Dziś jest wtorek, 25 sierpnia 2026 roku, 237. dzień roku. Do końca 2026 roku pozostaje 128 dni. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wzeszło około godz. 5.41, zajdzie około 19.41–19.42, a dzień potrwa nieco ponad 14 godzin. Imieniny obchodzą m.in. Patrycja, Luiza, Ludwik, Michał, Tomasz, Grzegorz, Józef, Julian, Elwira i Wincenty.
Nasz artykuł w dużym skrócie
- 87 lat temu Polska i Wielka Brytania podpisały układ o wzajemnej pomocy, a do portu w Gdańsku wpłynął pancernik „Schleswig-Holstein”.
- 82 lata temu alianci wyzwolili Paryż, kończąc ponad cztery lata niemieckiej okupacji miasta.
- 25 sierpnia 1944 roku trwały dramatyczne walki Powstania Warszawskiego, a dowództwo AK przygotowywało ewakuację ze Starówki kanałami.
- 427 lat temu wydano Biblię Jakuba Wujka, jedno z najważniejszych polskich tłumaczeń Pisma Świętego.
- Muzyczne rocznice dnia należą do Leonarda Bernsteina, Wayne’a Shortera, Gene’a Simmonsa i Elvisa Costello.
- 44 lata temu zmarła Anna German, jedna z najbardziej niezwykłych polskich wokalistek XX wieku.
- 40 lat temu ukazał się „Graceland” Paula Simona, album, który zmienił sposób, w jaki świat Zachodu słuchał muzyki afrykańskiej.
- Dziś w sporcie: pierwsza runda i ćwierćfinały miksta US Open, rewanże play-off Ligi Mistrzów oraz górski etap Vuelta a España w Andorze.
- W Tomaszowie Mazowieckim kończy się dziś wakacyjny cykl „Letnie opowieści” w Miejskiej Bibliotece Publicznej.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
427 lat temu, 25 sierpnia 1599 roku, krakowska drukarnia Łazarza Andrysowicza wydała Biblię w tłumaczeniu księdza Jakuba Wujka. To dzieło, którego język przez stulecia kształtował polską kulturę religijną i literacką. Zanim Mickiewicz, Słowacki czy Sienkiewicz zaczęli budować własny rytm polszczyzny, wcześniej przez pokolenia brzmiała ona właśnie z kart Biblii Wujka.
207 lat temu, w 1819 roku, zmarł James Watt, szkocki inżynier i wynalazca, którego udoskonalenia maszyny parowej stały się jednym z symboli rewolucji przemysłowej. Jego nazwisko zostało później jednostką mocy.
193 lata temu, w 1833 roku, w Aleksandrowie Łódzkim urodził się Izrael Poznański, późniejszy jeden z największych łódzkich przemysłowców. Fabryczna Łódź XIX wieku – komin, przędzalnia, robotnicze domy i pałace fabrykantów – bez jego nazwiska wyglądałaby zupełnie inaczej.
25 sierpnia 1939. Ostatni tydzień pokoju
87 lat temu wydarzyły się dwa fakty, które dziś wyglądają jak dwa kadry tego samego filmu katastroficznego.
W Londynie ambasador RP Edward Raczyński i brytyjski minister spraw zagranicznych lord Halifax podpisali polsko-brytyjski układ o wzajemnej pomocy. Wielka Brytania zobowiązała się do udzielenia Polsce pomocy w przypadku agresji jednego z mocarstw europejskich. Sam tekst porozumienia zachował się w brytyjskich archiwach traktatowych.
Tego samego dnia do portu gdańskiego, oficjalnie z „kurtuazyjną wizytą”, wpłynął niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein”. Siedem dni później jego działa otworzyły ogień w kierunku Westerplatte. Były jednymi z pierwszych strzałów II wojny światowej.
Układ z Wielką Brytanią miał też natychmiastowy skutek polityczny. Hitler, który pierwotnie planował rozpoczęcie ataku na Polskę 26 sierpnia, wstrzymał wydany wcześniej rozkaz agresji. Wojna została odłożona – ale już tylko o kilka dni.
1944. Warszawa walczy, Paryż świętuje
82 lata temu trwał 25. dzień Powstania Warszawskiego. Sytuacja Starówki była coraz bardziej dramatyczna. Komenda Główna Armii Krajowej i przedstawiciele władz cywilnych przygotowywali przejście kanałami do Śródmieścia. W rejonie Bonifraterskiej batalion „Czata 49” bronił szpitala Jana Bożego.
Tego samego dnia kilkaset kilometrów dalej historia pisała zupełnie inny rozdział.
25 sierpnia 1944 roku wyzwolony został Paryż. Po ponad czterech latach niemieckiej okupacji wojska Wolnej Francji wspierane przez aliantów wkroczyły do stolicy. Niemieckie siły w mieście skapitulowały. Na ulice wyszły tłumy mieszkańców.
Warszawa nadal walczyła niemal samotnie. Paryż zaczynał świętować wolność. Ta różnica jest jednym z najbardziej przejmujących obrazów europejskiego sierpnia 1944 roku.
80 lat temu, w 1946 roku, w Dusznikach-Zdroju rozpoczął się pierwszy Międzynarodowy Festiwal Chopinowski. Impreza organizowana jest do dziś i należy do najstarszych festiwali pianistycznych na świecie.
65 lat temu, w 1961 roku, w Hali Stoczni Gdańskiej rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki, wydarzenie będące początkiem historii, która później związała się przede wszystkim z Sopotem.
46 lat temu, w 1980 roku, Biuro Polityczne KC KPZR powołało specjalną Komisję do spraw Polski, której przewodniczył Michaił Susłow. Moskwa z rosnącym niepokojem obserwowała strajki i rodzący się ruch, który kilka dni później przyjął nazwę „Solidarność”.
