Nasz artykuł w skrócie
- 237 lat temu uchwalono Deklarację Praw Człowieka i Obywatela – jeden z najważniejszych dokumentów Rewolucji Francuskiej.
- 26 sierpnia 1943 roku urodził się Tadeusz Nalepa, legenda polskiego bluesa i współtwórca zespołów Blackout oraz Breakout.
- Mija 70 lat od odnowienia Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego.
- W Olsztynie rozpoczyna się piąta edycja Campusu Polska Przyszłości.
- W Lesie Łopuchowskim odbędą się uroczystości upamiętniające zagładę Żydów z Tykocina.
- Wieczorem poznamy kolejnych uczestników fazy ligowej piłkarskiej Ligi Mistrzów.
Kalendarium historyczne
Deklaracja, która miała zmienić świat
237 lat temu, 26 sierpnia 1789 roku, w czasie Rewolucji Francuskiej Zgromadzenie Narodowe uchwaliło Deklarację Praw Człowieka i Obywatela. Dokument głosił między innymi wolność i równość ludzi wobec prawa, suwerenność narodu, wolność słowa oraz ochronę własności prywatnej. Stał się jednym z fundamentów współczesnego konstytucjonalizmu i myślenia o prawach człowieka.
Kazimierz Pużak – od carskiego więzienia po komunistyczną celę
143 lata temu, w 1883 roku, w Tarnopolu urodził się Kazimierz Pużak, jeden z najważniejszych działaczy polskiego ruchu socjalistycznego i niepodległościowego. Był więźniem carskim, członkiem władz Polskiej Partii Socjalistycznej oraz posłem na Sejm w latach 1919–1935.
Podczas II wojny światowej należał do przywódców konspiracyjnej PPS-WRN. W 1945 roku został podstępnie aresztowany przez NKWD i osądzony w Moskwie w procesie szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Po powrocie do kraju ponownie trafił do więzienia. Zmarł w 1950 roku w komunistycznym więzieniu w Rawiczu.
Wojna, która miała rozpocząć się wcześniej
87 lat temu, w 1939 roku, niemiecka grupa dywersyjna zaatakowała stację kolejową w Mostach koło Jabłonkowa na Zaolziu. Dywersanci nie zostali poinformowani o przesunięciu przez Adolfa Hitlera terminu napaści na Polskę. Atak został odparty przez polskich żołnierzy.
Wydarzenie, określane jako incydent jabłonkowski, bywa nazywane „wojną, która rozpoczęła się za wcześnie”. Niemcy próbowali przejąć tunel kolejowy, ważny dla planowanego przerzutu wojsk w głąb Polski.
Pierwszy film w polskiej telewizji
Tego samego dnia 87 lat temu, eksperymentalna stacja telewizyjna znajdująca się w warszawskim wieżowcu Prudential wyemitowała pierwszy film. Była nim „Barbara Radziwiłłówna” w reżyserii Józefa Lejtesa, z Jadwigą Smosarską w roli głównej.
Eksperymenty przerwał wybuch II wojny światowej. Prudential, jeden z symboli przedwojennej Warszawy, został poważnie uszkodzony podczas Powstania Warszawskiego.
„Kmicic” rozbrojony przez sowieckich partyzantów
83 lata temu, w 1943 roku, oddział partyzancki Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej dowodzony przez podporucznika Antoniego Burzyńskiego „Kmicica” został podstępnie rozbrojony nad jeziorem Narocz przez partyzantkę sowiecką.
Część żołnierzy zamordowano, innych przymusowo wcielono do oddziałów sowieckich. Sam Antoni Burzyński został uwięziony, a następnie zamordowany.
Narodziła się legenda polskiego bluesa
83 lata temu, 26 sierpnia 1943 roku, w Zgłobniu niedaleko Rzeszowa urodził się Tadeusz Nalepa – gitarzysta, wokalista i kompozytor, nazywany ojcem polskiego bluesa.
Był współtwórcą zespołów Blackout i Breakout. Jego gitarowe riffy oraz głos Miry Kubasińskiej nadały polskiej muzyce przełomu lat 60. i 70. brzmienie, którego wcześniej nad Wisłą właściwie nie było. „Kiedy byłem małym chłopcem”, „Gdybyś kochał, hej!” czy „Poszłabym za tobą” do dziś brzmią jak muzyczny zapis czasu, w którym blues stał się językiem całego pokolenia.
Jasnogórskie Śluby Narodu
70 lat temu, w 1956 roku, na Jasnej Górze odnowiono Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego. Ich tekst napisał internowany przez komunistyczne władze prymas Stefan Wyszyński.
