Kamelot od ponad trzech dekad należą do zespołów, które traktują metal jak odmianę muzycznego teatru. Nie chodzi wyłącznie o symfoniczne aranżacje, monumentalne refreny i gitarowe popisy. Najważniejsza jest umiejętność opowiadania historii. „Epica” i „The Black Halo” korzystały z inspiracji „Faustem” Goethego, zamieniając filozoficzny dramat o ludzkich pragnieniach, pokusach i cenie poznania w dwuczęściowe metalowe widowisko. „Silverthorn” opowiadał o winie i rodzinnej tragedii, natomiast „Haven” przedstawiał rzeczywistość pełną społecznych napięć i zagrożeń. „Dark Asylum” rozwija tę tradycję, wprowadzając słuchacza do RavenHill – fikcyjnego zakładu psychiatrycznego mieszczącego się w dawnej katedrze. Religia, nauka, pamięć i szaleństwo splatają się tutaj w jedną opowieść. Bohater wędruje przez kolejne pomieszczenia, próbując rozpoznać własną tożsamość i oddzielić rzeczywistość od iluzji. Thomas Youngblood tłumaczył, że album przedstawia drogę od psychicznego uwięzienia do możliwego ocalenia. Tommy Karevik zwracał natomiast uwagę na napięcie pomiędzy lękiem a nadzieją, chaosem a spokojem oraz destrukcją a uzdrowieniem.
Sam pomysł natychmiast przywołuje mi „Lot nad kukułczym gniazdem” Kena Keseya. W tamtej powieści zakład psychiatryczny stawał się obrazem świata, w którym granica pomiędzy troską o człowieka a sprawowaniem nad nim kontroli okazuje się niebezpiecznie cienka. Można również pomyśleć o „Wyspie tajemnic” Martina Scorsesego, gdzie wspomnienia, trauma i poczucie winy stopniowo podważają wiarygodność obserwowanej rzeczywistości. Kamelot nie opowiadają oczywiście tych samych historii. RavenHill posiada własną, gotycką symbolikę. Bardziej interesuje mnie jednak pytanie, które kryje się pod teatralnymi dekoracjami: czy człowiek może uwolnić się z więzienia zbudowanego z własnych wspomnień? To temat znacznie poważniejszy niż standardowe metalowe opowieści o demonach i mrocznych zamkach.
Za produkcję odpowiada ponownie Sascha Paeth, od lat związany z brzmieniem Kamelot, natomiast miksem i masteringiem zajął się Jacob Hansen. W składzie zespołu występują Tommy Karevik, Thomas Youngblood, Oliver Palotai, Sean Tibbetts i Alex Landenburg. Już sama obsada zapewnia niezwykle wysoki poziom wykonawczy, lecz w przypadku Kamelot techniczna doskonałość dawno przestała być zaskoczeniem. Istotniejsze jest to, jak muzycy wykorzystują własne możliwości. „Dark Asylum” pozostaje albumem wyraźnie melodyjnym, opartym na ciężkich gitarach, symfonicznych aranżacjach i wielkich refrenach. Nie wraca w pełni do rozbudowanych, progresywnych konstrukcji z czasów Roya Khana. Zamiast nich oferuje bardziej zwarte kompozycje, nastawione na natychmiastowy efekt. Przyznam, że podchodzę do tego rozwiązania z mieszanymi uczuciami. Lubię Kamelot najbardziej wtedy, gdy pozwalają muzyce rozwijać się nieoczekiwanie, kiedy dramatyczny nastrój wynika z kompozycji, a nie wyłącznie z imponującej produkcji.
„Sanctorium”, „Ashen World” i „Dark Asylum”. Pierwsze drzwi prowadzą do ciemności
Album otwiera krótkie „Sanctorium”, pełniące funkcję teatralnego prologu. To moment, w którym słuchacz symbolicznie przekracza bramę RavenHill. Nie chodzi jeszcze o prezentację wielkich gitarowych tematów, lecz o zbudowanie atmosfery. Kamelot doskonale rozumieją znaczenie podobnych wprowadzeń. Już na wcześniejszych albumach potrafili wykorzystywać krótkie instrumentalne fragmenty jako element dramaturgii większej całości. Tutaj prolog stanowi zapowiedź muzycznej podróży, w której pozornie niewielkie szczegóły mają prowadzić do kolejnych odkryć.
