z pożółkłych stron gazet

„Ciasnota nie znika: jak tekst z 1933 r. o kwestii mieszkaniowej brzmi dziś zaskakująco aktualnie”

W listopadzie 1933 r. „Express Mazowiecki” bił na alarm: kwestia mieszkaniowa to problem, który „przez długie jeszcze lata trapić będzie… kamieniczników i lokatorów”. Publicysta tamtego czasu cytował mocny aforyzm: „Im więcej zbudujemy mieszkań, tem bardziej wyludnimy więzienia!” i wyliczał, że w jednoizbowych izbach gnieżdżą się całe rodziny, a ciasnota podsyca „atmosferę zdenerwowania i nienawiści”. Dziś, po dziewięciu dekadach rozwoju, statystyk i programów, pytanie brzmi: co się zmieniło — a co niestety brzmi znajomo?

Wojna w nagłówkach 1933 vs. 2025. Co straszył „Express Mazowiecki” i co z tego wynika dziś

Listopad 1933: polska prasa ostrzega przed wojną i wzywa do wzmacniania PCK oraz obrony przeciwgazowej. Dziś – wojna w Ukrainie, alerty RCB, drony, kryzysy na świecie. Porównujemy konteksty i wnioski na teraz.

Opozycja wtedy i dziś. Jak brzmi echo sali sejmowej z 1933 roku

W listopadzie 1933 r. łamy „Expressu Mazowieckiego” przyniosły obraz sejmowej debaty, w której rząd chwalił się „zimną krwią” polityki finansowej, a opozycja grzmiała o nieuczciwych regułach gry. Z perspektywy dziewięćdziesięciu lat tekst brzmi jak kapsuła czasu: widać w nim zarówno znajome linie konfliktu, jak i przepaść, która dzieli autorytarnie twardniejącą II Rzeczpospolitą od dzisiejszej demokracji parlamentarnej.

„Śruba podatkowa i oszczędności”: 1931 vs. 2025

Na posiedzeniu sejmowej komisji budżetowej powracają hity z przeszłości: podatek majątkowy, oszczędności i „luksusowe” wydatki publiczne. Jak historia sprzed ponad 90 lat uczy nas, prawdziwą zmianę może przynieść tylko zdecydowane ograniczenie niepotrzebnych kosztów, które obciążają budżet. Czas na rewizję priorytetów!

„Chusteczka z chloroformem” i strach w mieście

W styczniu 1931 roku Warszawa stała się areną tajemniczych porwań młodych kobiet, które wywołały społeczny niepokój i wzmożoną czujność policji. Za sprawą eleganckiej damy z chusteczką nasączoną chloroformem, media zbudowały obraz strachu, łącząc rzeczywistość z sensacyjnymi mitami epoki. Prześledź, jak te wydarzenia odsłoniły złożoność realiów II RP oraz mechanizmy działania prasy masowej.

15 procent mniej – 100 lat później. Dieta, którą łatwo strawić

W „Expressie Ilustrowanym” z 25 stycznia 1931 r. czytamy, że obniżenie diet poselskich o 15 proc. „da Państwu milion złotych oszczędności”, a każdy poseł i senator straci miesięcznie około 150 zł. Posłowie spierali się, czy przy okazji nie należałoby przyciąć także pensji urzędnikom, ministrom i wiceministrom. Krótko mówiąc: kryzys, budżet w stresie, politycy odkrywają instrument „oszczędności na własnym garnuszku”. Brzmi znajomo? Tylko czarno-białe zdjęcia inne.

„Obywatele! Wszyscy na front!” – drożyzna 1931 vs. 2025. Co łączy oba kryzysy cen?

Dwa kryzysy cenowe, od 1931 do 2025 roku, ujawniają zaskakujące podobieństwa: apel o mobilizację w obliczu drożyzny oraz niepewność w obliczu rosnących kosztów życia. Historyczne doświadczenia wskazują, że walka o stabilność cen i konkurencyjność rynku może wymagać nowej strategii, by nie obciążać gospodarstw domowych w trudnych czasach.

Zamach na pieniądze Banku Polskiego. Tomaszów, styczeń 1931

Na początku stycznia 1931 roku Tomaszów Mazowiecki stał się miejscem dramatycznej próby zamachu na posłańców Banku Polskiego, gdy bandyta Dydje Kana planował zrabować ponad 300 000 zł. W obliczu narastającego kryzysu gospodarczego, który destabilizował społeczeństwo, szalejąca przestępczość zmusiła policję do zdecydowanych działań.

„Dlaczego nie dostałem posady?” — pytanie zawsze aktualne

W 1935 roku, w obliczu wielkiego kryzysu, młody człowiek z Tomaszowa wyraził gorycz związaną z bezrobociem w liście do „Expressu Mazowieckiego”, pytając: „Dlaczego nie dostałem posady?” Jego słowa wciąż brzmią aktualnie, przypominając o nieustających zawirowaniach na rynku pracy i problemie nepotyzmu, który nadal zagraża uczciwym możliwościom zatrudnienia.

„Skandaliczne stosunki w magistracie”. Sprawa z 1935 r. i tomaszowski wątek, o którym warto pamiętać

W 1935 roku Błaszki stały się areną jednego z najgłośniejszych procesów w Polsce, kiedy to członkowie magistratu, w tym kasjer Czesław Domagała z Tomaszowa Mazowieckiego, zostali oskarżeni o poważne nadużycia finansowe. Mimo uniewinnienia niektórych oskarżonych, wyrok na Domagałę ukazał nie tylko lokalne patologie, ale także stawiał pytania o odpowiedzialność władz w trudnych czasach Wielkiego Kryzysu.

Walka robotników szosowych o podwyżkę płac

Krwawa obrona dachu nad głową

Lokatorzy z łomami i siekierami rzucili się na właściciela placu

Imponująca defilada

W tęczy sztandarów 29 narodów, dumnie powiewających na stadionie, w splendorze największego biało - purpurowego, stanęło do apelu przeszło dwa tysiące drużyn polskich i wielka .jamboree" gości zagranicznych.

Leśne miasto - z żubrem na tarczy

Dziennikarze z wizytą u harcerzy

30.000 harcerzy w Spale przemaszerowało przed P. Prezydentem

Prawie 90 lat temu miał miejsce olbrzymi zlot harcerski w Spale

Przed Zlotem Harcerzy w Spale. Miasto namiotów już na wykończeniu

Otwarcie przez Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Jubileuszowego Zlotu Harcerstwa w Spale odbe dzie sie w niedziele 14 lipca r. b. o godz. 9.30 rano. W otwarciu wezmą udział członkowie rządu, korpusu dyplomatycznego, samorządów. przedstawiciele społeczeństwa i prasa.

Egzotyczni goście pod namiotami w Spale

Dokładnie 89 lat temu

HARCERSKI ZLOT JUBILEUSZOWY.

Dokładnie dzisiaj mija rocznica Jubileuszowego Harcerskiego Zlotu w Spale. Z tej okazji opublikujemy cykl artykułów jakie ukazały się w ówczesnej prasie

Włoski strajk w Tomaszowie 2200 robotników nie opuszcza fabryki

W Tomaszowie Mazowieckim wybuchł wczoraj włoski strajk w fabryce sztucznego jedwabiu. W fabryce znajduje się w tej chwili pierwsza i druga zmiana w liczbie 2200 robotników. Trzecia zmiana nie została wpuszczona dziś na teren fabryczny.

Ujęcie fałszerzy monet

Tomaszowska Policja skutecznie wytropiła zbiegłego przestępcę