W uroczystości uczestniczyły setki tysięcy wiernych. Prymas pozostawał wówczas uwięziony w Komańczy, a na Jasnej Górze symbolicznie pozostawiono dla niego pusty fotel. Śluby nawiązywały do przyrzeczeń złożonych przez króla Jana Kazimierza w 1656 roku w katedrze lwowskiej.
Generał Roman Abraham
50 lat temu, w 1976 roku, w Warszawie zmarł generał Roman Abraham, dowódca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii podczas kampanii wrześniowej 1939 roku.
Dowodzone przez niego oddziały uczestniczyły między innymi w bitwie nad Bzurą. Później Abraham stanął na czele zbiorczej grupy kawalerii, która przedarła się do walczącej Warszawy.
Powrót nuncjusza apostolskiego
37 lat temu, w 1989 roku, papież Jan Paweł II mianował biskupa Józefa Kowalczyka nuncjuszem apostolskim w Polsce. Był on pierwszym po II wojnie światowej przedstawicielem Stolicy Apostolskiej tej rangi w naszym kraju.
Polska uznała niepodległą Litwę
35 lat temu, w 1991 roku, Polska oficjalnie uznała niepodległość Litwy. Nastąpiło to w czasie rozpadu Związku Radzieckiego i odzyskiwania suwerenności przez państwa Europy Środkowo-Wschodniej.
Odeszła najstarsza Polka
4 lata temu, w 2022 roku, w Krakowie zmarła Wanda Szajowska. Miała 111 lat i była wówczas najstarszą Polką, a także najstarszą znaną pianistką na świecie.
Była absolwentką Uniwersytetu Jagiellońskiego. Muzyka towarzyszyła jej niemal przez całe życie.
Kalendarium muzyczne
Tadeusz Nalepa – blues zapisany w polskim krajobrazie
W 1943 roku urodził się Tadeusz Nalepa, gitarzysta, wokalista i jeden z pionierów polskiego bluesa. Był siłą napędową zespołów Blackout i Breakout, w którym śpiewała także jego pierwsza żona, Mira Kubasińska.
Z zespołem nagrał takie utwory jak „Poszłabym za tobą”, „Gdybyś kochał, hej!” oraz „Kiedy byłem małym chłopcem”. W 2003 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł w marcu 2007 roku po ciężkiej chorobie nerek.
Dentysta, który podbił dyskoteki
W 1957 roku urodził się Dr. Alban, właściwie Alban Uzoma Nwapa – piosenkarz i producent muzyczny nigeryjskiego pochodzenia, z wykształcenia lekarz dentysta.
Na początku lat 90., przy współpracy ze szwedzkim producentem Dennizem Popem, zdobył ogromną popularność dzięki przebojom „Hello Afrika”, „Sing Hallelujah!” oraz „It’s My Life”. Ten ostatni singiel sprzedał się w ponad sześciu milionach egzemplarzy i dotarł na pierwsze miejsca list przebojów w wielu krajach Europy.
Sonny, Cher i piosenka większa od czasu
W 1965 roku duet Sonny & Cher zdobył pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów piosenką „I Got You Babe”. Utwór stał się jednym z symboli popkultury lat 60., a po latach powrócił między innymi w filmie „Dzień świstaka”.
Beatlesi spotkali swojego guru
W 1967 roku muzycy The Beatles zorganizowali konferencję prasową w University College w Bangor w północnej Walii. Towarzyszył im Maharishi Mahesh Yogi, twórca ruchu medytacji transcendentalnej.
Beatlesi ogłosili, że zostali jego uczniami i rezygnują z narkotyków. Fascynacja duchowością Indii miała w kolejnych latach wyraźnie wpłynąć na ich muzykę.
Urodził się Tomasz „Lipa” Lipnicki
W 1969 roku w Gdańsku urodził się Tomasz „Lipa” Lipnicki, wokalista, gitarzysta i autor tekstów.
W 1992 roku założył zespół Illusion, prezentujący ciężką odmianę rocka. Współpracował również z formacjami Skawalker, Acid Drinkers i Flapjack, a później stanął na czele własnego zespołu Lipali. Trzykrotnie otrzymał Fryderyka.
Pierwszy koncert 10cc
W 1973 roku zespół 10cc zadebiutował podczas koncertu w Palace Lido na wyspie Man. Był to początek brytyjskiej trasy grupy, którą tworzyli wówczas Graham Gouldman, Eric Stewart, Kevin Godley i Lol Creme.
Formacja zapisała się w historii muzyki takimi przebojami jak „Rubber Bullets”, „I’m Not in Love” oraz „Dreadlock Holiday”.
„Grease” na szczycie listy
W 1978 roku Frankie Valli zdobył pierwsze miejsce amerykańskiej listy singli piosenką „Grease”, skomponowaną przez Barry’ego Gibba. Utwór otwierał film pod tym samym tytułem i sprzedał się w Stanach Zjednoczonych w ponad dwóch milionach egzemplarzy.
Zmarła Anna German
W 1982 roku, w wieku 46 lat, zmarła Anna German – piosenkarka, kompozytorka i aktorka, laureatka festiwali między innymi w Monte Carlo, San Remo, Cannes, Ostendzie i Sopocie.
Do jej największych przebojów należały „Tańczące Eurydyki”, „Człowieczy los” oraz „Być może”.
Urodził się Lil’ Chris
W 1990 roku urodził się Lil’ Chris, angielski wokalista i kompozytor, który popularność zdobył w 2006 roku dzięki udziałowi w telewizyjnym programie „Rock School”.
Jego debiutancki singiel „Checkin’ It Out” trafił do pierwszej piątki brytyjskiej listy przebojów. Artysta zmarł śmiercią samobójczą w marcu 2015 roku. Miał 24 lata.
Dramat Frankiego Millera
W 1994 roku szkocki wokalista Frankie Miller doznał wylewu krwi do mózgu podczas pracy nad projektem z Joe Walshem z grupy Eagles.
Miller przez pięć miesięcy pozostawał w śpiączce. Później przeszedł długą rehabilitację, podczas której ponownie uczył się chodzić i mówić.
Róża Seala zakwitła na szczycie list
W 1995 roku Seal zdobył pierwsze miejsce amerykańskiej listy przebojów singlem „Kiss from a Rose”. Piosenka znalazła się na drugim albumie artysty oraz na ścieżce dźwiękowej filmu „Batman Forever”.
Wokalista przyznawał później, że początkowo nie był zadowolony z kompozycji i niemal ją odrzucił. Producent Trevor Horn dostrzegł jednak jej potencjał i stworzył z niej światowy przebój.
Wypadek perkusisty Red Hot Chili Peppers
W 1997 roku perkusista grupy Red Hot Chili Peppers, Chad Smith, miał wypadek motocyklowy na Sunset Boulevard w Los Angeles. Stracił panowanie nad maszyną i poważnie złamał rękę. Zespół musiał odwołać zaplanowane koncerty.
Zmarła Laura Branigan
W 2004 roku zmarła Laura Branigan, amerykańska wokalistka znana przede wszystkim z przebojów „Gloria” oraz „Self Control”. Przyczyną śmierci był tętniak mózgu. Artystka miała 52 lata.
Tragiczna śmierć perkusisty Golden Life
Tego samego dnia w 2004 roku w wypadku samochodowym w okolicach Gniewu zginął Maciej Próchnicki, perkusista zespołu Golden Life. Muzyk wracał z wakacji w Zakopanem do Gdańska na próbę grupy.
Green Day najlepszym zespołem na Ziemi
W 2005 roku magazyn „Kerrang!” ogłosił Green Day najlepszym zespołem na świecie. Funeral for a Friend otrzymał nagrodę dla najlepszego brytyjskiego zespołu rockowego, natomiast My Chemical Romance zwyciężył w kategoriach najlepszego albumu i wideoklipu.
Jean-Michel Jarre i „Przestrzeń Wolności”
W 2005 roku w Stoczni Gdańskiej Jean-Michel Jarre zagrał koncert zorganizowany z okazji 25-lecia Solidarności. Widowisko „Space of Freedom – Przestrzeń Wolności” zgromadziło ponad 100 tysięcy osób.
Stoczniowe dźwigi, wielkie ekrany, światła, elektroniczna muzyka i pamięć o sierpniu 1980 roku stworzyły jeden z najbardziej spektakularnych koncertów w historii współczesnej Polski.
Fenomen „High School Musical 2”
W 2007 roku ścieżka dźwiękowa z filmu „High School Musical 2” zdobyła pierwsze miejsce amerykańskiej listy albumów i pozostawała na szczycie przez cztery tygodnie.
Telewizyjną premierę musicalu w Stanach Zjednoczonych obejrzało ponad 17 milionów widzów – około dziesięciu milionów więcej niż pierwszą część serii.
Dziś w kraju
Rozpoczyna się Campus Polska Przyszłości
W Olsztynie rozpoczyna się piąta edycja Campusu Polska Przyszłości. Wydarzenie potrwa do niedzieli. Wśród zapowiadanych gości są między innymi białoruski obrońca praw człowieka i laureat Pokojowej Nagrody Nobla Aleś Bialacki, dziennikarz Andrzej Poczobut oraz premier Donald Tusk.
Uczestnicy mają spotkać się również z wicepremierem i ministrem obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, szefem MSWiA Marcinem Kierwińskim, ministrem sprawiedliwości Waldemarem Żurkiem, ministrą rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszką Dziemianowicz-Bąk oraz marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym.
Campus Polska Przyszłości został zainaugurowany w 2021 roku. Projekt wyrósł z Ruchu Wspólna Polska, powstałego wokół Rafała Trzaskowskiego po kampanii prezydenckiej w 2020 roku.
Uroczystości Matki Bożej Częstochowskiej
Na Jasnej Górze odbędą się uroczystości Matki Bożej Częstochowskiej. To drugie, po Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny, wielkie sierpniowe święto maryjne, przed którym do sanktuarium przybywają tysiące pielgrzymów.
Sumie odpustowej na jasnogórskim szczycie będzie przewodniczył prymas Polski, arcybiskup Wojciech Polak, który wygłosi również homilię.
Tegoroczna uroczystość łączy się z obchodami 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego. Ich tekst napisał kardynał Stefan Wyszyński podczas uwięzienia w Komańczy. Nawiązywały do ślubów złożonych przez króla Jana Kazimierza 1 kwietnia 1656 roku w katedrze lwowskiej.
Pamięć o zamordowanych Żydach z Tykocina
Dziś przypada 85. rocznica zagłady Żydów z Tykocina, zamordowanych przez Niemców 25 i 26 sierpnia 1941 roku w Lesie Łopuchowskim.
Według relacji ocalałych pierwszego dnia od ognia karabinów maszynowych zginęło około 1,7 tys. osób. Część ofiar wrzucono do dołów jeszcze żywcem. Następnego dnia Niemcy zamordowali kolejnych około 700 ludzi.
W księdze pamięci odnotowano nazwiska około 2,5 tys. ofiar należących do 503 rodzin. Z miasteczka zdołało wcześniej uciec około 150 osób, ale wojnę przeżyło zaledwie 21. Główne uroczystości rocznicowe odbędą się przy zbiorowych mogiłach w Lesie Łopuchowskim.
Dziś na świecie
António Costa rozmawia o przyszłym budżecie Unii
Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa kontynuuje podróż po stolicach państw Unii Europejskiej. W Rydze spotka się z premierem Łotwy Andrisem Kulbergsem, a następnie w Wilnie będzie rozmawiał z prezydentem Litwy Gitanasem Nausėdą.
Jednym z najważniejszych tematów konsultacji jest przyszły wieloletni budżet Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Rozmowy obejmują także bezpieczeństwo, obronność, konkurencyjność, rozszerzenie Unii i dalsze wsparcie Ukrainy.
Szwedzi mogą już głosować
W Szwecji rozpoczyna się głosowanie przedterminowe przed wyborami do parlamentu, rad regionów i rad gmin. Uprawnionych do udziału w wyborach jest około 8,6 mln osób.
Na terenie kraju przygotowano 1873 miejsca do głosowania przedterminowego. Lokale znajdują się przede wszystkim w bibliotekach i urzędach gmin, ale również w specjalnych kontenerach mobilnych.
Sport
Ostatnia prosta przed Ligą Mistrzów
Wieczorem zakończy się czwarta runda eliminacji piłkarskiej Ligi Mistrzów. O godz. 21 rozpoczną się spotkania:
AEK Ateny – Lewski Sofia, NK Celje – Slovan Bratysława, Viking FK Stavanger – Dinamo Zagrzeb oraz Olympique Lyon – Fenerbahçe Stambuł.
W tegorocznych eliminacjach z polskich drużyn występowały Lech Poznań i Górnik Zabrze, jednak oba zespoły zakończyły rywalizację w drugiej rundzie.
Polskie kluby podejmowały dotychczas 35 prób awansu do głównej części Ligi Mistrzów. Udało się zaledwie trzykrotnie: dwa razy Legii Warszawa i raz Widzewowi Łódź. Po raz ostatni polski zespół zagrał na tym poziomie w sezonie 2016/2017.
Losowanie fazy ligowej Ligi Mistrzów zaplanowano na czwartek, 27 sierpnia, na godz. 18 w Monako
Napisz komentarz
Komentarze