Rozwój firmy nie zawsze zaczyna się od dużej inwestycji. Czasem najpierw trzeba sprawdzić, czy pomysł ma potencjał biznesowy. Innym razem potrzebne są pieniądze na badania, wdrożenie technologii, automatyzację produkcji albo wejście na zagraniczny rynek. Bywa też, że największym wyzwaniem okazują się kompetencje pracowników lub przejściowe trudności przedsiębiorstwa.
Oferta PARP odpowiada na te różne potrzeby. Agencja realizuje wybrane działania w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW) oraz Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). Wśród dostępnych instrumentów są zarówno dotacje, programy akceleracyjne, mentoring, doradztwo czy dofinansowanie usług rozwojowych a w najbliższym czasie udostępnione będą także pożyczki.
Fundusze Norweskie - z myślą o zielonej gospodarce i przedsiębiorczości kobiet
PARP po raz drugi będzie zaangażowana w realizację programu finansowanego z Funduszy Norweskich i EOG. W tej edycji działania Agencji skoncentrują się na wspieraniu zielonych technologii, rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego oraz wzmacnianiu przedsiębiorczości kobiet. Polska otrzyma w ramach Funduszy Norweskich i EOG łącznie niemal 4 mld zł, czyli ok. 925 mln euro.
Jednym z programów realizowanych przez PARP będzie Zielony biznes i Innowacje, którego celem jest wsparcie przedsiębiorstw we wdrażaniu innowacyjnych produktów, usług i procesów produkcyjnych. Przyjęte wymagania dotyczące poziomu innowacyjności pozwolą skorzystać z programu firmom znajdującym się na różnych etapach rozwoju - zarówno startupom, jak i bardziej doświadczonym przedsiębiorstwom. Szczególne znaczenie będzie miało wspieranie rozwiązań odpowiadających na wyzwania związane z zieloną transformacją i gospodarką obiegu zamkniętego.
W nowej edycji Funduszy Norweskich i EOG ważnym obszarem działań PARP będzie również rozwój przedsiębiorczości kobiet. Agencja zaoferuje zarówno większe granty dostępne dla szerokiego grona firm z sektora MŚP, jak i mniejsze formy wsparcia skierowane do przedsiębiorstw, w których kobiety są właścicielkami lub współwłaścicielkami i jednocześnie pełnią funkcje zarządcze. Działania te mają pomóc wyrównywać szanse kobiet w dostępie do finansowania, wiedzy i sieci kontaktów, a także wzmacniać ich udział w zarządzaniu i rozwijaniu innowacyjnych firm, szczególnie w obszarze zielonej gospodarki.
Od pierwszego pomysłu do startupu
Dla osób, które dopiero pracują nad pomysłem biznesowym, punktem wyjścia może być Laboratorium Innowatora. Program pozwala pomysłodawcom - osobom fizycznym lub zespołom - zweryfikować założenia biznesowe przy wsparciu ekspertów i mentorów. Nabór trwa do 15 września 2026 r.
Kolejny krok to akceleracja. Startup Booster Poland - Startups Exchange ma przygotować polskie startupy do współpracy i ekspansji na konkretnych rynkach zagranicznych. Program oferuje mentoring, akcelerację oraz możliwość nawiązania relacji z inwestorami i partnerami biznesowymi. Nabór dla startupów planowany jest na II połowę 2026 r., a dofinansowanie wyniesie do 100 tys. zł.
Startupy rozwijające technologie związane z gospodarką obiegu zamkniętego mogą z kolei skorzystać z Startup Booster Poland - Scale Up Green. Program pomaga firmom przechodzić od liniowego do cyrkularnego modelu biznesowego, łącząc ich potrzeby z rozwiązaniami rozwijanymi przez startupy. Dofinansowanie sięga 400 tys. zł, a nabór potrwa do 30 września 2027 r.
