Projekt pod nazwą „Masz niepokojące znamiona na skórze? Sprawdź je – program profilaktyki czerniaka i innych nowotworów skóry” był finansowany z Budżetu Obywatelskiego Województwa Łódzkiego.
Co ciekawe, liczba 510 nie jest przypadkowa. W dokumentacji konkursowej Zarząd Województwa Łódzkiego od początku zaplanował właśnie 510 konsultacji lekarskich połączonych z badaniem dermatoskopowym i edukacją dotyczącą samokontroli znamion. Program skierowano do dorosłych mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i powiatów tomaszowskiego, piotrkowskiego, bełchatowskiego, opoczyńskiego oraz radomszczańskiego, a także Piotrkowa Trybunalskiego. Na realizację zadania przewidziano do 60 tys. zł.
Oznacza to, że przygotowana pula badań została wykorzystana w całości.
16 osób skierowanych do dalszej diagnostyki
Najważniejszym wynikiem projektu nie jest jednak sama frekwencja. U 16 spośród 510 przebadanych osób lekarze zauważyli zmiany wymagające dalszej oceny i zalecono im kontynuowanie diagnostyki.
Nie oznacza to oczywiście rozpoznania choroby nowotworowej. Podejrzane znamię wymaga dopiero dokładniejszych badań. Pokazuje jednak, dlaczego profilaktyczna wizyta u specjalisty może mieć znaczenie nawet wtedy, gdy zmiana skórna nie boli i przez długi czas nie zwraca szczególnej uwagi.
– Cieszy nas, że projekt spotkał się z tak dużym zainteresowaniem mieszkańców. 510 wykonanych badań to nie tylko konkretna liczba, ale przede wszystkim 510 osób, które zdecydowały się zadbać o swoje zdrowie. Profilaktyka i wczesne wykrywanie chorób nowotworowych są jednym z najważniejszych elementów współczesnej medycyny, dlatego chcemy, aby mieszkańcy regionu mieli jak najlepszy dostęp do takich działań – podkreśla Małgorzata Nurkowska, dyrektor Specjalistycznego Szpitala Onkologicznego NU-MED w Tomaszowie Mazowieckim.
Badanie trwa krótko i nie boli
Dermatoskopia jest badaniem nieinwazyjnym i bezbolesnym. Lekarz ogląda zmianę przy użyciu dermatoskopu, pozwalającego dostrzec cechy niewidoczne podczas zwykłego oglądania skóry.
W razie wątpliwości pacjent może zostać skierowany do dalszej diagnostyki.
– Fakt, że u 16 uczestników badania stwierdzono zmiany wymagające dalszej diagnostyki, najlepiej pokazuje, jak duże znaczenie ma profilaktyczna kontrola skóry. Czerniak i inne nowotwory skóry wykryte na wczesnym etapie dają znacznie większe możliwości skutecznego leczenia – mówi dr hab. n. med. Magdalena Ciążyńska, prof. UMED w Łodzi, specjalistka onkologii klinicznej, dermatologii i wenerologii.
Jak zaznacza lekarka, uwagę powinny zwracać zwłaszcza znamiona zmieniające kształt, kolor lub wielkość, a także każda zmiana, która zaczyna po prostu niepokoić.
To samo podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia. Według NFZ wczesne wykrycie czerniaka daje ponad 95 proc. szans na całkowite wyleczenie, natomiast w Polsce choroba ta każdego roku odpowiada za blisko 1400 zgonów. Fundusz przypomina jednocześnie, że nie każda nietypowa zmiana oznacza nowotwór – powinna jednak zostać oceniona przez lekarza.
ABCDE – pięć liter, które warto pamiętać
Przy samodzielnym oglądaniu skóry pomocna jest stosowana w profilaktyce czerniaka zasada ABCDE. Chodzi o zwracanie uwagi na asymetrię znamienia, nierówne brzegi, niejednolity kolor, duży rozmiar oraz jego ewolucję, czyli wszelkie zmiany zachodzące z czasem. Znamiona spełniające któreś z tych kryteriów lub po prostu budzące niepokój powinny zostać pokazane specjaliście.
Szczególna czujność jest ważna m.in. u osób o jasnej karnacji, z licznymi znamionami, po przebytych oparzeniach słonecznych, często przebywających na słońcu albo mających przypadki czerniaka w rodzinie.
Od 60 tysięcy złotych do konkretnych badań
O programie NaszTomaszow.pl informował już wiosną, kiedy NU-MED otrzymał środki na jego realizację. Zarząd Województwa Łódzkiego rozstrzygnął konkurs 10 kwietnia 2026 roku, przyznając tomaszowskiemu szpitalowi 60 tys. zł.
Kilka miesięcy później można już mówić o konkretnym efekcie: 510 przebadanych osobach i 16 przypadkach wymagających dalszego sprawdzenia.
To także argument za tym, że pieniądze przeznaczane na profilaktykę zdrowotną nie muszą pozostawać abstrakcyjną pozycją w budżecie. W tym przypadku przełożyły się na konkretne wizyty, konkretne badania i – być może w części przypadków – możliwość odpowiednio wczesnej reakcji.
Profilaktyka nie kończy się wraz z programem
Zakończenie bezpłatnych badań nie oznacza, że znamiona można odłożyć na później razem z wakacyjnymi kremami przeciwsłonecznymi.
Skórę warto obserwować przez cały rok. NFZ rekomenduje regularną samokontrolę i zwracanie uwagi przede wszystkim na nowe znamiona oraz zmiany zachodzące w już istniejących. Szczególnie niepokojące mogą być m.in. powiększanie się zmiany, zmiana jej koloru, pojawienie się uwypuklenia, krwawienia czy świądu.
Bo w profilaktyce onkologicznej najbardziej niebezpieczne bywa nie to, co widzimy na skórze, lecz to, co dostrzegamy i mimo wszystko postanawiamy zignorować.
Napisz komentarz
Komentarze