Cichy mobbing w pracy. Ekspertka: dziś to częściej manipulacja niż krzyk

W środę w Sejmie odbywa się pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji Kodeksu pracy, który ma wzmocnić ochronę pracowników przed mobbingiem. Proponowane zmiany mogą mieć realne znaczenie także dla pracowników i pracodawców w regionie – szczególnie w mniejszych firmach, gdzie procedury antymobbingowe często są ograniczone lub nie istnieją.

Mobbing zmienia formę

Jak podkreśla ekspertka, problem nie zniknął – zmienił się jedynie jego charakter.

– Współczesny mobbing to coraz częściej nie krzyk i wyzwiska, a manipulacja. Gaslighting polega na wmawianiu drugiej osobie zniekształconej wersji wydarzeń, podważaniu jej pamięci i percepcji – wyjaśnia dr Monika Wieczorek.

Tego typu działania sprawiają, że ofiary zaczynają wątpić w siebie i swoje doświadczenia, co znacząco utrudnia dochodzenie swoich praw.

Nowe przepisy – co się zmieni?

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada m.in.:

• uproszczenie definicji mobbingu,
• objęcie nim także zachowań pozawerbalnych,
• brak konieczności udowodnienia intencji sprawcy,
• obowiązek wprowadzenia zasad przeciwdziałania mobbingowi w firmach zatrudniających co najmniej 9 osób.

Zdaniem ekspertki to krok w dobrą stronę, choć nie rozwiązuje wszystkich problemów.

– Projekt nie przenosi ciężaru dowodu na pracodawcę, co nadal stanowi barierę dla pracowników – zaznacza Wieczorek.

Problem wciąż tabu

Mimo rosnącej świadomości, mobbing nadal bywa tematem przemilczanym – zarówno przez pracowników, jak i pracodawców.

– Organizacje często boją się przyznać do problemu ze względu na konsekwencje prawne i wizerunkowe. Tymczasem transparentność i realne działania naprawcze budują zaufanie i wzmacniają pozycję firmy na rynku pracy – podkreśla prawniczka.

To szczególnie istotne na lokalnych rynkach pracy, gdzie opinia o pracodawcy szybko się rozchodzi i ma bezpośredni wpływ na rekrutację.

Wyższe odszkodowania

Projekt przewiduje również podniesienie minimalnego zadośćuczynienia za mobbing do sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia.

Ekspertka uważa jednak, że to może być niewystarczające.

– Bardziej adekwatny byłby próg na poziomie 12-krotności płacy minimalnej. Istnieje ryzyko, że sądy będą orzekać głównie na poziomie minimum – ocenia.

Nie każde zachowanie to mobbing

Warto pamiętać, że pojedyncze incydenty nie spełniają definicji mobbingu.

– Mobbing to systematyczna, długotrwała forma przemocy w miejscu pracy – zaznacza Wieczorek.

Zmiany w przepisach mogą poprawić sytuację pracowników, jednak – jak podkreślają eksperci – kluczowa pozostaje zmiana kultury organizacyjnej i większa gotowość do reagowania na nieprawidłowości.