Dziś w kraju i na świecie – niedziela, 26 kwietnia

Historia zapisana datą

26 kwietnia wielokrotnie stawał się momentem przełomu.

W 1794 roku ukazuje się „Gazeta Wolna Warszawska” – głos powstania, drukowana iskra wolności. W 1809 roku pod Grochowem wojska Księstwa Warszawskiego pokazują, że historia nie pisze się tylko na salonach, ale i na polu bitwy.

Rok 1943 przynosi obrazy, które do dziś nie tracą ostrości: niemieckie obwieszczenia o karze śmierci za pomoc Żydom i brawurową ucieczkę Witolda Pileckiego z Auschwitz – człowieka, który wszedł do piekła, by je opisać.

Po wojnie – Nowa Huta i jej stalowy mit. Potem – strajki, które rozsadzały system od środka. A w 1994 roku podpisanie traktatu polsko-litewskiego – ciche domknięcie historii pełnej napięć.

Kalendarium muzyczne – rytm epok

Jeśli historia jest narracją, to muzyka jest jej ścieżką dźwiękową. A 26 kwietnia ma w niej swoje wyraźne nuty.

W 1932 roku w Nicei rodzi się Francis Lai, twórca jednej z najbardziej rozpoznawalnych melodii XX wieku – „Love Story”. Muzyka, która udowodniła, że kilka dźwięków potrafi opowiedzieć więcej niż tysiąc słów.

Sześć lat później przychodzi na świat Maurice Williams, którego „Stay” stanie się najkrótszym numerem jeden w historii Billboardu. Minuta i trzydzieści siedem sekund – tyle wystarczyło, by zapisać się w historii.

W 1940 roku rodzi się Giorgio Moroder – człowiek, który wyprzedził swoje czasy. Elektroniczne disco, syntezatory, puls klubów. „I Feel Love” nie było tylko piosenką – było zapowiedzią przyszłości.

Polski akcent pojawia się w 1959 roku – rodzi się Stanisław Sojka. Artysta, który łączy jazz, poezję i emocję. „Tolerancja” czy „Czas nas uczy pogody” brzmią dziś równie aktualnie jak dekady temu.

W 1966 roku Dusty Springfield zdobywa listy przebojów utworem „You Don’t Have To Say You Love Me” – dopracowywanym aż do czterdziestej siódmej wersji. Perfekcja bywa uparta.

Lata 70. to czas przebojów i długich tytułów – B.J. Thomas trafia na szczyt amerykańskiej listy utworem, który sam w sobie brzmi jak opowieść.

Później przychodzi nowe pokolenie – Ms. Dynamite, głos brytyjskiego R&B i hip-hopu, który pokazuje, że muzyka to nie tylko rozrywka, ale i komentarz społeczny.

Nie brakuje też konfliktów i chaosu – jak sprawa Micka Jaggera w sądzie czy bójka z udziałem Snoop Dogga na Heathrow. Bo muzyka, jak polityka, bywa polem starcia.

A w 2009 roku „Number 1” Tinchy’ego Strydera trafia na pierwsze miejsce listy – historia zatacza ironiczne koło.

Czarnobyl – cisza, która krzyczy

Dokładnie 40 lat temu doszło do katastrofy, która zmieniła sposób myślenia świata o technologii i władzy.

Eksplozja reaktora w Czarnobylu była jak fałszywa nuta w perfekcyjnej partyturze systemu. Radioaktywna chmura przeszła nad Europą – od Ukrainy, przez Polskę, aż po południe kontynentu.

Na wschodzie Polski poziom promieniowania przekraczał normy setki tysięcy razy. Informacje były spóźnione. Strach – natychmiastowy.

Bezpieczeństwo i przyszłość

W Rzeszowie rusza konferencja „Security and Defense Dimension” – spotkanie ludzi, którzy próbują odpowiedzieć na pytanie, jak będzie wyglądała wojna jutra.

Drony, technologie, systemy obronne – to już nie wizja, lecz rzeczywistość. W cieniu wojny w Ukrainie rozmowy o bezpieczeństwie nabierają zupełnie nowego znaczenia.

Kościół i Gniezno – między wiarą a historią

Kościół obchodzi niedzielę Dobrego Pasterza – dzień modlitwy o powołania. Cisza i refleksja w świecie, który coraz częściej mówi za dużo i słucha za mało.

W Gnieźnie uroczystości ku czci św. Wojciecha przypominają, że historia Polski zaczynała się od misji, wiary i decyzji podejmowanych wbrew wygodzie.