje są w ogóle możliwe? Okazuje się, że wystarczy opinia prawna wystawiona przez dowolnego prawnika. Wirtualna Polska w&nbsp;pytaniach do Kancelarii Sejmu poprosiła o&nbsp;udostępnienie pełnej treści i&nbsp;wskazanie autora opinii prawnej. Odpowiedzi (zapewne zgodnie z zasada pełnej transparentności)) nie uzyskano.</p><p style="text-align:justify;">Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez dziennikarzy WP, konkluzją opinii jest stwierdzenie, że poseł ma prawo finansowania kosztów wynajmu samochodu (obok tzw. kilometrówki) ze środków na prowadzenie biura poselskiego. Wydatki ponoszone z&nbsp;tego tytułu podlegają zasadom udokumentowania, ewidencjonowania i&nbsp;sprawozdawczości i&nbsp;muszą być przechowywane w&nbsp;podstawowym biurze poselskim.&nbsp;</p><p>&nbsp;Teoretycznie samochody wynajmowane na biura poselskie powinny służyć wyłącznie do celów związanych w wypełnianiem mandatu posła. Czy tak się dzieje? Oczywiście można w to wątpić. Są także używane do celów prywatnych, a wtedy powinny być wykazywane jako przychód w zeznaniu podatkowym. Jeśli tego nie robi popełnia przestępstwo karno skarbowe.&nbsp;</p><p>Czy wyjazdy na przykład na konwencje kandydatów na prezydenta RP można uznać za wypełnianie poselskiej aktywności? I tu można oczywiście wątpić. niestet6 zasady rozliczania wydatków parlamentarzystów są skrajnie nietransparentne i&nbsp;sprzyjają nadużyciom.&nbsp;<strong> </strong>.</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Witczak w Piotrkowie. Szantaże i lanie wody?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50465,witczak-w-piotrkowie-szantaze-i-lanie-wody</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50465,witczak-w-piotrkowie-szantaze-i-lanie-wody</guid>
            <pubDate>Mon, 28 Apr 2025 23:05:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-witczak-w-piotrkowie-szantaze-i-lanie-wody-1745824643.png</url>
                        <title>Witczak w Piotrkowie. Szantaże i lanie wody?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50465,witczak-w-piotrkowie-szantaze-i-lanie-wody</link>
                    </image><description>Setki tysięcy odsłon, tysiące komentarzy, i udostępnień i to nie tylko na naszym portalu. Tak istotny okazuje się temat nielegalnej imigracji dla mieszkańców Polski. Wszystko wskazuje na to, że docierać zaczyna do nas, jak duże zagrożenie dla bezpieczeństwa niosą ze sobą osoby obce kulturowo. Największe kraje Unii Europejskiej, takie jak Niemcy i Francja wydają się bezradnie rozkładać ręce i starają się &quot;podzielić&quot; własnymi problemami z państwami, w których one jeszcze nie występują, a przecież nie lepiej jest w krajach skandynawskich, czy Beneluksu, gdzie na ulicach zaczyna funkcjonować terror dnia codziennego. Polski Rząd rozpoczyna budowę 49 Centrów Integracji Cudzoziemców. Mimo zapewnień, że nie mają one nic wspólnego z przybyszami z afrykańskiego lądu, to kojarzą się one w sposób jednoznaczny. Winien oczywiście jest... PiS, bo pomysł pochodzi przecież z czasów ich rządów.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2 style="text-align:justify;"><strong>Zacznijmy więc od plusów</strong></h2><p style="text-align:justify;">&nbsp;Emigracja zarobkowa nie jest niczym nowym. Nie jest też niczym szkodliwym. Miliony Polaków wyemigrowało za pracą do innych krajów europejskich, USA, Kanady, czy Australii. Do Polski zjeżdżają aby pracować przybysze z Ukrainy i bliskiego oraz dalekiego wschodu. Część z nich chce w Polsce pozostać na stałe, Tu się osiedlić, pracować, żyć. Oczywiście dla nich właśnie powinno się tworzyć programy integracyjne, gdzie mogliby się uczyć polskiego języka, historii, poznawać kulturę, obyczaje, ale też podstawy obowiązującego prawa. Dla przykładu w USA, aby stać się pełnoprawnym obywatelem należy zdać egzamin <span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(71,71,71);">Test składa się z dwóch części: </span>testu z wiedzy o społeczeństwie (historia i rząd USA) oraz testu z języka angielskiego. Organizowane są specjalne kursy i szkolenia. Do tego celu nie jest jednak potrzebne tworzenie żadnych centrów integracyjnych. Wystarczy samorządy wyposażyć w odpowiednie fundusze oraz narzędzia. Przecież w to, że pracujący w Tomaszowie lub Opocznie, Pakistańczyk pojedzie do Piotrkowa, aby nauczyć się mówić "dzień dobry" w języku polskim. &nbsp;Mówienie więc, że Centra nie mają nic wspólnego z afrykańskim najazdem na Europę, to mówiąc kolokwialnie, najzwyklejsze wciskanie ludziom... kitu.