Jest takie miejsce

  • 09.06.2012, 17:28
  • Mariusz Strzępek
Jest takie miejsce
Jest takie miejsce w Tomaszowie, które mało kto z mieszkańców miasta odwiedza. Mimo, że każdy z nas przynajmniej raz w roku obok niego przechodzi, tylko nieliczni decydują się na wejście i krótki spacer. Do niedawna mimo zamkniętej bramy, zapraszał do środka zniszczony betonowy płot. Ostatnio został naprawiony, by utrudnić działanie wandali i osób wywożących tu śmieci. Mowa oczywiście o Cmentarzu, przekazanym jakiś czas temu prawowitemu właścicielowi, czyli łódzkiej gminie żydowskiej.

[reklama2]

Cmentarz Żydowski w Tomaszowie MAzowieckim

 

Macewy, czyli pamiątkowe płyty nagrobkowe przypominają nam o wielokulturowości i historii naszego miasta. Często o niej zapominamy, tracąc w ten sposób własną tożsamość. Potrafi z niej doskonale korzystać oddalona tylko o 50 kilometrów Łódź, na co przykładem jest chociażby Festiwal Czterech Kultur, który w tym roku doczekał się swojej 10 edycji. Polacy, Niemcy, Żydzi i Rosjanie obecni byli także w Tomaszowie Mazowieckim i każda z tych społeczności odcisnęła trwałe piętno na połozonym nad Pilicą mieście. W ogólnej liczbie mieszkańców przed II Wojną Światową, to nie ludność narodowości polskiej przeważała wśród jego mieszkańców.

 

Cmentarz Żydowski w Tomaszowie Mazowieckim

 

Tomaszowski Cmentarz, to druga w województwie łódzkim pod względem wielkości żydowska nekropolia. Od lat zaniedbywana, w październiku 2007 roku została przekazana na podstawie uchwały Rady Miejskiej gminie żydowskiej, która deklarowała, że miejscem się zaopiekuje oraz, że zostanie ono doprowadzone do należnego stanu. Od tego czasu minęło już pięć lat. W tym czasie niewiele się zmieniło, poza ws[pomnianą wyżej naprawą ogrodzenia. Dobre i to, chociaż władze miasta spodziewały się bardziej zdecydowanych działań, kóre mogłyby otworzyć to miejsce na stałe dla odwiedzających i być miejscem, gdzie własnej historii uczyłyby się kolejne pokolenia Tomaszowian.

 

 

Odnowienie tak rozległego zabytku, jakim jest żydowski Kirkut bez wątpienia jest przedsięwzięciem niezwykle kosztownym. Tak dużej inwestycji nie da się przeprowadzić bez zaangażowania środków publicznych. Niestety władze samorządowe odżegnują się od problemu odrestaurowania tego miejsca, argumentując, że nie jest ono własnością gminy i że ustawa o finansach publicznych zabrania inwestowania w obcy majątek trwały. Szkoda, bo nie wszystkich zniszczeń dokonali tu Niemcy w czasie okupacji. Dlatego wszlkie nakłady traktować powinno się raczej jako naprawienie szkód, jakie wyrządzili nasi rodacy.  W kraju znane są już przykłady tego tupu działań, które przyniosły obopólne korzyści.

 

Cmentarz Żydowski w Tomaszowie Mazowieckim

 

Są w Polsce miejscowości, gminy, szkoły, gdzie mieszkańcy nie wstydzą się swojej przeszłości. Nauczyciele organizują lekcje, w czasie  których opowiadają nie tylko o historii i kulturze ale przede wszystkim uczą szacunku dla odrębności innych ludzi. Nie ma lepszego sposobu na walkę z ksenofobią. Czy ktoś w Tomaszowie słyszał o podobnych inicjatywach? Jeśli tak, to są to odosobnione przypadki.  Jakbyśmy skrywali wstydliwe tajemnice, o których można mówić tylko szeptem lub najlepiej nie mówić wcale.

 

Cmantarz Żydowski w Tomaszowie Mazowieckim

Tymczasem wykonane z piaskowca macewy niszczeją. na wielu z nich nieczytelne są już misternie wyonane inskrypcje, wyglądające, jakby ktoś celowo próbował je zamazywać. Zawierają one zwykle opis charakteryzujący zmarłego, zawiarający szczegóły jego życia lub cechy charakteru. Bardzo często te "charakterystyki" nawiązują do biblijnych odniesień. Część tomaszowskich grobów ktoś zabezpieczył, przeciwko dalszemu wietrzeniu, brązową farbą podkładową. Żydowskie nagrobki pełne są symboliki, kórą niewtajemniczonym niezwykle trudno jest odczytać.

