Nasz artykuł w skrócie
- 100-lecie PKP i uroczystości w Spale – mija dokładnie wiek od powołania do życia Polskich Kolei Państwowych. Jubileusz ten zyska wyjątkowy, lokalny akcent – główne obchody rocznicowe zaplanowano na nadchodzącą sobotę w Spale.
- Wielkie rocznice kultury i muzyki – przypada dziś 205. rocznica urodzin wybitnego polskiego poety Cypriana Kamila Norwida. Fani rocka wspominają też 35 lat od premiery kultowego albumu „Nevermind” formacji Nirvana, który zdefiniował brzmienie lat 90.
- Intensywny czwartek w dyplomacji – premier Donald Tusk podejmie dziś w Warszawie szefa bułgarskiego rządu Rumena Radewa, podczas gdy w Waszyngtonie Donald Trump spotka się z Xi Jinpingiem w ramach oficjalnej wizyty państwowej. W kraju swoje obrady wznawia natomiast Senat.
- Sprawa ekstradycji w Londynie – w stolicy Wielkiej Brytanii rusza kolejny, formalny etap procedury związanej z ewentualną ekstradycją do Polski byłego szefa RARS, Michała Kuczmierowskiego.
- Ostatni dzień głosowania w TBO 2027 – **dziś mija ostateczny termin**, w którym mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego mogą oddawać głosy na projekty zgłoszone do Budżetu Obywatelskiego na 2027 rok.
Dziś jest czwartek, 267. dzień 2026 roku. Do końca roku pozostaje 98 dni. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wzeszło około godz. 6.28, a zajdzie około 18.36. Imieniny obchodzą m.in. Gerard, Maria i Seweryn.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
405 lat temu, 24 września 1621 roku, podczas oblężenia Chocimia zmarł hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz, jeden z najwybitniejszych dowódców wojskowych Rzeczypospolitej. Hetman dowodził wojskami polsko-litewskimi odpierającymi ogromną armię osmańską sułtana Osmana II. Śmierć wodza utrzymywano początkowo w tajemnicy, aby nie osłabić morale żołnierzy.
210 lat temu, w 1816 roku, zmarł w Warszawie gen. Michał Sokolnicki – inżynier wojskowy, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku, insurekcji kościuszkowskiej oraz wojen napoleońskich.
205 lat temu, 24 września 1821 roku, w Laskowie-Głuchach na Mazowszu urodził się Cyprian Kamil Norwid – poeta, dramatopisarz, prozaik, rzeźbiarz, malarz i rysownik. Należał do tych twórców, których własna epoka właściwie nie potrafiła odczytać. Umierał niemal zapomniany, a dopiero kolejne pokolenia umieściły go obok największych nazwisk polskiej literatury.
Norwid pisał w „Mojej piosnce II” o tęsknocie za krajem:
„Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba
Podnoszą z ziemi przez uszanowanie
Dla darów Nieba...
Tęskno mi, Panie...”
170 lat temu, w 1856 roku, urodził się Ludwik Waryński, jeden z pionierów polskiego ruchu socjalistycznego i twórca Międzynarodowej Socjalno-Rewolucyjnej Partii „Proletariat”.
130 lat temu, w 1896 roku, w Warszawie urodził się Tadeusz Sygietyński – kompozytor, dyrygent i, wspólnie z Mirą Zimińską-Sygietyńską, twórca Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”.
Sto lat PKP. I tu zaczyna się historia prowadząca prosto do Spały
Dokładnie 100 lat temu – 24 września 1926 roku – prezydent Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”. Akt wszedł w życie cztery dni później, 28 września.
Był to jeden z elementów scalania państwa, które po okresie zaborów odziedziczyło różne systemy kolejowe, przepisy, tabor i infrastrukturę.
Dla mieszkańców naszego regionu ta rocznica ma w tym roku szczególny wymiar.
26 września 2026 roku, zaledwie dwa dni po setnej rocznicy podpisania rozporządzenia, główne jubileuszowe wydarzenie kolejowe odbędzie się w Spale. Wybór nie jest przypadkowy. Ignacy Mościcki był bardzo silnie związany ze Spałą, która podczas jego prezydentury pełniła funkcję jednej z najważniejszych rezydencji głowy państwa.
Do tego prowadzi tam linia kolejowa z Tomaszowa Mazowieckiego – starsza od samego PKP, bo wybudowana przez Niemców jeszcze podczas I wojny światowej, w 1916 roku.
Historia zatacza więc wyjątkowo efektowne koło: dokument podpisany przez prezydenta szczególnie związanego ze Spałą kończy dziś sto lat, a za dwa dni kolej będzie świętować właśnie nad Pilicą.