&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Kilka słów o bezpieczeństwie</strong></h2><p style="text-align:justify;">Zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom naszego kraju już dzisiaj jest niezwykle trudne. W wielu miejscach zwyczajnie niemożliwe. W każdym niemalże miejsce brakuje policjantów. Dla przykładu w samym Tomaszowie brakuje 21 etatowych funkcjonariuszy, a część z tych którzy są, to mieszkańcy powiatu opoczyńskiego, którzy najchętniej do Opoczna by się przenieśli. Do Policji trafiło wiele kobiet. Pytanie jednak, czy nadają się one do pracy na ulicach i starć z agresywnymi osiłkami. Nie chciałbym, by ktoś zarzucił mi mizoginię, ale raczej chodzi mi o warunki fizyczne, bo jak mawiają górale" karate, karatem.... a ciupaska, ciupaską! &nbsp;Kiedy patrzymy na obrazki z zagranicy, trudno uwierzyć, by nasze funkcjonariuszki były w stanie sprostać wyzwaniom, jakie ktoś przed nimi być może postawi. Być może więc trzeba będzie wyprowadzić na ulicę wojsko. Nierealna groźba? Oby...</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Nie lej wody... Nie lej wody...&nbsp;</strong></h2><p style="text-align:justify;">Tak piotrkowianie przywitali posła Adriana Witczaka, który pojechał na obrady tamtejszej Rady Miejskiej, by wspierać swojego kolegę, Prezydenta Miasta. Wyszła totalna kompromitacja. W internecie nie zostawiono na polityku PO z Tomaszowa Mazowieckiego przysłowiowej suchej nitki. Odpowiedź: zadymiarze z PiS. Jak zwykle... Poseł próbował tłumaczyć się na własnym profilu internetowym. Wpis jednak (ponoć) szybko zniknął, tak jak fala komentarzy, którą wywołał. Poseł skompromitował się po raz kolejny. Po co tam w ogóle pojechał? Zapewne poczuł "krew" i wymyślił sobie, że medialnie zabłyśnie. Często mu się to udaje. Szczególnie, kiedy ma możliwość jakoś się przygotować. Kiedy przychodzi starcie z żywymi ludźmi wychodzi to krucho.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://epiotrkow.pl/news/czy-bedzie-referendum-xvi-sesja-rady-miasta-piotrkowa,57859"></oembed></figure><h2 style="text-align:justify;"><strong>Szantaż na obradach</strong></h2><p style="text-align:justify;">Największym skandalem była jednak próba szantażowania radnych, a więc i mieszkańców Piotrkowa Trybunalskiego. Grożono im między innymi odebraniem unijnych pieniędzy, Powodem ma być ponoć łamanie zasady równości, dyskryminacja, oraz ksenofobia. Miasto ma stracić ponoć ok 150 milionów złotych. Skąd my to znamy? No właśnie. Już nam to przecież robiono. Albo godzicie się na dyktat brukselskich biurokratów albo... kasy nie będzie. Tyle, że to są nasze fundusze a nie ich. Jesteśmy więc straszeni tym, że ktoś okradnie nas z naszych własnych pieniędzy. A na koniec, każe nam za to jeszcze zapłacić.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Oczywiście przy okazji też dowiemy się jacy to jesteśmy zacofani, zaściankowi, mało nowocześni i źli. Jak mało w nas tolerancji, ile złości i nienawiści. Premier na swoim profilu internetowym, nazwie przeciwników "pisowcami", a następnie doda, że to przecież "tępe łby". Na koniec poczęstuje nas cynicznym uśmieszkiem i zachęci nas do głosowania na Rafała Trzaskowskiego, który akurat znowu zmieni opinię na temat emigrantów.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Czajka i jego szajka]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50415,czajka-i-jego-szajka</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50415,czajka-i-jego-szajka</guid>
            <pubDate>Thu, 24 Apr 2025 20:40:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-czajka-i-jego-szajka-1745486851.png</url>
