Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 17 listopada 2026 09:20
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama
Reklama

17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

Historia nie zna spokojnych dat. Jednego dnia na Wawelu koronowano nowego króla, innym razem otwierano kanał, który zmienił światowy handel, a studenci wychodzili na ulice, by przeciwstawić się dyktaturze. 17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu tworzenie rządu odrodzonej Polski. Siedemdziesiąt jeden lat później w Pradze brutalna interwencja milicji uruchomiła aksamitną rewolucję. Tego dnia otwarto również słynną radiostację w Babicach, a na Księżycu rozpoczął pracę radziecki Łunochod. Co wydarzyło się 17 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi także przez muzykę Johna Lennona, wielkie kino Martina Scorsesego, historyczny awans polskich piłkarzy i mało znane wydarzenia związane z Tomaszowem Mazowieckim.

Wtorek, 17 listopada 2026 roku. Kartka z kalendarza

Mamy wtorek, 17 listopada 2026 roku, czyli 321. dzień roku. Do jego zakończenia pozostały 44 dni. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wschodzi około godziny 7.01, a zachodzi około 15.48. Dzień trwa zaledwie 8 godzin i 47 minut. Listopad nie pozostawia już złudzeń – do najkrótszego dnia w roku zbliżamy się coraz szybciej.

Imieniny obchodzą między innymi Salomea, Grzegorz, Elżbieta i Hugo.

Dzisiaj przypada Międzynarodowy Dzień Studenta, którego geneza wiąże się z dramatycznymi wydarzeniami w okupowanej przez Niemców Pradze w 1939 roku. Święto ma przypominać nie tylko o prawach studentów, ale także o znaczeniu wolności akademickiej, samorządności i prawa do publicznego wyrażania własnych poglądów.

17 listopada obchodzony jest również Światowy Dzień Eliminacji Raka Szyjki Macicy. Światowa Organizacja Zdrowia ustanowiła go oficjalnym dniem zdrowia w 2025 roku. Tegoroczna kampania przebiega pod hasłem „Together We Can Eliminate Cervical Cancer”, czyli „Razem możemy wyeliminować raka szyjki macicy”. WHO przypomina o znaczeniu szczepień przeciw HPV, badań przesiewowych i odpowiednio wczesnego leczenia.

To temat, którego nie powinno się sprowadzać do okazjonalnych plakatów. Profilaktyka ma sens wtedy, kiedy mieszkańcy rzeczywiście mogą z niej korzystać – również poza wielkimi miastami, bez wielomiesięcznego oczekiwania na konsultację czy badanie.

W Czechach i na Słowacji 17 listopada jest natomiast dniem szczególnej pamięci o walce o wolność i demokrację.

Kalendarium historyczne

1370 – Ludwik Węgierski zostaje królem Polski. Koniec epoki Piastów na tronie

17 listopada 1370 roku w katedrze wawelskiej koronowano Ludwika Andegaweńskiego, znanego jako Ludwik Węgierski, na króla Polski. Zaledwie dwanaście dni wcześniej zmarł Kazimierz Wielki, ostatni monarcha z głównej linii Piastów. Polska znalazła się w nowej sytuacji dynastycznej, a koronacja węgierskiego władcy otwierała okres unii personalnej obu królestw.

Ludwik był siostrzeńcem Kazimierza Wielkiego. Prawa do polskiego tronu wynikały z wcześniejszych porozumień dynastycznych, ale nie oznaczało to, że wszyscy polscy możni przyjęli zmianę bez zastrzeżeń. Szczególnie elity wielkopolskie chciały utrzymania dawnej tradycji koronacyjnej związanej z Gnieznem. Ostatecznie uroczystość odbyła się w Krakowie, który coraz wyraźniej umacniał swoją pozycję polityczną.

Panowanie Ludwika Węgierskiego miało dalekosiężne konsekwencje. Władca zabiegał o zapewnienie sukcesji swoim córkom, co doprowadziło do nadania szlachcie przywileju koszyckiego w 1374 roku. Ograniczał on między innymi obciążenia podatkowe stanu rycerskiego, stając się jednym z etapów rozwoju szczególnej pozycji polskiej szlachty.

Po śmierci Ludwika droga do polskiej korony otworzyła się przed jego córką Jadwigą Andegaweńską. To z kolei umożliwiło późniejszy związek dynastyczny z Litwą i objęcie tronu przez Władysława Jagiełłę. Wydarzenie z 1370 roku było więc jednym z tych momentów, kiedy pojedyncza koronacja uruchamiała procesy zmieniające historię całej Europy Środkowo-Wschodniej.

1558 – Umiera Maria Tudor. Elżbieta I obejmuje angielski tron

17 listopada 1558 roku zmarła królowa Anglii Maria I Tudor, a tron objęła jej przyrodnia siostra Elżbieta. Anglia była wówczas państwem głęboko podzielonym religijnie. Maria próbowała przywrócić katolicyzm i zwierzchnictwo papieskie, a prześladowania protestantów przyniosły jej przydomek „Krwawej Marii”.

Nowa monarchini stanęła przed zadaniem uspokojenia nastrojów społecznych i zapewnienia stabilności państwa. Elżbieta I zdecydowała się na odbudowę protestanckiego charakteru Kościoła Anglii, starając się jednocześnie zachować silną władzę królewską. Jej panowanie trwało 45 lat i stało się jedną z najważniejszych epok w historii Anglii.

W 1588 roku angielska flota odparła hiszpańską Wielką Armadę. Rozwijał się handel morski, podejmowano wyprawy zamorskie, a Londyn wyrastał na ważny ośrodek kultury. Właśnie wtedy tworzył William Shakespeare, którego dramaty do dzisiaj należą do fundamentów światowego teatru.

Zmiana władzy 17 listopada 1558 roku nie rozwiązała wszystkich konfliktów religijnych i politycznych. Otworzyła jednak okres, w którym Anglia zaczęła budować pozycję przyszłego światowego mocarstwa.

1869 – Otwarcie Kanału Sueskiego. Świat nagle staje się mniejszy

17 listopada 1869 roku uroczyście otwarto Kanał Sueski, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Było to jedno z największych przedsięwzięć inżynieryjnych XIX wieku. Budowa trwała około dziesięciu lat, a jej realizacja wiązała się z ogromnymi kosztami, trudnymi warunkami pracy i politycznymi sporami o kontrolę nad nową drogą morską.

