Tomaszowscy działacze komunistyczni

■6 marca 1930 r. doszło w Tomaszowie Mazowieckim do ulicznych rozruchów poprzedzonych masówką zorganizowaną przez tomaszowskich komunistów. Jak podawała łódzka prasa ( Głos Poranny z 7.03.1930 r. art. na 1 stronie „Zajścia komunistyczne w Tomaszowie”) „Około godz. 10 rano doszło w Tomaszowie Maz. do zgromadzenia się ponad 2 tys. osób przed Urzędem Pracy. Zgromadzeni protestowali przeciwko pogłębiającemu się bezrobociu. Z tłumu rozlegały się okrzyki antypaństwowe. Do działań wkroczyły pododdziały policji doprowadzając w krótkim czasie bez użycia siły do rozproszenia demonstrantów. Jednak po kilkunastu minutach demonstrujący zebrali się ponownie, ale tym razem przed Magistratem. Zachowanie tłumu było bardzo agresywne. Poza antypaństwowymi okrzykami posypały się w okna Magistratu kamienie. Wybito kilka okien. Policja ponownie wkroczyła do działań. Używając kolb karabinowych wobec najbardziej „opornych” szybko zaprowadzono porządek. Przez całe popołudnie i noc silne patrole policji skutecznie czuwały aby nie doszło do nawrotu rozruchów.” Najprawdopodobniej w działaniach rozpraszających demonstrantów brał udział pluton Rezerwowego oddziału Policji Państwowej z Częstochowy. ■4 listopada 1931 r. około godziny 22.30 przed portiernią TFSJ przy ul. Spalskiej zebrało się około kilkuset robotników wychodzących z popołudniowej zmiany. Rozpoczął się wiec organizowany przez miejscowych komunistów. Kiedy zaczął przemawiać jeden z nich, pełniący tam służbę patrolową policjant tut. Komisariatu st. przodownik K. Kiełbasinski zażądał rozwiązania zgromadzenia. Jednocześnie chwycił rękoma mówcę i chciał go wyprowadzić z tłumu. W tym momencie jeden z organizatorów podszedł z tyłu i oddał strzał do policjanta. Jak się później okazało strzelał Jan Małecki zam. przy ul. Siedmiodomki. Ranny policjant aby zaalarmować innych a i w obronie przed agresją tłumu oddał dwa strzały. Padły również inne strzały. W trakcie strzelaniny został śmiertelnie ranny jeden z robotników Filip Drożdż. Do działań weszli inni policjanci pełniący tam służbę. Szybko przywrócono porządek. Organizatorzy masówki zdołali zbiec. Zebrani robotnicy również się rozeszli. Ranny policjant trafił do szpitala miejskiego św. Stanisława przy ul. św. Antoniego 47. Jeszcze tej samej nocy miejscowa policja rozpoczęła poszukiwania sprawców zajścia. Przeprowadzono 37 „rewizji”, zatrzymano 19 osób. W dniu następnym ustalono, że strzelał Jan Małecki a pomagał mu Stefan Zakrzewski z ul. Projektowej 18. Zatrzymano również organizatora wiecu Romana Tuchowskiego z ul. Wspólnej 28 i Józefa Wijatę z ul. Gustownej 35. Zatrzymanych osadzono w areszcie śledczym w Piotrkowie Tryb. Policjant H. Kiełbasinski został wyróżniony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi pochwałą i nagrodą pieniężną w kwocie 400 zł.