                        <title>Czajka i jego szajka</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50415,czajka-i-jego-szajka</link>
                    </image><description>Nie da się ukryć... wariatów w internecie nie brakuje. Niektórzy wstydzą się własnego wariactwa i używają anonimowych fejkowych kont w mediach społecznościowych. Inni wręcz przeciwnie, swojej głupoty, nienawiści, chamstwa i prostactwa się nie wstydzą. Co gorsza wśród nich znajdują się też osoby, które wykonują zawody zdawałoby się tzw. zaufania publicznego. Takim przykładem jest Mariusz Czajka, wykonujący zawód prawnika.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p style="text-align:justify;">Osoba znana z internetowego pieniactwa, agresji, mocno przemocowa, zarówno werbalnie, jak i fizycznine. Prawnik nie stroni od wyzwisk, oszczerstw i pomówień. Kodeks etyki adwokackiej właściwie dla niego nie istnieje. Niestety, od kilku lat, ja i moja rodzina jesteśmy ofiarami tej niezwykle nikczemnej postaci. Jestem nie tylko lżony i pomawiany ale i zastraszany. Ostatni atak wściekłości, jaki znalazł swój upust (oczywiście w internecie), ma bez wątpienia związek z donosem, jaki Czajka napisał do prokuratury w Katowicach, na Magdalenę Witko. Postępowanie umorzono, bo nie dopatrzono się znamion popełnienia czynu zabronionego. Adwokat grozi, że się odwoła. Poważnie? No to chyba nie tylko do etyki ale i do jego profesjonalizmu trzeba mieć wiele zastrzeżeń No ale do rzeczy, bo Czajka ucieka przede mną od ponad dwóch i pół roku. O tym zapomina zazwyczaj wspomnieć, wymyślając kolejne niedorzeczne insynuacje. A problem ma poważny, bo może stracić uprawnienia do wykonywania zawodu.&nbsp;</p><figure class="media"><oembed url="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50383,prokurator-m-witko-poza-podejrzeniami-aktualizacja"></oembed></figure><p style="text-align:justify;">Zacznę od tego, że poziom nienawiści, jaki reprezentuje ten właśnie prawnik, jest niespotykany nawet u najbardziej zagorzałych fanatyków religijnych. Nikt nie może mieć wątpliwości, że ma on charakter chorobliwy. Skąd się on bierze? Być może z trudnego dzieciństwa, przemocowego domu, może z nadużywania alkoholu lub innych środków mających bezpośredni wpływ na układ nerwowy. Znany autorytet z dziedziny psychologii pan profesor Stanisław Siek opisywał podobne stany emocjonalne. Zachęcam do lektury jego książek&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Nie będę się koncentrował na treści wpisów prawnika, ponieważ ich absurdalność jest powalająca, a wulgarność budzi zwyczajny niesmak. Kilka jednak istotnych kłamstw i przekłamań, którymi ta osoba się posługuje spróbuję wyprostować.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Rzeczywiście miałem okazję zmierzyć się z Mariuszem Czajką na sali sądowej. Reprezentował Tomasza Zdonka w sprawie przeciwko mnie. Akt oskarżenia, jaki został przygotowany, daleki był od profesjonalizmu, a adwokat pytany w sądzie, co właściwie mi zarzuca nie był w stanie tego doprecyzować. Sąd odrzucił też wszystkie wnioski dowodowe, ponieważ obejmowały one jedynie świadków, niemających związku ze sprawą, a mających za to ze mną różnego rodzaju osobiste konflikty, wynikające z mojej działalności społeczno politycznej.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Nie mogę wnikać za bardzo w szczegóły, ponieważ postępowanie nie było jawne, ale efekt był taki, że strona przeciwna poniosła druzgocącą porażkę. Uzasadnienie wyroku natomiast to prawdziwa laurka dla mojej pracy, rzetelności, profesjonalizmu, jako dziennikarza. Koszty postępowania poniosła strona przeciwna. Domagano się ode mnie tysięcy złotych dla adwokata oraz 50 tysięcy odszkodowania dla T. Zdonka. Złożono oczywiście odwołanie. I ono zostało przegrane z kretesem. Lanie było naprawdę solidne. Nadmienię jedynie, że gdyby nie tego typu adwokat, mogliśmy zawrzeć ugodę, a T. Zdonek nie poniósłby z tego tytułu żadnych kosztów.