Uroczystości otwarcia zgromadziły przedstawicieli europejskich monarchii i rządów. Wśród gości znalazła się francuska cesarzowa Eugenia, a wielką rolę w doprowadzeniu inwestycji do końca odegrał Ferdinand de Lesseps. Na czele uroczystego konwoju przepłynął kanałem statek „L'Aigle”.

Znaczenie tej inwestycji trudno przecenić. Statki kursujące pomiędzy Europą a Azją nie musiały już opływać Afryki wokół Przylądka Dobrej Nadziei. Skrócenie tras handlowych oznaczało oszczędność czasu, pieniędzy i paliwa, ale jednocześnie zwiększało strategiczne znaczenie Egiptu.

Kanał Sueski szybko stał się jednym z najważniejszych punktów na gospodarczej mapie świata. O kontrolę nad nim rywalizowały mocarstwa, a w 1956 roku jego nacjonalizacja przez Egipt doprowadziła do międzynarodowego kryzysu sueskiego.

Dzisiaj wystarczy zakłócenie żeglugi na tej trasie, aby skutki odczuły firmy i konsumenci na wielu kontynentach. Historia Kanału Sueskiego pokazuje, jak infrastruktura transportowa potrafi zmienić nie tylko gospodarkę, ale również układ sił politycznych.

1892 – W Paryżu rodzi się PPS. Niepodległość i prawa robotników w jednym programie

17 listopada 1892 roku w Paryżu rozpoczął się zjazd przedstawicieli polskich organizacji socjalistycznych, uznawany za początek Polskiej Partii Socjalistycznej. Obrady trwały do 23 listopada, a uczestnicy próbowali połączyć dwa cele, które dla części współczesnych wydawały się trudne do pogodzenia: walkę o niepodległość Polski oraz społeczną emancypację robotników.

Wśród ważnych postaci polskiego ruchu socjalistycznego znajdował się Bolesław Limanowski. Program przyjęty podczas zjazdu zakładał dążenie do niepodległej, demokratycznej republiki, a jednocześnie postulował reformy społeczne, prawa polityczne i poprawę sytuacji ludzi pracy.

Była to odpowiedź na rzeczywistość końca XIX wieku. Ziemie polskie pozostawały pod zaborami, rozwijający się przemysł tworzył liczną klasę robotniczą, a warunki zatrudnienia w wielu fabrykach były niezwykle ciężkie. Wielogodzinny dzień pracy, brak odpowiednich zabezpieczeń społecznych i ograniczone prawa pracowników należały do codzienności.

Polska Partia Socjalistyczna odegrała później ważną rolę w ruchu niepodległościowym. Z jej działalnością związany był również Józef Piłsudski, choć z czasem jego droga polityczna coraz mocniej koncentrowała się na budowie własnych struktur wojskowych i walce o państwowość.

Dla historii Tomaszowa Mazowieckiego to wydarzenie ma także szersze znaczenie. W mieście rozwijającym się dzięki przemysłowi włókienniczemu kwestie praw robotniczych, płac i warunków pracy były przecież częścią lokalnej codzienności.

Historia niepodległości nie była wyłącznie historią polityków i żołnierzy. Była również historią ludzi pracujących przy fabrycznych maszynach.

1918 – Jędrzej Moraczewski tworzy rząd. Wolna Polska musi zacząć działać

17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu misję tworzenia rządu odrodzonej Polski. Kraj dopiero wychodził z ponadstuletniego okresu zaborów, a zakończenie wojny nie przyniosło automatycznej stabilizacji. W wielu miastach dochodziło do sporów o władzę, gospodarka była wyniszczona, brakowało żywności i opału, a administrację trzeba było organizować niemal od podstaw.

Jędrzej Moraczewski był działaczem socjalistycznym, wcześniej związanym z parlamentaryzmem austro-węgierskim i ruchem niepodległościowym. Piłsudski liczył, że rząd o lewicowym charakterze zdoła zdobyć poparcie ważnej części społeczeństwa i jednocześnie ograniczyć ryzyko rewolucyjnych wystąpień.

Nowe władze stanęły przed ogromnym zadaniem. Trzeba było połączyć ziemie pozostające przez dziesięciolecia w odmiennych systemach prawnych, zorganizować skarb państwa, wojsko i szkolnictwo, a także stworzyć reguły demokratycznego życia publicznego. Wkrótce wprowadzono ośmiogodzinny dzień pracy, rozwijano ustawodawstwo społeczne i przygotowywano wybory parlamentarne.

W listopadzie 1918 roku przyznano również kobietom prawa wyborcze. Polska znalazła się pod tym względem w gronie państw, które stosunkowo wcześnie uznały pełne polityczne uczestnictwo kobiet.

Rząd Moraczewskiego działał krótko, ale jego znaczenie wykraczało daleko poza kilka tygodni sprawowania władzy. Był jednym z pierwszych organizatorów państwa, które istniało już jako polityczna rzeczywistość, lecz niemal wszystkiego musiało dopiero się nauczyć.

17 listopada 1918 roku przypomina więc o mało widowiskowej stronie niepodległości. O pracy urzędników, przygotowywaniu przepisów, organizowaniu instytucji i podejmowaniu decyzji, bez których nawet największe zwycięstwo polityczne pozostaje tylko deklaracją.

1923 – Radiostacja Babice łączy Polskę z Ameryką. Technologiczna ambicja II Rzeczypospolitej

17 listopada 1923 roku uroczyście otwarto Radiostację Transatlantycką Babice, jedno z najbardziej imponujących przedsięwzięć technicznych odrodzonej Polski. Państwo, które zaledwie pięć lat wcześniej odzyskało niepodległość, chciało uniezależnić swoją komunikację międzynarodową od zagranicznych pośredników.

Instalacja powstała w rejonie Starych Babic pod Warszawą. Jej najbardziej charakterystycznym elementem było dziesięć stalowych wież antenowych o wysokości 126,5 metra, rozstawionych na odcinku około czterech kilometrów. Była to jedna z największych instalacji radiokomunikacyjnych swojej epoki.

Podczas inauguracji wymieniono depesze pomiędzy prezydentem Polski Stanisławem Wojciechowskim a prezydentem Stanów Zjednoczonych Calvinem Coolidge'em. Możliwość prowadzenia bezpośredniej korespondencji transatlantyckiej miała znaczenie nie tylko prestiżowe. Służyła dyplomacji, handlowi, instytucjom finansowym i kontaktom z Polonią.

Radiostacja Babice była symbolem ambicji II Rzeczypospolitej. Polska nie chciała być wyłącznie państwem odbudowującym to, co zniszczyła wojna. Pragnęła uczestniczyć w najważniejszych technologicznych przemianach epoki.

