Nasz artykuł w skrócie
- 23 sierpnia 1939 roku podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow, którego tajny protokół otworzył drogę do rozbioru Polski i podziału Europy Środkowo-Wschodniej między III Rzeszę i ZSRR.
- W 1944 roku trwało Powstanie Warszawskie – powstańcy zdobyli m.in. kościół Świętego Krzyża, Komendę Policji oraz tzw. małą PAST-ę.
- 23 sierpnia 1989 roku około dwóch milionów mieszkańców Litwy, Łotwy i Estonii utworzyło Bałtycki Łańcuch, ponad 600-kilometrową pokojową manifestację przeciwko sowieckiej dominacji.
- W 1980 roku trwały historyczne rozmowy w Stoczni Gdańskiej, które kilka dni później doprowadziły do podpisania Porozumień Sierpniowych.
- 23 sierpnia to także ważna data w historii muzyki – urodzili się m.in. Keith Moon, Rick Springfield i Edwyn Collins, a na listach przebojów triumfowali Johnny Cash, The Rolling Stones i David Bowie.
- Tego dnia John Lennon poślubił Cynthię Powell, a Ian Curtis z Joy Division – Deborah Woodruff.
- Dziś w Chorzowie odbywa się Memoriał Kamili Skolimowskiej, jedno z najważniejszych wydarzeń lekkoatletycznych w Polsce, należące do cyklu Diamentowej Ligi.
Dziś jest niedziela, 23 sierpnia, 235. dzień 2026 roku. Do końca roku pozostaje 130 dni. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wzeszło około godz. 5.37, a zajdzie około 19.46. Imieniny obchodzą dziś: Róża, Apolinary, Jakub, Wiktor, Ireneusz, Maksym, Brygida, Walerian, Lubomira, Flawia i Flawian.
23 sierpnia obchodzony jest również jako Europejski Dzień Pamięci Ofiar Wszystkich Reżimów Totalitarnych i Autorytarnych. Data nie jest przypadkowa. Nawiązuje właśnie do podpisania w 1939 roku niemiecko-sowieckiego paktu, którego tajny protokół otworzył drogę do podziału Europy Środkowo-Wschodniej.
KALENDARIUM HISTORYCZNE
232 lata temu, w 1794 roku, Tadeusz Kościuszko powołał Sąd Kryminalny Wojskowy. Instytucja miała zajmować się sprawami osób podejrzanych o zdradę narodu i działania wymierzone w insurekcję. Powstanie trwało już wówczas od kilku miesięcy, a sytuacja militarna i polityczna stawała się coraz bardziej dramatyczna.
124 lata temu, w 1902 roku, w Warszawie zmarł Sokrates Starynkiewicz – rosyjski generał, który przez siedemnaście lat kierował Warszawą. Paradoks historii sprawił, że przedstawiciel carskiej administracji zapisał się w pamięci warszawiaków wyjątkowo dobrze. Za jego rządów stolica otrzymała nowoczesne wodociągi i kanalizację, rozwijała się komunikacja miejska, porządkowano finanse. Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją mieszkańców miasta.
105 lat temu, w 1921 roku, w Kaliszu urodził się Jan Batory, reżyser i scenarzysta filmowy. Polskie kino zawdzięcza mu m.in. „Podhale w ogniu”, „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, „Lekarstwo na miłość”, „Con amore” oraz pamiętane przez całe pokolenie „Karino”.
87 lat temu, 23 sierpnia 1939 roku, w Moskwie Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow podpisali niemiecko-sowiecki pakt o nieagresji. Najważniejszy był jednak tajny protokół dodatkowy. Niemcy Hitlera i Związek Sowiecki Stalina dzieliły w nim między siebie strefy wpływów w Europie Środkowej i Wschodniej. Los Polski został w praktyce przesądzony. 1 września zaatakowała III Rzesza, 17 września od wschodu wkroczyła Armia Czerwona.
To właśnie dlatego 23 sierpnia stał się jednym z symbolicznych dni europejskiej pamięci o totalitaryzmach. Historia w tym przypadku nie jest zakurzoną kartką z podręcznika. Jest ostrzeżeniem, jak szybko traktaty podpisywane ponad głowami narodów mogą zamienić mapę w pole bitwy.
82 lata temu, w 1944 roku, trwał 23. dzień Powstania Warszawskiego. Powstańcy zdobyli kościół Świętego Krzyża i budynek Komendy Policji przy Krakowskim Przedmieściu. Opanowali również tzw. małą PAST-ę przy ówczesnej ul. Piusa XI, dzisiejszej Pięknej. Były to jedne z ważniejszych sukcesów militarnych powstańczego Śródmieścia.