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Nie będę ukrywał, że nie była to moja pierwsza, podobna sprawa. Mimo to, za każdym razem udział w nich wiąże się dla mnie ze sporym stresem. Cóż, tu dodatkowo mieliśmy występy "cyrkowe". Prawnika krzyczącego na świadków, obrażającego, stronę przeciwną, a nawet krzyczącego na sędzię prowadzącą sprawę. Do tego, kiedy coś szło nie po jego myśli wybiegał z sali krzycząc: ja tego nie mogę słuchać. Moja adwokat twierdzi, że czegoś takiego, to jeszcze w swym życiu zawodowym nie widziała.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Pisanie, że się boję jakieś agresywnego, napakowanego sterydami osiłka, to pisanie mocno na wyrost. Nie boję się też Mariusza Czajki. Za to on boi się mnie. I co ważne, ma ku temu poważne powody. Ten internetowy bohater od ponad 2,5 roku ucieka przede mną i postępowaniem, jakie wytoczyłem mu przed Okręgową Radą Adwokacką. Za każdym razem, kiedy otrzymuje wezwanie okazuje się, że... jest chory. Co do tego jednego w sumie wątpliwości mieć nie mogę.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Nie jestem jedyny. W ORA Częstochowa są też postępowania na wnioski złożone przez inne osoby. Nikt nie ma wątpliwości, że są one zasadne. Rzecznik dyscyplinarny rozkłada bezradnie ręce. Prawnik natomiast został już za swoje praktyki wcześniej karany dyscyplinarnie, Tym razem karą może być zakaz wykonywania zawodu. Czekają go też postępowania karne i cywilne. &nbsp;Obecnie z uwagi na niefrasobliwość Rady Adwokackiej z Częstochowy sprawę skierowałem do Naczelnej Rady Adwokackiej&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">No cóż, odwagi! Może jednak spotkamy się w tej Częstochowie, ja wciąż czekam. Zaznaczam, że w odróżnieniu od pana nie posługuję się na co dzień knajackim językiem, W sumie udało mi się doprowadzić do skazania kilku posłów (w tym wicepremiera) radnych sejmiku wojewódzkiego, prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego. &nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Teraz może kilka zdań o rzekomych popełnianych przeze mnie przestępstwach. Mariusz Czajka, półtora roku temu twierdził, że ma pełne szuflady zawiadomień. Miało chodzić o setki tysięcy złotych. Nieźle co? Pieniądze, nie ukrywam, że by się przydały. I wiecie, że on faktycznie złożył na mnie donos?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dotyczył rzekomego włamania na pocztę, czy konto internetowe na portalu społecznościowym. Naprawdę. Policjanci, którzy mnie przesłuchiwali stukali się w głowę. Prawdziwy ze mnie "gangus". Nie da się ukryć. Dowodem były screeny jego wpisów, które zamieszczał w internecie, a które ja wysłałem do ORA w Częstochowie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Ostatnio Czajka i jego szajka, powtarzają za radnym Goską (pan Szczepan również ma szykowany z mojej strony pozew z żądaniem nawiązki na rzecz organizacji wspierających środowiska LGBT), insynuację o o tym, że nie mam matury. Hm, w takim razie dyplomy wyższych uczelni musiałem kupić sobie na bazarze. Nie ma wyjścia i wytłumaczenia. Czemu jeszcze nie złożył zawiadomienia w tej sprawie? Sami sobie odpowiedzcie na to pytanie.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">***</p><p style="text-align:justify;">Na koniec pytanie w stylu prawnika: czy prawdą jest, że został pan wyrzucony z prokuratury, a jeśli tak to dlaczego? Czy miał pan zakaz wykonywania zawodu prawnika, a jeśli tak to jak długo i dlaczego? Można mieć ich więcej. Wszystkie pojawią się w formie pogłosek na forach internetowych. Dotyczą życia osobistego, rodzinnego itp.&nbsp;</p> ]]></content:encoded><author>mariusz.strzepek@gmail.com (Mariusz Strzępek)</author></item><item>
            <title><![CDATA[Zorganizowana grupa przestępcza, czy polityczna ustawka z Ministrem?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50321,zorganizowana-grupa-przestepcza-czy-polityczna-ustawka-z-ministrem</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50321,zorganizowana-grupa-przestepcza-czy-polityczna-ustawka-z-ministrem</guid>
            <pubDate>Mon, 14 Apr 2025 11:16:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-zorganizowana-grupa-przestepcza-czy-polityczna-ustawka-z-ministrem-1744624657.jpg</url>