W czasie II wojny światowej infrastruktura radiostacji została zniszczona. Pozostały jednak ślady dawnej inwestycji i pamięć o przedsięwzięciu, które pozwalało łączyć Warszawę z Nowym Jorkiem bez konieczności wysyłania listów przez ocean.

1939 – Niemcy zamykają czeskie uczelnie. Narodziny Międzynarodowego Dnia Studenta

17 listopada 1939 roku niemieckie władze okupacyjne przeprowadziły brutalne represje przeciwko środowisku akademickiemu w Czechach. Zamknięto czeskie uczelnie wyższe, stracono dziewięciu przedstawicieli ruchu studenckiego, a około 1200 studentów i działaczy akademickich deportowano do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen.

Wydarzenia te były następstwem protestów przeciwko niemieckiej okupacji. Podczas demonstracji 28 października 1939 roku ciężko ranny został student medycyny Jan Opletal, który zmarł kilkanaście dni później. Jego pogrzeb przerodził się w kolejną manifestację patriotyczną.

Niemiecka reakcja miała złamać środowiska akademickie, postrzegane jako ważne ośrodki oporu i narodowej świadomości. Zamiast tego wydarzenia w Pradze stały się międzynarodowym symbolem walki o wolność nauki i prawa studentów.

Międzynarodowy Dzień Studenta nie narodził się więc z potrzeby organizowania akademickiego święta. Jego początkiem były egzekucje, aresztowania i próba zniszczenia niezależnego szkolnictwa wyższego.

Ta historia nabiera jeszcze mocniejszego znaczenia, gdy przypomnimy, że dokładnie pół wieku później, również 17 listopada, czescy studenci ponownie wyszli na ulice Pragi. Tym razem przeciwko innej dyktaturze.

1970 – Łunochod 1 na Księżycu. Robot rozpoczyna podbój obcego świata

17 listopada 1970 roku radziecki pojazd Łunochod 1 rozpoczął pracę na powierzchni Księżyca. Został dostarczony przez bezzałogową sondę Łuna 17, a następnie zjechał po specjalnych rampach na księżycowy grunt. Był pierwszym skutecznie wykorzystywanym zdalnie sterowanym pojazdem poruszającym się po powierzchni innego ciała niebieskiego.

Łunochod 1 przypominał niewielką mechaniczną wannę na ośmiu kołach, wyposażoną w kamery i aparaturę badawczą. Sterowali nim operatorzy znajdujący się na Ziemi, muszący uwzględniać opóźnienia radiowe i trudności związane z rozpoznawaniem terenu.

Pojazd miał pracować przez kilka miesięcy, ale ostatecznie funkcjonował przez około jedenaście miesięcy. Wykonywał fotografie, badał właściwości księżycowego gruntu i dostarczał informacji, których nie można było uzyskać wyłącznie z orbity.

W latach siedemdziesiątych trwała jeszcze rywalizacja technologiczna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim. Amerykanie wysłali już ludzi na Księżyc, natomiast radziecki program koncentrował się między innymi na rozwoju automatycznych sond i robotów.

Dzisiaj podobne rozwiązania wykorzystuje się podczas badań Marsa. Łunochod 1 pozostaje jednym z pionierskich urządzeń, które pokazały, że robot może stać się oczami i rękami człowieka na odległym świecie.

1973 – Czołgi wjeżdżają na politechnikę w Atenach. Studenci przeciwko wojskowej dyktaturze

Nad ranem 17 listopada 1973 roku greckie wojsko przystąpiło do siłowego stłumienia protestu na Politechnice Ateńskiej. Studenci od kilku dni okupowali uczelnię, sprzeciwiając się wojskowej dyktaturze rządzącej Grecją od 1967 roku. Zorganizowali własną rozgłośnię radiową i wzywali społeczeństwo do obrony wolności.

Władze zdecydowały się użyć wojska. Czołg sforsował bramę uczelni, a w Atenach doszło do krwawych starć. W rezultacie represji zginęli ludzie, a wielu demonstrantów zostało rannych lub aresztowanych. Ofiary śmiertelne odnotowano przede wszystkim w związku z wydarzeniami na ulicach miasta; nie należy więc przedstawiać wszystkich zabitych jako studentów poległych bezpośrednio na terenie politechniki.

Powstanie na Politechnice Ateńskiej nie doprowadziło natychmiast do obalenia junty. Stało się jednak jednym z najważniejszych wydarzeń osłabiających jej społeczną legitymację. Dyktatura upadła w 1974 roku, a Grecja rozpoczęła odbudowę demokracji.

Do dzisiaj 17 listopada jest w Grecji dniem szczególnej pamięci o walce przeciwko autorytaryzmowi. Historia ateńskich studentów przypomina, że uczelnie bywają nie tylko miejscem zdobywania wiedzy, ale również przestrzenią, w której rodzi się obywatelski sprzeciw.

1989 – Dzierżyński spada z cokołu. Warszawa żegna symbol komunistycznego terroru

17 listopada 1989 roku w Warszawie zdemontowano pomnik Feliksa Dzierżyńskiego, stojący na placu, któremu przywrócono historyczną nazwę – Bankowy. Monument przedstawiał jednego z twórców radzieckiego aparatu terroru, organizatora Czeka, instytucji będącej poprzedniczką późniejszych sowieckich służb bezpieczeństwa.

Demontaż odbywał się w obecności licznych mieszkańców i dziennikarzy. Podczas prac pomnik pękł i runął na bruk, co stało się jednym z najbardziej charakterystycznych obrazów polskiej transformacji ustrojowej.

Był to gest o ogromnej wymowie symbolicznej. Jeszcze kilka miesięcy wcześniej Polska pozostawała krajem rządzonym przez komunistyczną partię. W czerwcu odbyły się częściowo wolne wybory, a we wrześniu powstał rząd Tadeusza Mazowieckiego. Teraz z przestrzeni stolicy znikał monument człowieka kojarzonego z fundamentami bolszewickiego systemu przemocy.

Upadek pomnika Dzierżyńskiego nie oznaczał natychmiastowego końca wszystkich instytucji i mechanizmów odziedziczonych po PRL. Zmiany ustrojowe, gospodarcze i społeczne wymagały wielu kolejnych lat. Był jednak wydarzeniem, które w niezwykle czytelny sposób pokazało, że dawny porządek polityczny traci swoją symboliczną dominację.

