Kalendarium historyczne
Dokładnie 262 lata temu, w 1764 roku, w Warszawie rozpoczął obrady sejm konwokacyjny, który stał się jednym z najważniejszych kroków ku naprawie upadającej Rzeczypospolitej. To właśnie wtedy uchwalono reformy ograniczające anarchię polityczną: powołano Komisję Skarbową i Wojskową, zniesiono część przywilejów celnych i ograniczono działanie liberum veto w sprawach skarbowych. Był to początek zmian, które kilka dekad później miały doprowadzić do Konstytucji 3 maja.
232 lata temu, w 1794 roku, w obozie pod Połańcem Tadeusz Kościuszko ogłosił słynny Uniwersał Połaniecki. Dokument miał poprawić los chłopów i zachęcić ich do udziału w insurekcji. Był jednym z pierwszych aktów politycznych w Polsce, który próbował przełamać feudalne podziały społeczne. Historycy do dziś podkreślają, że Kościuszko wyprzedzał epokę, próbując budować wspólnotę narodową ponad stanami.
W 1867 roku, we wsi Kobiele Wielkie koło Radomska, przyszedł na świat Władysław Reymont – późniejszy noblista, autor „Chłopów”, „Ziemi obiecanej” i „Komediantki”. Jego literackie obrazy polskiej prowincji i rodzącego się kapitalizmu pozostają jednym z najważniejszych świadectw epoki. „Ziemia obiecana” do dziś kojarzona jest także z monumentalną ekranizacją Andrzeja Wajdy – filmem, który pokazał Łódź niczym XIX-wieczne piekło ambicji i pieniędzy.
106 lat temu, podczas wojny polsko-bolszewickiej, Wojsko Polskie wraz z oddziałami ukraińskimi wkroczyło do Kijowa. Operacja kijowska marszałka Józefa Piłsudskiego była próbą stworzenia niepodległej Ukrainy sprzymierzonej z Polską przeciw Rosji bolszewickiej.
7 maja 1945 roku, a więc 81 lat temu, w kwaterze gen. Dwighta Eisenhowera w Reims podpisano akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. Dokument sygnował gen. Alfred Jodl. Europa odetchnęła po sześciu latach wojny, choć dla Polski nie oznaczało to jeszcze pełnej wolności – zaczynała się epoka podporządkowania Związkowi Sowieckiemu.
W 1953 roku w więzieniu w Sztumie zmarł kontradmirał Adam Mohuczy, pierwszy dowódca powojennej Marynarki Wojennej. Komunistyczne władze oskarżyły go o sabotaż i skazały w pokazowym procesie. To jedna z wielu historii żołnierzy i oficerów niszczonych przez stalinowski aparat represji.
Dziś przypada także rocznica śmierci wybitnych postaci polskiej kultury i edukacji: aforysty Stanisława Jerzego Leca, twórczyni pedagogiki specjalnej Marii Grzegorzewskiej, autora książek młodzieżowych Adama Bahdaja oraz reportera wojennego Waldemara Milewicza, który zginął w Iraku w 2004 roku.
Dwa lata temu odszedł również Jan Ptaszyn Wróblewski – legenda polskiego jazzu, człowiek, którego głos i saksofon przez dekady były częścią muzycznej wrażliwości kilku pokoleń Polaków.
Kalendarium muzyczne
7 maja obfituje także w ważne wydarzenia muzyczne.
W 1951 roku w Katowicach urodził się Ireneusz Dudek – bluesman, harmonijkarz, wokalista i twórca legendarnego festiwalu Rawa Blues. Wraz z grupą Shakin’ Dudi stworzył utwory, które do dziś brzmią jak muzyczna pocztówka z kolorowych, nieco szalonych lat 80. – „Au sza la la la”, „Och, Ziuta” czy „Zastanów się co robisz”.
W 1966 roku przebój „Monday, Monday” zespołu The Mamas and The Papas zdobywał amerykańskie listy przebojów. Paradoksalnie – jak głosi muzyczna legenda – większość członków grupy nie znosiła tej piosenki. Publiczność miała jednak inne zdanie, a utwór zdobył nagrodę Grammy.
Rok 1972 przyniósł premierę albumu „Exile On Main Street” grupy The Rolling Stones – jednej z najważniejszych płyt w historii rocka. Nagrywana w atmosferze chaosu, narkotycznych maratonów i emigracyjnego życia Stonesów we Francji, do dziś uznawana jest za kwintesencję brudnego, bluesowego rock and rolla.
W 1977 roku świat zachwycał się „Hotel California” grupy The Eagles. Utwór stał się symbolem amerykańskiego rocka lat 70., a gitarowe solo Dona Feldera i Joe Walsha regularnie trafia na listy najlepszych solówek wszech czasów.
To także dzień ważny dla fanów Depeche Mode. W 1982 roku grupa po raz pierwszy wystąpiła w Stanach Zjednoczonych, rozpoczynając drogę do globalnej sławy.
W 2000 roku brytyjskie listy przebojów podbiła Britney Spears z „Oops!… I Did It Again” – utworem, który stał się jednym z symboli popkultury początku XXI wieku.
Kraj
Pogrzeb żołnierzy NSZ ze zgrupowania „Bartka”
Prezydent Karol Nawrocki weźmie udział w uroczystości złożenia na cmentarzu wojennym w Kamesznicy szczątków blisko 60 żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”.
Oddział „Bartka” był największą formacją antykomunistycznego podziemia w Beskidach. Liczył ponad 340 partyzantów i przez długi czas skutecznie opierał się komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa. Kluczowe znaczenie miało wsparcie mieszkańców regionu, którzy pomagali partyzantom żywnością, schronieniem i informacjami.