                        <title>Zorganizowana grupa przestępcza, czy polityczna ustawka z Ministrem?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50321,zorganizowana-grupa-przestepcza-czy-polityczna-ustawka-z-ministrem</link>
                    </image><description>Mordaka Patrol nie ustaje w tropieniu rzekomych przekrętów. Tym razem udało się wytropić zorganizowaną grupę przestępczą, której organizatorem i szefem ma być Marcin Witko. Byłoby to może nawet śmieszne, gdyby nie było jednak bardzo poważne. Okazuje się bowiem, że politycy PO traktują Polskę w sposób bolszewicko reżimowy. Dzisiaj Kazimierz Mordaka na swoim profilu internetowym próbuje się tłumaczyć ze swoich ekscesów. Czyżby poczuł odrobinę wstydu, po publikacji w Tomaszowskim Informatorze Tygodniowym? Raczej należy w to wątpić. Tym bardziej, że i teraz rozmija się z prawdą.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2><strong>Pojechali do Ministerstwa</strong></h2><p style="text-align:justify;">Właśnie tu z prawdą mija się radny Kazimierz Mordaka. Pisze on bowiem, że pojechał wspólnie z Piotrem Kucharskim, Michałem Kucharskim oraz Pawłem Jabłońskim złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury. Tymczasem panowie kilka tygodni temu sami obwieszczali wszem i wobec, że złożyli wizytę w Ministerstwie Sprawiedliwości. Co tam robili? Piotr Kucharski odmawia odpowiedzi na to pytanie, przywołując jakieś rzekome sprostowania, które chciałby abyśmy opublikowali na naszym portalu.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Dużo jednak bardziej wylewni są partyjni koledzy panów Mordaki i Jabłońskiego. Mówią oni bowiem, że Mordaka Patrol pojechał do Ministerstwa by tam spotkać się z asystentem Ministra Adama Bodnara. Tym razem pytań jest więcej. Na przykład kto umówił takie spotkanie? Przecież w to, że każdy nawet najbardziej awanturujący się powiatowy radny, może sobie w dowolnej chwili zadzwonić do Ministerstwa i umówić się z człowiekiem, który na co dzień bezpośredni dostęp do Ministra. Już samo to daje wiele do myślenia.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Czy nie jest tak, że spotkanie umówił lokalny poseł Adrian Witczak, a jego celem miało być wpływanie na przebieg wydumanego postępowania? Może panowie wyobrazili sobie, że pewnego dnia o godzinie 6 rano do Marcina Witko przyjadą funkcjonariusze współczesnego KGB i wyprowadzą go w kajdankach W akcji towarzyszyć im będzie niezawodna kamera TVN. Będą nagłówki, fala agresji, a później umorzenie być może postępowania. Ktoś przeprosi? Ważnym pytaniem jest także, czy z takiego spotkania sporządzono jakąś służbową notatkę. Powinna przecież być i zostawić ślad. Zapytamy o to rzecznika prasowego.</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Ministerstwo listy pisze</strong></h2><p style="text-align:justify;">Dalej również robi się ciekawie. Ministerstwo postanowiło donos tomaszowskich radnych przekazać do Prokuratury Krajowej. Możliwe, że pójdzie ono następnie dalej do Prokuratury Apelacyjnej w &nbsp;Łodzi. Najistotniejszym pytaniem jest: dlaczego postanowiono o tym fakcie powiadomić wszystkich radnych miejskich i powiatowych? Coś takiego nie znajduje precedensu. Można powiadomić zawiadamiającego... ale całą radę? Co jest tego powodem? Tym bardziej, że z treści pisma nic kompletnie nie wynika. Za to usłużni radni podrzucają informacje do lokalnej gazety i już mamy gotową aferkę. Trudno mieć pretensje. Gazety z tego żyją.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">W czym w sumie problem? Otóż wygląda to tak, jakby czwórka radnych uznana była za reprezentację dwóch rad: miejskiej i powiatowej, oraz że działają oni w imieniu wszystkich radnych. Coś tu jest nie tak, bo jednak uchwały upoważniającej do reprezentowania w Biuletynach Informacji Publicznej&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Reżim w rozkwicie</strong></h2><p style="text-align:justify;">Ta historia pokazuje, że określenie: reżim nie jest używane na wyrost. Jeśli bowiem jakiś poseł, wcale nie z pierwszych ławek, może zorganizować nagonkę na dowolną inną osobę, to wyobrazić sobie tylko możemy co może wydarzyć się jeszcze w przyszłości. Każdy z Was może być ofiarą. I nie jest to pisane bynajmniej na wyrost. To dopiero rok rządzenia, a poziom arogancji władzy wzrasta przecież z czasem.