Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 18 listopada 2026 13:25
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama
Reklama

Co dalej z Oświatą? Miasto zleciło audyt

Jak dobrze zarządzać placówkami oświatowymi oraz tworzyć zintegrowany system edukacji na poziomie samorządów lokalnych? Odpowiedź na to pytanie nie jest wcale prosta i za każdym razem przy próbie jej udzielenia pojawia się kwestia finansów. Nic dziwnego. To w budżetach miast jedna z najznaczniejszych pozycji po stronie wydatków. W ubiegłym roku wydatki na ten cel zbliżyły się do 95 milionów złotych. Ponad 2/3 tej kwoty to wynagrodzenia pracowników. Tomaszów wydaje na edukację dużo. Wiele osób uważa, że zbyt dużo. Czy aby na pewno? Na edukacji nie należy przesadnie oszczędzać, co nie oznacza, że nie powinno się racjonalizować kosztów. Firma consultingowa Vulcan, specjalizująca się w zagadnieniach oświatowych na zlecenie tomaszowskiego magistratu przygotowała drobiazgowy audyt. Dokument pn. Analiza organizacji i finansów oświaty w Tomaszowie Mazowieckim prezentuje szkolnictwo podstawowe w naszym mieście od przysłowiowej podszewki

Firma Vulcan posiadająca wieloletnie doświadczenie w pracy przy rozwoju oświaty, połączone z kompetencjami i pasją do nowoczesnych technologii. Od ponad 30 lat wspiera samorządy w zarządzaniu edukacją, usprawnianiu przebiegu codziennych procesów w samorządach i jednostkach oświatowych. Tworzy zintegrowane systemy edukacyjne i systemy informatyczne dopasowane do potrzeb pojedynczych jednostek. Wspiera rozwój kompetencji oferując bogatą ofertę wdrożeniowo-szkoleniową. 

Vulcan to także Ośrodek Doskonalenia Kadry Kierowniczej Oświaty. Organizuje  kursy, warsztaty, seminaria, konferencje, w tym e-learningowe oraz blended learning, m.in. z zakresu: zarządzania i administrowania placówkami oświatowymi przy wykorzystaniu programów komputerowych; doskonalenia kompetencji interpersonalnych oraz zawodowych; zarządzania organizacją i finansami jednostek oświatowych; komunikacji marketingowej w oświacie; zmian w prawie oświatowym; zarządzania projektami w procesie edukacyjnym.

Firma dla tomaszowskiego Urzędu miasta przygotowała analizę obejmującą: trendy zmian w organizacji i kosztach funkcjonowania oświaty; diagnozę organizacyjno-finansową szkół i przedszkoli; prognozę demograficzną; analizę kosztów funkcjonowania szkół i przedszkoli z uwzględnieniem subwencji oświatowej, w tym dopłaty do subwencji; analizę możliwości standaryzacji zatrudnienia nauczycieli oraz pracowników administracji i obsługi w szkołach oraz przedszkolach.

Czy samorząd byłby w stanie samodzielnie wykonać podobną analizę? W jakimś zakresie zapewne tak. Wynajęcie specjalistycznej firmy zewnętrznej pozwala jednak efekt końcowy zobiektywizować. Dlatego dokument skupia się jedynie na mierzalnych danych i stanowi matematyczną analizę struktury wydatków oraz dochodów.  

- Audyt obejmuje konkretne zadania przypisane do organu prowadzącego, który zatwierdza coroczną organizację podległych mu jednostek,  więc na ich organizację ma wpływ i o niej współdecyduje. Dlatego też  nie może zlecać audytów organizacji placówek, obejmujących obszary funkcjonowania szkół prowadzonych przez inne niż samorząd podmioty (np. Szkoła Podstawowa Tomek, Katolicka Szkoła Podstawowa, Archidiecezjalna Szkoła Podstawowa), jak sugerował w swoim wpisie na FB jeden z radnych (zarzucał zakłamywanie rzeczywistości, nie włączając w poczet szkół publicznych Publicznej Szkoły Podstawowej prowadzonej przez Archidiecezję Łódzką). Nie jest to możliwe, dlatego że dla szkół prowadzonych przez inny niż JST podmiot, Gmina Miasto Tomaszów Mazowiecki jest jedynie organem dotującym i rozliczającym je z otrzymywanej dotacji

- mówi Dyrektor  Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Urzędu Miasta, Iwona Sudak 

Subwencja nie wystarcza 

O tym, że przyznawana przez Rząd subwencja oświatowa liczona per capita nie wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów związanych z prowadzeniem szkół wiadomo nie od dzisiaj. Z takimi samymi problemami borykają się wszystkie miasta i gminy w Polsce. To nie przypadek, że zamykane są małe placówki w wielu miejscowościach. Biedniejszych samorządów nie jest stać na ich utrzymanie. Sytuacja pogłębia jeszcze iż demograficzny i rosnący poziom kosztów stałych i osobowych.

