A może na początek gimnazjum

Co prawda edukację rozpoczyna się w przedszkolu jednak zmiany w systemie oświaty na szczeblu lokalnym powinniśmy zacząć od gimnazjum. Dlaczego od gimnazjum? Otóż dlatego, że to gimnazjaliści nie mają czasu na oczekiwanie na zmiany. Trzy lata szybko mijają i przychodzi im podejmować być może pierwsze ważne decyzje w życiu. Wybrać liceum, czy może technikum lub szkołę zawodową? Będę studiował, a jeśli tak, to jaki zawód będę wykonywał w przyszłości. Zapewniam Was, że 90% procent tegorocznych absolwentów gimnazjów w naszym mieście nie wie, jaką drogą powinno podążyć. Mówię to z pozycji ojca, którego dziecko właśnie w tym roku zdaje egzamin gimnazjalny.

Tych wyborów przez trzy szkolne lata nikt nie stara się ułatwić. Uczniowie, nauczyciele i rodzice skupiają się na bieżących osiągnięciach. Nie ma w tym niczego złego ani też dziwnego. Nawet jeśli w domach rozmawia się z dziećmi o ich planach i próbuje podsuwać różne pomysły i rozwiązania, to są one zawsze odległe. Ten dystans nie skraca się nawet na miesiąc przed terminem, w którym to uczeń ostatecznie powinien zadeklarować do jakiej szkoły i do klasy o jakim profilu chciałby uczęszczać. Nie oszukujmy się, te wybory bywają często przypadkowe.

Być może nie znam się za bardzo na polskim systemie oświaty, ale nawet jako laik, nie recytujący z pamięci "karty nauczyciela". Widzę, że coś tu nie gra i że ten system u nas szwankuje. Potrzebne są zmiany i to pilne, bo nasze szkolnictwo nie nadąża za dynamicznie zmieniającym się rynkiem pracy.

Mamy tu oczywiście do czynienia z dwoma zaangażowanymi podmiotami prowadzącymi szkoły. Gimnazja pozostają w gestii samorządu miejskiego, natomiast kształcenie ponadgimnazjalne to domena władz powiatowych. Jednak w mojej ocenie ten podział nie zwalnia władz  miejskich z odpowiedzialności. Bo skoro mowa o efektywności kształcenia przedszkolaków, to w pierwszej kolejności należałoby dyskutować o efektywności nauczania gimnazjalistów.

Od lat wiadomo, że w Tomaszowie istnieje za dużo liceów ogólnokształcących. Są one co prawda stosunkowo tanie w utrzymaniu i nie stwarzają problemów organizacyjnych (jak chociażby konieczność organizacji praktyk). Jednak są one fabrykami, produkującymi absolwentów "na eksport", bo duży odsetek licealistów po studiach nie decyduje się na powrót do rodzinnego miasta. O powodach nie warto pisać, ponieważ są one oczywiste.

Trudna sytuacja szkół ponadgimnazjalnych to efekt wieloletnich zaniedbań ale także właśnie braku współpracy między dwoma samorządami. Bądźmy jednak sprawiedliwi. Podobnie działo się w wielu miastach w Polsce.

Niestety brakuje u nas polityki edukacyjnej, która pozwalała by przynajmniej części dzieciaków dokonać wyboru. Kim chcesz być w życiu? Czy praca może być pasją? Czym zajmuje się adwokat, architekt, geodeta, inżynier budowlany, czy nawet murarz. Kto ile zarabia i dlaczego lubi własną pracę. Przecież nie każdy może być biznesmenem albo lekarzem (chociaż i tych w Polsce okazuje się, że jest zbyt mało).

Może warto dzieciom mówić również, że ukończenie liceum to żaden prestiż ani dobry pomysł, jeśli nie ma się pomysłu na dalsze studia. Przecież wystarczy sięgnąć po statystyki PUP by zauważyć, że obecnie w najgorszej sytuacji na rynku pracy są absolwenci liceów, którzy nie kształcą się dalej.  To technika i zasadnicze szkoły zawodowe niosą ze sobą duży potencjał.  Jednak szkolnictwo to powinno być dostosowane do rynku pracy.

Warto zwrócić uwagę na egzaminy zawodowe, jakie zdają uczniowie poszczególnych klas w tomaszowskich szkołach ponadgimnazjalnych oraz na ich zdawalność. Obrazują je poniższe tabele

Tabela2. Porównanie wyników w skali województwa i kraju

Tabela3 Zdawalność egzaminów rok szkolny 2013/2014 Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych numer 2 "Gastronomik"

Tabela4. Porównanie wyników w skali województwa i kraju

Tabela5 Zdawalność egzaminów rok szkolny 2013/2014 Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych numer 3 "Samochodówka"

Tabela6. Porównanie wyników w skali województwa i kraju

Tabela7 Zdawalność egzaminów rok szkolny 2013/2014 Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych numer 6

W nowej, unijnej perspektywie finansowej na szkolnictwo zawodowe przeznaczono aż 900 mln euro. Część unijnych środków trafić ma bezpośrednio do pracodawców na tworzenie miejsc praktyk. Minister Kluzik Rostkowska niedawno przekonywała, że

Marszałkowie województw muszą się dowiedzieć, jakie jest zapotrzebowanie na ich lokalnych rynkach pracy. Szkoły zawodowe będą wiedziały, jaką muszą mieć propozycję, by kształcić w potrzebnych kierunkach. Dziś jest z tym różnie - bywają szkoły kształcące w zawodach, do których mają przygotowanych nauczycieli, a nie w tych, które są potrzebne na rynku pracy.

To samo powinno dotyczyć władz samorządowych.

Kiedy mówimy o zmianach w systemie oświaty w kontekście organu zarządzającego jakim jest miasto, jego symbolem nie są nienadążające za prywatnymi placówkami przedszkola, ale np. brak elektronicznych dzienników dostępnych dla uczniów i rodziców on-line. Tego rodzaju rozwiązania informatyczne (dostępne w formie gotowców) wprowadzono już w tomaszowskich szkołach ponadgimnazjalnych, a szkoły podstawowe i gimnazja w tym zakresie pozostają daleko w tyle.