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Tymczasem normalna procedura w przypadku podejrzeń o popełnienie przestępstw polega na tym, że składamy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do właściwych służb, których w Polsce nie brakuje. CBA, ABW, CBŚ, KAS itd. Oczywiście są też prokuratury. Radni z Tomaszowa jadą jednak do Ministra. Na co liczą?&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">PS.</p><p style="text-align:justify;">Poza pytaniami skierowanymi do Ministerstwa spróbujemy się też umówić z jakimiś dyrektorem biura. Może i my złożymy zawiadomienia o podejrzeniach popełniania przestępstw. Przecież i do nas ludzie różne "kwity" przynoszą. Radny Mordaka wspominał nawet o tym mocno przestraszony na ostatniej sesji Rady Powiatu.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Wystąpił w talent show. Zalała go fala hejtu]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50313,wystapil-w-talent-show-zalala-go-fala-hejtu</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50313,wystapil-w-talent-show-zalala-go-fala-hejtu</guid>
            <pubDate>Sun, 13 Apr 2025 19:18:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-wystapil-w-talent-show-zalala-go-fala-hejtu-1744566519.jpg</url>
                        <title>Wystąpił w talent show. Zalała go fala hejtu</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50313,wystapil-w-talent-show-zalala-go-fala-hejtu</link>
                    </image><description>Sebastian Zys, znany jako Mr Sebii, wystąpił w programie &quot;Must Be The Music&quot;. Występ nie spodobał się juror, którzy w swoich ocenach nie zostawili na nim przysłowiowej suchej nitki. Na tym jednak nie koniec. Na mieszkańca powiatu tomaszowskiego wylała się fala agresywnego hejtu. Był obrzucany wyzwiskami. Twierdził nawet, że otrzymuje groźby.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <p>Z drugiej strony ten sam Mr Sebii bierze udział w niemal wszystkich lokalnych imprezach, koncertuje i widzowie przy jego muzyce potrafią się dobrze bawić. Mieszka razem z rodziną w Lubochni. Ofiarą hejtu jest więc zapewne nie tylko on, ale i jego najbliżsi. Nienawiść staje się naszą polską specjalnością. Ci sami ludzie potrafią pisać na swoich profilach &nbsp;hasła pn. "hejt STOP" równocześnie nienawiścią się na co dzień kierując. Dotyczy to polityków ale i twórców kultury. Zarówno od jednych, jak i drugich powinniśmy się spodziewać się tego, że będą jakimś wzorcem.&nbsp;</p><p>No i chyba są, ale w tym negatywnym kontekście. Programy w stylu Must Be The Music od lat pokazują ohydne komentarze oceniających występy celebrytów. Do tego typu zachowań przyzwyczailiśmy się tak bardzo, że zamiast je potępiać często im ulegamy. Jest nawet gorzej, bo ich nawet oczekujemy. Emocje są zaraźliwe. Łatwo je uznać za własne. Kiedy się pojawiają, wyłączone jest myślenie. Bo czy ktoś myśli o tym, że ofiara nienawiści ma jakąś rodzinę, która staje się również ofiarą?&nbsp;</p><p>Pytanie jest też, czy atakujący kogoś nienawistnik ma świadomość, że sam może stać się obiektem ataku. Jakiś poseł, jakiś radny, jakiś bardzo znany aktor? Co jeśli obrażony fan, albo zwolennik innego polityka zrobi krzywdę osobie atakującej jego idola? Co jeśli skrzywdzi mu dziecko, córkę, żonę, albo wnuczka? Niemożliwe? Internet jest pełen różnych dziwnych i często chorych ludzi. &nbsp;</p> ]]></content:encoded></item><item>
            <title><![CDATA[Protesty w sprawie S12 trwają. Czy uda się zablokować budowę ekspresówki?]]></title>
            <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50147,protesty-w-sprawie-s12-trwaja-czy-uda-sie-zablokowac-budowe-ekspresowki</link>
            <guid>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50147,protesty-w-sprawie-s12-trwaja-czy-uda-sie-zablokowac-budowe-ekspresowki</guid>
            <pubDate>Tue, 01 Apr 2025 23:59:00 +0200</pubDate><image>