 Procentowy wskaźnik luki między wydatkami bieżącymi a dochodami oświaty w Tomaszowie Mazowieckim do roku 2018 zmieniał się w sposób bardzo zbliżony do mediany grupy podobnych miast. Jednak w następnych latach, inaczej niż w ogromnej większości samorządów z grupy porównawczej, wartość tego wskaźnika wzrosła tylko nieznacznie, a w roku 2021 nawet wyraźnie spadła. Mimo to w minionym roku luka między bieżącymi wydatkami a dochodami oświaty stanowiła aż 65% tych dochodów, co oznacza, że Tomaszów Mazowiecki do każdego złotego, którego dostał na utrzymanie oświaty lub na niej zarobił, musiał dołożyć 65 groszy z pozaoświatowych dochodów własnych.

Wydatki na oświatę 

Choć wyrażona w procentach luka między wydatkami a dochodami oświaty od kilku lat nie rośnie, to zdaniem zespołu analityków bardzo niepokojący jest szybki wzrost kwoty tej luki, który nastąpił w latach 2017-2020. W roku 2020 wyniosła ona około 37 mln zł, podczas gdy jeszcze w 2016 roku wynosiła nieco ponad 28 mln zł. Oznacza to, że w ciągu czterech lat wysiłek samorządu na rzecz utrzymania oświaty wzrósł o 32%. Natomiast wyjątkowy na tle innych miast był spadek kwoty luki w roku 2021.

Dochody oświatowe 

 

- Analiza potwierdza, że obrany zwłaszcza od roku szkolnego 2020/2021, kierunek organizacji samorządowych placówek oświatowych jest właściwy, racjonalny i optymalny zarówno pod kątem miejskich finansów jak również jakości edukacji

- mówi Iwona Sudak 

Z opracowania wynika, że stosunek luki między bieżącymi wydatkami a dochodami oświaty do pozaoświatowych dochodów własnych był przez długi czas wyraźnie wyższy od mediany podobnych miast i od wielu lat utrzymywał się na stałym poziomie około 25%. W tym samym czasie wartość mediany wzrosła. W roku 2021 spadła zarówno mediana grupy porównawczej, jak i (znacznie mocniej) wskaźnik wyliczony dla Tomaszowa Mazowieckiego.  

- Wykonana przez zewnętrzny podmiot analiza pokazuje, że rozwiązania organizacyjne przyjęte w samorządowych szkołach i przedszkolach mogą stanowić dobrą praktykę dla innych samorządów. Oczywiście jest niewielka przestrzeń do wdrożenia dalszych rozwiązań organizacyjnych, jednak należy podkreślić, że Gmina Miasto Tomaszów nie ma zbyt wielu możliwości wprowadzenia takich zmian, które przyniosłyby poważne oszczędności

- podkreśla dyrektor Dyrektor Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu"

Oczywiście alternatywą byłaby likwidacja dwóch placówek szkolnych. Może to być jednak niemożliwe zarówno ze względów społecznych, jak i na konieczną zgodę Kuratora Oświaty. 

Uczniów mniej ale jakoś sobie radzimy 

W ciągu 10 lat liczba uczniów przypadających na jeden etat nauczyciela w szkołach Tomaszowa Mazowieckiego spadła z około 10.4 do około 9,4. Zmiana przekłada się na wzrost kosztów utrzymania szkół. Analitycy z Vulcana zwracają jednak uwagę, że zmiana ta jest znacznie mniejsza niż w innych miastach. W rezultacie w roku szkolnym 2020/21 ponad ¾ samorządów z grupy porównawczej miało ten wskaźnik na niższym poziomie, co oznacza, że szkoły były tam zorganizowane drożej niż u nas. Negatywnie na finansach oświaty odbiła się też reforma oświaty. Z systemu zniknęły dwa pełne roczniki. 