76 lat temu, w 1950 roku, w Kolbuszowej urodził się Marian Krzaklewski, późniejszy przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, jeden z twórców Akcji Wyborczej Solidarność i kandydat w wyborach prezydenckich w 2000 roku.
73 lata temu, w 1953 roku, rząd PRL przyjął oświadczenie o rezygnacji Polski – od 1 stycznia 1954 roku – ze spłaty niemieckich reparacji wojennych. Decyzja ta po dziesięcioleciach wróciła do debaty publicznej i stała się przedmiotem sporów politycznych oraz prawnych dotyczących jej skuteczności i ówczesnej zależności Polski od ZSRR. Sam dokument mówił jednak o zrzeczeniu się odszkodowań wojennych.
46 lat temu, w 1980 roku, w Stoczni Gdańskiej rozpoczęły się rozmowy Komisji Rządowej z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym. Negocjacji słuchała stocznia – ich przebieg transmitował zakładowy radiowęzeł. Polska była już kilka kroków od wydarzeń, które doprowadziły do podpisania Porozumień Sierpniowych.
Tego samego dnia Lech Wałęsa apelował o zaprzestanie represji wobec osób wspierających strajkujących, a w stoczni pojawił się pierwszy numer „Strajkowego Biuletynu Informacyjnego Solidarność”. Sierpień 1980 roku z dnia na dzień stawał się jednym z najważniejszych rozdziałów polskiej historii powojennej.
37 lat temu, w 1989 roku, dokładnie w 50. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, mieszkańcy Litwy, Łotwy i Estonii dokonali czegoś, co wyglądało niemal jak scena z filmu. Około dwóch milionów ludzi chwyciło się za ręce, tworząc ponad 600-kilometrowy żywy łańcuch łączący Wilno, Rygę i Tallinn.
Tak powstał Bałtycki Łańcuch – Baltic Way. Bez czołgów, bez broni, bez barykad. Człowiek obok człowieka. Gest pokojowy, a jednocześnie niezwykle potężny. Dziś dokumentacja tego wydarzenia znajduje się w programie UNESCO „Pamięć Świata”.
11 lat temu, w 2015 roku, w Warszawie zmarł Jerzy Kamas. Przez ponad cztery dekady związany był z Teatrem Ateneum, ale dla milionów telewidzów już zawsze pozostanie przede wszystkim Stanisławem Wokulskim z „Lalki”. Występował również w „Nocach i dniach” czy „Życiu Kamila Kuranta”.
KALENDARIUM MUZYCZNE
1946 – urodził się Keith Moon. Perkusista The Who nie tyle grał na bębnach, co prowadził z nimi regularną wojnę. Jego ekspresyjny, nieprzewidywalny styl stał się częścią brzmienia takich utworów jak „My Generation” czy „I Can See for Miles”. Moon był równie legendarny na scenie, jak poza nią. Zmarł w 1978 roku po przedawkowaniu leku stosowanego w terapii uzależnienia od alkoholu.
1949 – urodził się Rick Springfield, australijski wokalista, autor piosenek i aktor. Na początku lat 70. przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiągnął największe sukcesy. Jego „Jessie’s Girl” stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przebojów amerykańskiego rocka początku lat 80.
1959 – w Edynburgu urodził się Edwyn Collins. Najpierw współtworzył Orange Juice, grupę ważną dla narodzin brytyjskiego indie popu, później rozpoczął karierę solową. W połowie lat 90. świat podbiło jego hipnotyczne „A Girl Like You”. W 2005 roku Collins przeszedł poważny krwotok mózgowy. Po długiej rehabilitacji wrócił jednak do nagrywania i koncertowania.
1962 – John Lennon poślubił Cynthię Powell. Ceremonia odbyła się w urzędzie stanu cywilnego Mount Pleasant w Liverpoolu. Cynthia była wówczas w ciąży. Ich syn Julian przyszedł na świat w kwietniu 1963 roku. Małżeństwo Lennonów zakończyło się rozwodem w 1968 roku.
1969 – Johnny Cash dotarł na pierwsze miejsce amerykańskiej listy albumów z „Johnny Cash at San Quentin”. Materiał został nagrany podczas występu przed osadzonymi w słynnym kalifornijskim więzieniu. Płyta pozostawała na szczycie przez cztery tygodnie i stała się jednym z najważniejszych koncertowych albumów w historii muzyki country.
