Miejska Biblioteka Publiczna w Tomaszowie Mazowieckim zaprasza mieszkańców na jedno z najważniejszych ogólnopolskich wydarzeń promujących literaturę i czytelnictwo. Tegoroczne Narodowe Czytanie odbywa się pod honorowym patronatem Pary Prezydenckiej.
I trudno wyobrazić sobie utwór bardziej pasujący do wspólnego, publicznego czytania niż właśnie „Dziady”.
To przecież literatura, która od początku domaga się głosu, sceny, gestu i słuchacza. Jest w niej Guślarz, są duchy, zbiorowość, bunt, cierpienie, metafizyka, historia i pytania, które po dwóch stuleciach wcale nie straciły aktualności.
Mickiewicz wyjdzie z podręcznika
„Dziady” mają tę niezwykłą właściwość, że można je przez lata kojarzyć przede wszystkim z klasówką, Wielką Improwizacją i szkolnym pytaniem o mesjanizm, a później nagle odkryć, że pod warstwą obowiązkowej lektury kryje się dramat niezwykle żywy.
W sobotę w Tomaszowie będzie okazja, by właśnie takiego Mickiewicza usłyszeć.
Na plenerowej scenie w Parku „Solidarność” fragmenty dramatu przeczytają lokalni literaci i dokumentaliści, przedstawiciele władz miasta, dziennikarze tomaszowskich mediów oraz mieszkańcy Tomaszowa Mazowieckiego.
Jedno dzieło zabrzmi więc wieloma głosami.
I być może właśnie w tym tkwi największy sens Narodowego Czytania. Literatura na kilka godzin przestaje być czymś zamkniętym pomiędzy okładkami książki. Wychodzi z bibliotek, szkolnych sal i prywatnych mieszkań. Trafia do parku, na scenę, między ludzi.
„Dziady” – dramat większy niż szkolna lektura
Wybór Mickiewiczowskiego dramatu nie jest przypadkowy.
„Dziady” należą do fundamentów polskiego romantyzmu. Łączą dawny ludowy obrzęd przywoływania zmarłych z opowieścią o winie, odpowiedzialności, miłości, cierpieniu, wolności i losie narodu.
Część II dramatu wyrasta z ludowych wierzeń i moralności. Pojawiające się duchy przypominają żyjącym, że każdy czyn niesie konsekwencje. Część III przenosi czytelnika w zupełnie inny świat – rosyjskich represji, prześladowania młodzieży, więziennych cel i wielkiej narodowej dyskusji o wolności.
To właśnie dlatego „Dziady” nigdy nie były wyłącznie literaturą.
Najgłośniejsza powojenna inscenizacja dramatu w reżyserii Kazimierza Dejmka, wystawiana w Teatrze Narodowym w Warszawie w latach 1967–1968, została zdjęta z afisza przez komunistyczne władze. Protest przeciwko tej decyzji stał się jednym z impulsów prowadzących do wydarzeń Marca 1968 roku.
Historia pokazała więc dość przewrotnie, że Mickiewicz potrafił wyprowadzić ludzi nie tylko do bibliotek i teatrów, ale również na ulice.
Masz „Dziady”? Weź je ze sobą
Organizatorzy przygotowali także atrakcję dla osób posiadających własne wydania dzieł Adama Mickiewicza.
Każdy, kto przyniesie na wydarzenie własny egzemplarz „Dziadów” albo innego dzieła wieszcza, będzie mógł otrzymać w nim specjalną, okolicznościową pieczęć przygotowaną z okazji tegorocznej edycji Narodowego Czytania i przekazaną przez Kancelarię Prezydenta RP.
Dla kolekcjonerów książek może to być drobiazg znacznie cenniejszy niż zakładka czy kolejny biblioteczny gadżet. Taki egzemplarz po latach pozostanie pamiątką konkretnego miejsca i konkretnego dnia.
Literatura wśród drzew
Tomaszowska odsłona Narodowego Czytania rozpocznie się w sobotę, 5 września 2026 roku, o godzinie 12:00 w Parku „Solidarność”.
Organizatorzy zapraszają całe rodziny, młodzież, seniorów, miłośników Mickiewicza, ale również tych, dla których ostatnie spotkanie z „Dziadami” nastąpiło wiele lat temu w szkolnej ławce.
Wstęp jest bezpłatny.
A jeśli komuś na wspomnienie Mickiewicza natychmiast przypomina się tylko ponure: „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie…”, tym bardziej warto w sobotnie południe zajrzeć do Parku „Solidarność”.
Bo tym razem ani ciemno, ani głucho nie będzie. Mickiewicz ma zabrzmieć w samym centrum Tomaszowa – i to wieloma głosami.
Ogólnopolski finał zaplanowano właśnie na sobotę 5 września, a Para Prezydencka określa „Dziady” jako „lekturę lektur” i narodowe misterium podejmujące m.in. temat wolności i niepodległości.
Napisz komentarz
Komentarze