- Zdecydowaliśmy o tym, by nie likwidować żadnej szkoły, podczas ostatniej reformy i gimnazjów. Niestety przyczyniło się to do zwiększenia luki finansowej ale jest to z korzyścią dla uczniów. Trudno byłoby wyobrazić sobie Tomaszów Mazowiecki  bez takich szkół jak 11, 3 czy 9. Dziś te szkoły cieszą się wysokim poziomem nauczania co niewątpliwie przyczynia się do wzrostu jakości nauczania oraz komfortu nauki w tomaszowskich szkołach. Nie bez znaczenia jest też fakt, że 100 nauczycieli w naszym mieście dzięki temu nie utraciło pracy - mówi prezydent Marcin Witko

Kluczowe znaczenie ma liczebność poszczególnych klas. W Tomaszowie Mazowieckim w latach 2020/21 i 2021/22 bardzo wyraźnie się powiększyły, podczas gdy  wielkości oddziałów w porównywalnych  miastach nieustannie się zmniejszały. Obecnie na jeden oddział szkoły podstawowej przypada średnio 22 uczniów. Opracowanie zwraca uwagę, że na wzrost średnich wielkości oddziałów miało wpływ zwiększenie liczebności klas pierwszych. Obecnie na jeden oddział przypada 24,7 ucznia.

Maksymalizacja wielkości oddziałów jest bardzo korzystna z perspektywy ekonomicznej. Trzeba podkreślić, że tak wysoka średnia liczebność oddziału jest bardzo trudna do osiągnięcia ze względu na przepis, który (z pewnymi wyjątkami) ogranicza liczbę uczniów w oddziale klasy 1-3 do 25. Tworzenie oddziałów o przeciętnych wielkościach zbliżonych do granicznych wymaga bowiem wzorcowego wręcz nadzoru na naborem do klas pierwszych

- czytamy we wnioskach z analizy 

Autorzy opracowania wskazują, że w przeszłości zdarzały się sytuacje, gdy podczas organizowania klas pierwszych szkół podstawowych tworzono oddziały, których powstaniu można było zapobiec, ograniczając przyjęcia uczniów spoza obwodów poszczególnych szkół. Przy bardziej wnikliwym i rygorystycznym nadzorze nad naborem w mieście mogło powstać o kilka oddziałów mniej, a około 10 oddziałów mogło nie przekroczyć granicy 24 uczniów. Dałoby to możliwość ograniczenia kosztów. 

Nauczyciele kompetentni ale coraz starsi 

Obyś cudze dzieci uczył - mówi stare chińskie przysłowie. Pokazuje ono, jak ciężka wbrew obiegowym opiniom jest praca nauczyciela. W Tomaszowie Mazowieckim odsetek nauczycieli dyplomowanych należy do najwyższych w kraju. Mniejsze od przeciętnych są natomiast grupy nauczycieli mianowanych, kontraktowych i stażystów. Taki stan rzeczy ma konsekwencje finansowe – nauczyciele dyplomowani są bowiem najlepiej zarabiającą grupą pracowników pedagogicznych. Duży udział nauczycieli dyplomowanych przyczynia się do zwiększenia luki między wydatkami a dochodami oświaty.

Niestety, młodzi absolwenci wyższych uczelni do zawodu nauczyciela się nie garną. Od 2006 r. średni wiek pedagoga w tomaszowskich szkołach i przedszkolach wzrósł o 8 lat. Jest on obecnie jednym z najwyższych w kraju. Przekłada się to na koszty prowadzenia szkół, gdyż związane jest to z dużą średnią wysokością dodatku stażowego wypłacaniem nagród jubileuszowych, co w żaden sposób nie jest uwzględniane w algorytmie podziału subwencji oświatowej.

Bardzo wielu jest nauczycieli w grupie 51-55 i powyżej 55 lat. Można się zatem spodziewać, że w najbliższych latach wielu pracowników pedagogicznych odejdzie na emerytury. Trzeba się więc liczyć z niespotykaną od lat falą przyjęć młodych i niedoświadczonych nauczycieli (oczywiście, o ile uda się ich pozyskać). Z perspektywy ekonomicznej odmłodzenie kadry i zwiększenie liczby godzin ponadwymiarowych będzie jednak korzystne. Pytanie, jak wpłynie to na jakość oświaty w mieście. 