Historia pomników jest zresztą historią władzy. Jedne powstają, aby utrwalać obowiązującą ideologię. Inne znikają, kiedy społeczeństwo zaczyna inaczej oceniać własną przeszłość.

1989 – Aksamitna rewolucja w Pradze. Studenci uruchamiają lawinę przemian

17 listopada 1989 roku w Pradze odbyła się demonstracja studencka, która stała się początkiem aksamitnej rewolucji. Uczestnicy chcieli upamiętnić ofiary niemieckich represji z 1939 roku, ale uroczystość szybko nabrała charakteru protestu przeciwko komunistycznym władzom Czechosłowacji.

Na ulicy Národní třída demonstranci zostali otoczeni przez siły bezpieczeństwa i brutalnie pobici. Interwencja wywołała oburzenie społeczne. W kolejnych dniach protesty obejmowały coraz większe grupy mieszkańców, do studentów dołączyli artyści, pracownicy teatrów i przedstawiciele różnych środowisk.

Powstało Forum Obywatelskie, którego jednym z najważniejszych przywódców stał się pisarz i dysydent Václav Havel. Reżim komunistyczny, pozornie stabilny jeszcze kilka tygodni wcześniej, zaczął gwałtownie tracić kontrolę nad sytuacją.

W grudniu 1989 roku Havel został wybrany prezydentem Czechosłowacji. Przemiany przebiegły bez długotrwałej wojny domowej, a nazwa „aksamitna rewolucja” weszła na stałe do języka politycznej historii Europy.

17 listopada 1989 roku pozostaje jednym z najważniejszych dni w historii naszych południowych sąsiadów. Dokładnie pięćdziesiąt lat po niemieckim ataku na czeskie środowisko akademickie studenci ponownie stali się twarzami oporu przeciwko totalitarnej władzy.

Ta historyczna symetria jest wyjątkowo poruszająca. W 1939 roku protest kończył się egzekucjami i zamykaniem uczelni. W 1989 roku brutalność milicji przyspieszyła upadek systemu, który miał jeszcze przez długie lata sprawować władzę.

2020 – Świat podejmuje walkę z rakiem szyjki macicy. Strategia, która ma ratować życie

17 listopada 2020 roku Światowa Organizacja Zdrowia rozpoczęła realizację globalnej strategii eliminacji raka szyjki macicy jako problemu zdrowia publicznego. Była to historyczna deklaracja poparta przez 194 państwa, oparta na założeniu, że dzięki istniejącym już metodom zapobiegania i leczenia można radykalnie ograniczyć liczbę zachorowań oraz zgonów.

Program WHO obejmuje szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV, badania przesiewowe oraz skuteczne leczenie zmian przednowotworowych i rozpoznanego nowotworu. Celem jest również zmniejszanie nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej.

Rak szyjki macicy należy do chorób, w których znaczenie profilaktyki jest szczególnie duże. Wykrywanie zmian na odpowiednio wczesnym etapie pozwala podjąć leczenie, zanim rozwinie się zaawansowany nowotwór.

To jeden z przykładów wydarzeń historycznych, których znaczenie nie polega na podpisaniu spektakularnego traktatu czy zbudowaniu wielkiej maszyny. Czasami najważniejsza decyzja dotyczy stworzenia warunków, dzięki którym tysiące ludzi mogą uniknąć przedwczesnej śmierci.

W 2026 roku działania WHO prowadzone są pod hasłem wspólnej odpowiedzialności za eliminację choroby. Dla mieszkańców mniejszych ośrodków, również powiatu tomaszowskiego, kluczowe pozostaje to, czy za międzynarodowymi deklaracjami idzie rzeczywisty dostęp do profilaktyki i specjalistycznej opieki.

Urodzili się tego dnia

1938 – Gordon Lightfoot. Kanadyjski bard i poeta codzienności

17 listopada 1938 roku urodził się Gordon Lightfoot, kanadyjski wokalista, gitarzysta i autor piosenek. Jego twórczość łączyła folk, country i subtelny rock, a największą siłą pozostawały opowieści o miłości, podróży, samotności i przemijaniu. Utwory „If You Could Read My Mind”, „Sundown” i „The Wreck of the Edmund Fitzgerald” należą do klasyki północnoamerykańskiej muzyki popularnej. Lightfoot zmarł w 2023 roku, pozostawiając dorobek, który wywarł wpływ na kilka pokoleń songwriterów.

1942 – Martin Scorsese. Reżyser, który pokazał ciemną stronę Ameryki

17 listopada 1942 roku w Nowym Jorku urodził się Martin Scorsese, jeden z najwybitniejszych reżyserów współczesnego kina. „Taksówkarz”, „Wściekły byk”, „Chłopcy z ferajny”, „Kasyno” i „Infiltracja” to filmy, które na trwałe zmieniły sposób opowiadania o przemocy, władzy, winie i moralnych kompromisach. Jego bohaterowie często próbują zdobyć kontrolę nad własnym życiem, by ostatecznie stać się więźniami swoich obsesji. Dzisiaj reżyser obchodzi 84. urodziny.

Scorsese jest również znakomitym dokumentalistą muzycznym. Jego filmy poświęcone Bobowi Dylanowi, The Band i The Rolling Stones pokazują, że rock potrafi być pełnoprawnym bohaterem filmowej opowieści, a nie tylko jej ścieżką dźwiękową.

1966 – Jeff Buckley. Głos, który pozostaje żywy niemal trzy dekady po śmierci

17 listopada 1966 roku urodził się Jeff Buckley, amerykański wokalista i gitarzysta, jedna z najbardziej niezwykłych postaci rocka alternatywnego lat dziewięćdziesiątych. Jego jedyny ukończony za życia album studyjny „Grace” z 1994 roku stał się dziełem kultowym. W twórczości Buckleya spotykały się folk, rock, soul i niemal operowa ekspresja wokalna.

Szczególne miejsce zajmuje jego interpretacja „Hallelujah” Leonarda Cohena. Buckley zginął tragicznie w 1997 roku, mając zaledwie 30 lat. W 2026 roku przypada 60. rocznica jego urodzin.

1966 – Sophie Marceau. Od młodzieżowego idola do gwiazdy europejskiego kina

17 listopada 1966 roku urodziła się Sophie Marceau, francuska aktorka, która wielką popularność zdobyła już jako nastolatka dzięki filmowi „Prywatka”. W kolejnych latach wystąpiła między innymi w „Braveheart. Waleczne serce” oraz filmie o Jamesie Bondzie „Świat to za mało”. Jej kariera pokazuje, że sukces osiągnięty w młodości nie musi oznaczać zamknięcia artysty w jednej ekranowej roli. Dzisiaj obchodzi 60. urodziny.