Na najbardziej zaawansowane technologie odpowiada Startup Booster Poland - DeepTech Goes Dual. Program wspiera rozwój startupów deep tech, szczególnie technologii dual-use, czyli mających zastosowanie zarówno cywilne, jak i obronne. Wsparcie obejmuje rozwój technologii od poziomu TRL4 do TRL6, weryfikację rynku, skalowanie i przygotowanie do komercjalizacji. Konkurs skierowany jest do akceleratorów i ośrodków innowacji rozwijających programy dla startupów deep tech. Wyłoniony w naborze operator będzie realizował program akceleracji oparty o Indywidualne Plany Akceleracji, dostosowane do etapu rozwoju i potrzeb każdego startupu. Budżet to 30 mln zł, a nabór potrwa do 8 września 2026 r.
Mówiąc o rozwoju młodych firm, nie sposób pominąć inicjatywy Startups Are Us, finansowanej z FENG. Już we wrześniu planowana jest kolejna odsłona naboru, tym razem dla branży technologii informatycznych (IT) i komunikacyjnych (ICT). Budżet wyniesie 2 mln zł. Program ma formę wyjazdowych misji zagranicznych, powiązanych z komponentem edukacyjnym realizowanym w kraju. Podczas misji wyselekcjonowane w konkurencyjnej procedurze startupy będą uczestniczyły w wydarzeniach, spotkaniach z potencjalnymi inwestorami, odbiorcami przygotowanych przez nich rozwiązań, a także podmiotami wspierającymi ekspansję na rynki zagraniczne. Uczestnicy mają okazję zaprezentować swoje pomysły przed inwestorami, mentorami oraz ekspertami z branży, a także zdobyć cenne nagrody, w tym wsparcie finansowe, dostęp do sieci kontaktów oraz możliwość współpracy z doświadczonymi partnerami biznesowymi.
Badania, inwestycje i europejskie granty
Kiedy przedsiębiorstwo chce opracować własną technologię lub wdrożyć wyniki prac B+R, kluczowym instrumentem pozostaje Ścieżka SMART. Od 2026 roku osobno prowadzone są nabory na projekty badawczo-rozwojowe oraz na wdrożenie ich wyników. W projektach można uwzględniać również m.in. ochronę własności przemysłowej, promocję zagraniczną czy rozwój kompetencji zespołu.
Nabór na projekty B+R zaplanowano od 29 października do 29 grudnia 2026 r. Budżet wynosi 700 mln zł, a dofinansowanie może sięgnąć 50 mln zł. Kolejny nabór dla pojedynczych przedsiębiorstw MŚP zaplanowano na 21 stycznia-16 marca 2027 r.
Firmy i organizacje badawcze, które chcą sięgać po finansowanie bezpośrednio z programów UE, mogą korzystać z Grantów na Eurogranty. Program pokrywa koszty przygotowania aplikacji, poszukiwania partnerów, opracowania dokumentacji i prezentacji projektu. Obecny nabór trwa do 3 września 2026 r., przy budżecie 20 mln zł. Kolejny nabór planowany jest na jesień 2026 r.
Horizon Bridge - prostsza droga do Horyzontu Europa
PARP planuje uruchomienie pilotażu Horizon Bridge - nowego instrumentu, którego celem będzie zwiększenie szans polskich MŚP rozwijających przełomowe technologie na skuteczne pozyskiwanie finansowania z unijnego programu Horyzont Europa. Projekty w ramach Horyzontu Europa mogą realizować podmioty zarówno publiczne, jak i prywatne. Kluczowym warunkiem jest ich zdolność do prowadzenia badań, innowacji lub wdrażania nowych technologii. Wśród uprawnionych wnioskodawców znajdują się: uczelnie, instytuty badawcze, instytuty PAN, duże przedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa, instytucje publiczne, szpitale, fundacje itp.
