Dziś w kraju i na świecie. 24 sierpnia – dzień Mazowieckiego, niepodległości Ukrainy, „Bohemian Rhapsody” i Plutona, który przestał być planetą

Dziś jest poniedziałek, 24 sierpnia 2026 roku, 236. dzień roku. Do jego końca pozostaje 129 dni. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wzeszło o godz. 5.39, zajdzie o 19.43, a dzień potrwa 14 godzin i 4 minuty. Imieniny obchodzą m.in. Bartłomiej, Bartosz, Jerzy, Joanna, Michalina, Emilia, Patryk, Anita i Halina. 

Nasz artykuł w dużym skrócie

• 37 lat temu Tadeusz Mazowiecki został premierem – pierwszym niekomunistycznym szefem polskiego rządu po II wojnie światowej.
• 35 lat temu Ukraina ogłosiła niepodległość, rozpoczynając nowy rozdział swojej historii.
• 82 lata temu w Powstaniu Warszawskim radiostacja „Błyskawica” emitowała dramatyczny wiersz „Żądamy amunicji”.
• 212 lat temu Brytyjczycy zajęli Waszyngton i podpalili Biały Dom oraz Kapitol.
• 20 lat temu Pluton stracił status planety i został zakwalifikowany jako planeta karłowata.
• Muzyczne rocznice dnia należą m.in. do Jeana-Michela Jarre’a, Krzysztofa Ścierańskiego, The Doors, Queen i Charliego Wattsa.
• W Tomaszowie dziś bezpłatne zajęcia wakacyjne w MCK Tkacz, ale kierowcy i pasażerowie MZK muszą liczyć się także z utrudnieniami komunikacyjnymi.
• W sporcie ruszają kwalifikacje US Open, a wieczorem w Betclic 1. Lidze Stal Rzeszów podejmie Ruch Chorzów.

KALENDARIUM HISTORYCZNE

917 lat temu, w 1109 roku, rozpoczęło się oblężenie Głogowa przez wojska cesarza Henryka V. Obrona miasta stała się jednym z najbardziej znanych epizodów wojny polsko-niemieckiej prowadzonej przez Bolesława Krzywoustego. 

454 lata temu, w 1572 roku, w Paryżu rozpoczęła się noc św. Bartłomieja – fala masakr francuskich hugenotów podczas wojen religijnych. Krwawa przemoc rozpoczęła się w nocy z 23 na 24 sierpnia i w kolejnych tygodniach rozlała się poza Paryż. Historycy nadal dyskutują zarówno o liczbie ofiar, jak i o stopniu odpowiedzialności francuskiego dworu królewskiego. Pewne jest jedno: była to jedna z najciemniejszych kart europejskich wojen religijnych XVI wieku.  

290 lat temu, w 1736 roku, w Końskich urodził się Stanisław Małachowski, późniejszy marszałek Sejmu Wielkiego, jedna z najważniejszych postaci polskiego życia politycznego końca XVIII wieku. Człowiek epoki, która wierzyła jeszcze, że państwo można uratować rozumem, reformą i konstytucją. 

250 lat temu, w 1776 roku, w Wolsztynie urodził się Józef Maria Hoene-Wroński – matematyk, filozof, fizyk, wynalazca i jedna z najbardziej niezwykłych postaci polskiego mesjanizmu. 

212 lat temu, w 1814 roku, podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej wojska brytyjskie wkroczyły do Waszyngtonu. Spłonęły m.in. Biały Dom, Kapitol i inne budynki administracji federalnej. Obraz stolicy Stanów Zjednoczonych w ogniu brzmi dziś niemal jak scena z kina katastroficznego, ale wydarzył się naprawdę.  

168 lat temu, w 1858 roku, urodził się Wacław Sieroszewski – pisarz, etnograf, sybirak, działacz niepodległościowy i późniejszy żołnierz Legionów Polskich.  

82 lata temu, w 1944 roku, trwał 24. dzień Powstania Warszawskiego. Żołnierze AK bronili m.in. Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych i zakładów Fiata. Powstańcza radiostacja „Błyskawica” wyemitowała tego dnia wiersz Zbigniewa Jasińskiego „Żądamy amunicji”. To jeden z tych tekstów, które przestały być literaturą, a stały się niemal meldunkiem z miasta walczącego o życie. 

81 lat temu, w 1945 roku, wydano dekrety o powołaniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz o przekształceniu Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej w polskie państwowe szkoły akademickie. Było to jedno z symbolicznych wydarzeń powojennej odbudowy polskiego życia naukowego.  

46 lat temu, w 1980 roku, w Stoczni Gdańskiej powstała przy Międzyzakładowym Komitecie Strajkowym komisja ekspertów. W jej skład weszli m.in. Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Jadwiga Staniszkis, Waldemar Kuczyński i Bohdan Cywiński. Tego samego dnia z funkcji premiera PRL odwołano Edwarda Babiucha, a obowiązki szefa rządu przejął Józef Pińkowski. Polska była już na prostej prowadzącej do Porozumień Sierpniowych.  

37 lat temu, 24 sierpnia 1989 roku, Sejm powołał Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko premiera. Był pierwszym niekomunistycznym szefem rządu w powojennej Polsce i pierwszym takim premierem w ówczesnej Europie Środkowo-Wschodniej. Sam Mazowiecki mówił wtedy w Sejmie, że „historia naszego kraju nabrała przyspieszenia”. Trudno znaleźć lepsze zdanie opisujące tamten moment.  

35 lat temu, w 1991 roku, parlament Ukrainy proklamował niepodległość państwa ukraińskiego. Tego samego dnia Michaił Gorbaczow ustąpił ze stanowiska sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Imperium, które przez dziesięciolecia wydawało się niewzruszone, zaczynało rozsypywać się niemal na oczach świata.  

33 lata temu, w 1993 roku, podczas spotkania Lecha Wałęsy z Borysem Jelcynem w Helenowie rosyjski prezydent zaakceptował polskie dążenia do członkostwa w NATO, uznając, że decyzja suwerennej Polski o integracji euroatlantyckiej nie musi być sprzeczna z interesem Rosji. Historia później dopisała do tych słów bardzo długi i skomplikowany przypis. 

20 lat temu, 24 sierpnia 2006 roku, Międzynarodowa Unia Astronomiczna uchwaliła nową definicję planety. Pluton przestał być dziewiątą planetą Układu Słonecznego i został uznany za planetę karłowatą. Dla jednych była to precyzja naukowa. Dla innych – astronomiczna zdrada dzieciństwa. (IAU)

KALENDARIUM MUZYCZNE

81 lat temu, w 1945 roku, urodził się Ken Hensley, muzyk najbardziej kojarzony z Uriah Heep. To on współtworzył charakterystyczne brzmienie grupy i napisał wiele jej najważniejszych kompozycji.

78 lat temu, w 1948 roku, w Lyonie urodził się Jean-Michel Jarre. „Oxygène”, „Équinoxe”, gigantyczne koncerty, syntezatory, lasery i spektakle, które bardziej przypominały science fiction niż klasyczny występ muzyczny. Jarre stał się jednym z ludzi, którzy wyprowadzili elektronikę z eksperymentalnych pracowni na stadiony i place największych miast świata. 

72 lata temu, w 1954 roku, w Krakowie urodził się Krzysztof Ścierański, jeden z najwybitniejszych polskich gitarzystów basowych. Grał m.in. w Laboratorium, Air Condition i String Connection, współpracował z Tomaszem Stańką, Markiem Grechutą, Ewą Bem, Johnem Porterem i wieloma innymi artystami. Gitara basowa w jego rękach dawno przestała być wyłącznie instrumentem „od podkładu”. 

60 lat temu, w 1966 roku, grupa The Doors rozpoczęła pracę nad swoim debiutanckim albumem w Sunset Sound w Los Angeles. Kilka miesięcy później świat usłyszał „Light My Fire”, a Jim Morrison stał się jedną z ikon kontrkultury.