Odeszli tego dnia

1917 – Auguste Rodin. Człowiek, który ożywił marmur i brąz

17 listopada 1917 roku zmarł Auguste Rodin, francuski rzeźbiarz, jeden z najważniejszych twórców nowoczesnej sztuki. Jego „Myśliciel”, „Pocałunek” i „Mieszczanie z Calais” należą do najbardziej rozpoznawalnych dzieł rzeźbiarskich na świecie. Rodin zerwał z idealizowaniem ludzkiego ciała, poszukując w geście i napięciu mięśni emocji, cierpienia oraz wewnętrznego niepokoju. Został pochowany w Meudon, gdzie znajduje się poświęcone mu muzeum.

2013 – Doris Lessing. Literatura jako sprzeciw wobec wygodnych odpowiedzi

17 listopada 2013 roku zmarła Doris Lessing, brytyjska pisarka urodzona w Iranie, laureatka Literackiej Nagrody Nobla z 2007 roku. W powieściach takich jak „Złoty notes” czy „Trawa śpiewa” podejmowała temat społecznych nierówności, kolonializmu, relacji między kobietami i mężczyznami oraz psychologicznych kosztów życia w świecie pełnym ideologicznych podziałów.

Lessing nie próbowała ułatwiać życia czytelnikom. Jej książki często zmuszały do przyglądania się przekonaniom, które najchętniej uznajemy za oczywiste. Pozostaje jedną z najważniejszych pisarek XX wieku.

Tego dnia w muzyce

1980 – John Lennon wydaje „Double Fantasy”. Powrót, który miał być początkiem nowego życia

17 listopada 1980 roku ukazał się album „Double Fantasy” Johna Lennona i Yoko Ono. Był to pierwszy od pięciu lat studyjny materiał Lennona, który na dłuższy czas ograniczył działalność muzyczną, skupiając się na rodzinie i wychowywaniu syna Seana.

Płyta powstała w atmosferze powrotu do twórczej aktywności. Lennon nie chciał już udowadniać, że jest buntownikiem z czasów Beatlesów. W wielu tekstach opowiadał o zwyczajnym życiu, miłości, ojcostwie i próbie odnalezienia spokoju po latach osobistych konfliktów.

„Double Fantasy” był także szczególnym dialogiem dwojga artystów. Piosenki Lennona przeplatały się z kompozycjami Yoko Ono. Nad materiałem pracował producent Jack Douglas, a w nagraniach uczestniczyli doświadczeni muzycy sesyjni, w tym Tony Levin i Earl Slick.

Najbardziej znanymi utworami stały się „(Just Like) Starting Over”, „Woman”, „Watching the Wheels” i „Beautiful Boy (Darling Boy)”. Była to muzyka bardziej dojrzała i osobista niż część wcześniejszego repertuaru Lennona, choć niepozbawiona jego charakterystycznego poczucia ironii.

Tytuł albumu można odczytać jako deklarację nowego początku. I właśnie dlatego historia tej płyty ma tak przejmujący wymiar.

Zaledwie 21 dni po premierze, 8 grudnia 1980 roku, John Lennon został zamordowany w Nowym Jorku. Album, który miał dokumentować powrót artysty do muzyki i życia publicznego, stał się jego ostatnim wydanym za życia studyjnym dziełem.

Po śmierci Lennona „Double Fantasy” zdobył ogromną popularność i trafił na szczyty list przebojów. W 1982 roku otrzymał nagrodę Grammy w kategorii Album of the Year.

Dziś trudno słuchać „(Just Like) Starting Over” bez świadomości tego, co wydarzyło się trzy tygodnie później. Lennon śpiewał o zaczynaniu wszystkiego od nowa. Los nie pozwolił mu dokończyć tej opowieści.

2014 – TV on the Radio wydają „Seeds”. Muzyka po stracie

17 listopada 2014 roku ukazał się album „Seeds” amerykańskiego zespołu TV on the Radio. Było to wydawnictwo szczególne, ponieważ grupa powracała po śmierci swojego basisty Gerarda Smitha, który zmarł w 2011 roku.

TV on the Radio od początku kariery wymykali się prostym klasyfikacjom. Łączyli indie rock, elektronikę, post-punk, soul i eksperymentalną produkcję, tworząc brzmienie trudne do pomylenia z jakimkolwiek innym zespołem.

Na „Seeds” znalazły się między innymi „Happy Idiot”, „Careful You”, „Test Pilot”, „Trouble” i kompozycja tytułowa. Muzyka nadal była bogata w charakterystyczne elektroniczne faktury i gitarowe napięcia, ale pojawiło się w niej więcej melodyjnej przejrzystości.

Producentem albumu był David Sitek, współtwórca charakterystycznego języka muzycznego zespołu. W porównaniu z wcześniejszymi płytami materiał bywał bardziej przystępny, chociaż nie rezygnował z eksperymentalnych rozwiązań.

„Seeds” został dobrze przyjęty przez krytyków i pozostał jednym z ważniejszych przykładów ambitnego rocka alternatywnego drugiej dekady XXI wieku. To płyta, na której doświadczenie straty nie prowadzi wyłącznie do melancholii. Staje się również impulsem do dalszego tworzenia.

2014 – One Direction prezentują „FOUR”. Popowy fenomen zaczyna dojrzewać

17 listopada 2014 roku ukazał się czwarty album zespołu One Direction, zatytułowany „FOUR”. Grupa miała już za sobą spektakularny sukces komercyjny, ale muzycy próbowali odejść od brzmienia kojarzonego przede wszystkim z młodzieżowym popem.

Na albumie znalazły się utwory „Steal My Girl”, „Night Changes”, „18” i „Fireproof”. Coraz większą rolę odgrywały gitarowe aranżacje, bardziej refleksyjne teksty i melodyka czerpiąca z tradycji klasycznego pop-rocka.

Nie oznaczało to całkowitego zerwania z dawnym stylem. One Direction nadal tworzyli muzykę nastawioną na szeroką publiczność, ale chcieli pokazać, że ich repertuar może rozwijać się wraz z dorastającymi słuchaczami.

„FOUR” odniósł wielki sukces sprzedażowy i umocnił pozycję grupy na światowym rynku. Z perspektywy czasu był jednym z ostatnich etapów działalności zespołu w pierwotnym pięcioosobowym składzie. W 2015 roku odszedł Zayn Malik, a pozostali członkowie wkrótce zdecydowali się na przerwę w działalności.