W większości konkursów programu Horyzont Europa dominującą formą uczestnictwa są międzynarodowe konsorcja. Obowiązek współpracy międzynarodowej wyraźnie odróżnia ten program od wielu inicjatyw krajowych, które skupiają się przede wszystkim na finansowaniu działań realizowanych w Polsce. Stwarza on w związku z tym cenne możliwości: dostęp do wiedzy i infrastruktury, które nie są dostępne w kraju, rozwijanie międzynarodowej sieci kontaktów i partnerstw, budowanie relacji z potencjalnymi klientami i dostawcami na innych rynkach czy zdobywanie doświadczeń i perspektyw wynikających z odmiennych podejść i praktyk. Dzięki temu firmy mogą rozwijać innowacyjne produkty i technologie, które są trudne do finansowania wyłącznie z funduszy dostępnych na poziomie krajowym.
Więcej możliwości dla eksporterów i partnerów biznesu
Dla przedsiębiorstw gotowych na ekspansję zagraniczną przygotowano Promocję marki innowacyjnych MŚP. Dofinansowanie może obejmować m.in. targi, konferencje, misje gospodarcze i kampanie promocyjne. Program obejmuje firmy z wybranych 15 sektorów, m.in. medycznego, elektronicznego, ICT, zielonych technologii, maszynowego, meblarskiego, motoryzacyjnego czy lotniczo-kosmicznego. Nabór zaplanowano od 5 listopada do 17 grudnia 2026 r.
W ramach oferty PARP wspierane są również instytucje, które pomagają przedsiębiorcom. Rozwój oferty klastrów dla firm pozwala Krajowym Klastrom Kluczowym i Ponadregionalnym Klastrom Wzrostowym rozwijać usługi w obszarze B+R, cyfryzacji, gospodarki obiegu zamkniętego i internacjonalizacji. Dofinansowanie może wynieść do 85 proc. kosztów kwalifikowalnych. Nabory zaplanowano jesienią 2026 r.
Z kolei Rozwój oferty ośrodków innowacji dla firm wzmacnia ofertę akredytowanych ośrodków innowacji i konsorcjów specjalizacji technologicznych. Chodzi m.in. o doradztwo, dostęp do laboratoriów, wsparcie w pozyskiwaniu finansowania i komercjalizacji badań. Nabór dla pojedynczych ośrodków trwa do 20 sierpnia 2026 r.
Pomoc na każdym etapie z EEN
Polscy przedsiębiorcy mają ogromny potencjał, by ruszać na podbój zagranicznych rynków, jednak internacjonalizacja wymaga odpowiedniego zaplanowania i przygotowania firmy do podjęcia działań, a następnie ich wdrożenia. Pomaga w tym Enterprise Europe Network (EEN). To największa na świecie sieć wspierająca mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa w wejściu na rynki zagraniczne. Jest obecna w ponad 60 krajach, zrzesza 600 organizacji i ma ponad 3 tys. ekspertów.
Enterprise Europe Network pomaga znaleźć firmom partnerów zagranicznych (w zależności od potrzeb - dostawców, producentów i dystrybutorów oraz partnerów technologicznych), dzięki którym można zwiększyć sprzedaż, rozwinąć produkty czy pozyskać kapitał na realizację celów biznesowych. Jej eksperci wspierają firmy w nawiązywaniu pierwszego kontaktu, a także mogą towarzyszyć w trakcie rozmów i zawierania kontraktów.
Na całym świecie sieć organizuje spotkania b2b towarzyszące najważniejszym wydarzeniom targowo-konferencyjnym dla danej branży. Po zgłoszeniu udziału uczestnicy mogą samodzielnie wytypować potencjalnych partnerów biznesowych i umówić się z nimi na spotkanie, aby przedstawić swoje propozycje. Oprócz tego EEN przygotowuje również misje gospodarcze, podczas których można osobiście rozpoznać rynek.
Zielona i cyfrowa transformacja
Dla przedsiębiorstw produkcyjnych ważnym instrumentem jest Inno_LAB - Granty dla Zielonej Produkcji. Program będzie pomagał przejść w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego: najpierw poprzez diagnozę procesów i przygotowanie mapy transformacji, a następnie finansowanie inwestycji w technologie i park maszynowy. Nabór dla MŚP zostanie ogłoszony po uruchomieniu programów przez wybranych operatorów.
