IPN rozpoczął procedurę dla tomaszowskich mogił
To ważny moment dla lokalnej pamięci historycznej. Do Tomaszowa Mazowieckiego dotarła oficjalna korespondencja z centrali Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie, z której wynika, że rozpoczęła się procedura wpisu kolejnych mogił do państwowej Ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.
Pomyślnie weryfikację formalną przeszły już dwa złożone wnioski. Zostały one przekazane do realizacji do Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi. Chodzi o groby osób szczególnie ważnych dla historii Tomaszowa i okolic, których życiorysy przypominają o cenie walki o wolną Polskę.
Trzeci ze złożonych wniosków pozostaje obecnie w trakcie rozpatrywania. Wnioskodawcy czekają na analogiczne potwierdzenie ze strony Instytutu Pamięci Narodowej.
Kim są bohaterowie wskazani we wnioskach
Jeden z zaakceptowanych formalnie wniosków dotyczy mogiły śp. Marii Stankiewicz z domu Wolszakiewicz (1935–2022). Była uczestniczką powojennej antykomunistycznej organizacji młodzieżowej „Orlęta”, a także osobą skazaną w stalinowskim procesie politycznym. Jej biografia wpisuje się w dramatyczną historię powojennych represji wobec ludzi, którzy nie pogodzili się z narzuconym systemem.
Drugi wniosek obejmuje grób śp. plutonowego Stefana Karaszewskiego (1915–1939), bohatera kampanii wrześniowej. Jak wynika z przedstawionych informacji, wsławił się samotnym bojem pod Kosowem, gdzie miał powstrzymać natarcie niemieckiej kolumny pancernej. To postać, której los przypomina o indywidualnym wymiarze wojennego heroizmu.
Na decyzję czeka jeszcze wniosek dotyczący mogiły śp. podporucznika Mariana Gadaja (1920–2005), ochotnika Oddziału majora „Hubala” oraz więźnia niemieckich obozów koncentracyjnych. Sam fakt złożenia takiego wniosku pokazuje, że w Tomaszowie trwa konsekwentna praca nad przywracaniem należnego miejsca lokalnym bohaterom.
Kto przygotował wnioski
O rozpoczęciu procedury poinformowano wraz z podziękowaniami dla osób, które przygotowały dokumentację i przeprowadziły kwerendę archiwalną. To właśnie ten etap bywa najtrudniejszy, bo wymaga nie tylko historycznej wiedzy, ale również cierpliwości, dokładności i dotarcia do materiałów potwierdzających zasługi danej osoby.
Uznanie wyraził Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego. Podkreślono wkład Mariana Fronczkowskiego, członka Towarzystwa, który był inicjatorem i autorem wniosku dotyczącego Marii Stankiewicz oraz przygotował materiały do wniosku dla Mariana Gadaja. Podziękowania skierowano również do Piotra Kucharskiego, przewodniczącego Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego, za opracowanie i złożenie wniosku dotyczącego Stefana Karaszewskiego.
W praktyce to właśnie takie społeczne działania sprawiają, że historia nie pozostaje wyłącznie w archiwach. Zyskuje konkretny, widoczny wymiar w przestrzeni pamięci i w oficjalnych rejestrach państwowych.
Napisz komentarz
Komentarze