38 lat temu, w 1988 roku, Lech Wałęsa skierował do władz „Oświadczenie w sprawie dialogu”, wskazując wśród tematów przyszłych rozmów m.in. legalizację Solidarności. Kilka miesięcy później rozpoczął się Okrągły Stół.
24 lata temu, w 2002 roku, w Rzymie zmarła Karolina Lanckorońska – historyk sztuki, mecenas polskiej kultury i ostatnia przedstawicielka jednego z najważniejszych polskich rodów arystokratycznych. Swoją bezcenną kolekcję dzieł sztuki przekazała m.in. Zamkowi Królewskiemu w Warszawie i Wawelowi.
KALENDARIUM MUZYCZNE
108 lat temu, w 1918 roku, urodził się Leonard Bernstein – dyrygent, kompozytor, pianista i jeden z ludzi, którzy potrafili sprawić, że muzyka klasyczna przestawała wyglądać jak zamknięty salon dla wtajemniczonych. Świat zawdzięcza mu m.in. muzykę do „West Side Story”. Przez lata kierował New York Philharmonic.
93 lata temu, w 1933 roku, urodził się Wayne Shorter, saksofonista i kompozytor, współtwórca jednych z najważniejszych rozdziałów nowoczesnego jazzu. Grał m.in. z Milesem Davisem i współtworzył Weather Report.
77 lat temu, w 1949 roku, urodził się Gene Simmons, basista i współzałożyciel Kiss. Sceniczny „Demon”, ogień, charakteryzacja i gigantyczne widowiska sprawiły, że Kiss przestał być po prostu zespołem rockowym – stał się popkulturową marką.
72 lata temu, w 1954 roku, urodził się Elvis Costello, naprawdę Declan Patrick MacManus – jeden z najinteligentniejszych tekściarzy brytyjskiego rocka, autor takich utworów jak „Alison”, „Pump It Up” czy „Oliver’s Army”.
44 lata temu, 25 sierpnia 1982 roku, zmarła Anna German. Miała zaledwie 46 lat. Jej „Tańczące Eurydyki”, „Człowieczy los” czy „Zakwitnę różą” do dziś brzmią inaczej niż niemal wszystko, co nagrywano w tamtych latach. German śpiewała na największych europejskich festiwalach, wystąpiła w San Remo i zrobiła międzynarodową karierę niezwykłą jak na artystkę zza żelaznej kurtyny.
40 lat temu, w 1986 roku, ukazał się album „Graceland” Paula Simona. Płyta powstała przy współpracy z południowoafrykańskimi muzykami i wzbudzała polityczne kontrowersje związane z bojkotem apartheidu. Muzycznie okazała się jednak wydarzeniem epokowym – zdobyła Grammy dla albumu roku i sprzedała się w milionach egzemplarzy
25 lat temu, w 2001 roku, w katastrofie lotniczej zginęła Aaliyah, jedna z najważniejszych młodych wokalistek R&B przełomu wieków. Miała 22 lata.
SPORT. US OPEN, LIGA MISTRZÓW I GÓRY ANDORY
Dzisiejszy dzień będzie bardzo mocny dla kibiców.
W Nowym Jorku trwa US Open Fan Week. 25 sierpnia rozegrane zostaną pierwsza runda i ćwierćfinały turnieju miksta US Open. Mecze rozpoczną się na Louis Armstrong Stadium o godz. 10 czasu miejscowego, a na Arthur Ashe Stadium godzinę później. Główna rywalizacja singlistów i singlistek ruszy 30 sierpnia.
Wieczorem poznamy pierwszych uczestników fazy ligowej Ligi Mistrzów 2026/27 wyłonionych w rewanżach play-off. Dziś odbędą się mecze Sabah – Hapoel Beer-Sheva, LASK – Celtic oraz Bodø/Glimt – N.E.C. Pozostałe cztery rewanże zaplanowano na środę.
Równie ciekawie będzie na trasie Vuelta a España. Dzisiejszy czwarty etap prowadzi z Andorra la Vella do Andorra la Vella, liczy 104,8 km i jest pierwszą naprawdę górską próbą tegorocznego wyścigu. Na trasie znalazły się m.in. Port d’Envalira, Collada de Beixalis i Col de Ordino. Organizatorzy przewidują metę około godz. 17.22.
TOMASZÓW MAZOWIECKI. OSTATNIE „LETNIE OPOWIEŚCI”
Jest też dzisiejszy, bardzo konkretny lokalny akcent.
W Oddziale dla Dzieci i Młodzieży Miejskiej Biblioteki Publicznej przy pl. Kościuszki 18 o godz. 12.00 odbędzie się ostatnie w tegorocznym wakacyjnym cyklu spotkanie „Letnie opowieści, czyli czytanie na dywanie”.
Od 14 lipca w każdy wtorek najmłodsi mieszkańcy Tomaszowa spotykali się na głośnym czytaniu książek połączonym z animacjami i zabawami. 25 sierpnia jest ostatnim terminem tegorocznej serii. Udział jest bezpłatny.
I taki właśnie jest 25 sierpnia. Jedną ręką trzyma jeszcze drzwi lata, drugą już przewraca kartki historii. Na jednej widzimy pancernik wpływający do Gdańska i dyplomatów podpisujących sojusz, którego znaczenie za kilka dni sprawdzi wojna. Na kolejnej Warszawa schodzi do kanałów, podczas gdy Paryż wychodzi na ulice świętować wolność. A potem gramofon zmienia płytę: Bernstein, Shorter, German, Costello, Simon.
Historia ma osobliwego didżeja. Nigdy nie wiadomo, jaki utwór puści następny.
Napisz komentarz
Komentarze