Dziś w kraju i na świecie (wtorek, 31 marca)

Kalendarium historyczne

785 lat temu (1241 r.) wycofujące się wojska mongolskie spaliły Kraków. Ocalał tylko kościół św. Andrzeja i zamek na Wawelu. Zginęło ok. 3 tys. mieszkańców.

146 lat temu (1880 r.) zmarł Henryk Wieniawski, wirtuoz skrzypiec i kompozytor.

140 lat temu (1886 r.) w Warszawie urodził się Tadeusz Kotarbiński – filozof, logik, etyk, twórca prakseologii, czyli teorii sprawnego działania.

134 lata temu (1892 r.) w Szczercu pod Lwowem urodził się gen. Stanisław Maczek, dowódca 1. Polskiej Dywizji Pancernej, wsławionej walkami pod Falaise podczas inwazji sił alianckich w Normandii w 1944 r. i wyzwoleniem holenderskiej Bredy.

87 lat temu (1939 r.) premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain podczas posiedzenia rządu, a następnie w Izbie Gmin, zadeklarował, że rząd Wielkiej Brytanii „będzie uważał się za zobowiązany do okazania rządowi polskiemu całkowitego poparcia, jakiegokolwiek będzie w stanie udzielić”.

65 lat temu (1961 r.) zmarł Paul Landowski, francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia, syn powstańca styczniowego, autor m.in. pomnika Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro.

44 lata temu (1982 r.) podziemny „Tygodnik Mazowsze” opublikował artykuł Jacka Kuronia „Tezy o wyjściu z sytuacji bez wyjścia”, wzywający do strajku generalnego, który zmusi władze komunistyczne do zawarcia kompromisu ze społeczeństwem.

35 lat temu (1991 r.) na podstawie protokołu podpisanego 25 lutego 1991 r. w Budapeszcie rozwiązane zostały wojskowe struktury Układu Warszawskiego.

28 lat temu (1998 r.) Polska rozpoczęła negocjacje akcesyjne z Unią Europejską.

12 lat temu (2014 r.) zamknięto ostatnią w Europie regularną linię (Wolsztyn-Leszno) zwykłego ruchu pasażerskiego obsługiwaną przez parowozy.

KALENDARIUM MUZYCZNE

1937, W Los Angeles urodził się Herb Alpert, trębacz i kompozytor, lider zespołu Tijuana Brass. Wraz z Jerry Mossem utworzył w 1962 roku wytwórnię płytową A&M Records (inicjały pochodzą od nazwisk założycieli). Nazywany królem stylu ameriachi nawiązującego do muzyki meksykańskiej, wydał prawie 30 płyt i zdobył dziewięć nagród Grammy. W 1968 roku jego kompozycja “This Guy’s In Love With You” zdobyła pierwsze miejsce na liście Billboard Hot 100.

1949, Wytwórnia RCA Victor wprowadziła na rynek singiel na 45 obrotów. Siedmiocalowy singiel rywalizował z płytą długogrającą spopularyzowaną rok wcześniej przez wytwórnię Columbia. Obydwa nowe formaty oferowały lepszą jakość niż dotychczasowe płyty na 78 obrotów.

1955, W Glasgow na świat przyszedł Angus Young, gitarzysta, lider australijskiej rockowej grupy AC/DC, znany ze swoich energicznych występów scenicznych i gitarowej ekspresji. Wydany w 1980 roku album AC/DC zatytułowany “Back In Black” uplasował się na szóstym miejscu najbardziej kasowych płyt w historii amerykańskiej muzyki.

1958, “Johnny B. Goode”, klasyczny rock and rollowy przebój Chucka Berry’ego, ukazał się na rynku. Singiel pojawił się na amerykańskiej liście sześć tygodni później, gdzie dotarł do ósmego miejsca. Pierwotnie tytułowy Johnny był czarnoskóry (“colored boy”), lecz Berry zmienił go na chłopca ze wsi (“country boy”), żeby zapewnić sobie emisję w stacjach radiowych.

1960, Lonnie Donegan, “król muzyki skifflowej” zdobył pierwsze miejsce w Wielkiej Brytanii piosenką “My Old Man’s A Dustman”. Donegan miał duży wpływ na brytyjskich wykonawców wczesnych lat 60-tych, między innymi na Beatlesów. Piosenka “My Old Man’s A Dustman” została nagrana podczas występu Donegana w sali teatru Bristol Hippodrome.

1967, Jimi Hendrix podpalił swoją gitarę na scenie podczas koncertu w londyńskiej Astorii. Był to pierwszy z dwudziestu czterech występów trasy z The Walker Brothers, Catem Stevensem i Engelbertem Humperdinkiem. Fender Stratocaster podpalony na scenie w 2008 roku został sprzedany na aukcji za 280 tysięcy funtów.

1976, Kwartet The Brotherhood Of Man umieścił na szczycie brytyjskiej listy piosenkę “Save Your Kisses For Me”. Utwór zdobył wcześniej pierwsze miejsce podczas konkursu Eurowizji w Hadze. W latach 70-tych zespół wylansował jeszcze takie przeboje jak “Kiss Me Kiss Your Baby”, “Angelo” oraz “Figaro”.

1984, Kenny Loggins, amerykański wokalista wcześniej występujący w duecie Loggins and Messina, rozpoczął pierwszy z trzech tygodni na szczycie listy w USA utworem “Footloose”, tematem z filmu pod tym samym tytułem z Kevinem Baconem w roli głównej. Loggins nagrał jeszcze kilka piosenek, które odniosły sukces dzięki filmom w których się pojawiały: “Meet Me Half Way” z “Więcej niż wszystko” (Over The Top), “Danger Zone” z filmu “Top Gun” oraz “I’m Alright” z “Golfiarzy” (Caddyshack).

1995, Meksykańska wokalistka Selena została zamordowana w motelu w miejscowości Corpus Christi w Teksasie. Gwiazda muzyki tejano została zastrzelona przez przewodniczącą jej własnego fan klubu, Yolandę Saldivar, podejrzaną o malwersacje finansowe. W 1997 roku wytwórnia Warner Brothers wyprodukowała film opowiadający o życiu Seleny i jej zabójstwie. Rolę Seleny zagrała Jennifer Lopez.

2011, Australijska grupa Men At Work przegrała apelację w sprawie o plagiat. Według sądu federalnego przebój zespołu z 1983 roku “Down Under” był w części kopią ludowej piosenki “Kookaburra Sits In The Old Gum Tree”. EMI, wytwórni płytowa zespołu, oponowała twierdząc, że użycie dwóch taktów tej melodii było jedynie wyrazem uznania dla australijskiej kultury ludowej.

KRAJ

Dziś w południe zbiera się Rada Ministrów, która zajmie się m.in. projektem ustawy o systemach sztucznej inteligencji, która ma wdrożyć w Polsce unijny akt o sztucznej inteligencji. Projektowane przepisy powołują organ nadzoru rynku AI – Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.

W porządku obrad jest również projekt nowelizacji Kodeksu karnego dotyczący ataków na systemy informatyczne, który ma na celu pełne wdrożenie przepisów unijnej dyrektywy z 2013 r. Jak czytamy w uzasadnieniu, Polska nie wdrożyła wszystkich przewidzianych w niej regulacji.

Ministrowie zajmą się także rozszerzeniem nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną służb oraz dwoma projektami uchwał: Polityki zakupowej państwa na lata 2026–2029 i Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.

#

Premier Donald Tusk spotka się dziś w Warszawie z premierem Irlandii Michealem Martinem. Spotkanie odbędzie się w ramach przygotowań do przyszłej prezydencji Irlandii w Radzie UE (od 1 lipca 2026 r.). Tematem rozmów będzie m.in. bezpieczeństwo w Europie i konkurencyjność gospodarki UE.

#

Od dziś w Polsce obowiązują maksymalne ceny paliw na stacjach.
Zgodnie z obwieszczeniem ministra energii:

• benzyna 95: maks. 6,16 zł
• benzyna 98: maks. 6,76 zł
• olej napędowy: maks. 7,60 zł

Cena obowiązuje od dnia następującego po publikacji w Monitorze Polskim. W przypadku dni wolnych – do najbliższego dnia roboczego. Sprzedaż powyżej ceny maksymalnej będzie zagrożona karą do 1 mln zł, a kontrole prowadzić będzie Krajowa Administracja Skarbowa.

ZAGRANICA

Ministrowie spraw zagranicznych UE oraz Kaja Kallas odwiedzą dziś Kijów. Polskę reprezentować będzie Radosław Sikorski.

Wizyta odbywa się w czwartą rocznicę wyzwolenia Buczy, gdzie rosyjskie wojska dopuściły się zbrodni wojennych. Strona ukraińska podkreśla, że będzie to sygnał solidarności i wsparcia dla Ukrainy.

#

Senat Francji zajmie się przepisami zakazującymi dostępu do mediów społecznościowych osobom poniżej 15 lat. Zwolennikiem zmian jest prezydent Emmanuel Macron. Jeśli ustawa wejdzie w życie od września, Francja będzie drugim krajem na świecie (po Australii) z takimi regulacjami.

SPORT

Polska zagra dziś ze Szwecją o awans do mistrzostw świata (godz. 20.45, Solna koło Sztokholmu).

W półfinałach Polska pokonała Albanię 2:1, a Szwecja Ukrainę 3:1. Mecz musi wyłonić zwycięzcę – możliwa dogrywka i rzuty karne.

Polacy mają niekorzystny bilans spotkań ze Szwecją, na jej terenie nie wygrali od prawie 96 lat, ale cztery lata temu wygrali 2:0 i awansowali na mundial w Katarze.

Reprezentacja Polski dziewięć razy wystąpiła na mistrzostwach świata, zdobywając dwa brązowe medale (1974, 1982).