Będzie też mniej przedszkolaków 

Demografia jest nieubłagana. W najbliższych latach należy się spodziewać spadku liczby dzieci przedszkolnych. Oznacza to, że łączna liczba oddziałów przedszkolnych w przedszkolach i szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto powinna się zmniejszać o jeden lub dwa rocznie. Do roku szkolnego 2030/31 łączna liczba przedszkolaków w mieście prawdopodobnie zmniejszy się o ok. 460. 

Likwidacji szkół jednak nie da się uniknąć 

Specjaliści analizując dane uznają, że organizacja szkół i przedszkoli w Tomaszowie Mazowieckim jest – z ekonomicznego punktu widzenia – dobra. Uciążliwa dla budżetu samorządu bardzo duża luka między bieżącymi wydatkami a dochodami oświaty, ma przyczyny strukturalne (głównie niedopasowanie subwencji oświatowej i dotacji przedszkolnej do obiektywnych kosztów prowadzenia), których nie da się usunąć. Dlatego Tomaszów nie ma zbyt wielu możliwości wprowadzenia takich zmian w organizacji, które przyniosłyby poważne oszczędności. 

Autorzy analizy zauważają problem z siecią szkół w Tomaszowie Mazowieckim, których przy obecnej sytuacji demograficznej zaczyna być za dużo.

Przy 21 oddziałach klasy pierwszej w całym mieście, na jedną szkołę przypadają obecnie tylko niecałe dwa oddziały. W związku z tym w obecnym i poprzednim roku szkolnym aż w czterech szkołach utworzono tylko po jednym oddziale klasy pierwszej. Sytuację na pewno pogorszy przewidywany na okres po roku 2025/26 spadek liczby pierwszoklasistów. Z tych powodów w najbliższych latach wskazane będzie zmniejszenie liczby szkół w mieście. Bez tego niemal na pewno zmniejszy się średnia liczebności oddziałów, a co za tym idzie wzrosną koszty kształcenia jednego ucznia.

- czytamy 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

ACanaletto1 12.05.2022 23:41
Na złe to naszemu miastu idzie. 10-cioma palcami bym się podpisał, aby Łubiakowa była odpowiedzialna za oświatę, a najlepiej prezydentką po Witce. Kobieta zorganizowana, obrotna, z klasa babka. Ale nie Łubiak …. Nijakilista. Bo w mieście będzie taka sama degrengolada, jak dziś w starostwie. A tam np. w geodezji od wakacji nie będzie nikogo z uprawnieniami. I radź se sam. Tak tylko przestrzegam. Pożyjemy, zobaczymy…,

Ajdejano 21.05.2022 19:04
Popieram. Przy okazji: w starostwie, najszybciej,najlepiej jeszcze przed wakacjami, nie powinno być starosty-katechety. Taki ruch natychmiast w 100% uzdrowiłby ten bajzel w starostwie.

Max 12.05.2022 12:52
"takie będą Rzeczypospolite jakie ich młodzieży chowanie"

Ajdejano 12.05.2022 16:12
No, tym stwierdzeniem, Ameryki nie odkryłeś. Ale, może tak "cóś" więcej odnośnie tematu powyżej ?! Takich chłopskich filozofów to my mamy w Polsce na pęczki. Ja odpowiem Tobie i równocześnie na temat powyżej: młode małżeństwa za mało razem, intensywnie śpią. Faceci narobieni, bo ciężko zapier.... na swoje "womens", te ich "womens", często też w tym samym czasie, też ciężko d.y.m.a.j.ą, ale w zupełnie inny .... sposób...... I potem jest tak: kochanie, chyba nie będziemy mieć dziecka, bo to zburzyłoby nam nasze życiowe plany. Itp., itd. I potem, po dwóch, trzech latach towarzystwo się rozchodzi. Zbiorowisko takich rodzin, to nie jest społeczeństwo, to jest totalny burdel, ubrany w małżeńskie papiery. I potem wychodzi natychmiastowy problem: mała dzietność, mały przyrost naturalny, zamykanie przedszkoli i szkół, itp., itd.

łymen 12.05.2022 23:22
"womens" - hłopie!!! nie kąpromituj sie.

Ajdejano 21.05.2022 19:13
Jeżeli tylko ten wyraz w moim wPiSie ciebie poruszył, to musisz mieć duże wiatru w swojej pustej główce. Poza tym: w języku polskim nie piszemy "hłopie", ale chłopie. Więc i ty nie kompromituję - chłopski, lokalny filozofie za dychę.