„Ashen World” natychmiast przywraca właściwą metalową energię. Szybki gitarowy riff, intensywna praca podwójnej stopy perkusji i efektowne aranżacje tworzą kompozycję, która mogłaby znaleźć się na jednym z bardziej dynamicznych albumów zespołu. Thomas Youngblood prowadzi gitarę zdecydowanie, a Alex Landenburg nadaje muzyce rytmiczną siłę. Najważniejszy pozostaje jednak Tommy Karevik, którego wokal posiada imponującą kontrolę i melodyjną swobodę. Jego głos nie jest tak ciemny ani tak romantycznie melancholijny jak wokal Roya Khana, ale ma niezwykłą zdolność budowania napięcia bez utraty przejrzystości melodii. W kompozycji pojawia się również Ignacia Fernández, wprowadzająca agresywne, ekstremalne partie wokalne. Ten kontrast nie jest niczym nowym w historii Kamelot, ale nadal pozostaje skutecznym sposobem urozmaicania muzycznego widowiska.
Utwór tytułowy „Dark Asylum” należy do najbardziej przekonujących fragmentów wydawnictwa. Gitary, syntezatory i perkusja tworzą tutaj atmosferę wyraźnie bliższą progresywnemu metalowi, a kolejne partie prowadzą do niezwykle efektownego refrenu. To kompozycja, w której Kamelot przypominają, dlaczego przez lata zdobywali uznanie również wśród słuchaczy zainteresowanych bardziej ambitną odmianą power metalu. Nie chodzi o techniczną komplikację dla samej komplikacji. Najważniejsze jest odpowiednie połączenie dramaturgii i melodyjności. Karevik śpiewa z wyjątkową intensywnością, a instrumentaliści potrafią podporządkować własną wirtuozerię konstrukcji utworu. Właśnie takiego Kamelot chciałbym słyszeć częściej – zespołu potężnego, ale niepróbującego imponować rozmiarem każdej aranżacji.
„Sanctuary”, „Nocte Veritas” i „One Last Masquerade”. Maski, demony i wielki teatr
„Sanctuary” wprowadza kolejny rozdział opowieści, a zarazem pokazuje charakterystyczną dla współczesnego Kamelot skłonność do łączenia odmiennych sposobów wokalnej ekspresji. Obok Tommy’ego Karevika pojawiają się Clémentine Delauney z Visions of Atlantis oraz ponownie Ignacia Fernández. Delikatniejsze, niemal operowe partie Delauney kontrastują z agresywnymi wokalami Fernández, tworząc muzyczny obraz wewnętrznego konfliktu. Można wyobrazić sobie, że oba głosy reprezentują różne siły oddziałujące na bohatera historii – jedną próbującą go uspokoić, drugą pogłębiającą chaos. Nie traktuję tego jednak jako dosłownego podziału ról, ponieważ album pozostawia wiele miejsca własnej interpretacji. Muzycznie „Sanctuary” opiera się na potężnym refrenie i charakterystycznych symfonicznych ornamentach. To utwór efektowny, ale pokazujący również słabość współczesnego stylu grupy: niemal każda emocja otrzymuje tutaj monumentalną oprawę, przez co trudniej odróżnić prawdziwą kulminację od kolejnego świetnie zaprojektowanego refrenu.
Krótkie „Nocte Veritas” pełni funkcję kolejnego łącznika. Sam łaciński tytuł przywołuje motyw prawdy ukrytej w ciemności. Nie należy oczywiście oczekiwać od tego fragmentu samodzielnego muzycznego dramatu. Jest raczej częścią narracyjnej architektury płyty, chwilą zawieszenia przed następnym wydarzeniem. A wydarzeniem tym okazuje się „One Last Masquerade”, w którym gościnnie występuje Tobias Sammet, lider Avantasia. Trudno o bardziej naturalne połączenie. Kamelot i Avantasia od lat poruszają się w podobnym świecie: monumentalnych melodii, literackiej fantastyki, operowego rozmachu i heavy metalowych riffów. Sammet posiada głos o innej barwie niż Karevik, bardziej charakterystyczny i nieco szorstki, dzięki czemu ich duet zachowuje wyrazisty charakter.
