Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 8 stycznia)

333 lata temu (1693 r.) w Paryżu zmarł Jan Andrzej Morsztyn (ur. 1621), poeta epoki baroku; podskarbi wielki koronny (1668–1683) i przywódca stronnictwa profrancuskiego; w opozycji wobec Jana III Sobieskiego.

281 lat temu (1745 r.) król Polski August III Sas jako elektor Saksonii zawarł wymierzone w Prusy porozumienie z Austrią, Wielką Brytanią i Republiką Zjednoczonych Prowincji (Niderlandy).

142 lata temu (1884 r.) w Stryju urodził się Kornel Makuszyński (zm. 1953), pisarz, felietonista, autor popularnych książek dla dzieci i młodzieży: m.in. „120 przygód Koziołka Matołka” i „Szatan z siódmej klasy”.

132 lata temu (1894 r.) urodził się Rajmund Kolbe (zm. 1941), był franciszkaninem, założył klasztor w Niepokalanowie, zginął w obozie Auschwitz-Birkenau; w 1982 r. kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.

108 lat temu (1918 r.) prezydent Stanów Zjednoczonych Thomas Woodrow Wilson w orędziu do Kongresu przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona, 13. punkt dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski.

104 lata temu (1922 r.) odbyły się wybory do Sejmu Orzekającego na Wileńszczyźnie – tzw. Sejmu Wileńskiego.

79 lat temu (1947 r.) w Londynie zmarł gen. Tadeusz Kutrzeba (ur. 1886), w latach 1928–1939 komendant Wyższej Szkoły Wojennej; w czasie kampanii 1939 r. dowódca Armii „Poznań”, stojący na czele wojsk polskich w bitwie nad Bzurą.

161 lat temu (1865 r.) urodziła się Alina Bondy-Glassowa (zm. 1935), malarka i kolekcjonerka sztuki. Wśród przekazanych przez nią Muzeum Narodowemu w Warszawie i Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych dzieł są obrazy Wyspiańskiego, Chełmońskiego, Fałata, Pankiewicza, Dunikowskiego i Gersona.

136 lat temu (1890 r.) urodził się Stanisław Burhardt-Bukacki (zm. 1942), jeden z barwniejszych wojskowych II RP, w wojnie polsko-bolszewickiej dowodził najpierw dywizją, a potem grupą operacyjną, przez Rydza-Śmigłego został mianowany dowódcą Armii Polskiej we Francji.

67 lat temu (1959 r.) generał Charles de Gaulle został prezydentem Francji.

KRAJ

Dziś Sejm rozpocznie dwudniowe, pierwsze w 2026 r., posiedzenie. Posłowie zajmą się m.in. projektem nowelizacji Kodeksu wyborczego. Przygotowane przez posłów PSL przepisy przewidują zniesienie zasady, według której wójtem, burmistrzem czy prezydentem miasta można być tylko przez dwie kadencje. W projekcie zaproponowano także likwidację zakazu startu przez kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta również w wyborach do rady powiatu i do sejmiku województwa.

Sejm ma się również zająć projektem nowelizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych zakładającym nadanie mowie śląskiej statusu języka regionalnego. Dotychczas taki status otrzymał język kaszubski.

Posłowie będą też pracować nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw. Celem projektu jest ułatwienie wymiany informacji o wyrokach karnych wydanych wobec obywateli państw trzecich (osób spoza UE) oraz bezpaństwowców. Proponowane rozwiązania mają pozwolić na szybsze ustalenie, które państwa członkowskie posiadają dane o tych osobach w rejestrach karnych. Projekt dostosowuje polskie prawo do unijnych przepisów.

Sejm będzie też pracował nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. Projekt określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu psychologa. Projekt ma uporządkować stan prawny, gdyż ustawa o zawodzie psychologa z 2001 r. w praktyce nie funkcjonuje.

Drugiego dnia obrad – w piątek – Sejm rozpatrzy wniosek Rady Ministrów o wyrażenie zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią. Rozporządzenie w tej sprawie zaczęło obowiązywać 27 marca ub. roku. Początkowo ograniczenie obowiązywało przez 60 dni, jednak za zgodą Sejmu może być przedłużane o taki sam okres. Rada Ministrów kilkukrotnie decydowała się na przedłużenie tego rozwiązania. Ostatni raz – 22 listopada ub. roku.

#

Dziś o godz. 11 Senat rozpocznie pierwsze w tym roku posiedzenie; izba zajmie się m.in. Ustawą o rynku kryptoaktywów, która zakłada m.in., że nadzór nad rynkiem krypto będzie sprawować Komisja Nadzoru Finansowego. Celem ustawy jest zapewnienie stosowania unijnego rozporządzenia MiCA (The Markets in Crypto-Assets Regulation) dotyczącego rynku kryptoaktywów.