ACanaletto 12.05.2022 23:24
Niewiele twa ocena rzeczywistości ma się z prawdziwą. No chyba ze z twoją. Ale z twoim oglądem się zgadzam. Socjologicznie, to dychotomia, bo wskaźniki dzietności slabo rosną, a odsetek ludzi szczęśliwych się powiększa. I bym optował za tym, ze jednak przybywa nam bogatych, ale głupszych, w naszej szerokiej okolycy. O tempora, o mores!

Dimos 14.05.2022 00:51
Ajdejano naucz się języka polskiego panie "number one w ruinie"...

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: 18.11.2026 08:47
18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

Historia nie zna spokojnych dat. Jednego dnia na Wawelu koronowano nowego króla, innym razem otwierano kanał, który zmienił światowy handel, a studenci wychodzili na ulice, by przeciwstawić się dyktaturze. 17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu tworzenie rządu odrodzonej Polski. Siedemdziesiąt jeden lat później w Pradze brutalna interwencja milicji uruchomiła aksamitną rewolucję. Tego dnia otwarto również słynną radiostację w Babicach, a na Księżycu rozpoczął pracę radziecki Łunochod. Co wydarzyło się 17 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi także przez muzykę Johna Lennona, wielkie kino Martina Scorsesego, historyczny awans polskich piłkarzy i mało znane wydarzenia związane z Tomaszowem Mazowieckim. Data dodania artykułu: 17.11.2026 08:59
17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

Historia nie ma jednego oblicza. Potrafi przynieść wolność i odebrać ją tego samego dnia, choć w zupełnie innych częściach świata. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wysłał depeszę ogłaszającą odrodzenie niepodległej Polski. Dwadzieścia dwa lata później Niemcy zamknęli getto warszawskie, skazując setki tysięcy ludzi na życie za murami. W 1945 roku tworzono podstawy UNESCO, a w 1974 roku astronomowie skierowali ku gwiazdom wiadomość o istnieniu ludzkości. Co wydarzyło się 16 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez wielką literaturę, muzykę Johna Lennona i Dr. Dre, początki kariery Lionela Messiego oraz tomaszowskie ślady niepodległości. To opowieść o ambicjach, tragediach i nadziejach. O ludziach, którzy budowali świat, i tych, którzy próbowali go zniszczyć. Data dodania artykułu: 16.11.2026 09:45
16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

Nie było jednego wielkiego wybuchu radości, jednej zwycięskiej defilady ani jednego podpisu, który po 123 latach niewoli przywróciłby Polskę do życia. Był chaos, strzały na ulicach, rozbrajanie niemieckich żołnierzy i gorączkowe przejmowanie władzy. Była nadzieja, ale również niepewność. 11 listopada 1918 roku Polska zaczęła pisać nowy rozdział swojej historii. W Tomaszowie Mazowieckim okupacja zakończyła się dzień później. Co ciekawe, na ustanowienie oficjalnego Święta Niepodległości trzeba było czekać aż do 1937 roku. Data dodania artykułu: 11.11.2026 10:37
Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: Dzisiaj, 08:47
Ile będzie kosztowała gminę zima? Dzisiaj otwarcie ofert na odśnieżanie dróg Nowe wodociągi w dwóch miejscowościach pod Tomaszowem. Gmina wydała decyzje lokalizacyjne Co dalej z odpadami wielkogabarytowymi w Tomaszowie? ZGW-K szuka wykonawcy na 2027 rok Kto zadba o 6661 tomaszowskich latarni? Miasto ogłasza przetarg na dwa lata 18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat Haft jak obraz. Prace Stowarzyszenia Kanwa w tomaszowskim muzeum Jak wspierać młodych, zanim zaczną uciekać w ryzyko? Konferencja w Tomaszowie Tomaszów, którego nie dostrzegamy w codziennym pośpiechu. Seniorzy i młodzi radni odkrywali historię miasta Wyprawka dla najmłodszych tomaszowian. Zapowiedź programu w szpitalu Inowłódz szykuje świąteczny jarmark. Poszukiwani rękodzielnicy, twórcy i wystawcy na „Gwiazdkę w Ino” Alarmowanie, ograniczenia dostaw prądu i zaopatrzenie w wodę. Powiat tomaszowski przećwiczy sytuacje kryzysowe Drony, okopy i ratowanie życia pod ostrzałem. Tomaszowscy kawalerzyści na poligonie w Nowej Dębie
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama
Reklama badanie bezdechu sennego
Reklama
Reklama Twój Sklep Medyczny

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama