Nasz artykuł w skrócie
- 500 lat temu pod Mohaczem zginął król Czech i Węgier Ludwik II Jagiellończyk.
- 82 lata temu Niemcy zakończyli likwidację łódzkiego getta.
- 29 sierpnia urodzili się m.in. Zdzisława Sośnicka, Grzegorz Ciechowski i Michael Jackson.
- W Juracie rozpoczyna się spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z młodzieżą, a w Olsztynie trwa Campus Polska Przyszłości.
- Islandczycy głosują, czy ich kraj powinien wznowić negocjacje dotyczące członkostwa w Unii Europejskiej.
- Londyn rozpoczyna jubileuszowy weekend Notting Hill Carnival.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
500 lat temu – śmierć Ludwika II Jagiellończyka pod Mohaczem
29 sierpnia 1526 roku w bitwie z Turkami pod Mohaczem zginął Ludwik II Jagiellończyk, król Czech i Węgier. Klęska wojsk węgierskich otworzyła imperium osmańskiemu drogę do dalszej ekspansji w Europie Środkowej i na dziesięciolecia zmieniła układ polityczny tej części kontynentu.
486 lat temu – zmarł prymas Jan Latalski
W 1540 roku w Skierniewicach zmarł Jan Latalski, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski w latach 1537–1540.
424 lata temu – odszedł Sebastian Fabian Klonowic
W 1602 roku w Lublinie zmarł Sebastian Fabian Klonowic – poeta, pisarz i burmistrz Lublina, autor m.in. satyry „Worek Judaszów” i poematu „Flis”.
270 lat temu – urodził się Jan Śniadecki
29 sierpnia 1756 roku w Żninie przyszedł na świat Jan Śniadecki, jeden z najważniejszych polskich uczonych epoki oświecenia – astronom, matematyk, filozof i pedagog.
106 lat temu – rozpoczęła się obrona Zamościa
W 1920 roku, podczas wojny polsko-bolszewickiej, rozpoczęła się obrona Zamościa przed oddziałami Armii Czerwonej. Walki były elementem zmagań, które nastąpiły po zwycięskiej dla Polski Bitwie Warszawskiej.
96 lat temu – Piłsudski zażądał rozwiązania parlamentu
29 sierpnia 1930 roku marszałek Józef Piłsudski, pełniący wówczas funkcję premiera, wystąpił podczas posiedzenia Rady Ministrów z wnioskiem o rozwiązanie Sejmu. Następnego dnia prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał obie izby parlamentu.
Był to jeden z etapów gwałtownego zaostrzenia walki politycznej między sanacją a opozycją. Niedługo później doszło do aresztowań działaczy Centrolewu i osadzenia ich w twierdzy brzeskiej.
95 lat temu – zamordowano Tadeusza Hołówkę
W 1931 roku w Truskawcu ukraińscy nacjonaliści zamordowali Tadeusza Hołówkę, współtwórcę Polskiej Organizacji Wojskowej, publicystę, byłego działacza PPS i jednego z polityków poszukujących możliwości polsko-ukraińskiego porozumienia.
Radykalni działacze Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów obawiali się, że jego polityka dialogu może osłabić poparcie dla konfrontacyjnego kursu OUN.
82 lata temu – koniec łódzkiego getta
29 sierpnia 1944 roku Niemcy zakończyli likwidację getta łódzkiego. Było ono jednym z największych gett utworzonych przez okupantów na ziemiach polskich.
Jeszcze w lipcu 1944 roku znajdowało się w nim ponad 70 tys. ludzi. Dziesiątki tysięcy deportowano do niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie większość została zamordowana.
Dla mieszkańców województwa łódzkiego jest to jedna z tych dat, które nie należą jedynie do podręczników. Historia Zagłady rozgrywała się zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Tomaszowa Mazowieckiego, w przestrzeni, którą dziś przemierzamy zwyczajnymi drogami.
46 lat temu – strajkujące Jastrzębie
W 1980 roku w Jastrzębiu powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, na którego czele stanął Jarosław Sienkiewicz. Protesty na Śląsku stały się jednym z najważniejszych elementów robotniczego buntu, który latem 1980 roku doprowadził do narodzin „Solidarności”.
10 lat temu – zmarł Bronisław Baczko
W 2016 roku w Genewie zmarł prof. Bronisław Baczko, filozof i współtwórca warszawskiej szkoły historyków idei.
