z pożółkłych stron gazet

„Czerwone, puste mury” i rachunek, który wciąż ktoś płaci. Mieszkania w 1933 i dziś

Czytając prasę z grudnia 1933 roku, można odnieść wrażenie, że ktoś podmienił datę. Że to nie archiwum, lecz komentarz do dzisiejszej rzeczywistości. Tamten tekst nie jest tylko świadectwem epoki – to niemal reportaż z Polski roku 2026.

Lekarze na ławie oskarżonych. Czy lekkomyślność zabiła pacjentkę?

Warszawę poruszył proces lekarzy oskarżonych o spowodowanie śmierci inżynierowej Ufnowskiej po operacji zmniejszenia biustu

Szokujące zaniedbanie lekarza!

Zapomniany bandaż w ciele pacjentki i dramat, który wyszedł na jaw dopiero po miesiącach… Historia z 1932 roku, która do dziś budzi emocje i pokazuje, jak ogromna odpowiedzialność spoczywa na lekarzach.

Urlopy... dla żon Mężczyźni bagatelizują pracę kobiety w domu

Nie jest to tekst ze strony internetowej feministycznych organizacji. Poniższy artykuł w całości pochodzi z gazety Express Mazowiecki z kwietnia 1933 roku

Szkolnictwo polskie pod znakiem nowej ery. Czy naprawdę tak wiele się zmieniło?

Czy współczesne reformy edukacji to naprawdę coś nowego? Przedwojenna prasa z 1933 roku pokazuje, że wiele dzisiejszych problemów szkolnictwa było już wtedy dobrze znanych.

„Egzekutor nie zna sentymentów”. Gdy fiskus rujnował podatników w II Rzeczypospolitej

Spory między podatnikami a fiskusem nie są wynalazkiem współczesności. Już w II Rzeczypospolitej prasa alarmowała o nadużyciach urzędów skarbowych. W jednym z archiwalnych artykułów opisano przypadki, gdy urzędnicy wymierzali podatki wyższe mimo spadających dochodów, a egzekucja należności następowała jeszcze przed rozpatrzeniem odwołania.

Proces o 5 złotych, który trwał cztery lata. Absurd z warszawskiej prasy z 1933 roku

Czy warto iść do sądu o 5 złotych 70 groszy? W dzisiejszych realiach brzmi to jak żart. Tymczasem w II Rzeczypospolitej taka sprawa potrafiła ciągnąć się latami. O jednym z najbardziej absurdalnych sporów opisywanych w przedwojennej prasie pisała warszawska gazeta w 1933 roku.

Kontrasty... sprzed lat?

Żyjemy w epoce kontrastów - taki tytuł ma artykuł opublikowany w jednej z gazet w latach 30-tych ubiegłego wieku. nieco uwspółcześniliśmy język, ale treść pozostawiliśmy bez zmian. Jak dużo Waszym zdaniem należałoby by w nim zmienić aby stał się całkiem aktualnym?

Dlaczego przepłacamy za żywność

Kiedy czytamy artykuł z Expresu Mazowieckiego z 1933 roku mamy wrażenie, że świat nie zmienia się aż tak bardzo jak nam się to na co dzień wydaje

Składka zdrowotna: minęło 100 lat, a problemy te same. Co pisał „Express Mazowiecki” w 1933 roku?

Obiecywali niższą składkę i lepszy dostęp do lekarzy. Po trzech latach zamiast ulg coraz częściej słyszymy o wzroście opłat, a pacjenci i tak idą prywatnie. Tymczasem niemal sto lat temu „Express Mazowiecki” opisywał Kasy Chorych w II Rzeczypospolitej – ogromne koszty, spadające dochody, napięcia finansowe i wątpliwości, czy system działa tak, jak powinien. Historia pokazuje, że zmieniają się nazwy instytucji, ale problemy pozostają zaskakująco podobne.

Gdy przepisy zabijają rynek. Od automobilizmu 1933 roku po współczesne regulacje

W 1933 roku „Expres Mazowiecki” alarmował: w Polsce gwałtownie spada liczba samochodów. Automobilizm, który dopiero zaczynał się rozwijać, tracił impet. Powód? Kryzys gospodarczy, drogie paliwo i części, słabe drogi, wysokie cła – ale przede wszystkim nieprzemyślana legislacja, która zamiast wspierać rynek, zaczęła go dusić.

Miłość, konie i rewolwer

Gdyby w 1933 roku istniały portale plotkarskie i media społecznościowe, Cała Polska żyłaby tą historią tygodniami. „Express Mazowiecki” z 22 września 1933 roku donosi bowiem o sprawie, która ma wszystko: arystokratę z ambicjami, rewolwerowe porachunki, podejrzane ubezpieczenie konia, zakonnicę, a nawet… plan porwania.

Zgubne skutki „monopolu" piwnego

W numerze „Expressu Mazowieckiego” z 15 września 1933 roku znalazł się tekst, który dziś brzmi zaskakująco aktualnie: o „polityce piwnej”, cenach i skutkach ustaw pisanych pod duże interesy.

Rozmowa z koniem wciąż aktualna (a może nawet bardziej niż 100 lat temu)

Bestialski napad bandycki dokonany w pierwszym dniu świąt na ulicy Wesołej w Łodzi

Panno Brońciu, to żonaty chłop, to nie dla pani

Raz jeszcze sięgamy do archiwalnej prasy. Czym żyłą Polska? Namiętnym trójkątem z sądowy finałem

Samorządy musza oszczędzać. Skończyć z bankietami, samochodami, dietkami!

Czy Świat się zmienia? Przeczytajcie poniższy artykuł. Został wydrukowany w Expressie Mazowieckim w 1933 roku. Prawda, że niezwykle aktualny?

Gdy jednym fest dobrze - a drugim okrutnie źle...

Do walki z nędza dzieci bezrobotnych Ministerstwo Opieki przeciw niesprawiedliwości społecznej

Woda dla Łodzi. Jak „Express Mazowiecki” w 1933 r. zapowiadał wielką inwestycję z Funduszu Pracy

18 listopada 1933 r. Express Mazowiecki opisał plan Łodzi budowy nowego systemu wodociągów finansowanego z Funduszu Pracy. Zapowiedziana inwestycja — studnie głębinowe zamiast odległego ujęcia z Pilicy — miała zapewnić wodę, poprawić higienę i stworzyć miejsca pracy.

„Porównanie tych liczb wypada fatalnie!” – bilans handlowy Polski w 1933 r. kontra dziś

Rok 1933: Express Mazowiecki alarmował, że import przewyższa eksport (104,3 vs 91,0 mln zł). Dziś Polska w 2024 r. ma niemal równowagę towarową (eksport 1,523 bln vs import 1,521 bln zł) i nadwyżkę usług ok. 40,2 mld EUR. To dowód, że handlu nie ocenia się po miesięcznym odczycie, lecz pełnym rachunku.