Dzisiejsza kartka z kalendarza prowadzi nas przez kilka epok: od średniowiecznej polityki Kazimierza Wielkiego, przez patriotyczne ceremonie na Wawelu, po narodziny polskiego plakatu i gorące lato 1980 roku. W tle — muzyka: od Wandy Kwietniewskiej i The Beatles, po Billa Withersa, Led Zeppelin, Becka i Prince’a. A w bieżących wydarzeniach: Senat, matury, RPP, NATO i Ukraina.
Historia: Kazimierz Wielki, Naruszewicz, Mehoffer i Lubelski Lipiec
683 lata temu, w 1343 roku, w Kaliszu król Kazimierz III Wielki zawarł z Zakonem Krzyżackim tzw. pokój wieczysty. Polska odzyskała Kujawy i ziemię dobrzyńską, choć król zrzekł się praw do ziemi chełmińskiej, michałowskiej i Pomorza Gdańskiego. Był to jeden z tych politycznych kompromisów, które nie brzmią efektownie w podręczniku, ale decydowały o oddechu państwa.
230 lat temu, w 1796 roku, zmarł Adam Naruszewicz — biskup, poeta, historyk, twórca polskiego klasycyzmu i autor „Historii narodu polskiego”. Bliski współpracownik króla Stanisława Augusta, należał do grona ludzi Oświecenia, którzy wierzyli, że państwo można ratować nie tylko szablą, ale również rozumem, edukacją i reformą.
157 lat temu, w 1869 roku, na Wawelu odbył się powtórny pogrzeb szczątków Kazimierza Wielkiego. Uroczystość przerodziła się w wielką manifestację patriotyczną. W czasach zaborów nawet ceremonia pogrzebowa mogła stać się politycznym manifestem — cichym, ale słyszalnym jak dzwon Zygmunta.
96 lat temu urodził się Franciszek Starowieyski, ps. Jan Byk — malarz, grafik, scenograf, kolekcjoner, twórca Teatru Rysowania i jedna z najważniejszych postaci polskiej szkoły plakatu. Jego wyobraźnia była barokowa, ciemna, zmysłowa, czasem niepokojąca. Jakby Goya spotkał się z Witkacym przy stole pełnym starych rycin i czerwonego wina.
82 lata temu, w 1944 roku, Niemcy dokonali ostatecznej likwidacji getta w Kownie. Około 7 tysięcy Żydów wywieziono do obozów koncentracyjnych Dachau i Stutthof, a blisko tysiąc osób zginęło podczas samej akcji likwidacyjnej. To jedna z tych dat, które nie powinny być wyłącznie punktem w kalendarium. Za każdą liczbą stał człowiek, dom, język, pamięć.
80 lat temu, w 1946 roku, zmarł Józef Mehoffer, malarz, grafik i witrażysta, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Młodej Polski. Autor słynnego „Dziwnego ogrodu” zostawił po sobie sztukę pełną światła, symbolu i secesyjnej dekoracyjności.
46 lat temu, w 1980 roku, rozpoczął się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik. To właśnie on zapoczątkował falę protestów znanych jako Lubelski Lipiec ’80. Wzięło w nich udział około 150 zakładów. Był to prolog do historii, która chwilę później miała zabrzmieć już na całą Polskę — w Stoczni Gdańskiej, pod znakiem „Solidarności”.
29 lat temu, w 1997 roku, podczas szczytu NATO w Madrycie podjęto decyzję o zaproszeniu Polski, Czech i Węgier do rozmów w sprawie członkostwa w Sojuszu. Dla Polski był to jeden z najważniejszych kroków na drodze powrotu do zachodniego systemu bezpieczeństwa.
W rocznicach odnotowujemy także powołanie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w 2005 roku oraz śmierć wybitnych postaci kultury: Juliusza Wiktora Gomulickiego, znawcy Norwida i varsavianisty, oraz Wieńczysława Glińskiego, aktora znanego m.in. z filmów „Kanał”, „Orzeł” i „Kapelusz pana Anatola”.
Muzyka: Wanda, Beatlesi, Beck, Led Zeppelin i Prince
W kalendarium muzycznym 8 lipca pojawia się Wanda Kwietniewska, urodzona w 1957 roku wokalistka Lombardu oraz zespołu Wanda i Banda. To jej głos kojarzymy z przebojami „Hi-Fi” i „Nie będę Julią” — piosenkami, w których polski pop lat 80. miał i pazur, i teatralny gest.