Po wydarzeniach Marca 1968 roku został usunięty z Uniwersytetu Warszawskiego i wyemigrował. Był autorem m.in. książek „Rousseau: samotność i wspólnota”, „Człowiek i światopoglądy” oraz „Jak wyjść z Terroru: Termidor a Rewolucja”.
KALENDARIUM MUZYCZNE
Zdzisława Sośnicka kończy 81 lat
29 sierpnia 1945 roku w Kaliszu urodziła się Zdzisława Sośnicka – jedna z najbardziej charakterystycznych wokalistek polskiej sceny.
Do historii polskiej piosenki przeszły takie utwory jak „Aleja gwiazd”, „Taki dzień się zdarza raz”, „Żegnaj lato na rok” czy „Julia i ja”.
Grzegorz Ciechowski – głos Republiki
W 1957 roku w Tczewie urodził się Grzegorz Ciechowski – lider Republiki, kompozytor, autor tekstów i jedna z najważniejszych postaci polskiego rocka lat 80. i 90.
„Kombinat”, „Biała flaga”, „Telefony” czy „Nieustanne tango” do dziś brzmią jak zapis epoki. Ciechowski tworzył również jako Obywatel G.C. i Grzegorz z Ciechowa, komponował muzykę filmową i pisał dla innych wykonawców.
Zmarł w grudniu 2001 roku.
Michael Jackson – człowiek, który zmienił pop
29 sierpnia 1958 roku w Gary w stanie Indiana urodził się Michael Jackson.
Karierę rozpoczął jako dziecko w The Jackson 5. Później stworzył jedną z największych solowych karier w historii muzyki rozrywkowej. „Thriller” z 1982 roku pozostaje najlepiej sprzedającym się albumem muzycznym w historii, a płyty „Bad” i „Dangerous” uczyniły z Jacksona globalną ikonę popkultury.
Zmarł w czerwcu 2009 roku w Los Angeles.
„Oh, Pretty Woman” rusza na podbój świata
W 1964 roku w Stanach Zjednoczonych wydano singiel „Oh, Pretty Woman” Roya Orbisona. Kilka tygodni później nagranie znalazło się na szczycie amerykańskiej listy przebojów.
Po latach utwór otrzymał drugie życie za sprawą filmu „Pretty Woman” z Richardem Gere'em i Julią Roberts.
Ostatni wielki koncert The Beatles
W 1966 roku The Beatles zagrali w Candlestick Park w San Francisco ostatni biletowany koncert przed rezygnacją z regularnych tras koncertowych. Na stadionie pojawiło się około 25 tys. widzów, a ostatnim utworem było „Long Tall Sally”.
Nie był to jednak ostatni publiczny występ Beatlesów w ogóle – ten nastąpił w styczniu 1969 roku na dachu siedziby Apple Corps w Londynie.
„War” – protest przeciw wojnie w Wietnamie
W 1970 roku „War” Edwina Starra rozpoczął trzytygodniowe panowanie na pierwszym miejscu amerykańskiej listy singli. Utwór stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych muzycznych protestów przeciwko wojnie w Wietnamie.
Aneka i „Japanese Boy”
W 1981 roku szkocka wokalistka Aneka, czyli Mary Sandeman, znalazła się na pierwszym miejscu brytyjskiej listy przebojów z piosenką „Japanese Boy”.
Charakterystyczna stylizacja artystki pomogła w błyskawicznym sukcesie utworu, ale jednocześnie sprawiła, że później trudno było jej zerwać z wizerunkiem stworzonym na potrzeby jednego przeboju.
Rok 1987: Def Leppard, Los Lobos i Rick Astley
29 sierpnia 1987 roku był wyjątkowo mocnym dniem w historii list przebojów.
Album „Hysteria” Def Leppard znalazł się na szczycie brytyjskiej listy płyt. Krążek okazał się największym komercyjnym sukcesem grupy.
W tym samym czasie Los Lobos zdobyli pierwsze miejsce amerykańskiej listy singli utworem „La Bamba”, nagranym na potrzeby filmu opowiadającego historię Ritchiego Valensa.
Na Wyspach Brytyjskich rozpoczęło się natomiast pięciotygodniowe panowanie Ricka Astleya i „Never Gonna Give You Up” – piosenki, która dekady później dzięki internetowemu „rickrollingowi” dostała drugie, zupełnie nieoczekiwane życie.
Oasis debiutują z „Definitely Maybe”
W 1994 roku ukazał się debiutancki album Oasis „Definitely Maybe”.
Płyta weszła na pierwsze miejsce brytyjskiego zestawienia i w chwili premiery została najszybciej sprzedającym się debiutanckim albumem w historii brytyjskiego rynku. Na świecie sprzedano ponad 8 mln egzemplarzy.