Senatorowie rozpatrzą też nowelę Kodeksu wyborczego zakładającą utworzenie „Portalu zgłaszania kandydatów lub list kandydatów w wyborach powszechnych”, prowadzonego i utrzymywanego przez Krajowe Biuro Wyborcze. Za pośrednictwem portalu wyborcy będą mogli składać elektroniczne deklaracje poparcia uwierzytelnione m.in. podpisem zaufanym, podpisem osobistym czy kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

W harmonogramie izby znalazła się też nowela ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy - Kodeks cywilny, która zakłada usprawnienie postępowania dotyczącego takich przedmiotów i podnosi do ok. 230 zł limit wartości rzeczy drobnych, których po znalezieniu nie ma obowiązku oddania staroście.

Senatorowie zajmą się także ustawą ustanawiającą Dzień Inwalidy Wojennego. Będzie on przypadał 12 kwietnia – w rocznicę rozpoczęcia I Zjazdu Zjednoczeniowego Związku Inwalidów Wojennych RP w 1919 roku. Dzień Inwalidy Wojennego ma być świętem państwowym, ale nie będzie wolny od pracy.

#

Dzisiaj podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury mają być omówione kluczowe kwestie dotyczące bezpieczeństwa transportu kolejowego. Podczas spotkania przedstawiciele rządu oraz zarządcy najważniejszych spółek przewozowych mają przedstawić raporty na temat bieżących zagrożeń i wyzwań operacyjnych. Jednym z głównych tematów ma być sytuacja PKP Cargo, w tym kwestie związane z niejasnymi i niewyjaśnionymi operacjami giełdowymi osób odpowiedzialnych za nadzór nad spółką. Komisja ma również omówić skutki upublicznienia w mediach fotografii z Lokalnego Centrum Sterowania ruchem kolejowym PKP LHS w Boleścicach koło Sędziszowa, wykonanych podczas wizyty ministra infrastruktury przy okazji otwarcia obiektu. W porządku obrad znalazła się także informacja o skutkach finansowych, jakie poniosła spółka PKP Intercity w związku z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy.

ZAGRANICA

Rozpoczyna się drugi dzień nadzwyczajnego konsystorza, czyli zgromadzenia kardynałów, zwołanego przez papieża Leona XIV. Bierze w nim udział około 200 kardynałów z całego świata. Wśród tematów narady Leona XIV z purpuratami znalazły się: misyjność Kościoła, rola Kurii Rzymskiej, liturgia, a także reformy papieża Franciszka.

W liczącym 245 purpuratów Kolegium Kardynalskim jest pięciu kardynałów z Polski: papieski jałmużnik Konrad Krajewski, metropolita krakowski Grzegorz Ryś, emerytowany metropolita Warszawy Kazimierz Nycz, emerytowany metropolita krakowski Stanisław Dziwisz i były archiprezbiter Bazyliki Matki Bożej Większej Stanisław Ryłko. Leon XIV zwołał pierwszy konsystorz od czasu swojego wyboru w maju w szczególnym momencie – dzień po zakończeniu Roku Świętego. Tym samym, jak zauważają watykaniści, rozpocznie się nowa faza pontyfikatu papieża z USA. Spotkanie ma na celu, jak zaznaczono, „udzielenie wsparcia i rad Ojcu Świętemu w wykonywaniu jego odpowiedzialnej misji kierowania Kościołem powszechnym”.

#

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz szef Rady Europejskiej Antonio Costa złożą wizytę w Jordanii, od której rozpoczną swą bliskowschodnią podróż. Na spotkaniu w Ammanie Jordanię będzie reprezentował król Abdullah II. Rozmowy skupią się na stosunkach dwustronnych i dalszym pogłębianiu partnerstwa politycznego i gospodarczego. Z Jordanii unijni liderzy udadzą się w piątek do Syrii, po raz pierwszy od upadku reżimu Baszara al-Asada. Tego samego dnia złożą wizytę także w Libanie. W Damaszku unijni przywódcy spotkają się z syryjskim prezydentem Ahmedem al-Szarą.

KE podkreśliła w komunikacie, że wizyta unijnych liderów na Bliskim Wschodzie jest konsekwencją przyjęcia Paktu na rzecz Śródziemnomorza, który ma „promować współpracę, dobrobyt i stabilność w regionie”.

kar/ kpr/ bch/ mhr/