 

Mariusz Strzępek
Podziel się:
Oceń:

Komentarze (101)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.

kiki
kiki 28.06.2012, 09:55
Na domku Stefani Marchew - Tuwimowej powinna zawisnąć przynajmniej tablica informacyjno-opisowa taka jak już wiele w mieście istnieje.
Wszyscy wiemy,że dzielnicę tę zamieszkiwali głównie żydzi i mieściło sie tam osławione getto,piekło zgotowane żydom przez niemców.
kiki
kiki 28.06.2012, 08:39
AK - 47...nie ma czegoś takiego jak macantka czy macantek drobiu.
Jest sekser drobiu lub sekserka.
Profesja zdominowana przez panie,które to delikatnie dmuchając kurczętom w miejsce gdzie słońce nie dochodzi rozpoznają kurki od kogutków skutecznie je oddzielając ze stada.
kiki
kiki 28.06.2012, 07:02
Tuwim nie pisał po żydowsku (hebrajskim) lecz polskim alfabetem i językiem.Dlatego więc powinno się zachować wszystko co z jego osobą zwiazane było w Tomaszowie i Inowłodzu.Za wszelką cenę władze miasta powinny zadbać o to by zachować chociaż cząstkę czasu i ducha epoki tuwimowskiej w domku przy ul.Mała 2.
Inowłódz wielkość Tuwima czuje,rozwija i propaguje a Tomaszów nie dość,że jej nie pojmuje to jeszcze bezpowrotnie marnuje.
AK-47
AK-47 18.06.2012, 21:11
No i kto tu komu ubliża?.......ale to typowe zjawisko wśród sfrustrowanych macantów (macantek) drobiu.Widzę, że masz kłopoty z czytaniem ze zrozumieniem (pomyliłeś/aś tabletki?).No nie jestem znawcą i amatorem żydowskich knajp więc się nie wychylam. Nazwanie Ciebie kretynem (a może kretynką ?) nie jest obelgą.......jak wcześniej pisałem.A mój tatuś? No cóż.......jest zatroskany poziomem Twojej erudycji. I wprost nadziwić się nie może....
18.06.2012, 20:22
skoro niemasz pojecia AK47 o knajpkach to nie wychylaj sie no tak ty masz talent ubliazania ludziom, czyżby twój tatuś to Antoni Macierewicz a chrzestny to Jaruś ???? bo tak to wyglada to zycze szczescia głupoty szkoda ze nie boli bo byś wył !!!!!
AK-47
AK-47 18.06.2012, 18:17
Oczywiście mam na myśli tylko pewien uroczy przypadek kliniczny tej dolegliwości.....
AK-47
AK-47 18.06.2012, 18:06
A nie przyszło Ci na myśl, że nie obchodzi mnie to bo może nie jestem miłośnikiem żydowskich knajpek? Może bardziej mi odpowiadają bary piwne? Co? A poza tym nikogo nie obraziłem. Nazwanie kretyna kretynem nie jest obrazą tylko diagnozą......
18.06.2012, 12:27
NO tak jak rozmowa schodzi na plan knajpki żydowskiej w tomaszowie to AK47 sie nie odzywa bo niema kgo obrazac i niema tematu aby sie wykazac swoją inteligencją a moze poprosisz swojego jakiego krewnego moze ma pejsy od urodzenia i załozysz taką knajpe chetnie podejde na koszerne wino ??? jesli wiesz o czym mówie poszukaj w wikipedii !!!!!!!
17.06.2012, 19:21
Brawo spacerowicz a ty AK-47 co sądzisz o knajpce żydowskiej w Tomaszowie i o tym co napisała Spacerowicz ?????
spacerowicz
spacerowicz 17.06.2012, 13:17
temat historii zakazanej czy pomijanej jest bardzo interesujący, mam na myśli dzieje żydów w naszym mieście, jakże inaczej wyglądał klimat naszego miasta kiedy bywał tu Tuwim, chociażby ku czci wielkiego poety i jego pobytu przy ulicy Małej warto wyłoby coś zrobić, zachowując od zapomnienia tamte urocze i niepowtarzalne miejsca. Pomysł z knajpą koszerną byłby strzałem w dziesiątkę a w niej chociażby symboliczne pamiątki z tego okresu. Dyrektor szkoły Jedynki Niedzielski jeszcze po wojnie zapraszał do swojej szkoły na uroczyste akademie Tuwima... a Tuwim odwiedzał rodzinę przy ulicy Małej.
17.06.2012, 08:24