Liam Payne
W 1993 roku urodził się Liam Payne, późniejszy członek One Direction – zespołu stworzonego podczas brytyjskiej edycji „The X Factor”, który stał się jednym z największych fenomenów popowych początku XXI wieku.
„Mambo No. 5”
W 1999 roku Lou Bega znalazł się na pierwszym miejscu brytyjskiej listy przebojów z „Mambo No. 5”. Nagranie było nową wersją instrumentalnego utworu Péreza Prado z 1949 roku.
DMX przed sądem
W 2008 roku raper DMX, właściwie Earl Simmons, przyznał się na Florydzie do próby zakupu kokainy i marihuany. Oczekiwał następnie na ekstradycję do Arizony, gdzie toczyły się przeciwko niemu inne postępowania.
DZISIAJ W KRAJU
Karol Nawrocki otwiera prezydencką rezydencję dla młodzieży
W Juracie rozpoczyna się dwudniowe spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego i jego małżonki Marty Nawrockiej z młodymi Polakami pod hasłem „Przyszłość.pl”.
W wydarzeniu organizowanym w dniach 29–30 sierpnia ma uczestniczyć niemal 800 osób w wieku od 18 do 26 lat, wyłonionych w otwartym naborze. Po raz pierwszy prezydencka rezydencja na Mierzei Helskiej zostanie w ten sposób udostępniona młodemu pokoleniu.
W programie znalazły się rozmowy z prezydentem, wykłady, debaty, sport oraz koncerty. Wśród zaproszonych gości są m.in. prof. Andrzej Nowak, Jarosław Królewski, Jakub Dymek, Marcin Giełzak, Kacper Kita i Przemysław Babiarz. Wieczorem zaplanowano również wydarzenia muzyczne, w tym występ Skolima.
Politycy na Campusie Polska Przyszłości
W Olsztynie trwa Campus Polska Przyszłości 2026. Wydarzenie rozpoczęło się 26 sierpnia i potrwa do niedzieli. Sobota jest jego czwartym dniem.
W programie znalazły się m.in. spotkania z ministrem energii Miłoszem Motyką, wicepremierem i ministrem obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem oraz marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym.
DZISIAJ NA ŚWIECIE
Islandia zdecyduje, czy wrócić do rozmów z Unią Europejską
Islandczycy idą dziś do urn w referendum dotyczącym wznowienia negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską.
Rozmowy o wejściu Islandii do UE zostały przed laty przerwane. Dzisiejsze głosowanie nie dotyczy jednak bezpośrednio członkostwa kraju w Unii. Wyborcy odpowiadają na pytanie, czy rząd powinien ponownie rozpocząć negocjacje.
Referendum ma charakter doradczy. Jeśli rozmowy zostaną wznowione i strony uzgodnią warunki akcesji, ostateczne członkostwo miałoby wymagać kolejnej decyzji Islandczyków.
Kwestia europejska od lat dzieli mieszkańców wyspy niemal na pół. Zwolennicy integracji wskazują na bezpieczeństwo i stabilność gospodarczą, przeciwnicy obawiają się przede wszystkim utraty części kontroli nad rybołówstwem i ograniczenia suwerenności.
Londyn zaczyna święto Notting Hill
Londyńska dzielnica Notting Hill rozpoczyna weekend obchodów 60-lecia Notting Hill Carnival – jednego z największych świąt ulicznej muzyki i kultury karaibskiej w Europie.
Sobotę wypełni przede wszystkim UK National Panorama Steelband Competition w Emslie Horniman’s Pleasance Park. Właściwy uliczny karnawał rozpocznie się w niedzielę dziecięcą paradą i J'ouvert, a kulminacją będzie poniedziałkowa parada dorosłych.
Początki imprezy sięgają 1966 roku. Zrodzona z potrzeby integracji lokalnej społeczności i sprzeciwu wobec rasizmu, z niewielkiego sąsiedzkiego wydarzenia wyrosła na jeden z symboli wielokulturowego Londynu.
Są takie daty, w których historia jakby specjalnie zagęszcza powietrze. 29 sierpnia łączy Mohacz, łódzkie getto, Piłsudskiego, Solidarność, Republikę, Michaela Jacksona i Beatlesów. A jednocześnie historia dopisuje właśnie następne wersy – dziś przy urnach w Islandii, w Juracie, Olsztynie i na londyńskich ulicach.
Napisz komentarz
Komentarze