                        <url>https://static2.nasztomaszow.pl/data/articles/xga-16x9-protesty-w-sprawie-s12-trwaja-czy-uda-sie-zablokowac-budowe-ekspresowki-1743421248.jpg</url>
                        <title>Protesty w sprawie S12 trwają. Czy uda się zablokować budowę ekspresówki?</title>
                        <link>https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50147,protesty-w-sprawie-s12-trwaja-czy-uda-sie-zablokowac-budowe-ekspresowki</link>
                    </image><description>Trwają protesty związane z projektowaniem przebiegu drogi ekspresowej S12 na odcinku przebiegającym przez Powiat Tomaszowski. W sieci od kilku miesięcy jest gorąco. Powstają dedykowane grupy i profile. Obserwujemy też zmianę opinii wielu osób. Ci, którzy optowali za wariantem południowym przebiegu drogi, dzisiaj chcą wariantu północnego. Co się zmieniło w ciągu minionych kilku lat? Poza tym, że drogę wytrasowano bliżej miejsc ich zamieszkania właściwie... nic. Czy protesty, jakich dawno w Tomaszowie nie widzieliśmy przyniosą jakiś skutek? Protestujący mają takie nadzieję. Biorąc jednak pod uwagę argumenty geopolityczne i makroekonomiczne, zablokowanie takiego przebiegu trasy jest mało prawdopodobne. Widać to dosyć wyraźnie, kiedy przyjrzymy się dokładnie sposobowi prowadzenia konsultacji społecznych.</description>
            <content:encoded><![CDATA[ <h2><strong>To nie jest żadna obwodnica</strong></h2><p style="text-align:justify;">Nie jest dla nikogo tajemnicą, że budowa obwodnicy Tomaszowa Mazowieckiego jest jednym z najważniejszych postulatów, jakie zgłaszają mieszkańcy miasta. Kolejne wybory, to kolejne obietnice. &nbsp;Do naszego miasta i powiatu zjeżdżali kandydaci na posłów obiecując złote góry. Raz pokazywano węzeł drogowy w Zawadzie, innym razem Tomaszów Centrum. Czasem budowano S74, innym razem postanowiono tę drogę... prostować. Tymczasem ciężarówki jak jeździły po miejskich ulicach, tak jeżdżą dalej, a budowa obwodnicy, nadal pozostaje w sferze marzeń. O środki na ten cel próbował ubiegać się Prezydent Witko w ramach programu 100 obwodnic, jaki funkcjonował w czasach Rządu PiS. Okazuje się położenie Tomaszowa wyklucza nas z programu ze względu na koszty. Kilka lat temu zgłoszono też pomysł budowy obwodnicy w charakterze drogi powiatowej. Miała ona przebiegać przez południową część miasta, w pobliżu Grot Nagórzyckich. Żaden z samorządów w takim wariancie również nie był w stanie sprostać finansowo budowie. Jedynym rozwiązaniem jest więc "krajówka" lub "ekspresówka".&nbsp;</p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Argument będący błędem logicznym</strong></h2><p style="text-align:justify;">-<i><strong> Ta droga nam nic nie daje </strong></i>- słyszymy często na spotkaniach protestujących mieszkańców. Rzecz w tym, że nie ma ona im nic dawać. Planowana droga ma charakter tranzytowy i jej celem nie jest pomoc tomaszowianom, czy zrobienie im przysługi, Nawet nie chodzi tu o wyprowadzenie jeżdżących drogami wojewódzkimi ciężarówek. Budowa drogi ma odciążyć autostradę A2 i skrócić tranzyt w kierunku granicy z Ukrainą. <span style="color:rgb(34,34,34);">Połączy też autostradę A1 z drogami ekspresowymi S8 i S74. Droga wyprowadzi też dużą część ruchu z Piotrkowa. Ktoś uważa, że mieszkańcy Tomaszowa mają tu jakieś znaczenie? Odpowiadam: nie mają. Tak samo. jak nie mieli nic do powiedzenia mieszkańcy wywłaszczanych terenów pod CPK.&nbsp;</span></p><h2 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(34,34,34);"><strong>Południowy czy Środkowy</strong></span></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(34,34,34);">W czasie tzw. konsultacji z mieszkańcami pojawiło się hasło tzw. wariantu środkowego. To określenie mocno wprowadza w błąd. Jak to możliwe? Otóż wariant ten jednym z wariantów przebiegu południowego. Różnica polega głównie na węźle, którym droga wprowadzana jest w okolice &nbsp;miasta. Pokrywa się on natomiast w okolicy Grot z </span><a href="https://www.nasztomaszow.pl/artykul/50197,jak-dzialaja-regulatory-cisnienia-powietrza-i-gdzie-sie-je-stosuje"><span