Widzisz AK-47 masz sporo racji w tym co piszesz odnosnie HISTORII, ale widze ze nasz ogólna rozmowa zeszła na inny plan, co do Macew niemam zadnego interesu w tym, napewno serce boli ze takie ładne zabytki sie marnują, bo są to Macewy niespotykane., tak jak sa piekne pomniki polskie i ratujemy je zbirając pieniadze 1 listopada, tak samo zaczelismy sie zastanawiac nad pomysłem pomocy gminie zydowskiej przy odnowieniu i ratowaniu aby przyszłe pokolenia mogły tez je zobaczyc a uwierz mi jest co oglądac . KIKI rzuciła fajny pomysł na temat knajpki żydowskiej w miejscu gdzie mieszkał Tuwim w Tomaszowie, A poza tym rozmawiamy o historii miasta nie zaprzeczysz że 3/4 to żydowsko niemiecko rosyjska była identycznie jak ŁÓDŹ jesteśmy miastem 4 kultur. Do tego zmierzał artykuł Mariusza i prosze ostatni raz sobie spokój z tymi przodkami kolejny raz ciebie człowieku prosze moze ty masz kompleksy pod tym wzgledem ja nie !!!!!
AK-47
AK-47 17.06.2012, 00:50
Cyt.: " ja twojej rodziny nie tykam i nie zycze sobie abys robił to samo".Masz to jak w banku! Czyżby pytanie o współpracę polaków z NKWD i GESTAPO miało być relatywizacją winy któregoś z przodków Twoich najbliższych? Być może, że jestem za głupi aby wiedzieć takie rzeczy jak napisy na macewach. Swoją niewiedzą w tym temacie nikogo nie obrażam. Nie można wiedzieć wszystkiego.Ale też, tak sobie myślę, że mam sprecyzowany pogląd na pewne sprawy.A mianowicie: O.Lange to sprzedawczyk i zdrajca, agent NKWD. Śp. płk Kukliński to bohater dzięki któremu być może uniknęliśmy wojny.Polskie Państwo Podziemne ze swoimi władzami na uchodźtwie to prawowici przedstawiciele Narodu od roku 1939 do 1992. Polacy po 1945 żyli w Polsce ale nie Polsce wolnej.Żyli w Polsce takiej do jakiej ich zmuszono aby żyli.A zmusiło ich do tego pod każdym względem obce państwo jakim była Rosja Sowiecka i z tego właśnie powodu władza w latach 1945-1992 była nielegalna!I niema tu absolutnie żadnego znaczenia uznanie jej przez inne państwa.Przez te lata rządziła Polską agentura.A Naród no cóż......musiał znów czekać ( do 1992r.). Tak jak już wiele razy i bardzo długo ( i cierpliwie) czekał na swoje prawa.Dlatego O. Lange był takim samym renegatem jak J.Marchlewski, F. Dzierżyński, W. Wasilewska .czy......pewien generał w ciemnych okularach ( i wielu innych). Ja, na temat tez tu zawartych mogę prowadzić dyskusję na argumenty ale pomówieniom będę się sprzeciwiał.Jak sobie przypominam we wcześniejszych postach ( parę miesięcy temu) wieszałeś psy na m.in. na tomaszowskich kapitalistach teraz nagle zmieniasz zdanie? Czyżby tylko dlatego,że byli żydami? A może zwęszyłeś interes? "Odnawiam takie macewy, znam się na tym piśmie, nie mogą ulec zniszczeniu". Na co liczysz? Na wywarcie presji na UM aby zajął się tym problemem przez posty na portalu? Nie odmawiam Ci wiedzy ale czy pozwala Ci ona na takie stawianie problemu jak w tym pytaniu o współpracę Polaków z NKWD i GESTAPO bez podania informacji o tym jak Polskie Państwo Podziemne traktowało takich ludzi? I na koniec moja rada ( z której oczywiście wcale nie musisz korzystać ): Jak zadajesz pytania to spójrz zawsze w jakim kontekście padają. PS. To dobrze, że oglądasz ( ja również) te wymienione programy ale....no właśnie. Programy te mogą być uzupełnieniem wiedzy książkowej ( są w odbiorze jak komiks nie ujmując niczego komiksowi). Jest bardzo wiele pozycji ciekawych wydanych przez m.in. IPN, czy też oficyny niezależne, jest wielu autorów m.in. nieżyjący już historyk Paweł Wieczorkiewicz ( więcej Ci nie podam, a sam sobie szukaj jak chcesz ) którzy najnowszą historię Polski piszą na nowo, bez przekłamań.A co do O. Lange.Napiszę parę słów o nim więcej ale muszę odebrać książkę którą pożyczyłem znajomemu aby nie było przekłamań. I zaręczam, że nie da się powiedzieć cyt.: "częsciowo owszem był agentem NKWD ale wtedy nie mieszkał w Polsce tylko w USA i nic juź go z polską nie łączylo" Już pomijam stwierdzenie: był agentem częściowo bo to tak jakby w ciąży też być tylko częściowo.No nie da się.....
16.06.2012, 22:16
A wiesz co AK47 no własnie za głupi jestes aby wiedziec takie rzeczy jak napisy na macewach. Kretynem też jestes poniewaz ublizasz innym a o NKWD I GESTAPO zadałem pytanie poprostu ilu polaków współpracowało z tymi instytuacjami ??? tak samo poczytaj sobie ilu pokaków na polesiu było w bandach UPA , nie jestesmy świetym narodem , natomiast zgodze sie z tobą z jednym ze owszem podziemie w czasie wojny eliminowało takich osobników , poza tym pomysl ilu polaków aby miec spokój w czasie wojny podpisało volkliste ? powiem ci pnad 2 mln ludzi . A co do błędów stylistycznych u ciebie też sie zdarzają , poza tym mnie wikipedia nie jest potrzebna, wole Discovery Historia , Viasat History , a co do przodków pilnuj swoich ja twojej rodziny nie tykam i nie zycze sobie abys robił to samo IGNORANCIE !!!!!!! BO POŻAŁUJESZ!!!!!!!
chcesz sie kłucic ok ale zostaw rodzine w spokoju .
AK-47
AK-47 16.06.2012, 20:23
Zgadza się multi99-nie wiem. I nie znam się na tym.Dlatego co do napisów na macewach nie zabieram głosu. Moje zdanie na Twój temat brzmi- kretyn.A ignorant to taki koloryzujący dodatek i odnosi się do znajomości zasad pisowni: gramatycznej, ortograficznej i stylistycznej.Nie posługujesz się wikipedią? Hmmm.....być może ale słownikami też nie a z całą pewnością powienieneś! Zastanawiająca jest również ta Twoja obrona agentów NKWD czyżby któryś z przodków Twoich najbliższych?.........Nieee to nie możliwe! I tyle w temacie.
16.06.2012, 18:36
ROBERT : robert masz racje !!!!! Ale synagoga a bożnica to tez jedno i drugie to samo jest tylko minimalna róznica taka ze w synagogach oprócz kultu religijnego były tez stołówki, archiwa i inne urzedy, ale kiedys nie było ul. Warszawskiej tylko Prez. Wojciechowskiego a bożnicza masz racje obecna jerozolimska. A miejsce po synagodze do tej pory stoi puste jest tam parking na B. joselewicza a róg piekarskiej.
ROBERT
ROBERT 16.06.2012, 17:33
koleś, synagoga była jedna przy u. Joselewicza, natomiast były dwie bóżnicE jedna w północnej dzielnicy żydowskiej przy ulicy Warszawskiej 50 a druga w południowej dzielnicy żydowskiej przy ulicy Bóżniczej- tyle wiem od dziadka.
16.06.2012, 13:39
synagogi były dwie w tomaszowie jedna w centrun gdzies kolo polnej tam gdzie pózniej było getto a druga na warszawskiej która została od razu zniszczona jak niemcy weszli do Tomaszowa . Aha AK-47 tego nie znajdziesz w wikipedii nie szukaj haha . Mariusz a moze faktycznie wrzucic cykl artykułów o niemcach zydach którzy mieszkali w tym miescie i budowali zakłady. Bo kto pamieta ze dywany np zalozyl E.Roland a kto roświetlił ten zaklad np : Aleksander Samuel Muller.
Kasiunia
Kasiunia 16.06.2012, 13:13
proszę napisać artykuł o historii Synagogi w Tomaszowie, przecież koszerni to połowa historii naszego grodu, może uda się zamieścić jakieś fotki.
16.06.2012, 10:18
IGNORANTEM AK-47 to sam jestes i do tego DEBILEM bo ja sie nie posługuje WIKIPEDIĄ to widocznie ty uwielbiasz tam czerpac wiedze bo stale ją reklamujesz, Takich informacji co jest napisane na macewach nie znajdziesz w wikipedii zapewniam ciebie a to ze niechcesz mi odpowiedziec tez co jest tam napisane to znaczy ze nie wiesz!!!!! nie potrafisz sie przyznac ze niewiesz. a TAKI WYKSZTAŁCIUCH Z CIEBIE !!!!!!!!!!!!!!!!!! buraku.
AK-47
AK-47 15.06.2012, 22:19
Więc próbujesz sobie nakręcić interes.A czytać ze zrozumieniem dalej nie potrafisz. Cyt. " jak chcesz mnie zaskoczyc to powiedz mi co jest napisane na tych płytach . Bo ja pośrednio juź wiem"- Więc jeśli Ci powiem to gdzie będzie element zaskoczenia? A pośrednio to znaczy jak? Pisali w wikipedii?Moje zdanie o Tobie nadal nie uległo zmianie.......ignorancie.

Pozostałe