9 marca: najważniejsze wydarzenia w Polsce i na świecie. Wojna na Bliskim Wschodzie, spotkanie Tuska z premierem Holandii i ważne rocznice

Dziś jest poniedziałek, sześćdziesiąty ósmy dzień w roku. Wschód słońca o godz. 6.07, zachód słońca o 17.27. Imieniny 9 marca obchodzą m.in.: Dominik, Franciszka, Katarzyna, Samanta, Mścisława, Przemyślibor, Grzegorz, Kaja.

Kalendarium historyczne – co wydarzyło się 9 marca

104 lata temu (1922 r.) w Suwałkach urodził się Lechosław Marszałek, reżyser i scenarzysta filmów animowanych, twórca serialu „Reksio” oraz autor „Przygód Błękitnego Rycerzyka”.

100 lat temu (1926 r.) w Warszawie urodziła się Zofia Stefanowska, wybitna historyczka literatury, profesor Instytutu Badań Literackich PAN, uczestniczka Powstania Warszawskiego i sanitariuszka batalionu „Zośka”.

90 lat temu (1936 r.) doszło do krwawych zamieszek w Przytyku pod Radomiem. Wydarzenia te były efektem konfliktu między polskimi i żydowskimi kupcami podczas jarmarku. W wyniku zamieszek zginęły trzy osoby – Stanisław Wieśniak oraz Chaja i Josek Minkowski.

88 lat temu (1938 r.) w Warszawie urodził się Ryszard Parulski, wybitny szermierz, wicemistrz olimpijski z 1964 roku, wielokrotny medalista mistrzostw świata we florecie i szpadzie oraz założyciel fundacji „Gloria Victis”.

77 lat temu (1949 r.) Sejm PRL przyjął ustawę o likwidacji analfabetyzmu, jedną z najważniejszych inicjatyw edukacyjnych powojennej Polski.

64 lata temu (1962 r.) odbyła się premiera filmu „Nóż w wodzie” w reżyserii Romana Polańskiego, jednego z najbardziej znanych polskich filmów w historii kina.

41 lat temu (1985 r.) w Warszawie spłonął gmach Teatru Narodowego. Pożar zniszczył widownię i scenę. Teatr Narodowy został ponownie otwarty dopiero w 1996 roku.

35 lat temu (1991 r.) Sejm kontraktowy podjął decyzję o skróceniu kadencji parlamentu, co zapoczątkowało proces dalszych zmian politycznych w Polsce.

20 lat temu (2006 r.) zmarła Hanka Bielicka, wybitna aktorka i artystka kabaretowa, nazywana „królową estrady i kabaretu”. Przez ponad 40 lat związana była z Teatrem Syrena w Warszawie.

Kalendarium muzyczne – 9 marca. Najważniejsze wydarzenia w historii muzyki

1934 – Urodził się Bogdan Czyżewski, polski piosenkarz, w latach 1963–1973 tworzący duet z Danutą Rinn, a od 1974 roku występujący solo. Wyróżniony za debiut na Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, brał także udział w Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze. Znany z takich utworów jak „Biedroneczki są w kropeczki”, „Na deptaku w Ciechocinku” czy „Zginęła mi dziewczyna”.

1958 – W Stockport urodził się Martin Fry, wokalista nowofalowej grupy ABC, która w latach 80. zdobyła popularność dzięki przebojom „The Look Of Love”, „All Of My Heart” oraz „Poison Arrow”. Na początku lat 90. Fry zawiesił działalność zespołu z powodu leczenia ziarnicy złośliwej.

1966 – The Beach Boys rozpoczęli nagrania legendarnej kompozycji „God Only Knows”, która trafiła na album „Pet Sounds”. Utwór uznawany jest dziś za jeden z najważniejszych w historii muzyki pop i rocka.

1968 – Podczas ceremonii rozdania nagród Grammy Awards zespół The Beatles zdobył cztery statuetki za album „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, w tym nagrodę za album roku. Była to pierwsza rockowa płyta nagrodzona Grammy w historii.

1970 – Po zmianie nazwy z Earth na Black Sabbath, muzycy z Birmingham – Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler i Bill Ward – zadebiutowali w londyńskiej sali The Roundhouse. Zespół stał się pionierem heavy metalu dzięki albumom „Paranoid”, „Master Of Reality” czy „Sabbath Bloody Sabbath”.

1975 – Telly Savalas, znany aktor i odtwórca roli detektywa Kojaka, zdobył pierwsze miejsce na brytyjskiej liście przebojów piosenką „If”, będącą interpretacją utworu Davida Gatesa z zespołu Bread.

1980 – W St. Louis urodził się Howard Bailey Jr., znany jako Chingy, amerykański raper. Jego album „Jackpot” z 2003 roku przyniósł hit „Right Thurr”, który przez cztery tygodnie zajmował drugie miejsce na Billboard Hot 100. W tym czasie listę przebojów podbijała Beyoncé z piosenką „Crazy In Love”.

1985 – Zespół Dead Or Alive zdobył pierwsze miejsce na brytyjskiej liście przebojów z utworem „You Spin Me Round (Like A Record)”. Był to pierwszy wielki sukces producenckiego trio Stock, Aitken i Waterman, które później stworzyło ponad sto hitów brytyjskiej Top 40.

1985 – REO Speedwagon rozpoczęli trzytygodniowe panowanie na szczycie amerykańskiej listy Billboard z piosenką „Can’t Fight This Feeling” z albumu „Wheels Are Turnin’”.

1991 – Piosenka „Should I Stay Or Should I Go” zespołu The Clash została brytyjskim numerem jeden. Utwór z albumu „Combat Rock” wrócił na szczyt list przebojów dzięki reklamie dżinsów Levi’s.

1997 – Notorious B.I.G., jeden z najważniejszych artystów w historii hip-hopu, został zastrzelony w Los Angeles. Jego album „Life After Death”, wydany kilkanaście dni później, trafił na pierwsze miejsce Billboard 200 i osiągnął status diamentowej płyty.

2007 – Brad Delp, wokalista rockowej grupy Boston, znanej z przebojów „More Than A Feeling” i „Amanda”, popełnił samobójstwo w swoim domu w Atkinson. Muzyk zmagał się z depresją i zatruł się tlenkiem węgla.

Najważniejsze wydarzenia w Polsce – 9 marca

Do Warszawy przybędzie dziś premier Holandii Rob Jetten, który objął urząd pod koniec lutego. W planie wizyty jest spotkanie z premierem Donaldem Tuskiem, rozmowy bilateralne oraz wspólna konferencja prasowa.

Jak informuje Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (KPRM), rozmowy będą dotyczyć m.in.:

• relacji Polski i Niderlandów,
• bezpieczeństwa w Europie,
• relacji transatlantyckich,
• sytuacji na Bliskim Wschodzie,
• współpracy w ramach Unii Europejskiej i przygotowań do posiedzenia Rady Europejskiej.

Rob Jetten jest obecnie najmłodszym premierem w historii Holandii. Jego rząd powstał po przedterminowych wyborach z października 2025 roku.

Kolejnym ważnym wydarzeniem w Polsce będzie spotkanie ministrów środowiska państw Trójkąta Weimarskiego, które odbędzie się w Gnieźnie.

Szefowa polskiego resortu Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała, że rozmowy będą dotyczyć:

• adaptacji do zmian klimatu,
• ochrony zasobów wodnych,
• zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej.

W Teatrze Polskim w Warszawie odbędzie się także gala Orłów – Polskich Nagród Filmowych. Podczas 28. edycji Orłów nagrodę za Osiągnięcia Życia odbierze Krystyna Janda.

Najważniejsze wydarzenia na świecie – 9 marca

Poniedziałek jest dziesiątym dniem wojny Izraela i USA z Iranem. Konflikt rozpoczął się 28 lutego, gdy Izrael i Stany Zjednoczone przeprowadziły naloty na cele w Iranie.

W odpowiedzi Teheran zaatakował cele w regionie, w tym bazy wojskowe USA na Bliskim Wschodzie. Wiele państw rozpoczęło ewakuację swoich obywateli z regionu.

W niedzielę irańskie Zgromadzenie Ekspertów wybrało nowego najwyższego przywódcę Iranu. Został nim Modżtaba Chamenei, syn zabitego w pierwszym dniu wojny ajatollaha Alego Chameneia.

Dziś planowana jest także wideokonferencja przewodniczącego Rady Europejskiej Antonio Costy oraz szefowej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen z przywódcami państw Bliskiego Wschodu, dotycząca eskalacji konfliktu w regionie.