„One Last Masquerade” przywołuje skojarzenia z „Maskaradą” Edgara Allana Poego, w której bohaterowie próbują ukryć się przed nieuchronnością śmierci za przepychem balu i teatralnymi kostiumami. W świecie RavenHill maska może oznaczać coś jeszcze bardziej osobistego: fałszywą tożsamość, którą człowiek przyjmuje, aby przetrwać. Muzycznie kompozycja jest jednym z najbardziej przebojowych momentów albumu. Współpraca Karevika i Sammeta nie stanowi jedynie atrakcyjnego dodatku promocyjnego. Ich głosy naprawdę dobrze się uzupełniają, a refren posiada charakter znany z najlepszych nagrań Avantasia. Przyznam jednak, że wolałbym, aby pod tymi wszystkimi efektownymi melodiami pojawiało się nieco więcej muzycznego ryzyka. Kamelot potrafią przewidywalność zamienić w zaletę, ale nie zawsze powinni z tej umiejętności korzystać.
„Ivy, My Dear”, „Godlike Alchemy” i „The Sleeping Mind”. Pomiędzy czułością a szaleństwem
„Ivy, My Dear” przynosi wyciszenie. Po serii monumentalnych kompozycji pojawia się spokojniejsza, bardziej romantyczna ballada. Kamelot od dawna potrafili tworzyć podobne utwory, czego najlepszymi przykładami pozostają „Wander”, „Abandoned” czy „Don't You Cry”. Problem polega na tym, że wraz z upływem lat grupa coraz częściej korzysta z dobrze znanych rozwiązań. „Ivy, My Dear” jest piosenką starannie wykonaną i melodyjną, ale trudno odnaleźć w niej emocjonalną głębię tamtych klasyków. Karevik śpiewa znakomicie, aranżacja pozostaje elegancka, lecz całość nie wywołuje równie silnego wrażenia. To jeden z momentów, kiedy „Dark Asylum” pokazuje różnicę pomiędzy doskonałym rzemiosłem a prawdziwym artystycznym olśnieniem.
Znacznie bardziej przekonujący jest „Godlike Alchemy”, oparty na wyrazistym gitarowym brzmieniu i niezwykle efektownym refrenie. Karevik wykorzystuje wysokie rejestry, pokazując imponującą skalę oraz kontrolę nad głosem. To jeden z tych utworów, w których największa siła Kamelot ujawnia się niemal natychmiast. Thomas Youngblood nie musi tworzyć przesadnie skomplikowanych riffów, aby nadać kompozycji charakter. Wystarczy zdecydowany gitarowy motyw, odpowiednio prowadzona perkusja i melodia, która pozostaje w pamięci. Tytułowa alchemia może przywoływać próbę przemiany ludzkiej natury, ale jeszcze bardziej interesuje mnie muzyczny aspekt tego pomysłu. Kamelot próbują zamieniać stosunkowo proste elementy w coś monumentalnego. Czasami udaje im się to doskonale.
„The Sleeping Mind (Orphic Paradigm)” jest jednym z najcięższych i najbardziej dynamicznych fragmentów albumu. Szybka perkusja, intensywne gitarowe riffy i niemal progresywna organizacja rytmu pokazują zespół, którego nie można sprowadzić wyłącznie do symfonicznych refrenów. Tytuł przywołuje oczywiście Orfeusza, postać greckiej mitologii, która próbowała przekroczyć granicę pomiędzy światem żywych i umarłych. W RavenHill podobna podróż może oznaczać zejście w głąb własnej świadomości. Muzycznie kompozycja wyróżnia się energią, której chwilami brakuje bardziej teatralnym nagraniom. To jeden z najmocniejszych dowodów, że Kamelot nadal potrafią grać pełnokrwisty power metal, nie ograniczając się do orkiestracyjnych dekoracji.
