W kwietniu mammobusy Łódzkiego NFZ odwiedzą 20 powiatów

Wczesne wykrycie raka piersi daje bardzo duże szanse na skuteczne leczenie. To właśnie mammografia pozwala wykryć nawet bardzo małe zmiany nowotworowe, zanim staną się wyczuwalne i zanim pojawią się objawy. Warto pamiętać, że rak piersi nie dotyczy wyłącznie kobiet obciążonych genetycznie czy prowadzących mniej zdrowy tryb życia. Chorują również kobiety z prawidłową masą ciała, niepalące i takie, u których nikt w rodzinie wcześniej nie zmagał się z nowotworem.

Z danych z ankiety programu profilaktycznego „Moje Zdrowie” wynika, że 41,5 proc. pacjentów wskazało występowanie nowotworów złośliwych w rodzinie. Wśród nich 25,6 proc. wymieniło raka piersi, a 25,5 proc. raka jelita grubego. To właśnie te nowotwory należą do najczęściej diagnozowanych w Polsce.

Choć rak piersi może występować rodzinnie, nie musi być zapisany w genach, by zachorować. Jeżeli jednak mama lub siostra chorowały na raka piersi, warto rozważyć konsultację w poradni genetycznej i bezwzględnie pamiętać o regularnej profilaktyce. Szacuje się, że rzeczywiście dziedzicznie uwarunkowany rak piersi dotyczy około 5–10 proc. chorych. Jednocześnie ryzyko zachorowania może być od 1,5 do 3 razy wyższe, jeśli choroba wystąpiła u matki lub siostry. Znaczenie mają tu także liczba krewnych, stopień pokrewieństwa oraz wiek, w którym doszło do zachorowania. Badania kliniczne pokazują również, że u kobiet w wieku 50–69 lat, które wykonywały mammografię co rok lub co dwa lata, umieralność z powodu raka piersi zmniejszyła się o 25–30 proc. To wyraźnie pokazuje, że systematyczność w profilaktyce ma sens.

Samo badanie jest krótkie i nie wymaga żadnych przygotowań. Podczas mammografii każda pierś układana jest przez technika na specjalnej płycie i delikatnie dociskana drugą, plastikową płytą. Każda pierś badana jest osobno. Całość trwa zaledwie kilka minut. Wystarczy zabrać ze sobą dowód osobisty. Nie trzeba mieć skierowania ani zaproszenia. Materiał pokazujący, jak wygląda mammografia w mammobusie krok po kroku, można znaleźć pod adresem: 

Wiosenne porządki warto zacząć także od zadbania o zdrowie. W kwietniu mammobusy, czyli mobilne pracownie mammograficzne, pojawią się w 20 powiatach województwa łódzkiego. To dobra okazja, by zachęcić do badania bliskie kobiety — mamę, siostrę, przyjaciółkę czy sąsiadkę. Lista postojów mammobusów dostępna jest na stronie Łódzkiego NFZ pod adresem: https://www.nfz-lodz.pl/dlapacjentow/aktualnosci/6465-zbadaj-piersi-sprawdz-gdzie-skorzystac-z-mammografii-w-dniach. Informacje można uzyskać także pod całodobową, bezpłatną infolinią 800 190 590.

Z mammografii w mammobusie i w stacjonarnej pracowni mogą skorzystać panie w wieku 45–74 lata, które w ciągu ostatnich dwóch lat nie miały wykonywanej mammografii w ramach profilaktyki zdrowotnej. Przy określaniu wieku bierze się pod uwagę rok urodzenia. Z badania mogą skorzystać również kobiety, które zakończyły pięcioletni okres od leczenia chirurgicznego raka piersi i pozostają w trakcie uzupełniającej hormonoterapii — w ich przypadku zaleca się badanie co 12 miesięcy. Taka sama częstotliwość dotyczy także kobiet, które zakończyły leczenie raka piersi oraz pięcioletni proces monitorowania po zakończonej terapii.

Jeśli mammobus nie pojawi się w pobliżu miejsca zamieszkania, mammografię można wykonać również w stacjonarnych pracowniach mammograficznych. Takie placówki działają między innymi w Łodzi, Radomsku, Łowiczu, Piotrkowie Trybunalskim, Kutnie, Bełchatowie, Skierniewicach, Sieradzu i Tomaszowie Mazowieckim. Tam także badanie jest bezpłatne, wykonywane bez kolejek, a do zapisania się wystarczy dowód osobisty.

Ważnym elementem dbania o zdrowie piersi pozostaje również samobadanie. Wiele kobiet właśnie w ten sposób zauważa niepokojące zmiany. Zdarza się jednak, że prawidłowe samobadanie daje złudne poczucie bezpieczeństwa i staje się powodem rezygnacji z badań obrazowych, co może opóźnić diagnozę i leczenie. Trzeba pamiętać, że samobadanie piersi nie zastępuje mammografii ani USG. Pomaga lepiej poznać własne ciało i szybciej zareagować, jeśli pojawi się guz, obrzęk, zaciągnięcie skóry, zmiana kształtu lub asymetria piersi. Comiesięczne samobadanie to dobry nawyk, ale nie powinno oznaczać rezygnacji z badań profilaktycznych.

Rak piersi najczęściej diagnozowany jest u kobiet między 50. a 69. rokiem życia, choć choroba coraz częściej dotyczy także młodszych pacjentek. Kobiety w wieku 35–50 lat stanowią około 20 proc. chorych. Mediana wieku zachorowania u kobiet wynosi 63 lata. Rak piersi występuje również u mężczyzn, choć stanowią oni około 1 proc. wszystkich zachorowań, a mediana wieku rozpoznania w tej grupie wynosi 68 lat. Najwcześniejsze przypadki diagnozowane są zwykle około 25. roku życia, choć nowotwór ten pojawia się sporadycznie także u jeszcze młodszych pacjentek. Jednocześnie około 19 proc. zachorowań stwierdza się między 30. a 50. rokiem życia. Po tym okresie częstość rozpoznań systematycznie rośnie, osiągając najwyższy poziom właśnie w grupie kobiet w wieku 50–69 lat.

Profilaktyka ma ogromne znaczenie, bo rak piersi wykryty wcześnie jest uleczalny. Dlatego warto wykorzystać każdą okazję do wykonania mammografii — w mammobusie lub w stacjonarnej pracowni. To badanie trwa tylko kilka minut, nic nie kosztuje, nie wymaga skierowania i może uratować życie.