51 lat temu, w 1975 roku, Queen rozpoczęli w Rockfield Studios nagrywanie „Bohemian Rhapsody”. Utwór był tak rozbudowany, że przypominał bardziej miniaturową operę niż rockowy singiel. Wielogodzinne dogrywanie partii wokalnych, kolejne nakładki, eksperymenty – wszystko po to, by powstało coś, czego wcześniej w radiu właściwie nie było.

5 lat temu, w 2021 roku, zmarł Charlie Watts, perkusista The Rolling Stones. Przez niemal sześć dekad był najbardziej powściągliwą postacią zespołu, który zbudował swoją legendę na nadmiarze. Jego oszczędna, jazzowa gra była jednak jednym z fundamentów brzmienia Stonesów. (

SPORT. DZIŚ RUSZA US OPEN

W Nowym Jorku rozpoczyna się dziś turniej kwalifikacyjny US Open, w którym 128 tenisistów i 128 tenisistek walczy o miejsca w głównej drabince. Rozpoczynają się również kwalifikacje do nowej odsłony turnieju miksta. Główna część US Open ruszy 30 sierpnia.

Wieczorem polscy kibice piłkarscy będą mogli śledzić spotkanie Stal Rzeszów – Ruch Chorzów w 5. kolejce Betclic 1. Ligi. Początek meczu o godz. 19.00.

Wciąż żywe są też emocje po niedzielnym Memoriale Kamili Skolimowskiej. Klaudia Kazimierska ustanowiła rekord Polski na 1500 m wynikiem 3.55,59, a Natalia Bukowiecka zajęła czwarte miejsce na 400 m. Memoriał należący do Diamentowej Ligi ponownie zgromadził na Śląsku światową czołówkę lekkiej atletyki.

TOMASZÓW MAZOWIECKI. CO DZIŚ LOKALNIE?

W MCK Tkacz przy ul. Niebrowskiej 50 w godz. 11.00–13.00 odbędą się bezpłatne wakacyjne zajęcia dla dzieci w wieku 6–12 lat. W programie są gry stolikowe i planszowe – m.in. szachy, warcaby, bierki i popularne gry rodzinne.

Od dziś kierowcy i pasażerowie komunikacji miejskiej muszą pamiętać także o zmianach związanych z przebudową drogi w rejonie Kolonii Zawada. Linie MZK nr 1 i 5 kursują na skróconych trasach do przystanku Dąbrowa Pętla, a pętla w Kolonii Zawada oraz część przystanków przy ul. Cegielnianej pozostają nieobsługiwane. Dodatkowo 24 sierpnia występują jeszcze utrudnienia przy ul. Strzeleckiej związane z demontażem infrastruktury po weekendowej imprezie motoryzacyjnej. 

Sportowy Tomaszów ma natomiast za sobą prawdziwy thriller. Wczoraj Lechia Tomaszów Mazowiecki pokonała ŁKS II Łódź 4:3, odnosząc trzecie ligowe zwycięstwo z rzędu. Dwa gole zdobył Krystian Kolasa, po jednym Kacper Popławski i Łukasz Racis. Kolejny mecz Lechia rozegra 29 sierpnia na wyjeździe z Jagiellonią II Białystok. 

24 sierpnia jest więc datą, w której wyjątkowo mocno słychać szelest przewracanych kart historii. Od murów Głogowa, przez Paryż pogrążony w religijnym szaleństwie, płonący Waszyngton i walczącą Warszawę, aż po Sejm z 1989 roku i Kijów z 1991. A potem nagle zmienia się ścieżka dźwiękowa: Jarre, Queen, The Doors, Stonesi. I może właśnie dlatego kalendarz bywa czasem ciekawszy niż niejeden podręcznik. Bo na jednej stronie potrafi zmieścić imperia, rewolucje, wojny, muzykę, sport i zwykły poniedziałkowy autobus, który dziś jedzie trochę inaczej niż wczoraj.