Większe inwestycje w cyfryzację i zieloną transformację mogą być finansowane z Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw. Dostępne będą kwoty od 2,5 do 15 mln zł, oprocentowanie 0,5 proc. rocznie, okres spłaty do 15 lat i możliwość uzyskania warunkowej dotacji na spłatę do 15 proc. kapitału. Start składania wniosków planowany jest na III kwartał 2026 r.
Cyfryzacja oznacza również bezpieczeństwo. PARP planuje Pilotaż Cyberbezpieczeństwo, który ma umożliwić firmom finansowanie audytów, systemów backupu, ochrony punktów końcowych i rozwoju kompetencji pracowników. Grant wyniesie od 80 tys. do 500 tys. zł, przy 20-procentowym wkładzie własnym. Nabór planowany jest na IV kwartał 2026 r.
Drugim kierunkiem jest sztuczna inteligencja. Kolejny przygotowywany Pilotaż AI ma wspierać MŚP w zakupie oprogramowania, licencji, usług programistycznych oraz dostępu do narzędzi AI, a także w korzystaniu z doradztwa EDIH.
Stawiamy na cyfryzację przedsiębiorstw
Europejskie Centra Innowacji Cyfrowych, czyli EDIH-y, wspierają przedsiębiorstwa we wdrażaniu cyfryzacji oraz podnoszeniu konkurencyjności. Obecnie w Polsce swoje usługi oferuje osiem partnerstw EDIH.
EDIH tworzone są przez partnerstwa jednostek naukowych, instytucji otoczenia biznesu i przedsiębiorstw. Współpracują one z różnymi podmiotami zaangażowanymi w rozwój technologiczny, m.in. uczelniami, parkami technologicznymi, inkubatorami przedsiębiorczości, agencjami rozwoju, dostawcami rozwiązań cyfrowych. Dzięki takiej współpracy EDIH łączą swoje kompetencje i oferują szeroki wachlarz wysoce wyspecjalizowanych usług pozwalających wdrażać firmom najnowsze rozwiązania cyfrowe.
Usługi świadczone w ramach sieci EDIH są bardzo zróżnicowane tematycznie, świadczone na różnych poziomach zaawansowania i w różnej formie, dogodnej dla firmy (np. szkolenia, audyty technologiczne, doradztwo, demonstracje). Każda usługa jest dopasowana do indywidualnych potrzeb przedsiębiorstwa. W łącznej ofercie EDIH dostępnych jest prawie 400 usług, które wspierają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa w rozwoju w cyfrowym świecie biznesu w obszarze takich technologii Przemysłu 4.0.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości już we wrześniu ogłosi kolejną edycję naboru „Wspófinansowanie działań EDIH”. Budżet na ten cel wyniesie 20 mln zł.
Technologie strategiczne z 500 mln zł wsparcia
Jedną z najważniejszych nowości jest planowany Fundusz wsparcia technologii krytycznych, realizowany w ramach inicjatywy STEP. W szczególności wspierane będą projekty z obszaru technologii obronnych.
O środki będą mogły ubiegać się przedsiębiorstwa każdej wielkości, spełniające określone warunki dotyczące m.in. prowadzenia działalności i realizacji projektu w Polsce oraz okresu funkcjonowania firmy. Wsparcie ma obejmować technologie wykorzystywane w produktach obronnych, a także rozwiązania potrzebne do ich opracowywania i produkcji.
Na konkurs przewidziano 500 mln zł. Ogłoszenie naboru planowane jest na październik, a rozpoczęcie przyjmowania wniosków na listopad 2026 r.
To przykład zmiany, która zachodzi w całej europejskiej polityce wsparcia przedsiębiorczości: innowacje mają dziś nie tylko zwiększać produktywność, ale także wzmacniać odporność gospodarczą i technologiczną.
Polska Wschodnia: jedna ścieżka od pomysłu do skalowania
Przedsiębiorcy z Polski Wschodniej mogą korzystać z odrębnego systemu wsparcia w ramach FEPW. Kluczowym instrumentem są Platformy startowe dla nowych pomysłów.