W 1958 roku amerykańska organizacja RIAA wręczyła pierwszą złotą płytę za ścieżkę dźwiękową do filmu „Oklahoma”. W tym samym roku pierwszym złotym singlem został „Catch A Falling Star” Perry’ego Como. Fonografia właśnie uczyła się mówić językiem wielkich liczb.
W 1962 roku urodziła się Joan Osborne, najbardziej znana z utworu „One Of Us”. Piosenka stała się globalnym przebojem, nominowanym do Grammy, choć sama artystka na zawsze została trochę uwięziona w szufladce „jednego wielkiego hitu”.
W 1966 roku The Beatles wydali singiel „Nowhere Man”, związany z materiałem z płyty „Rubber Soul” — albumu, na którym Beatlesi zaczęli już wychodzić poza prostą formułę przebojowego grania i kierować się w stronę bardziej dojrzałej, introspektywnej muzyki.
W 1970 roku urodził się Beck, artysta, który w latach 90. udowodnił, że można zbudować hit na ironii, chaosie, lo-fi i refrenie „Loser”. Dla jednych był głosem generacji, dla innych muzycznym kolażystą. W obu przypadkach — kimś nie do pomylenia.
8 lipca pojawia się też Bill Withers z „Lean On Me”, Led Zeppelin z albumem „Houses Of The Holy”, Gerry Rafferty z „City To City” i niezapomnianym „Baker Street”, a także Prince, którego w 2007 roku sprowadzono ze sceny w Minneapolis, bo koncert zaczął się niemal o godzinie zamknięcia klubu. Jak na Prince’a — brzmi to prawie jak scena napisana specjalnie dla niego.
Kraj: Senat, matury i decyzja RPP
Dziś rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Senatu. Senatorowie mają zająć się m.in. tzw. ustawą antymobbingową, która upraszcza definicję mobbingu, zwiększa najniższe zadośćuczynienie oraz zobowiązuje pracodawców do określenia procedur przeciwdziałania takim zjawiskom.
Senat ma też pracować nad nowelizacją tzw. ustawy deweloperskiej, dotyczącą udostępniania danych o cenach i metrażu nieruchomości w portalu dane.gov.pl.
W programie obrad znajduje się również informacja szefa MON dotycząca programu SAFE, przewidującego ogromne środki dla Polski w formie europejskich pożyczek na inwestycje obronne, przede wszystkim sprzęt dla Wojska Polskiego.
Dziś Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje wstępne wyniki matur. Od godziny 8.30 maturzyści mogą sprawdzać swoje indywidualne wyniki w systemie ZIU. Aby zdać egzamin dojrzałości, trzeba uzyskać co najmniej 30 procent punktów z przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym.
Kończy się także dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Ekonomiści przewidują, że stopy procentowe pozostaną bez zmian, a główna stopa referencyjna NBP nadal będzie wynosić 3,75 procent.
Świat: NATO, Ukraina i europejska odpowiedzialność za bezpieczeństwo
W Ankarze trwa szczyt NATO. Drugiego dnia obrad odbywa się posiedzenie Rady Północnoatlantyckiej na szczeblu szefów państw i rządów. Oczekuje się potwierdzenia jedności Sojuszu, zobowiązania do wspólnej obrony w ramach artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego oraz dalszego wsparcia dla Ukrainy.
W kuluarach szczytu ma dojść do spotkania prezydenta USA Donalda Trumpa z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Polskę reprezentują: prezydent Karol Nawrocki, wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.
W Strasburgu Parlament Europejski głosuje nad rezolucją dotyczącą postępów Ukrainy w procesie akcesyjnym do Unii Europejskiej. Wśród poprawek znalazły się odniesienia do polskiej wrażliwości historycznej związanej z rzezią wołyńską oraz decyzją władz Ukrainy dotyczącą nadania jednostce wojskowej imienia UPA.
Dzisiejszy dzień spina więc kilka porządków: historia państwa, pamięć o ofiarach, kultura, muzyka, bezpieczeństwo, edukacja i polityka. Jak w dobrze napisanej kronice — nic nie dzieje się osobno. Każda data ma swój cień, swoje echo i swoją melodię.
Napisz komentarz
Komentarze