Ta historia dobrze pokazuje mechanizm popkultury. Sukces, który z zewnątrz wydaje się spełnieniem wszystkich marzeń, potrafi oznaczać również ogromną presję i nieustanną walkę o własną artystyczną tożsamość.

Tego dnia w sporcie

2007 – Polska jedzie na EURO! Dwa gole Smolarka i historyczna noc w Chorzowie

17 listopada 2007 roku reprezentacja Polski pokonała Belgię 2:0 na Stadionie Śląskim w Chorzowie, zapewniając sobie pierwszy w historii awans do finałów mistrzostw Europy. Dzisiaj, kiedy udział biało-czerwonych w EURO nie wydaje się już wydarzeniem nadzwyczajnym, warto przypomnieć, jak długo polscy kibice czekali na ten moment.

Bohaterem spotkania został Euzebiusz Smolarek, który zdobył obie bramki. Pierwszą tuż przed przerwą, drugą na początku drugiej połowy. Napastnik reprezentacji wykorzystał błędy belgijskiej defensywy, a jego trafienia pozwoliły biało-czerwonym przejąć kontrolę nad meczem.

Selekcjonerem Polski był Leo Beenhakker, holenderski szkoleniowiec, który przejął reprezentację po nieudanym mundialu w 2006 roku. Pod jego kierunkiem drużyna zaczęła grać z większą pewnością siebie, a eliminacje przyniosły między innymi pamiętne zwycięstwo nad Portugalią.

W Chorzowie występowali piłkarze tacy jak Artur Boruc, Jakub Błaszczykowski, Jacek Krzynówek, Maciej Żurawski czy Michał Żewłakow. Kibice oglądali drużynę, która potrafiła wykorzystać historyczną szansę.

Polska – Belgia 2:0 pozostaje jednym z najważniejszych meczów polskiej piłki w XXI wieku. Wcześniej biało-czerwoni zdobywali medale mistrzostw świata, ale nigdy nie uczestniczyli w finałach mistrzostw Europy.

Dwa trafienia Smolarka zmieniły tę statystykę. W kilka minut wydarzyło się coś, na co pokolenia kibiców czekały przez całe dziesięciolecia.

2019 – Grand Prix Brazylii. Verstappen wygrywa, Gasly przeżywa wielki dzień

17 listopada 2019 roku na torze Interlagos rozegrano Grand Prix Brazylii Formuły 1, jeden z najbardziej emocjonujących wyścigów tamtego sezonu. Zwyciężył Max Verstappen, ale ogromne zainteresowanie wzbudziła również końcówka rywalizacji, w której doszło do kilku dramatycznych wydarzeń.

Na drugiej pozycji finiszował Pierre Gasly, zdobywając pierwsze podium w karierze. Francuz prowadził walkę o miejsce na podium aż do ostatnich metrów, wykorzystując nieoczekiwany rozwój sytuacji na torze.

Trzecie miejsce ostatecznie przypadło Carlosowi Sainzowi, po nałożeniu kary czasowej na Lewisa Hamiltona. Był to również pierwszy finisz Hiszpana na podium Formuły 1.

Grand Prix Brazylii 2019 przypomina, że w sportach motorowych o wynikach decydują nie tylko osiągi samochodów. Znaczenie mają także strategia, niezawodność, umiejętność zachowania spokoju i wykorzystania okazji, która może pojawić się zaledwie na kilka sekund.

Sport dziś – 17 listopada 2026 roku. Polska gra ze Szwecją

Dzisiaj o godzinie 20.45 reprezentacja Polski zmierzy się ze Szwecją w ostatnim meczu fazy grupowej Ligi Narodów UEFA. Spotkanie odbędzie się na Tarczyński Arenie we Wrocławiu.

Będzie to kolejny sprawdzian drużyny, która po ostatnich występach musi zmierzyć się z pytaniami o skuteczność ofensywną, organizację gry defensywnej i jakość zespołowej współpracy. Szwedzi od lat pozostają trudnym rywalem dla biało-czerwonych.

Transmisję zapowiada TVP Sport oraz TVP 1. Początek meczu o 20.45, a poprzedzające go studio telewizyjne rozpocznie się wcześniej.

Dla lokalnych sympatyków sportu ważna będzie również sobota 21 listopada, kiedy w tomaszowskiej Arenie Lodowej zaplanowano zawody kontrolne w łyżwiarstwie szybkim. Mają być rozgrywane dystanse 500, 1000, 1500 i 3000 metrów. To kolejna okazja, aby przyjrzeć się przygotowaniom panczenistów do najważniejszych imprez sezonu.

Tomaszów Mazowiecki – lokalny ślad historii

1918 – Polska tworzy okręgi wojskowe. Tomaszów w nowej strukturze armii

Wielka historia niepodległości zazwyczaj rozgrywa się w Warszawie, Krakowie czy Poznaniu. Nazwiska Piłsudskiego, Moraczewskiego i Paderewskiego trafiają do podręczników. Znacznie rzadziej opowiada się o tym, co działo się w tym czasie w miastach przemysłowych, gdzie po wycofaniu niemieckich żołnierzy trzeba było niemal natychmiast organizować nowe władze i struktury wojskowe.

17 listopada 1918 roku utworzono pięć okręgów generalnych Wojska Polskiego. Jednym z nich był Okręg Generalny Łódź, obejmujący między innymi obszar VIII Okręgu Wojskowego, do którego należał również ówczesny Tomaszów Rawski, czyli dzisiejszy Tomaszów Mazowiecki.

To istotne ustalenie dotyczące lokalnej historii. Potwierdza je historyk Witold Jarno z Uniwersytetu Łódzkiego w opracowaniu poświęconym dziejom wojskowym Tomaszowa w okresie II Rzeczypospolitej.

Reorganizacja przeprowadzona 17 listopada miała usprawnić powstawanie polskiej armii, której pierwsze oddziały tworzono często w sposób improwizowany. W jednym miejscu byli dawni legioniści, w innym członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej, a jeszcze gdzie indziej oficerowie po służbie w armiach zaborczych.

Nowe państwo potrzebowało regularnego wojska. Nie wystarczyło rozbroić niemieckiego garnizonu i przejąć koszar. Trzeba było zorganizować dowodzenie, szkolenie, zaopatrzenie oraz system uzupełnień.