W Komponencie I pomysłodawcy otrzymują wsparcie w stworzeniu MVP, dopracowaniu modelu biznesowego i przygotowaniu spółki do wejścia na rynek. Nabór trwa do 10 maja 2027 r.
W Komponencie IIa startupy po inkubacji mogą otrzymać do 600 tys. zł, przy dofinansowaniu do 85 proc., na rozpoczęcie sprzedaży i rozwój działalności. Nabór trwa do 17 września 2026 r., a budżet wynosi 40 mln zł.
Najbardziej perspektywiczne firmy mogą przejść do Komponentu IIb, przeznaczonego na skalowanie i bardziej zaawansowane inwestycje. Dofinansowanie wynosi do 2 mln zł, również przy poziomie 85 proc. Nabór zaplanowano od 27 października do 16 grudnia 2026 r., z budżetem 10 mln zł.
Kompetencje: technologia potrzebuje ludzi
Ważną częścią oferty PARP są programy FERS, które odpowiadają na zmiany zachodzące na rynku pracy. Coraz większe znaczenie mają kompetencje cyfrowe, kognitywne i zielone, ale firmy potrzebują także lepszego zarządzania ludźmi i przygotowania do zmian demograficznych.
Podniesienie kompetencji kadr Podmiotów BUR pozwala dostawcom usług rozwojowych i trenerom inwestować w swoje kompetencje. W zależności od projektu maksymalny koszt usług na uczestnika wynosi od 24,7 do 38 tys. zł, a refundacja - 50 lub 80 proc.
Uzupełnieniem jest Usługi Rozwojowe 4.0, gdzie dostawcy usług BUR mogą otrzymać do 80 proc. refundacji kosztów licencji potrzebnych do tworzenia nowoczesnych usług rozwojowych. Nabór trwa do 31 sierpnia 2026 r.
Firmy mogą natomiast korzystać z Akademii HR, oferującej do 80 proc. dofinansowania szkoleń i doradztwa dla właścicieli, menedżerów i pracowników HR. Nabór trwa do 30 listopada 2026 r.
Rozwój kompetencji sektorowych wspiera program Kluczowe kompetencje dla sektorów - oferta dla przedsiębiorców. Obejmuje on m.in. budownictwo, e-commerce, bankowość, OZE, telekomunikację i cyberbezpieczeństwo, motoryzację, HoReCa, turystykę czy usługi opiekuńcze. Nabór potrwa do końca 2029 r.
Z kolei Kluczowe kompetencje dla sektorów 2 skierowany jest do podmiotów realizujących projekty szkoleniowo-doradcze. Na konkurs przeznaczono ponad 44,5 mln zł, a dofinansowanie może wynieść 90 proc. wartości projektu.
Zielona gospodarka i dostępność
Kompetencje potrzebne są również do przeprowadzenia zielonej transformacji. Program Zielone rekomendacje - oferta dla przedsiębiorców pozwala MŚP i dużym firmom korzystać z dofinansowanych szkoleń i doradztwa. Wsparcie wynosi do 80 proc. wartości usługi, a nabór trwa do końca 2027 r.
Osobną grupę stanowią programy dotyczące dostępności. Dostępność Dyrektywa EAA - oferta dla przedsiębiorców pomaga firmom przygotować się do wymogów dotyczących dostępności produktów i usług. Program obejmuje zarówno szkolenia podstawowe, jak i specjalistyczne. Nabór trwa do 31 grudnia 2027 r.
Z kolei Dostępność szansą na rozwój 3 oferuje przedsiębiorcom bezpłatne, finansowane z FERS szkolenia i doradztwo warsztatowe dotyczące uniwersalnego projektowania i dostosowania produktów oraz usług do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Średnie dofinansowanie przekracza 9,4 tys. zł na osobę, a zgłoszenia można składać do grudnia 2027 r.
