Nadciśnienie tętnicze często rozwija się bezobjawowo. Niekiedy w jego przebiegu pojawiają się bóle i zawroty głowy, kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej, bezsenność lub przewlekłe zmęczenie. Objawy te występują jednak również w wielu innych schorzeniach, dlatego bywają błędnie interpretowane.
Nieleczone lub źle leczone nadciśnienie tętnicze przyspiesza rozwój miażdżycy naczyń oraz choroby wieńcowej serca. Jego następstwami mogą być także niewydolność nerek, utrata wzroku czy otępienie.
Najgroźniejsze powikłania nadciśnienia
Do najpoważniejszych powikłań nadciśnienia tętniczego należą:
- udar mózgu,
- migotanie przedsionków,
- zawał serca.
Szacuje się, że co siódmy zgon jest wynikiem choroby nadciśnieniowej i jej powikłań.
Jak rozpoznać nadciśnienie?
W profilaktyce najważniejsze jest systematyczne mierzenie ciśnienia tętniczego. O chorobie mówimy wtedy, gdy:
- ciśnienie skurczowe (pierwsze) przekracza 139 mmHg,
- ciśnienie rozkurczowe (drugie) przekracza 89 mmHg.
Jeżeli ciśnienie przekracza normę, należy kontrolować je co najmniej raz w miesiącu podczas wizyty lekarskiej.
Przy skokach ciśnienia warto wykonywać pomiary w domu – nawet dwa lub trzy razy dziennie. Trzeba jednak pamiętać o podstawowych zasadach:
- nie mierz ciśnienia bezpośrednio po posiłku,
- pół godziny wcześniej nie pij kawy,
- unikaj wysiłku fizycznego przed pomiarem,
- nie pal papierosów przed badaniem,
- leki obniżające ciśnienie przyjmuj dopiero po wykonaniu pomiaru.
Nadciśnienie łagodne – kiedy wystarczy zmiana stylu życia?
W przypadku nadciśnienia łagodnego (140–159 / 90–99 mmHg) czasami wystarczają działania profilaktyczne lub niewielkie wsparcie leczeniem farmakologicznym. Konieczna jest jednak zmiana codziennych nawyków i stylu życia.
Dieta przy nadciśnieniu
W leczeniu i profilaktyce nadciśnienia tętniczego ogromne znaczenie ma odpowiednia dieta.
Ogranicz sól i żywność przetworzoną
Należy:
- ograniczyć spożycie soli kuchennej do 5–6 gramów dziennie,
- zmniejszyć ilość alkoholu,
- unikać żywności wysoko przetworzonej,
- ograniczyć tłuszcze zwierzęce oraz cukier i białą mąkę.
Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić tłuszczami roślinnymi i rybimi.
Błonnik pomaga obniżyć cholesterol
Błonnik znajduje się m.in. w:
- pełnoziarnistej mące,
- otrębach,
- kapuście,
- brokułach,
- marchwi,
- jabłkach,
- bananach.
Błonnik wspomaga pracę jelit, chroni przed zaparciami i pomaga obniżyć poziom cholesterolu poprzez ograniczenie jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym.
Gumy i pektyny
Gumy znajdują się głównie w owsie i fasoli, natomiast pektyny w:
- jabłkach,
- owocach cytrusowych,
- marchwi,
- kapuście,
- dyni,
- truskawkach.
Substancje te ograniczają wchłanianie tłuszczów i cukrów, pomagając obniżyć poziom cholesterolu oraz stabilizować poziom glukozy we krwi.
Kwasy omega-3 a zdrowie serca
Kwasy omega-3 występują przede wszystkim w tłustych rybach morskich, takich jak:
- łosoś,
- makrela,
- śledź,
- sardynki,
- tuńczyk.
Znajdziemy je również w:
- oleju lnianym,
- oleju rzepakowym,
- pestkach dyni,
- orzechach włoskich,
- migdałach.
Kwasy omega-3:
- opóźniają rozwój miażdżycy,
- obniżają poziom cholesterolu LDL,
- zmniejszają ryzyko zawału serca i udaru mózgu,
- obniżają ciśnienie krwi,
- wspierają odporność organizmu.
Osoby spożywające dużo ryb morskich rzadziej cierpią na depresję i stany lękowe.
Fitosterole – naturalna ochrona naczyń
Fitosterole to sterole roślinne obecne m.in. w:
- oleju rzepakowym,
- oliwie z oliwek,
- migdałach,
- awokado,
- słoneczniku,
- orzechach.
Pomagają obniżyć poziom „złego” cholesterolu LDL nawet o 7–15 proc., nie wpływając negatywnie na cholesterol HDL.
Przeciwutleniacze chronią serce
Silne działanie ochronne mają również przeciwutleniacze, takie jak:
- witamina C,
- witamina E,
- beta-karoten.
Znajdziemy je przede wszystkim w warzywach i owocach, zwłaszcza:
- cebuli,
- czosnku,
- dyni,
- zielonej herbacie,
- cynamonie.
Papierosy a nadciśnienie
Każdy papieros podnosi ciśnienie tętnicze nawet o 10–20 mmHg na około 15–20 minut. Dym tytoniowy uszkadza śródbłonek naczyń, powoduje niedotlenienie tkanek i przyspiesza rozwój miażdżycy.
Aktywność fizyczna obniża ciśnienie
Regularny ruch:
- obniża ciśnienie,
- poprawia wydolność serca,
- przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej.
Ćwiczyć należy minimum trzy razy w tygodniu po 30 minut, a najlepiej codziennie. Polecane są:
- spacery,
- marszobiegi,
- jazda na rowerze,
- pływanie,
- chodzenie po schodach,
- nordic walking.
W trakcie ćwiczeń tętno powinno osiągać 50–70 proc. tętna maksymalnego.
W przypadku nadciśnienia należy unikać wysiłków beztlenowych, takich jak:
- podnoszenie ciężarów,
- przesuwanie mebli,
- intensywne ćwiczenia siłowe.
Stres i emocje
Przewlekły stres podnosi poziom cholesterolu oraz zwiększa ciśnienie tętnicze. Dlatego warto:
- znaleźć źródło stresu,
- nauczyć się technik oddechowych,
- zadbać o odpowiednią ilość snu,
- zwolnić tempo życia,
- rozmawiać o problemach z bliskimi.
Pomocne mogą być również medytacja, modlitwa czy spacery.
Nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko
Nadwaga i otyłość nawet sześciokrotnie zwiększają ryzyko wystąpienia nadciśnienia u osób młodych.
Zmniejszenie masy ciała o zaledwie 5 proc. może obniżyć ciśnienie tętnicze nawet o 10 mmHg.
Ciśnieniomierze dostępne w stałej sprzedaży
Twój Sklep Medyczny
📍 Tomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4
🕘 pon.–pt. 9.00–17.00
🕘 soboty 9.00–13.00
📞 tel. 570 019 100
Komentarze