Jak przeprowadzić ocenę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa?

Due diligence – co oznacza ten termin?

W dosłownym znaczeniu due diligence to „należyta staranność” i rzeczywiście stanowi ona kluczowy aspekt kompleksowej oceny, nazywanej w Polsce również audytem finansowym, prawnym lub po prostu badaniem kondycji biznesu. Dokonuje się go najczęściej przed podjęciem decyzji o wejściu kapitałowym. Badanie pozwala oszacować ryzyko związane z potencjalnym zakupem firmy i szanse na powodzenie transakcji. Dopiero w dalszej kolejności następuje etap negocjacji i ewentualne podpisanie umowy. Ze względu na szerokie spektrum oceny, której poddawane jest przedsiębiorstwo, badanie dzieli się na:

• Prawne due diligence – bierze ono pod lupę kwestie związane z prawnym aspektem transakcji, sprawami pracowniczymi, własnością intelektualną, ewentualnymi procesami sądowymi czy odszkodowawczymi. Ta część oceny stanowi punkt wyjścia do dalszego badania, jakim jest finansowe due diligence. Dzięki temu etapowi inwestor poznaje ogólną kondycję firmy i może zaplanować kolejne działania.
• Finansowe due diligence – to jedna z najważniejszych analiz, ponieważ pozwala ona na dogłębną analizę sytuacji finansowej firmy. Ocenie poddaje się przepływ pieniężny, czynniki, które mają na niego wpływ, sposób działania spółki, nieprawidłowości i zagrożenia. Finansowe due diligence umożliwia wskazanie kierunku rozwoju przedsiębiorstwa oraz najważniejsze zadania. Ułatwia także zabezpieczenie inwestora przed ewentualnymi niekorzystnymi zobowiązaniami. Finansowe due diligence jest złożonym procesem, który czasami prowadzi cały zespół specjalistów. A ile trwa taka ocena? To zależy od wielkości przedsiębiorstwa. W przypadku małych firm można zamknąć się w ciągu kilku dni. Jeśli chodzi o duże spółki, finansowe due diligence może przeciągnąć się nawet do kilku miesięcy.
• Podatkowe due diligence - pozwala ono kupującemu zrozumieć podatkową strukturę przedsiębiorstwa i przeanalizować jego podatkowe zobowiązania. Umożliwia to ocenę pozycji firmy w świetle obowiązujących przepisów i zweryfikowanie zgodności deklarowanych przychodów i kosztów. Z tego powodu jest to jeden z najważniejszych aspektów oceny kondycji firmy, obok finansowego due diligence
• Biznesowe due diligence - skupia się ono na rynkowej pozycji spółki, dlatego w jego ramach poddaje się analizie całą branżę, opinie klientów oraz działania konkurencji. Jest to istotny aspekt oceny, ze względu na możliwości rozwoju firmy, jednak nie opiera się on na tak twardych danych, jak np. finansowe due diligence.

Kiedy warto zdecydować się na due diligence?

Kompleksową ocenę kondycji firmy  warto przeprowadzić przed sprzedażą całości lub części przedsiębiorstwa, sprzedażą akcji i udziałów, połączeniem spółek, wejściem na giełdę czy restrukturyzacją.