„Kaleidoscope”, „Enigma” i „Cassandra’s Disease”. Piękne obrazy, których nie zawsze można dotknąć
„Kaleidoscope” jest niemal podręcznikowym przykładem współczesnego stylu Kamelot. Monumentalne chóry, rozbudowane syntezatory, ciężkie gitary i efektowny refren tworzą muzykę widowiskową, ale bardzo dobrze znaną słuchaczom zespołu. Sam tytuł doskonale opisuje sposób organizowania aranżacji. Kolejne elementy przesuwają się względem siebie, tworząc nowe wzory z tych samych kolorów. Najciekawsza pozostaje zmienność dynamiki oraz sposób, w jaki muzycy rozwijają instrumentalne partie. Mimo to odnoszę wrażenie, że kompozycja byłaby jeszcze lepsza, gdyby zrezygnowano z części symfonicznych ozdobników. Kiedy każda melodia zostaje otoczona monumentalną produkcją, słuchacz przestaje dostrzegać różnicę pomiędzy tym, co naprawdę wyjątkowe, a tym, co jedynie efektowne.
„Enigma (Think of Me)” ponownie kieruje muzykę w stronę gotyckiego romantyzmu. Spokojniejsza atmosfera i bardziej osobista ekspresja Tommy’ego Karevika przypominają, że jego największym atutem pozostaje nie tylko wokalna siła, lecz także umiejętność budowania melancholijnego nastroju. Nie jest to jednak kompozycja dorównująca najlepszym balladom z okresu Roya Khana. Melodia ma swój urok, ale rozwija się przewidywalnie. Znacznie ciekawszy pozostaje „Cassandra’s Disease”, odwołujący się do jednej z najbardziej tragicznych postaci greckiej mitologii. Kasandra potrafiła przewidywać przyszłość, ale została przeklęta w taki sposób, że nikt nie wierzył jej przepowiedniom. To motyw znakomicie pasujący do albumu poświęconego psychologicznemu zniewoleniu. Co bowiem może być bardziej przerażające od sytuacji, kiedy człowiek zna prawdę, ale nie potrafi przekonać do niej własnego otoczenia?
W „Kasandrze” Christy Wolf antyczna bohaterka staje się symbolem jednostki, której świadomość pozostaje w konflikcie z oficjalnym obrazem rzeczywistości. Kamelot wykorzystują podobny motyw w znacznie bardziej baśniowej i metalowej formie. Muzyka posiada mroczną, niepokojącą atmosferę, a subtelniejsze partie instrumentalne kontrastują z ciężkimi gitarami. „Cassandra’s Disease” należy do najbardziej interesujących kompozycji drugiej części albumu, ponieważ jej siła wynika nie tylko z melodyjności, ale również z wyjątkowo spójnego połączenia nastroju, tytułu i muzycznej dramaturgii.
„Beneath the Moon”, „The Puppet King” i „Sanctum Requiem”. Droga ku wyjściu z ciemności
„Beneath the Moon (Tunglið)” jest jednym z najbardziej zaskakujących fragmentów „Dark Asylum”. Zamiast typowej metalowej kompozycji otrzymujemy kameralną, niemal folkową miniaturę z udziałem Rannveig Sif Sigurðardóttir, Sólveig Sary Leupold i Lei-Sophie Fischer. Islandzkie brzmienie języka i delikatniejsze instrumentarium tworzą atmosferę odmienną od reszty albumu. To moment, w którym RavenHill przestaje przypominać monumentalną gotycką budowlę, a zaczyna kojarzyć się z zimnym, północnym krajobrazem. Można odnaleźć tutaj coś z muzyki nordyckiego folku, ale również odległe echo wcześniejszej twórczości Kamelot, kiedy zespół chętniej pozwalał sobie na subtelne, niemal akustyczne chwile. Szczególnie interesujący pozostaje powrót Rannveig Sif Sigurðardóttir, której głos pojawił się już na „The Fourth Legacy” z 1999 roku. To piękny szczegół dla słuchaczy pamiętających starsze nagrania grupy.