Jesienią 1946 roku UB przeprowadził prowokację znaną jako operacja „Lawina”. Funkcjonariusze podszywający się pod oficerów NSZ przekonali partyzantów, że zostaną przerzuceni na Zachód. W rzeczywistości był to wyrok śmierci. Żołnierzy mordowano na Opolszczyźnie – część rozstrzelano, innych wysadzono w zaminowanych budynkach.
Przez dekady o tej zbrodni milczano. Dopiero po 1989 roku rozpoczęto szerokie badania i poszukiwania szczątków ofiar. Dziś uroczystości pogrzebowe mają wymiar nie tylko państwowy, ale i symboliczny – są próbą przywrócenia pamięci o żołnierzach wyklętych zamordowanych przez aparat komunistyczny.
Maturzyści piszą egzaminy rozszerzone
Tegoroczni maturzyści przystąpią dziś do egzaminów pisemnych z języka angielskiego na poziomie rozszerzonym i dwujęzycznym. Po południu odbędzie się egzamin z historii muzyki.
Choć egzaminy te nie są obowiązkowe dla wszystkich, dla wielu uczniów mają kluczowe znaczenie w rekrutacji na studia. Rozszerzony angielski pozostaje jednym z najczęściej wybieranych przedmiotów dodatkowych – wymagają go m.in. kierunki związane z prawem, ekonomią, filologią czy stosunkami międzynarodowymi.
W tym roku matury odbywają się w atmosferze dużej presji i dyskusji o kondycji polskiej edukacji. Nauczyciele zwracają uwagę na przemęczenie uczniów oraz skutki zmian programowych z ostatnich lat.
Media publiczne ruszają do walki z dezinformacją
W siedzibie Telewizji Polskiej odbędzie się konferencja dotycząca podpisania porozumienia mediów publicznych w sprawie walki z dezinformacją i uruchomienia wspólnej inicjatywy fact-checkingowej.
Projekt wspierany przez Ministerstwo Cyfryzacji ma być odpowiedzią na rosnącą falę fałszywych informacji w sieci. Problem dezinformacji staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych mediów – szczególnie w kontekście wojny w Ukrainie, kampanii wyborczych i rozwoju sztucznej inteligencji.
W wydarzeniu uczestniczyć będą m.in. wicepremier Krzysztof Gawkowski, dyrektor generalny PAP Marek Błoński, szef TVP Tomasz Sygut oraz redaktor naczelny Polskiego Radia Paweł Majcher.
Defence24 Days na PGE Narodowym
Na stadionie PGE Narodowy trwa drugi dzień konferencji Defence24 Days – jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych bezpieczeństwu i obronności w Europie Środkowej.
W debatach udział biorą przedstawiciele rządu, eksperci NATO, politycy, wojskowi i analitycy. Dyskusje dotyczą m.in. bezpieczeństwa cybernetycznego, wojny w Ukrainie, modernizacji armii i przyszłości europejskiej polityki obronnej.
Wśród gości znajdują się m.in. wiceszef MSZ Ukrainy Ołeksandr Miszczenko oraz przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP.
Rocznica tragedii na Uniwersytecie Warszawskim
Na kampusie głównym Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się symboliczne upamiętnienie Małgorzaty Dynak, pracowniczki uczelni zamordowanej rok temu podczas brutalnego ataku.
7 maja 2025 roku student prawa zaatakował siekierą portierkę i strażnika. Kobieta zginęła na miejscu. Wydarzenie wstrząsnęło całym krajem i wywołało debatę o bezpieczeństwie na uczelniach.
W rocznicę tragedii społeczność akademicka posadzi miłorząb – drzewo pamięci i trwałości. Uniwersytet podkreśla, że po tamtych wydarzeniach znacząco wzmocniono procedury bezpieczeństwa oraz współpracę z policją.
Świat
Donald Tusk w Watykanie i Rzymie
Premier Donald Tusk podczas wizyty we Włoszech zostanie przyjęty na audiencji przez papieża Leona XIV. Spotka się również z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolinem.
Po audiencji premier złoży kwiaty przy grobie św. Jana Pawła II w Bazylice św. Piotra. Następnie uda się do Rzymu na rozmowy z premier Włoch Giorgią Meloni.
Relacje Warszawy i Rzymu mają dziś szczególne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa Europy, migracji i polityki wobec Ukrainy.
Marco Rubio spotka się z papieżem
Sekretarz stanu USA Marco Rubio zostanie przyjęty przez papieża Leona XIV. Spotkanie obserwowane jest z ogromnym zainteresowaniem, ponieważ ma być próbą odbudowy relacji między Waszyngtonem a Watykanem po napięciach wywołanych krytycznymi wypowiedziami prezydenta USA Donalda Trumpa wobec pierwszego amerykańskiego papieża.
Komentatorzy zauważają, że dyplomacja watykańska odgrywa coraz większą rolę w światowej polityce – szczególnie w kwestiach wojny, migracji i praw człowieka.
Wybory w Wielkiej Brytanii mogą wstrząsnąć krajem
W Anglii odbywają się dziś wybory lokalne, a w Szkocji i Walii – wybory do parlamentów regionalnych. Głosowanie może mieć ogromne znaczenie dla przyszłości premiera Keira Starmera i całego Zjednoczonego Królestwa.
Brytyjskie media podkreślają, że wynik wyborów będzie traktowany jak polityczny barometr nastrojów społecznych po miesiącach kryzysów gospodarczych, sporów o migrację i napięć dotyczących przyszłości Szkocji.
W Londynie stawką są również wpływy w samorządach jednej z najważniejszych europejskich metropolii. Dla Partii Pracy to test przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi, dla konserwatystów – walka o polityczne przetrwanie.
Napisz komentarz
Komentarze