Wojna i Karta Atlantycka
85 lat temu, 24 września 1941 roku, podczas spotkania międzyalianckiego w Londynie przedstawiciele Belgii, Czechosłowacji, Grecji, Luksemburga, Holandii, Norwegii, Polski, ZSRR, Jugosławii oraz Wolnych Francuzów zadeklarowali poparcie dla zasad Karty Atlantyckiej.
To ważne doprecyzowanie: sama Karta Atlantycka została ogłoszona wcześniej, 14 sierpnia 1941 roku, przez prezydenta USA Franklina D. Roosevelta i premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla. Wrześniowa konferencja rozszerzyła polityczne poparcie dla zapisanych w niej zasad.
Świat bez prób atomowych – ciągle niespełniona obietnica
30 lat temu, 24 września 1996 roku, w siedzibie ONZ w Nowym Jorku otwarto do podpisu Traktat o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową – CTBT. Jako pierwszy podpisał go prezydent USA Bill Clinton.
Historia ma jednak gorzki przypis: traktat do dziś nie wszedł w życie, ponieważ nie został ratyfikowany przez wszystkie państwa wymienione w jego załączniku nr 2.
MUZYCZNE KALENDARIUM
84 lata temu, w 1942 roku, urodził się Gerry Marsden, wokalista i lider Gerry and the Pacemakers. Zespół należał do najważniejszych przedstawicieli tzw. Merseybeat – tej samej muzycznej fali z Liverpoolu, która wyniosła na światowe sceny Beatlesów. Ich wykonanie „You'll Never Walk Alone” dawno przestało być wyłącznie piosenką. Stało się hymnem kibiców Liverpool FC i jednym z najbardziej rozpoznawalnych stadionowych utworów świata.
Tego samego dnia 1941 roku urodziła się Linda Eastman, późniejsza Linda McCartney – fotografka, żona Paula McCartneya, członkini Wings i działaczka na rzecz praw zwierząt.
60 lat temu, 24 września 1966 roku, Jimi Hendrix przybył do Londynu z Chasem Chandlerem. Kilka miesięcy później brytyjska scena muzyczna wiedziała już, że pojawił się na niej gitarzysta, który zmieni sposób myślenia o tym instrumencie. Oficjalna strona artysty potwierdza właśnie 24 września jako datę jego podróży do Anglii.
51 lat temu, jesienią 1975 roku, Wielką Brytanię opanował Rod Stewart z utworem „Sailing”. W tygodniu obejmującym 24 września piosenka pozostawała na pierwszym miejscu brytyjskiej listy przebojów. Łącznie spędziła na szczycie cztery tygodnie.
43 lata temu, 24 września 1983 roku, na pierwsze miejsce brytyjskiego zestawienia wspięło się „Karma Chameleon” Culture Club. Piosenka utrzymała się na szczycie przez sześć tygodni.
38 lat temu, 24 września 1988 roku, Bobby McFerrin zdobył pierwsze miejsce amerykańskiej listy przebojów z „Don't Worry, Be Happy”. Był to pierwszy utwór wykonany całkowicie a cappella, który dotarł na szczyt Billboard Hot 100.
W tym samym czasie po drugiej stronie Atlantyku numerem jeden byli The Hollies. Ich pochodzący jeszcze z 1969 roku utwór „He Ain't Heavy, He's My Brother” przeżywał drugą młodość i 24 września 1988 roku znalazł się na szczycie brytyjskiego zestawienia.
Dzień, w którym grunge ruszył na podbój świata
35 lat temu – 24 września 1991 roku – ukazał się „Nevermind” Nirvany.
Nikt nie musiał wówczas ogłaszać końca jednej epoki i początku drugiej. Wystarczyło kilka pierwszych taktów „Smells Like Teen Spirit”.
Album początkowo nie wyglądał na zapowiedź światowego trzęsienia ziemi. Tymczasem w styczniu 1992 roku znalazł się na pierwszym miejscu amerykańskiej listy albumów, a Nirvana stała się jednym z symboli całego pokolenia.
„Nevermind” był drugim studyjnym albumem zespołu i pierwszym nagranym z Dave'em Grohlem w składzie. Oficjalną datą wydania pozostaje 24 września 1991 roku.
23 lata temu, 24 września 2003 roku, Dave Matthews Band zagrał wielki koncert w nowojorskim Central Parku. Według relacji zespołu występu słuchało ponad 90 tysięcy osób.
14 lat temu, 24 września 2012 roku, Mumford & Sons wydali drugi album „Babel”, zawierający m.in. „I Will Wait” i „Lover of the Light”.
DZISIAJ W POLSCE
Donald Tusk spotka się z premierem Bułgarii
O godz. 11.00 w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Donald Tusk spotka się z premierem Bułgarii Rumenem Radewem.