style="color:rgb(34,34,34);">wariantami</span></a><span style="color:rgb(34,34,34);">, oprotestowanymi. To samo dotyczy przebiegu przy tzw. Małych Grotach oraz Niebieskich Źródłach. To trasowanie bardzo podobało się swego czasu radnemu Piotrkowi Kucharskiemu, który znajdował dziesiątki argumentów za jego realizacją. Teraz najgłośniej zdaje się protestować. Nic dziwnego, bo wariant południe biegnie tuż obok jego domu. W kontekście Grot oraz Niebieskich Źródeł, których używa w argumentacji nic się nie zmienia. Wtedy było dobrze, teraz jest źle. Droga w pobliżu domów mieszkańców Woli Wiaderno, Dąbrowy, Zawady jest dobra. Ta sama droga przy domu radnego jest zła. Czy to nie hipokryzja? Po latach przemyśleń radny dostrzegł zalety lokalizacji północnej.&nbsp;</span></p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Północ kontra Południe</strong></h2><p style="text-align:justify;">Niczym wojna secesyjna. Wygląda na to, że nie da się połączyć wody z ogniem. Protestujący na południu, chcą drogi na północy. Ci z tej drugiej strony, widzą ją na południu. Kto ma rację? Czy w ogóle racja musi być po czyjejś stronie? "Północniacy" wydają się być spokojniejsi. Trudno się dziwić, bo niedawno otrzymali zapewnienie od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, że wariant ten nie jest wcale brany pod uwagę, ze względu na fakt, że przebiegać miałby on przez tereny "Natura 2000". Nie bez znaczenia jest też fakt, że jest to wariant droższy. Jedni i drudzy przekonują o konieczności ochrony wartości przyrodniczych i rekreacyjnych. I jedni i drudzy uważają, że te przywoływane przez nich są ważniejsze.&nbsp;</p><p style="text-align:justify;">Mamy więc konflikt, który został sztucznie wywołany. Trochę przez projektantów, a trochę przez samych protestujących. A wydaje się przecież, że m<span style="color:rgb(34,34,34);">ieszkańcom Tomaszowa kolejna ekspresówka potrzebna nie jest. To, czego potrzebują, to szybki dojazd do Łodzi, otwarcie terenów inwestycyjnych oraz wyprowadzenie ciężarówek z ulic takich jak Szczęśliwa, czy Grota Roweckiego. Inaczej zawsze ktoś będzie poszkodowany.</span></p><h2 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(34,34,34);"><strong>Robią politykę</strong></span></h2><p style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(34,34,34);">Każda okazja jest dobra, by się podpiąć i nieco pod promować. O radnym Kucharskim już wspomniałam, ale są też inni.. Na protestach widzimy polityków niemal wszystkich opcji. Radni Koalicji Obywatelskiej protestują więc przeciwko własnemu Rządowi, a nawet posłowi, którego sami sobie wybierali. Poseł też protestuje ale jakoś bez przekonania, bo królika trzeba gonić, a nie łapać. Adrian Witczak jeszcze kilka miesięcy temu z mównicy sejmowej domagał się stworzenia Spalskiego Parku Narodowego. Dzisiaj żąda przeprowadzenia przez ten potencjalny Park... autostrady. Ani to mądre, ani przyzwoite.&nbsp;</span></p><p style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(34,34,34);">Za to ktoś dał mu dostęp do petycji, podpisywanych przez mieszkańców. I co robi poseł? Masowo rozsyła listy w kopertach sejmowych do osób, które podpisy składały. A przecież nie taki był cel udostępniania własnych danych osobowych. To nie tylko przykład na bezkarne łamanie prawa, w poczuciu własnej bezkarności, cynizm, nadużycie zaufania, ale też żenujące wykorzystywanie ludzkich tragedii, związanych z możliwością wywłaszczania oraz odbierania dorobków życia setek ludzi.&nbsp;</span></p><h2 style="text-align:justify;"><strong>Samorząd mało samorządny</strong></h2><p style="text-align:justify;">Jaka jest rola samorządów w planowaniu takiej inwestycji? Wydaje się, że powinna być ogromna. Czy tak jest w rzeczywistości? Gmina Wiejska Tomaszów, przez której teren w dużej mierze przebiegać ma sporna droga, wydaje się nie zajmować zdecydowanego stanowiska, które leżałoby w interesie mieszkańców. Jedynym podmiotem, o którego interesy wydają się zabiegać gminne władze, to niemiecki właściciel kopalni Biała Góra.&nbsp;</p> ]]></content:encoded></item></channel>
</rss>