„The Puppet King” przywraca zdecydowany metalowy charakter. Tytułowy król marionetek przywołuje obrazy manipulacji, utraty kontroli oraz władzy sprawowanej nad ludzką świadomością. W świecie RavenHill może oznaczać zarówno konkretnego prześladowcę, jak i wewnętrzne mechanizmy rządzące człowiekiem. Muzycznie kompozycja opiera się na ciężkim, dynamicznym brzmieniu i charakterystycznej dla Kamelot melodyjności. To utwór skuteczny, choć nie należący do największych osiągnięć albumu. Zespół pokazuje ogromne doświadczenie kompozycyjne, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że podobne rozwiązania wykorzystywał już wielokrotnie.
Całość zamyka „Sanctum Requiem”, instrumentalny epilog przywracający bardziej refleksyjną atmosferę. Fortepian i delikatniejsze aranżacje pozwalają wyciszyć muzykę po serii monumentalnych kompozycji. To zakończenie trafne z punktu widzenia konceptualnej opowieści. Bohater opuszcza kolejne pomieszczenia RavenHill, ale album nie musi udzielać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście odzyskał wolność. Właśnie taka niepewność wydaje mi się znacznie ciekawsza niż triumfalne zakończenie, w którym wszystkie konflikty zostają rozwiązane jednym wielkim refrenem. „Dark Asylum” kończy się w sposób pozwalający słuchaczowi samodzielnie dopowiedzieć ostatni rozdział historii.
Tommy Karevik i Thomas Youngblood. Dwaj architekci współczesnego Kamelot
Historia Kamelot jest nierozerwalnie związana z Royem Khanem, którego głos i sposób interpretacji odegrały fundamentalną rolę w stworzeniu najważniejszych albumów grupy. „Karma”, „Epica”, „The Black Halo” i „Ghost Opera” należą do wydawnictw, do których wracam z ogromną przyjemnością. Nie ukrywam, że przez wiele lat właśnie ten okres uważałem za artystyczny szczyt zespołu. Khan posiadał wyjątkową umiejętność łączenia mroku, romantyzmu i teatralnej ekspresji. Nie potrzebował nieustannie śpiewać z maksymalną siłą. Potrafił nadać prostym frazom dramatyczne znaczenie, a jego charakterystyczna barwa sprawiała, że muzyka posiadała niemal literacki wymiar.
Tommy Karevik reprezentuje inny temperament. Jego głos jest jaśniejszy, bardziej współczesny, a techniczna kontrola niemal imponująca. Na „Dark Asylum” potwierdza, że należy do najważniejszych wokalistów współczesnego symfonicznego power metalu. Potrafi śpiewać delikatnie, prowadzić monumentalne refreny i wykorzystywać wysokie rejestry bez utraty melodyjnej przejrzystości. Szczególnie dobrze wypada w „Dark Asylum”, „Godlike Alchemy” i „The Sleeping Mind”. Nie próbuję jednak rozstrzygać, który z wokalistów jest lepszy. To porównanie podobne do zestawiania dwóch znakomitych aktorów grających tę samą rolę. Każdy nadaje jej własny charakter, a ostateczna ocena zależy również od tego, jakiej interpretacji oczekujemy.
Thomas Youngblood pozostaje natomiast najważniejszym architektem muzycznej tożsamości zespołu. Jego gitarowe riffy nie są wyłącznie technicznymi popisami. Mają budować napięcie, nadawać kompozycjom ciężar i współpracować z wokalem. Oliver Palotai odpowiada za rozbudowane aranżacje klawiszowe, Sean Tibbetts zapewnia basowy fundament, a Alex Landenburg prowadzi perkusję z ogromną precyzją. Problem współczesnego Kamelot nie wynika z niedostatków wykonawczych. Muzycy prezentują najwyższy poziom. Pytanie brzmi raczej, czy nie znaleźli się w sytuacji zespołu, który tak doskonale opanował własny język, że coraz trudniej mu powiedzieć coś naprawdę nowego.
