Pieniądze tylko dla dużych miast?

Okazuje się, że Rząd zamyka Program Inwestycji Strategicznych, stworzony przez poprzedników. Prezydent Marcin Witko uważa, że to był świetny program, z którego korzystało mnóstwo samorządów takich jak Tomaszów, które często nie mają szans na unijne dotacje ze względu np. na wskaźniki – nie wpisują się w „standardy unijne”. Podobnie myślą inni samorządowcy, reprezentujący miejscowości, podobne do naszej. O pieniądze było stosunkowo łatwo, a ich pozyskiwanie nie wymagało pisania skompilowanych wniosków.

25.05.2025 15:57

W ramach stworzonego przez rząd premiera M Morawieckiego Polskiego Ładu można było starać się o fundusze na wszelkie potrzebne inwestycje, a nie tylko takie, które obecnie premiują unijni urzędnicy. W samym Tomaszowie dzięki tym środkom powstały kilometry dróg, hospicjum, a właśnie budowane jest schronisko dla bezdomnych zwierząt (tak, tak, roboty już ruszyły), wymieniliśmy całe oświetlenie w mieście na nowoczesne i oszczędne. Z tych środków miały też powstać termy

- Z innych środków zewnętrznych nie mielibyśmy szans zrealizować tyle inwestycji – a niektórych – takich jak schronisko czy hospicjum – w ogóle. Znowu miasta małe będą marginalizowane. Zresztą widać to też po tzw. „kroplówce” czyli rządowej subwencji dla samorządów, będących rekompensatą, za utratę dochodów z podatku PIT. Wystarczy porównać rok 2023 i 2024. W 2023 Warszawa w przeliczeniu na jednego mieszkańca miała jeszcze 84,60 zł dotacji. W 2024 to już 412,56 zł… dla porównania Tomaszów w 2023 roku miał 319,98 zł, teraz 143,26 zł… czy trzeba coś jeszcze dodawać? Warszawa sobie poradzi, a Tomaszów? Czeka trudny czas - mówi Marcin Witko.

Przy okazji warto zwrócić uwagę, że nie samo miasto korzystało z Programu Inwestycji Strategicznych. Pieniądze trafiały do wszystkich gmin a także powiatu. Finansowano nie tylko drogi ale też wydatki na ochronę zdrowia. Co ważne, pieniądze trafiały do wszystkich, niezależnie od przynależności partyjnej. Dzisiaj "obiektywne" konkursy zaczynają budzić coraz więcej zastrzeżeń. Doskonałym przykładem jest nie udzielenie dotacji dla przebudowy mostu na Wolbórce w ciągu ulicy Legionów, mimo że zgodnie z warunkami konkursu, droga stanowi łącznik do sieci TENT.

Wydaje się, że może być gorzej. Miasta i powiaty straszone są odbieraniem dotacji, jeśli nie będą przychylne rządowej polityce lokowania nielegalnych imigrantów. Oczywiste pytanie, jakie się nasuwa, brzmi: co dalej?

Data dodania: 25.05.2025 15:57

Podziel się

Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

PoPiS 25.05.2025 20:42

Ten program był dobry nie tylko dla „miasteczek powiatowych” ale przede wszystkim dla gmin wiejskich, które mają jeszcze mniejsze możliwości aplikowania o środki unijne, a nadto nie mogą korzystać z środków norweskich czy szwajcarskich. Program ten miał jednak i swoje poważne wady, które oczywiście wymagały zmian a nie wylewania dziecka z kąpielą. Do zalet można rzeczywiście zaliczyć prostotę aplikowania i szerokie spektrum zakresu, na który można było o środki aplikować. Jednakże w tej beczce miodu było sporo dziegciu. I tak do wad tego programu należały: brak właściwego mechanizmu finasowania inwestycji dla wykonawców, co skutkowało znacznym wzrostem kosztów ich wykonania i cen materiałów, na czym zarabiały głownie banki, a ceny samych inwestycji sięgały absurdu. Zbyt proste kryteria, które w niektórych przypadkach powodowały realizację zadań dla politycznego poklasku. No i to co rzucało się najbardziej, zwłaszcza w pierwszej edycji to upolitycznienie rozdziału środków. Za głupie uznać również należało nabory dla gmin, które miały PGR-y – zważywszy, że PGR-ów nie ma już od 1991 roku, skąd zatem to kryterium? Pytanie, które należy jeszcze postawić to z czego i jak ów program był finansowany? Bo chyba tylko z długu! Reasumując szkoda, że program został zlikwidowany. Należało go poprawić i zapewnić finansowanie z KPO. Nadal wiele gmin potrzebuje ogromnych inwestycji dostosowawczych w ramach Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3019 dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Z czego mają to zrobić jak środki z KPO na ww. zadania były śmieszne i rozeszły się w mgnieniu oka? A założenia do programów w ramach FEŁ tak wyśrubowano, że mało kto jest w stanie sięgnąć po te pieniądze. Nie brakuje za to „programowych dziwactw” typu kultura, błękitno zielona infrastruktura, etc., które rodzą tylko koszty bieżącego utrzymania. Mam nadzieję, że rząd wprowadzi inny program o podobnym modelu odziaływania, ponieważ póki co inwestycje w samorządach się kończą zarówno te w gospodarce ściekowej, drogowej jak i kubaturowej, a widać to po ilości ofert wpływających w przetargach. Mam również nadzieję, że nie dowiemy się, że i program rządowego funduszu rozwoju dróg jest do zamknięcia. Może i te wszystkie programy byłyby niepotrzebne, gdyby przywrócono w końcu samorządowi samorządność przejawiającą się w stabilności finansowej, tj. pokrywaniu zadań zleconych w 100%, zapewnieniu większego udziału w PIT i CIT, w opłacie z tytułu korzystania ze środowiska czy subwencja oświatowa pokrywałaby w 100% wynagrodzenia i potrzeby oświaty. Wtedy rzeczywiście moglibyśmy powiedzieć, że mamy samorządy a nie umizgujących się samorządowców do posłów i senatorów, którzy coś załatwią albo i nie. W 35 rocznicę pierwszych wyborów do samorządu może warto o tym wreszcie podyskutować i wprowadzić realne zmiany a nie mówić tylko, że reforma samorządowa była jedną z najlepszych. Zgadza się była, ale 35 lat temu. Dzisiaj potrzeba zmian i to głębokich zmian, bo za chwilę przy tak kiepskiej demografii z samorządów nie będzie co zbierać. A dzisiaj najlepszym przykładem tego bajzlu jest polityka przestrzenna i plany ogólne, które miały uporządkować gospodarkę przestrzenną a wprowadziły chaos i dały zarobić ogromne pieniądze geodetom.