1918 – Tomaszowscy ochotnicy. Od koszar przy Pilicznej do 28. Pułku Strzelców Kaniowskich

12 listopada 1918 roku w Tomaszowie Mazowieckim rozbrojono niemieckie oddziały wojskowe. Wydarzenia nie przebiegały jednak bez napięć. Niemieccy żołnierze zamierzali opuścić miasto, a polska strona domagała się, aby przed wyjazdem oddali broń.

W centrum tych wydarzeń znajdowali się miejscowi działacze niepodległościowi i członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej. Ważną postacią był Roman Tuchowski, dowodzący tomaszowską kompanią POW, złożoną w dużej mierze z byłych legionistów i skautów.

Przejęte po Niemcach koszary znajdowały się przy ówczesnej ulicy Pilicznej 12 i 14, dzisiejszej ulicy Ignacego Mościckiego. To tam zaczęto organizować pierwsze polskie oddziały wojskowe. Zgłaszali się kolejni ochotnicy, niektórzy posiadający już doświadczenie wojskowe, inni dopiero rozpoczynający służbę.

W połowie listopada powstały oddział osiągnął stopniowo liczebność kompanii piechoty. W grudniu został podporządkowany 28. Pułkowi Piechoty, z którego tradycji wywodzi się późniejszy 28. Pułk Strzelców Kaniowskich.

Historia tych ludzi nie zakończyła się na służbie w rodzinnym mieście. W styczniu 1919 roku tomaszowska kompania odeszła do Łodzi, a później jej żołnierze uczestniczyli w dalszych działaniach wojskowych odradzającego się państwa.

To fragment historii, który zasługuje na znacznie większą obecność w lokalnej pamięci. Tomaszów nie był jedynie biernym świadkiem odzyskiwania niepodległości. Mieszkańcy miasta współtworzyli struktury wojskowe i brali udział w wydarzeniach, od których zależały losy nowej Rzeczypospolitej.

Warto jednak precyzyjnie rozróżnić daty: 17 listopada utworzono strukturę okręgów generalnych, natomiast formowanie tomaszowskiego oddziału ochotniczego było procesem trwającym przez kolejne dni i tygodnie. Źródła nie pozwalają przypisać całego tego procesu jednemu dniowi.

2026 – Szkolna siatkówka w Tomaszowie. Młode pokolenie wychodzi na parkiet

Dzisiejszy kalendarz wydarzeń w Tomaszowie Mazowieckim przynosi również lokalny akcent sportowy. Zgodnie z harmonogramem miejskiego współzawodnictwa szkół podstawowych 17 listopada zaplanowano zawody w piłce siatkowej chłopców w kategorii Igrzyska Dzieci, przeznaczonej dla uczniów z rocznika 2014 i młodszych.

Organizatorem zawodów jest Szkoła Podstawowa nr 10. To wydarzenie o zupełnie innym charakterze niż wieczorny mecz reprezentacji Polski ze Szwecją, ale z perspektywy lokalnego sportu nie mniej warte odnotowania.

Właśnie w szkolnych salach gimnastycznych rozpoczynają się kariery przyszłych zawodników, trenerów i działaczy sportowych. Nie każdy młody siatkarz będzie występował w reprezentacji Polski, ale każdy z takich turniejów uczy współpracy, odpowiedzialności za drużynę i radzenia sobie z porażką.

W mieście, które posiada bogate tradycje sportowe, warto zwracać uwagę nie tylko na wyniki profesjonalnych zespołów. Przyszłość tomaszowskiego sportu zaczyna się również na szkolnych parkietach. 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

Historia nie zna spokojnych dat. Jednego dnia na Wawelu koronowano nowego króla, innym razem otwierano kanał, który zmienił światowy handel, a studenci wychodzili na ulice, by przeciwstawić się dyktaturze. 17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu tworzenie rządu odrodzonej Polski. Siedemdziesiąt jeden lat później w Pradze brutalna interwencja milicji uruchomiła aksamitną rewolucję. Tego dnia otwarto również słynną radiostację w Babicach, a na Księżycu rozpoczął pracę radziecki Łunochod. Co wydarzyło się 17 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi także przez muzykę Johna Lennona, wielkie kino Martina Scorsesego, historyczny awans polskich piłkarzy i mało znane wydarzenia związane z Tomaszowem Mazowieckim. Data dodania artykułu: 17.11.2026 08:59
17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

Historia nie ma jednego oblicza. Potrafi przynieść wolność i odebrać ją tego samego dnia, choć w zupełnie innych częściach świata. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wysłał depeszę ogłaszającą odrodzenie niepodległej Polski. Dwadzieścia dwa lata później Niemcy zamknęli getto warszawskie, skazując setki tysięcy ludzi na życie za murami. W 1945 roku tworzono podstawy UNESCO, a w 1974 roku astronomowie skierowali ku gwiazdom wiadomość o istnieniu ludzkości. Co wydarzyło się 16 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez wielką literaturę, muzykę Johna Lennona i Dr. Dre, początki kariery Lionela Messiego oraz tomaszowskie ślady niepodległości. To opowieść o ambicjach, tragediach i nadziejach. O ludziach, którzy budowali świat, i tych, którzy próbowali go zniszczyć. Data dodania artykułu: 16.11.2026 09:45
16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

Nie było jednego wielkiego wybuchu radości, jednej zwycięskiej defilady ani jednego podpisu, który po 123 latach niewoli przywróciłby Polskę do życia. Był chaos, strzały na ulicach, rozbrajanie niemieckich żołnierzy i gorączkowe przejmowanie władzy. Była nadzieja, ale również niepewność. 11 listopada 1918 roku Polska zaczęła pisać nowy rozdział swojej historii. W Tomaszowie Mazowieckim okupacja zakończyła się dzień później. Co ciekawe, na ustanowienie oficjalnego Święta Niepodległości trzeba było czekać aż do 1937 roku. Data dodania artykułu: 11.11.2026 10:37
Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień

Historia bywa przewrotna. Potrafi jednego dnia rozdawać korony, obalać imperia, przywracać wolność i odbierać życie tym, którzy o nią walczyli. 11 listopada 1673 roku Jan Sobieski rozbijał pod Chocimiem armię osmańską, otwierając sobie drogę do polskiego tronu. W 1918 roku milkły działa Wielkiej Wojny, a Polska po 123 latach niewoli odzyskiwała niepodległość. Dwadzieścia trzy lata później Niemcy wybrali tę samą datę na pierwszą masową egzekucję pod Ścianą Śmierci w Auschwitz. Ale 11 listopada w historii to również wielka literatura, muzyczne przełomy, filmowe legendy i sportowe triumfy. Jest wreszcie Tomaszów Mazowiecki, gdzie wolność nie przyszła wraz z uroczystym przemówieniem. Trzeba było ją przygotować, wynegocjować i odebrać niemieckiemu okupantowi. Data dodania artykułu: 11.11.2026 09:30
11 listopada w historii. Polska odzyskuje niepodległość, Tomaszów na wolność czeka jeszcze dzień
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