Tego samego dnia w 1969 roku The Rolling Stones objęli prowadzenie na amerykańskiej liście singli z „Honky Tonk Women”. Był to piąty numer jeden zespołu w USA. Utwór rozpoczął czterotygodniowe panowanie na szczycie Billboard Hot 100.
1975 – Ian Curtis poślubił Deborah Woodruff. Kilka lat później Curtis został głosem Joy Division – zespołu, który zaledwie kilkudziesięcioma nagraniami wywarł ogromny wpływ na postpunk i alternatywną muzykę następnych dekad. Wokalista zmagał się z epilepsją, depresją i narastającymi problemami osobistymi. Zmarł śmiercią samobójczą w maju 1980 roku.
1980 – David Bowie zdobył pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów z „Ashes to Ashes”. Major Tom, bohater „Space Oddity”, wracał po latach, ale już w świecie znacznie bardziej mrocznym i niepokojącym. Utwór był numerem jeden na brytyjskiej liście właśnie w tygodniu obejmującym 23 sierpnia.
1986 – Boris Gardiner rozpoczął trzytygodniowe panowanie na szczycie brytyjskiego zestawienia z „I Want to Wake Up with You”. Nie był to rockowy manifest ani muzyczna rewolucja. Była za to melodia, którą nuciła połowa Wielkiej Brytanii – i czasami właśnie tyle wystarcza, by zostać numerem jeden.
1991 – Reading Festival znalazł się w samym środku muzycznej zmiany epoki. Wśród wykonawców festiwalu pojawiali się m.in. Sonic Youth, Iggy Pop czy The Sisters of Mercy, a 23 sierpnia zagrała tam Nirvana. Zaledwie miesiąc później ukazał się „Nevermind”, a świat muzyczny już nigdy nie wyglądał tak samo.
1991 – urodziła się Ewelina Lisowska, wokalistka i autorka tekstów, która szerokiej publiczności dała się poznać dzięki programowi „X Factor”. Jej „Nieodporny rozum” oraz „W stronę słońca” należały później do największych polskich radiowych przebojów pierwszej połowy poprzedniej dekady.
2007 – zespół Łzy świętował zdobycie złotej płyty za album „The Best of 1996–2006”. Na wydawnictwie znalazły się utwory, które na początku XXI wieku znała niemal cała Polska – od „Oczu szeroko zamkniętych”, przez „Narcyza”, po „Niebieską sukienkę”.
2008 – Madonna rozpoczęła w Cardiff trasę „Sticky & Sweet Tour”. Koncert na Millennium Stadium otworzył przedsięwzięcie, które ostatecznie rozrosło się do 85 występów i stało się jednym z największych finansowych sukcesów koncertowych artystki – z wpływami przekraczającymi 400 mln dolarów.
SPORT. DZIŚ OCZY LEKKOATLETYCZNEGO ŚWIATA ZWRÓCONE SĄ NA CHORZÓW
Niedziela przyniesie także jedno z największych sportowych wydarzeń organizowanych w Polsce. Na Superauto.pl Stadionie Śląskim w Chorzowie odbędzie się główna część 17. Memoriału Kamili Skolimowskiej, należącego do cyklu Diamentowej Ligi.
Zawody rozpoczną się o godz. 14.00 i mają potrwać do około 18.00. Organizatorzy zapowiedzieli plejadę światowych gwiazd, m.in. Armanda Duplantisa, Karstena Warholma, Jarosławę Mahuczich, Oblique’a Seville’a, Julien Alfred i Melissę Jefferson-Wooden. Na Stadionie Śląskim pojawią się także czołowi reprezentanci Polski, wśród nich Ewa Swoboda, Natalia Bukowiecka, Pia Skrzyszowska i Jakub Szymański.
I tak właśnie wygląda 23 sierpnia. Od tajnego protokołu podpisanego w Moskwie, przez barykady Powstania Warszawskiego i dwa miliony ludzi trzymających się za ręce między Wilnem, Rygą i Tallinnem, aż po perkusję Keitha Moona, głos Iana Curtisa i Majora Toma Davida Bowiego. Historia rzadko gra jedną melodię. Czasem jest marszem wojennym, czasem pieśnią o wolności, czasem trzyminutowym singlem, który po kilkudziesięciu latach wciąż wystarczy usłyszeć prze
Napisz komentarz
Komentarze