Krytycy o „Dark Asylum”. Jedni słyszą wielki powrót, inni tylko doskonałą produkcję
„Dark Asylum” spotkał się z bardzo zróżnicowanym przyjęciem krytyków, co w przypadku Kamelot nie jest zaskoczeniem. Zespół od lat porusza się pomiędzy melodyjnym power metalem, symfonicznym rozmachem i niemal popową konstrukcją refrenów. Dla jednych to dowód wyjątkowej umiejętności łączenia różnych stylistyk. Dla innych – oznaka stopniowego ograniczania artystycznego ryzyka.
Sebastian Kessler z niemieckiego „Metal Hammer” przyznał albumowi 5,5/7, podkreślając jego teatralny charakter i ogromną melodyjność. Nazwał Kamelot „formidable Geschichtenerzähler”, czyli znakomitymi opowiadaczami historii. Szczególnie wysoko ocenił „Ashen World”, „Dark Asylum” i „Sanctuary”, zwracając uwagę na połączenie ciężkiego metalu, operowych wokali i monumentalnych refrenów. Zastrzegł jednak, że niektóre kompozycje, szczególnie „Kaleidoscope” i „Enigma (Think of Me)”, pozostawiają pewien niedosyt. To opinia bliska mojej. Album posiada ogromną siłę, ale nie wszystkie jego fragmenty wyróżniają się indywidualnością.
David E. Gehlke z „Blabbermouth” ocenił płytę na 7,5/10, wskazując na konsekwencję zespołu w rozwijaniu własnego stylu. W podsumowaniu napisał: „you don't mess with a winning formula” – zwycięskiej formuły się nie zmienia. Krytyk docenił wokal Tommy’ego Karevika, ale bardziej sceptycznie odniósł się do ballady „Ivy, My Dear” i niektórych ekstremalnych partii wokalnych. Zwrócił również uwagę, że Kamelot stali się zespołem zdolnym zaoferować bardzo szerokiej publiczności odpowiednią mieszankę ciężaru, melodii i symfonicznej efektowności. To cenna obserwacja, choć można ją traktować zarówno jako pochwałę, jak i subtelne zastrzeżenie.
Znacznie bardziej entuzjastyczny był Itay Gilad z „Distorted Sound Magazine”, który przyznał „Dark Asylum” 8/10. Uznał wydawnictwo za jeden z najlepszych albumów Kamelot od dłuższego czasu, szczególnie wysoko oceniając formę wokalną Karevika, utwór tytułowy, „The Sleeping Mind” i „Kaleidoscope”. Krytyk zauważył jednak, że końcowa część płyty posiada nieco słabszą dramaturgię. To również zarzut uzasadniony. Po efektownym początku album stopniowo traci część energii, choć nadal zawiera interesujące kompozycje.
Bardziej surową ocenę wystawił Thomas z serwisu „The Metal Crypt”, przyznając płycie 2,5/5. Krytyk dostrzegł kilka udanych nagrań, ale uznał, że współczesny Kamelot coraz częściej powtarzają własne pomysły. Z kolei Mykhailo Pervushyn na Sputnikmusic ocenił album na 3/5, a jego recenzję opatrzono wymownym hasłem „Reduce, reuse, recycle” – ogranicz, wykorzystaj ponownie, przetwórz. To ironiczne podsumowanie zarzutu, że muzycy stworzyli płytę opartą na dobrze znanych schematach.
Rozumiem ten punkt widzenia. „Dark Asylum” nie jest albumem, który zmienia reguły symfonicznego metalu. Nie oferuje też równie wyrazistej artystycznej przemiany jak „The Black Halo” w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Ale nie mogę zgodzić się z opinią, że jest to wydawnictwo pozbawione wartości. „Dark Asylum”, „Godlike Alchemy”, „The Sleeping Mind”, „One Last Masquerade” czy „Cassandra’s Disease” dowodzą, że Kamelot nadal potrafią pisać bardzo dobre kompozycje. Problem polega na czymś innym: grupa coraz rzadziej zaskakuje, nawet wtedy, gdy zachwyca.
„Dark Asylum”. Między symfoniczną doskonałością a artystyczną rutyną
Wielu wykonawców po trzydziestu latach działalności znajduje się w trudnej sytuacji. Z jednej strony publiczność oczekuje charakterystycznego brzmienia i rozpoznawalnych melodii. Z drugiej krytycy domagają się nieustannych eksperymentów, nowych rozwiązań i artystycznej odwagi. Nie sposób spełnić obu oczekiwań jednocześnie. Kamelot wybrali drogę konsekwentnego rozwijania własnego stylu, zamiast radykalnego poszukiwania nowej tożsamości. To decyzja zrozumiała, ale posiadająca określoną cenę.
„Dark Asylum” brzmi niezwykle profesjonalnie. Produkcja Saschy Paetha zapewnia potężne, szerokie brzmienie, a miks Jacoba Hansena pozwala odpowiednio wyeksponować wokal, gitary i instrumenty klawiszowe. Gościnne występy Tobiasza Sammeta, Clémentine Delauney, Ignacii Fernández oraz wokalistek związanych z bardziej folkową estetyką wzbogacają muzyczną paletę. Nie są jedynie ozdobą ani listą nazwisk wykorzystywanych w materiałach promocyjnych. Nadają poszczególnym utworom odmienne barwy i pozwalają rozwijać teatralną narrację.
Jednocześnie nie sposób nie zauważyć powtarzalności części kompozycji. Spokojniejsza zwrotka, narastające napięcie, wielki refren, gitarowe solo i powrót melodii – ten schemat pojawia się na albumie wielokrotnie. Kamelot wykorzystują go znakomicie, ale nie zawsze potrafią zaskoczyć sposobem prowadzenia muzycznej opowieści. Największe emocje wywołują więc fragmenty, w których pozwalają sobie na odejście od sprawdzonego modelu. „Beneath the Moon” z nordyckim charakterem, mroczne „Cassandra’s Disease” czy bardziej dynamiczne „The Sleeping Mind” pokazują, że zespół nadal posiada potencjał do poszerzania własnego języka.
Przyznam, że chciałbym usłyszeć na kolejnej płycie więcej takich momentów. Nie potrzebuję powrotu Roya Khana ani próby ponownego nagrania „The Black Halo”. Tamten rozdział został zamknięty i właśnie dlatego pozostaje tak ważny. Oczekuję raczej muzyki, w której doświadczenie zespołu pozwoli mu podejmować większe ryzyko, a nie jedynie doskonalić rozwiązania znane od lat.
Zamiast zakończenia. Kto naprawdę jest więźniem RavenHill?
W „Procesie” Franza Kafki Józef K. zostaje oskarżony przez niezrozumiały system, którego reguł nie potrafi poznać. W „Locie nad kukułczym gniazdem” Kena Keseya instytucja powołana do sprawowania opieki staje się narzędziem podporządkowania jednostki. W „Portrecie Doriana Graya” Oscara Wilde’a człowiek próbuje ukryć przed światem konsekwencje własnych wyborów. „Dark Asylum” Kamelot można umieścić gdzieś pomiędzy tymi opowieściami. RavenHill jest miejscem, w którym człowiek nie wie już, czy walczy z otoczeniem, własnymi wspomnieniami, czy może z obrazem samego siebie.
To interesujący pomysł na album koncepcyjny. Szczególnie dlatego, że Kamelot nie próbują przedstawiać szaleństwa jako efektownego kostiumu. W centrum znajduje się pytanie o możliwość odzyskania własnej tożsamości. Oczywiście muzyka nadal korzysta z teatralnej przesady, monumentalnych chórów i gotyckich dekoracji. Ale pod nimi kryje się temat bliski każdemu, kto choć raz próbował zrozumieć własne decyzje, pogodzić się z przeszłością albo uwolnić od wspomnień, które zbyt długo wpływały na jego życie.
Nie wszystko mnie tutaj przekonuje. „Dark Asylum” ma znakomity początek, bardzo dobry środek i nieco słabszą końcówkę. Część ballad nie dorównuje dawnym osiągnięciom zespołu, a niektóre refreny sprawiają wrażenie zbyt starannie zaprojektowanych, aby pozostawić miejsce na naturalną emocję. Są jednak chwile, w których Kamelot przypominają o swojej wielkości. „Dark Asylum” imponuje dramaturgią, „Godlike Alchemy” melodyjną siłą, „The Sleeping Mind” metalową energią, „One Last Masquerade” znakomitym duetem, a „Cassandra’s Disease” atmosferą, której próżno szukać w bardziej konwencjonalnych fragmentach wydawnictwa.
Powracam myślą do okładki autorstwa Petera Sallaia. Kobieta z zasłoniętymi oczami, otoczona krukami i łańcuchami, stoi w mrocznej przestrzeni przypominającej gotycką świątynię. Nie widzi świata, który ją otacza. Być może dlatego, że ktoś odebrał jej możliwość patrzenia. A może dlatego, że dopiero w ciemności będzie potrafiła zobaczyć prawdę o sobie.
Ten obraz doskonale podsumowuje artystyczny zamysł albumu.
„Dark Asylum” nie jest muzycznym arcydziełem na miarę „The Black Halo”. Nie jest również świadectwem twórczej bezradności. To płyta zespołu, który doskonale zna własne możliwości i nadal potrafi wykorzystywać je z imponującą skutecznością, ale coraz rzadziej pozwala sobie na nieprzewidywalność.
Być może właśnie dlatego historia RavenHill posiada jeszcze jedno, niezamierzone znaczenie. Jej bohater próbuje wydostać się z miejsca, które ogranicza jego wolność. Podobnie Kamelot stoją dziś przed pytaniem, czy potrafią opuścić muzyczną przestrzeń zbudowaną przez własne wcześniejsze sukcesy.
Nie muszą burzyć całej katedry.
Wystarczyłoby otworzyć kilka zamkniętych drzwi.
Bo najgroźniejsze więzienia nie zawsze mają kraty. Czasami budujemy je sami – z przyzwyczajeń, oczekiwań i wspomnień o dawnej wielkości.
Ocena końcowa: 8/10
„Dark Asylum” Kamelot (2026) to bardzo dobry, niezwykle profesjonalnie zrealizowany album symfonicznego power metalu, łączący monumentalne aranżacje, ciężkie gitarowe riffy, gotycką atmosferę i charakterystyczną melodyjność zespołu. Piętnaście utworów tworzy muzyczną opowieść o psychologicznym uwięzieniu, poszukiwaniu tożsamości i nadziei na ocalenie.
Najważniejsze kompozycje: „Ashen World”, „Dark Asylum”, „Sanctuary”, „One Last Masquerade”, „Godlike Alchemy”, „The Sleeping Mind (Orphic Paradigm)”, „Cassandra’s Disease” i „Beneath the Moon (Tunglið)”.
Największe zalety: znakomita forma Tommy’ego Karevika, efektowne gitarowe partie Thomasa Youngblooda, dopracowana produkcja, interesujący koncept RavenHill i gościnne występy Clémentine Delauney, Ignacii Fernández, Tobiasza Sammeta oraz pozostałych zaproszonych artystek.
Największe słabości: powtarzalność konstrukcji części utworów, przewidywalne refreny, nierówny poziom ballad i niewystarczająco odważne wykorzystanie progresywnego potencjału zespołu.
Werdykt: „Dark Asylum” nie dorównuje artystycznej sile „Karmy”, „Epiki” i „The Black Halo”, ale pozostaje jednym z bardziej interesujących wydawnictw Kamelot z okresu Tommy’ego Karevika. To album dla miłośników Avantasia, Epiki, Nightwish, Seventh Wonder, Symphony X i współczesnego symfonicznego power metalu. Nie przynosi rewolucji, ale potwierdza, że Kamelot nadal należą do najważniejszych przedstawicieli gatunku.
Dane albumu: Kamelot – „Dark Asylum”, Napalm Records, 28 sierpnia 2026. Czternasty album studyjny, 15 utworów, około 51 minut. Produkcja: Sascha Paeth i Kamelot. Miks i mastering: Jacob Hansen. Okładka: Peter Sallai. Przywołane opinie krytyczne pochodzą z „Metal Hammer”, Blabbermouth, „Distorted Sound Magazine”, „The Metal Crypt” i Sputnikmusic. Literackie odniesienia, interpretacje oraz ocena 8/10 stanowią autorski komentarz redakcyjny.
Napisz komentarz
Komentarze