Historia nie ma jednego oblicza. Potrafi przynieść wolność i odebrać ją tego samego dnia, choć w zupełnie innych częściach świata. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wysłał depeszę ogłaszającą odrodzenie niepodległej Polski. Dwadzieścia dwa lata później Niemcy zamknęli getto warszawskie, skazując setki tysięcy ludzi na życie za murami. W 1945 roku tworzono podstawy UNESCO, a w 1974 roku astronomowie skierowali ku gwiazdom wiadomość o istnieniu ludzkości. Co wydarzyło się 16 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez wielką literaturę, muzykę Johna Lennona i Dr. Dre, początki kariery Lionela Messiego oraz tomaszowskie ślady niepodległości. To opowieść o ambicjach, tragediach i nadziejach. O ludziach, którzy budowali świat, i tych, którzy próbowali go zniszczyć. Data dodania artykułu: Wczoraj, 09:45
Północna obwodnica Tomaszowa wciąż na papierze. Miasto przesuwa termin przetargu Korty tenisowe przy Arenie Lodowej coraz bliżej. Jest decyzja lokalizacyjna Powiat szuka firm do odśnieżania. Nowa umowa na chodniki od 27 grudnia, a co wcześniej? Lechia nie zatrzymuje się nawet przed liderem! Czwarta wygrana z rzędu i wielkie emocje w Toruniu Spała rozbłyśnie świąteczną magią! Dwa dni koncertów, regionalnych smaków i mikołajkowych atrakcji Mikołajki z rakietką w dłoni! Tomaszów zaprasza na turniej tenisa stołowego Muzyka, która łączy pokolenia. Tomaszów uczcił Niepodległą wyjątkowym koncertem 16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd Żurek o 0,16 sekundy od podium. Tomaszowscy panczeniści rozpoczęli Puchar Świata w Pekinie Tolerancja nie oznacza, że musimy się zgadzać. 16 listopada przypomina o sztuce życia obok siebie Wąsy to nie wszystko! Movember w Tomaszowie. Bezpłatne konsultacje urologiczne w Affidea NU-MED Komar obronił karnego, Popławski strzelił dwa gole. Lechia pokonała Pelikana 3:0
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama
Reklama badanie bezdechu sennego
Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?”

Stanisław Bareja, gdyby żył, nie musiałby dzisiaj wymyślać scenariuszy swoich komedii. Wystarczyłoby, żeby przejrzał listy płac samorządowych spółek, zakładów i instytucji. Znalazłby tam materiał na kolejne „Alternatywy 4”. Tyle że tym razem widzom nie byłoby do śmiechu. Sieć Obywatelska Watchdog Polska ujawniła właśnie skalę zatrudniania radnych w instytucjach zależnych od samorządów, które powinni kontrolować. I chociaż samo zatrudnienie nie jest jeszcze dowodem patologii, trudno nie dostrzec, że polski samorząd stworzył znakomite warunki do rozkwitu politycznych synekur. Tomaszów Mazowiecki i powiat tomaszowski nie są od tej choroby wolne.
Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Czerniewice na podium mistrzostw Polski w bilardzie. Liliana Pasik ze złotem, Julia Włodarczyk z brązem

Błękitne sukno, biała bila, dziewięć kolorowych kul i cisza, w której niemal słychać bicie serca. Tutaj nie wygrywa najsilniejszy. Zwycięża ten, kto potrafi zachować zimną krew, przewidzieć kilka ruchów naprzód i wykonać decydujące uderzenie wtedy, gdy ręce mają prawo zadrżeć. Właśnie w takiej dyscyplinie niewielkie Czerniewice pokazały całej Polsce, że wielki sport nie musi rodzić się w wielkich miastach. Liliana Pasik została mistrzynią Polski młodzików w bilardzie, Julia Włodarczyk zdobyła brązowy medal, a Julia Przeorska zakończyła rywalizację na piątym miejscu. Wszystkie trzy reprezentują UKS Promyk Czerniewice.
Reklama
Reklama

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama
Łóżko rehabilitacyjne  Elbur PB 340

Łóżko rehabilitacyjne Elbur PB 340

Cena: Do negocjacji Z pełną ofertą możecie zapoznać się odwiedzając nasz punkt zaopatrzenia medycznegoTomaszów Mazowiecki ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów oraz montaż gratisNa zdjęciu: Łóżko PB 340 w rozmiarze 120×200 cm w kolorze buk z płytą osłaniającą napęd łóżka. Akcesoria: stolik Rubens 9 w kolorze buk.Wyjątkowa propozycja wśród łóżek, zaprojektowana z myślą o komforcie i bezpieczeństwie użytkowników o zwiększonej masie ciała. Wzmocniona konstrukcja, szersze leże oraz dostosowane do dużych obciążeń napędy, pozwalają na korzystanie z tego łóżka przez użytkowników o maksymalnej wadze do 215 kg. Z uwagi na ponadprzeciętne parametry techniczne, łóżko PB 340 przeznaczone jest szczególnie dla pacjentów bariatrycznych.DETALE PRODUKTU:1. Szerokość leża 100 i 120 cm4. Wytrzymałe, higieniczne leże2. Dopuszczalne obciążenie 250kg5. Pilot z blokadą poszczególnych funkcji3. Nowoczesny napęd podnoszenia łóżka6. Osłona frontu (opcja)OPCJE:osłona frontu • zmiana długości i szerokości leżaPODSTAWOWE DANE TECHNICZNEBezpieczne obciążenie robocze250 kgMaksymalna waga użytkownika215 kgRegulacja wysokości leża:od 30 do 80 cmRegulacja segmentu oparcia pleców:0 ÷ 70°Regulacja segmentu oparcia podudzi:0 ÷ 20°Wymiary zewnętrzne długość × szerokość:218 × 112 (132) cmPrześwit pod łóżkiem:ok. 16 cmCiężar całkowity:109,8 (123,5) kgKółka jezdne:100 mm z hamulcem

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama