Dziś w kraju i na świecie – piątek, 21 sierpnia

Nasz artykuł w dużym skrócie

• 21 sierpnia 2026 r. przypada w piątek i jest 233. dniem roku.
• 215 lat temu w Reszlu stracono Barbarę Zdunk, przez lata określaną jako „ostatnia czarownica Europy”.
• 176 lat temu urodził się Ludwik Rydygier, wybitny polski chirurg i profesor medycyny.
• W 1942 r. Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Mińsku Mazowieckim, deportując jego mieszkańców do Treblinki.
• 46 lat temu rozpoczął się strajk w Hucie im. Lenina w Krakowie, jeden z ważnych epizodów sierpnia 1980 r.
• 21 sierpnia urodzili się m.in. Kenny Rogers, Joe Strummer, Glenn Hughes i Tomasz Lipiński.
• Dziś ma zostać podpisana kolejna umowa dotycząca rozbudowy A2 między Łodzią a Warszawą o dodatkowe pasy ruchu.
• W Giżycku podsumowane zostaną dwa lata programu „Tarcza Wschód”, wzmacniającego obronę wschodniej flanki Polski.
• W Orawce odbędą się uroczystości pogrzebowe Józefa Kowalczyka, uczestnika bitwy o Monte Cassino.
• Rusza siatkarskie Euro kobiet, a reprezentacja Polski rozpocznie turniej w sobotę meczem z Węgrami.

KALENDARIUM HISTORYCZNE

215 lat temu (1811 r.) w Reszlu, znajdującym się wówczas w Prusach Wschodnich, wykonano wyrok śmierci na Barbarze Zdunk, skazanej za podpalenie. Została stracona przez spalenie na stosie, choć według części przekazów kat wcześniej ją udusił. Przez lata przedstawiano ją jako „ostatnią czarownicę Europy”. Współcześni historycy zwracają jednak uwagę, że nie był to klasyczny proces o czary, które w ówczesnym prawie pruskim nie stanowiły już przestępstwa.

176 lat temu (1850 r.) w Dusocinie koło Grudziądza urodził się Ludwik Rydygier – lekarz, wybitny chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Lwowskiego, generał Wojska Polskiego, autor „Podręcznika chirurgii szczegółowej”.

90 lat temu (1936 r.) prezydent RP Ignacy Mościcki wydał dekret o utworzeniu Rejonu Umocnionego Hel.

84 lata temu (1942 r.) Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Mińsku Mazowieckim. Większość jego mieszkańców deportowano do niemieckiego obozu zagłady Treblinka II. Około 1300 osób zamordowano jeszcze przed deportacją, na terenie getta.

81 lat temu (1945 r.) zmarła Irena Kosmowska, działaczka ruchu ludowego i jedna z pierwszych kobiet zasiadających w polskim parlamencie. Od 1919 r. była posłanką PSL „Wyzwolenie” w Sejmie Ustawodawczym. W 1930 r. została skazana na pół roku więzienia za wystąpienie przeciwko Józefowi Piłsudskiemu. W czasie okupacji aresztowało ją gestapo. Była więziona na Pawiaku, a następnie w Berlinie.

46 lat temu (1980 r.) rozpoczął się strajk w Hucie im. Lenina w Krakowie. Protest był częścią narastającej w całej Polsce fali strajkowej, która kilka dni później doprowadziła do podpisania Porozumień Sierpniowych i narodzin „Solidarności”.

26 lat temu (2000 r.) w Warszawie zmarł Andrzej Zawada, himalaista i jeden z najwybitniejszych organizatorów polskich wypraw wysokogórskich. W 1980 r. kierował wyprawą na Mount Everest, podczas której Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy dokonali pierwszego w historii zimowego wejścia na najwyższy szczyt świata.

KALENDARIUM MUZYCZNE

1938 – w Houston urodził się Kenny Rogers, wokalista, kompozytor i aktor, jedna z największych gwiazd amerykańskiej muzyki country. Karierę rozpoczynał w zespole The First Edition, później jako solista wprowadził na listy przebojów ponad 120 utworów. Do jego największych hitów należą „Lucille” i „The Gambler”. Nagrywał także z Kim Carnes, Sheeną Easton i Dolly Parton.

1951 – w Cannock w Wielkiej Brytanii urodził się Glenn Hughes, basista i wokalista znany przede wszystkim z Deep Purple. Z zespołem nagrał m.in. albumy „Burn”, „Stormbringer” i koncertowy „Made in Europe”. Wcześniej występował w grupie Trapeze, a przez krótki czas związany był także z Black Sabbath.

1952 – urodził się Joe Strummer, właściwie John Graham Mellor, gitarzysta i wokalista The Clash. „London Calling”, „Rock the Casbah” i „Should I Stay or Should I Go” należą dziś do klasyki punk rocka. Strummer zmarł w grudniu 2002 r. Rok później The Clash zostali wprowadzeni do Rock and Roll Hall of Fame.

1955 – w Warszawie urodził się Tomasz Lipiński, gitarzysta, wokalista i autor tekstów, lider zespołów Tilt i Brygada Kryzys. To z jego nazwiskiem związane są m.in. utwory „Runął już ostatni mur”, „Centrala” czy „Nie pytaj mnie”. Pisał także muzykę filmową, m.in. do „Psów 2” i „Słodko gorzkiego”.

1961 – Patsy Cline nagrała swoją wersję piosenki „Crazy”, napisanej przez Williego Nelsona. Podczas sesji chodziła jeszcze o kulach po poważnym wypadku samochodowym, któremu uległa dwa miesiące wcześniej. Utwór stał się jednym z największych przebojów w jej karierze.

1968 – Tommy James and the Shondells triumfowali z utworem „Mony Mony”. Niemal dwadzieścia lat później własną wersję piosenki nagrał Billy Idol, który dotarł z nią na pierwsze miejsce amerykańskiej listy Billboard Hot 100.

1982 – w kościele All Saints Church w Raheny w Irlandii lider U2 Bono poślubił Alison Stewart, którą poznał jeszcze w czasach szkolnych. Świadkiem był basista U2 Adam Clayton.

1984 – w Ajaccio na Korsyce urodziła się Alizée, francuska piosenkarka wypromowana przez Mylène Farmer. Jej debiutancki singiel „Moi… Lolita” stał się w 2000 r. międzynarodowym przebojem.

1986 – urodził się Conor Clapton, syn Erica Claptona i włoskiej aktorki oraz modelki Lory Del Santo. W 1991 r. pięcioletni chłopiec zginął po upadku z okna wieżowca w Nowym Jorku. Tragedia stała się jednym ze źródeł inspiracji dla niezwykle osobistej ballady Claptona „Tears in Heaven”.

1997 – ukazał się trzeci album grupy Oasis – „Be Here Now”. Płyta pobiła wówczas rekord szybkości sprzedaży albumu w Wielkiej Brytanii. Znalazły się na niej m.in. „D’You Know What I Mean?”, „Don’t Go Away” i „All Around the World”.

2005 – w wieku 71 lat zmarł Robert Moog, twórca jednego z najsłynniejszych syntezatorów analogowych w historii. Instrumenty Mooga miały ogromny wpływ na brzmienie rocka, elektroniki, jazzu i muzyki popularnej. Korzystali z nich m.in. Keith Emerson, Rick Wakeman, Giorgio Moroder, Herbie Hancock, Klaus Schulze oraz Józef Skrzek.

2012 – „We Are Never Ever Getting Back Together” Taylor Swift ustanowiło rekord sprzedaży cyfrowej piosenki wykonywanej przez kobietę w USA – w pierwszym tygodniu zanotowano ponad 620 tys. pobrań. Utwór został również pierwszym numerem jeden Swift na liście Billboard Hot 100.

KRAJ

Dziś w Giżycku wiceminister obrony Cezary Tomczyk oraz zastępca szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. broni Stanisław Czosnek mają wziąć udział w spotkaniu podsumowującym dwa lata realizacji programu „Tarcza Wschód”.

Program ma zwiększyć zdolność Polski do obrony terytorium i odstraszania potencjalnego przeciwnika. Obejmuje m.in. budowę i modernizację infrastruktury obronnej, fortyfikacji, przeszkód terenowych oraz wykorzystanie nowych systemów rozpoznania i ochrony wojsk. Projekt ma być realizowany do 2028 r., a jego planowanie powierzono Sztabowi Generalnemu WP i wojskowym specjalistom.

Dzisiaj ma zostać również podpisana umowa dotycząca rozbudowy kolejnego odcinka autostrady A2 między Łodzią i Warszawą o dodatkowe pasy ruchu. Chodzi o liczący około 21,8 km odcinek Łyszkowice – granica województw łódzkiego i mazowieckiego. Wykonawcą wybranym przez GDDKiA jest Strabag, który wycenił realizację prac na około 321,4 mln zł.

W wydarzeniu uczestniczyć ma minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Rozbudowa A2 między Łodzią a Warszawą jest jedną z najważniejszych obecnie inwestycji drogowych w centralnej Polsce. Pierwsza umowa, dotycząca odcinka Grodzisk Mazowiecki – Konotopa, została podpisana pod koniec czerwca.

W Orawce w powiecie nowotarskim w południe odprawiona zostanie msza żałobna za uczestnika bitwy o Monte Cassino, żołnierza 12. Pułku Ułanów Podolskich Józefa Kowalczyka, pośmiertnie awansowanego do stopnia kapitana.

Pułk Ułanów Podolskich, w którym służył, jako pierwszy zawiesił swój proporzec na ruinach klasztoru na Monte Cassino. Po wojnie Józef Kowalczyk pozostał w Wielkiej Brytanii, a w 1965 r. wyemigrował do Australii. W 2018 r., po blisko ośmiu dekadach, powrócił do Polski. Był odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino, Gwiazdą Italii oraz Medalem „Pro Patria”. Zmarł 20 sierpnia w wieku 102 lat.

SPORT

W piątek rozpoczynają się mistrzostwa Europy w siatkówce kobiet 2026. Turniej potrwa do 6 września i rozgrywany będzie w czterech krajach: Turcji, Czechach, Azerbejdżanie i Szwecji.

Reprezentacja Polski rozpocznie rywalizację w sobotę, 22 sierpnia, meczem z Węgrami w Stambule. W grupie A przeciwniczkami Biało-Czerwonych będą również Łotyszki, Słowenki, Niemki oraz broniące tytułu Turczynki. Do fazy pucharowej awansują cztery najlepsze drużyny grupy.