Pomoc także wtedy, gdy firma ma trudności
Oferta PARP obejmuje również przedsiębiorstwa, które nie są obecnie na ścieżce szybkiego wzrostu.
Program Wsparcie firm w okresowych trudnościach jest przeznaczony dla MŚP zmagających się m.in. ze spadkiem popytu, problemami na rynku pracy czy trudnościami finansowymi. Firma zaczyna od diagnozy, a następnie może korzystać ze szkoleń i doradztwa dobranych do jej sytuacji.
Alokacja programu wynosi 66 mln zł, przedsiębiorca nie musi wnosić wkładu własnego, a nabór potrwa do 30 kwietnia 2027 r.
Erasmus nie tylko dla studentów
Młode przedsiębiorstwa często borykają się z ograniczonym budżetem, co utrudnia im ekspansję na rynki zagraniczne. W związku z tym wiele z nich decyduje się na nawiązywanie współpracy z zagranicznymi partnerami - mogą to być dystrybutorzy, firmy technologiczne lub lokalni gracze rynkowi.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości od 2012 roku wspiera program Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców. Jako instytucja pośrednicząca, zajmuje się zarówno poszukiwaniem polskich kandydatów zainteresowanych zdobyciem doświadczenia za granicą, jak i rekrutacją firm z sektora MŚP w Polsce, które chcą przyjąć przedsiębiorców z innych krajów Unii Europejskiej.
W praktyce wygląda to tak: początkujący przedsiębiorca angażuje się w codzienne działania firmy goszczącej, zdobywając cenne umiejętności, wiedzę oraz międzynarodowe kontakty. To rozwiązanie przynosi korzyści obu stronom - firma goszcząca poznaje specyfikę rynku zagranicznego i może przygotować przyszłego reprezentanta swojej marki poza granicami kraju.
Aktualnie trwa nowa runda naboru do programu - wnioski można składać do 31 stycznia 2027 roku. Program oferuje możliwość wyjazdu zagranicznego trwającego do sześciu miesięcy oraz wsparcie finansowe sięgające 6600 euro.
Nie jeden konkurs, lecz cały system wsparcia
Oferta PARP pokazuje, że rozwój przedsiębiorstwa można dziś wspierać na wielu poziomach. Pomysłodawca może zacząć od mentoringu i inkubacji. Startup - przejść przez akcelerację i przygotować się do wejścia na rynek. Firma technologiczna - finansować B+R i wdrożenia. Producent - inwestować w automatyzację, AI i gospodarkę obiegu zamkniętego. Eksporter - budować markę na zagranicznych rynkach. Pracodawca - rozwijać kompetencje zespołu. A przedsiębiorstwo przechodzące przejściowe problemy - skorzystać z diagnozy i doradztwa.
Równie ważną rolę odgrywają klastry, ośrodki innowacji, EDIH i dostawcy usług rozwojowych, którzy tworzą zaplecze całego ekosystemu.
Dla przedsiębiorcy najważniejsze pozostaje więc nie pytanie, „czy istnieje dotacja?”, ale „jakiego rodzaju wsparcia potrzebuje moja firma właśnie teraz?”. Odpowiedź może prowadzić do zupełnie różnych instrumentów - od 100 tys. zł dla rozwijającego się startupu, przez 600 tys. zł na wejście na rynek, po 15 mln zł preferencyjnej pożyczki na transformację czy wielomilionowe projekty badawczo-rozwojowe.
W drugiej połowie 2026 r. tych możliwości będzie szczególnie dużo. Dlatego dla firm planujących inwestycje, innowacje, cyfryzację, eksport czy rozwój pracowników najważniejsze będzie dobre rozpoznanie własnych potrzeb i odpowiednio wczesne przygotowanie się do naboru.
PARP nie oferuje jednego modelu rozwoju. Oferuje zestaw narzędzi, z których przedsiębiorca może wybrać te, które najlepiej odpowiadają etapowi, na którym znajduje się jego biznes.
Sprawdź: https://www.parp.gov.pl/
Źródło informacji: PARP
Napisz komentarz
Komentarze