Według KPRM rozmowy mają dotyczyć przede wszystkim współpracy gospodarczej, ale również negocjacji nad budżetem Unii Europejskiej na lata 2028–2034, konkurencyjności europejskiej gospodarki, rozszerzenia UE oraz polityki migracyjnej. Bułgarskiemu premierowi towarzyszyć będzie delegacja przedsiębiorców.
Senat wraca do obrad
Senat wznowi dziś 65. posiedzenie XI kadencji. Obrady zaplanowane są na cały dzień, a zgodnie z harmonogramem wznowienie posiedzenia ma nastąpić około godz. 10.10. Senatorowie mają zakończyć procedowanie szeregu ustaw i przeprowadzić głosowania.
Ostatnie godziny kampanii w Krakowie
W Krakowie trwa finał kampanii przed przedterminowymi wyborami prezydenta miasta, które odbędą się w niedzielę, 27 września. Kampania formalnie kończy się w piątek 25 września o północy.
Miejska Komisja Wyborcza zarejestrowała pierwotnie ośmioro kandydatów, jednak 23 września podjęła uchwałę o skreśleniu z listy Jana Hoffmana.
Dziś swoje finałowe wydarzenia organizują poszczególne komitety i kandydaci.
DZISIAJ NA ŚWIECIE
Londyn: wraca sprawa ekstradycji Michała Kuczmierowskiego
Przed londyńskim sądem ma rozpocząć się dziś kolejny etap postępowania w sprawie ewentualnej ekstradycji Michała Kuczmierowskiego, byłego szefa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Termin 24 września został wyznaczony w czerwcu, a sąd zapowiadał wówczas, że rozprawa może potrwać cztery dni.
Polska prokuratura zarzuca byłemu szefowi RARS m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Kuczmierowskiemu przysługuje domniemanie niewinności, a przedmiotem brytyjskiego postępowania jest kwestia jego wydania Polsce.
Trump przyjmie Xi Jinpinga w Białym Domu
Jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych dnia będzie wizyta chińskiego przywódcy Xi Jinpinga w Białym Domu.
Donald Trump i pierwsza dama Melania Trump podejmą Xi Jinpinga i Peng Liyuan podczas oficjalnej wizyty państwowej. Zaplanowano uroczystą ceremonię powitania, rozmowy obu przywódców oraz wieczorną kolację państwową.
Według zapowiedzi w centrum rozmów mają znaleźć się relacje gospodarcze USA–Chiny, handel, technologie oraz szersze kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego. Wizyta ma szczególne znaczenie także dlatego, że jest pierwszą wizytą Xi w Białym Domu tej rangi od ponad dekady.
Pamięć o ofiarach Ponar
Na Wileńszczyźnie odbywają się uroczystości poświęcone pamięci ofiar zbrodni ponarskiej – jednej z największych masowych zbrodni popełnionych podczas II wojny światowej na terenach dawnej II Rzeczypospolitej.
W latach 1941–1944 w lesie ponarskim pod Wilnem Niemcy oraz współpracujące z nimi formacje litewskie dokonywały masowych egzekucji. Zdecydowaną większość ofiar stanowili Żydzi; ginęli tam również Polacy, wśród nich przedstawiciele inteligencji, duchowieństwa i konspiracji.
TOMASZÓW MAZOWIECKI I POWIAT – CO WAŻNEGO DZISIAJ?
Ostatni dzień głosowania w TBO
24 września jest ostatnim dniem głosowania w Tomaszowskim Budżecie Obywatelskim 2027.
Mieszkańcy wybierają spośród 18 projektów – pięciu społecznych i trzynastu infrastrukturalnych. Do podziału jest łącznie 1,7 mln zł.
To więc ostatnia chwila, aby zdecydować, które z obywatelskich pomysłów powinny zostać zrealizowane w przyszłym roku.
Sesja Rady Gminy Tomaszów Mazowiecki
O godz. 15.00 rozpocznie się XXXV sesja Rady Gminy Tomaszów Mazowiecki. Obrady odbędą się w Urzędzie Gminy przy ul. Prezydenta Ignacego Mościckiego 4.
Sto lat PKP – za dwa dni Spała stanie się kolejową stolicą Polski
Najbardziej symboliczny lokalny motyw dzisiejszego dnia prowadzi jednak do Spały.
Dokładnie sto lat temu Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie powołujące PKP. A 26 września, w miejscowości wyjątkowo mocno związanej z jego prezydenturą, odbędzie się jubileuszowy Wspólny Dzień z Koleją.
Na tory mają wyjechać dodatkowe pociągi, w tym połączenia prowadzące przez Tomaszów Mazowiecki.
Czasami historia nie potrzebuje wielkich pomników. Wystarczy stary peron, stukot kół i pociąg, który po stu latach znowu jedzie do Spały.
Napisz komentarz
Komentarze