Od Tomaszowa po Użhorod. Nauka ponad granicami
Filia Uniwersytetu Łódzkiego w Tomaszowie Mazowieckim wspólnie z Użhorodzkim Uniwersytetem Narodowym organizuje III Międzynarodową Konferencję Studentów i Młodych Naukowców pod hasłem „Lasy i leśnictwo w Europie: tradycje, idee, współpraca”. Wydarzenie zaplanowano na 27 listopada 2026 roku, w formule internetowej, z wykorzystaniem platformy Microsoft Teams.
To już trzecia odsłona polsko-ukraińskiej inicjatywy. Poprzednie konferencje odbyły się w latach 2024 i 2025. Współpraca nie jest zatem jednorazowym gestem, lecz próbą budowania trwałego środowiska naukowego, w którym młodzi badacze mogą konfrontować wyniki swoich prac, doświadczenia i poglądy.
Zakres tematyczny jest szeroki. Obejmuje zmiany klimatu, ochronę lasów, zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi, zoologię leśną, łowiectwo, surowiec drzewny, rekreację, turystykę i geoinformatykę. Nie zabraknie również zagadnień związanych z urbanizacją oraz planowaniem przestrzennym.
Naukowcy, którzy znają wartość lasu
W przygotowanie konferencji zaangażowali się badacze reprezentujący obie uczelnie. Współprzewodniczącymi komitetu naukowego są dr hab. Heorhiy Hrynyk, prof. UŁ, związany z tomaszowską filią uniwersytetu, dr Piotr Seliger, prof. UŁ, dziekan tej filii, oraz dr Ivan Kalynych, dziekan Wydziału Geografii Użhorodzkiego Uniwersytetu Narodowego.
W komitecie naukowym zasiada również dr hab. Dorota Zawadzka, prof. UŁ, kierująca Katedrą Nauk Leśnych tomaszowskiej filii. To szczególnie ważne, ponieważ lokalne środowisko akademickie nie jest jedynie gospodarzem wydarzenia. Współtworzy jego naukowe zaplecze.
Polsko-ukraińska współpraca nabiera dziś dodatkowego znaczenia. W czasie, gdy Europę dzielą polityczne napięcia, a Ukraina zmaga się z konsekwencjami wojny, nauka pozostaje przestrzenią porozumienia. Przyrodę można badać wspólnie nawet wtedy, gdy rzeczywistość próbuje stawiać między ludźmi kolejne bariery.
Lasy spalskie. Zielone bogactwo, którego nie wolno traktować jak oczywistości
Dla mieszkańców powiatu tomaszowskiego las nie jest abstrakcyjnym pojęciem z podręcznika ekologii. To Spała, Konewka, Żądłowice, dolina Pilicy i Spalski Park Krajobrazowy. Miejsca, w których historia spotyka się z przyrodą, a wielopokoleniowa pamięć z dzisiejszymi problemami środowiskowymi.
Według danych Nadleśnictwa Spała, zarządzającego ponad 15,5 tysiąca hektarów lasów, sosna zajmuje 75,1 procent powierzchni leśnej. Udział gatunków liściastych wzrósł w ostatniej dekadzie z 22,3 do 25 procent. To istotna informacja w dyskusji o różnorodności drzewostanów i ich przystosowaniu do zmieniających się warunków klimatycznych.
Nie są to wyłącznie akademickie rozważania. W czerwcu 2026 roku Nadleśnictwo Spała ostrzegało przed wysokim zagrożeniem pożarowym, wskazując na wysokie temperatury, niewielkie opady i przesuszenie ściółki. Z kolei rezerwat Konewka, powiększony do 113,84 hektara, chroni cenne zbiorowiska leśne, w tym świetliste dąbrowy i stare drzewostany.
Jak długo nasze lasy będą potrafiły skutecznie przeciwstawiać się suszy? Czy zmiana składu gatunkowego wystarczy, aby zwiększyć ich odporność? Jak chronić stare drzewa, nie rezygnując z racjonalnej gospodarki leśnej?
To pytania, które powinny interesować nie tylko naukowców, ale również samorządowców, leśników i mieszkańców.
Między siekierą a mikroskopem
Współczesny las jest miejscem spotkania interesów, które nie zawsze idą w parze. Z jednej strony gospodarka dostarczająca surowca drzewnego, z drugiej potrzeba zachowania naturalnych ekosystemów. Do tego turystyka, infrastruktura, presja inwestycyjna oraz coraz bardziej odczuwalne konsekwencje ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Gdzie przebiega granica między użytkowaniem lasu a jego ochroną? Czy współczesne leśnictwo potrafi pogodzić ekonomię z ekologią? I wreszcie, czy decyzje dotyczące przyrody rzeczywiście wynikają z ustaleń naukowych, czy częściej z doraźnych potrzeb?
Konferencja w Tomaszowie i Użhorodzie stwarza okazję do poszukiwania odpowiedzi. Nie oznacza to jeszcze, że wszystkie te kwestie znajdą się w referatach. Szczegółowy program nie został bowiem dotąd udostępniony. Warto jednak, aby właśnie takie pytania wybrzmiały w dyskusji o przyszłości europejskich lasów.
Ostatni dzień zgłoszeń. Konferencja już 27 listopada
Dziś, 10 listopada, upłynął termin zgłaszania wystąpień. Organizatorzy przewidują piętnastominutowe referaty oraz pięciominutowe prezentacje posterów. Decyzje o kwalifikacji uczestników mają zostać przekazane do 16 listopada, natomiast gotowe prezentacje należy przesłać do 20 listopada.
Językami konferencji będą polski, ukraiński i angielski, przy czym prezentacje mają zostać przygotowane w języku angielskim. Program i linki do spotkania organizatorzy zamierzają przekazać uczestnikom po 24 listopada. Nie potwierdzono dotąd możliwości publicznego oglądania obrad.
Informacji o zgłoszeniach udzielają organizatorzy pod adresem [email protected].
Warto kibicować tej inicjatywie. Nie dlatego, że każda międzynarodowa konferencja automatycznie zmienia świat, lecz dlatego, że przyszłość lasów zależy od wiedzy, odpowiedzialności i umiejętności współpracy.
A kiedy następnym razem wybierzemy się na spacer do spalskich lasów, warto spojrzeć na nie inaczej. Nie tylko jak na zieloną scenerię niedzielnego odpoczynku, ale jak na żywy organizm, którego przyszłość wcale nie jest zagwarantowana.
Bo las może przetrwać bez człowieka. Człowiek bez lasu — już niekoniecznie.
Weryfikacja redakcyjna: oficjalny komunikat Filii UŁ potwierdza skład komitetów, tematykę, terminy i formułę konferencji. Dane lokalne pochodzą z Nadleśnictwa Spała oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi.
Napisz komentarz
Komentarze