Prawym okiem: po nich tylko spalona ziemia

Kilka lat temu głośna była sprawa podwójnego opłacenia budowy fragmentu ścieżki rowerowej w kierunku do Spały, którą to inwestycję realizował Powiat Tomaszowski. Wykonawca pieniądze zgarnął a następnie zniknął najprawdopodobniej na Antypodach, gdzie krótkie ramie polskiego wymiaru sprawiedliwości go dosięgnąć nie może.

Nie tylko złodziej nie poniósł żadnej odpowiedzialności. Zatroszczono się o to, by sprawę jak najszybciej wyciszyć. Metoda jak zawsze ta sama, główne osoby dramatu znikają z pola widzenia, a sprawą dalej zajmuje się prokuratura. Nikt już nie komentuje a wszelkie pytania zbywa się milczeniem.

Czytaj: Rowerowy przekręt
Chyba nikt nie ma wątpliwości, że odpowiedzialność za samorządowe finanse ponosi skarbnik, nie tylko odpowiedzialność prawną ale również dyscyplinarną i zawodową. Jego przełożony powinien ponosić natomiast odpowiedzialność polityczną. W tym konkretnym przypadku postanowiono jednak rozstać się z powiatową skarbniczką, którą była wówczas związana z PSL-em Teresa Głębowska, w sposób polubowny. Przyjęto jej rezygnację i sprawę ścieżki uznano za zamkniętą.

Byłą skarbniczką w niemal ekspresowym tempie zaopiekowali się koledzy a właściwie koleżanka z PSL, która została wójtem w gminie Rokiciny. Tak więc skarbniczka powiatowa, która ponosi odpowiedzialność za utratę przez samorząd blisko 1,5 miliona złotych, zabrała się za zarządzanie finansami gminy.

Efekt tego zarządzania mogliśmy poznać w połowie ubiegłego roku, kiedy to Regionalna Izba Obrachunkowa w Łodzi przeprowadziła kompleksową kontrolę gminnych finansów. Jej wyniki były porażające. Media w tej sprawie milczały. Dlaczego? Samorządowcy z Rokicin twierdzą, że wyniki kontroli przed nimi skrywano z uwagi na zbliżające się wybory. 

Raport RIO to 12 stron zarzutów obejmujących nieprawidłowości w sferze ewidencji księgowej i sprawozdawczości, dochodów z tytułu podatków, dochodów z majątku,  wydatków na realizację zadań zleconych na podstawie umowy jednostkom spoza sektora finansów publicznych, majątku Gminy i inwentaryzacji, wydatków osobowych, udzielenia zamówienia publicznego dotyczącego zadania pn. „Uporządkowanie gospodarki ściekowej w Gminie Rokiciny. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Rokiciny”,  udzielenia zamówienia publicznego dotyczącego zadania pn. „Ochrona środowiska naturalnego w Gminie Rokiciny poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Wykonanie kotłowni wraz z instalacjami c.o. i c.w.u. w oparciu o odnawialne źródła energii dla świetlic wiejskich w Łaznowskiej Woli i Nowych Chrustach”, wydatków ponoszonych na wynagrodzenia dla nauczycieli.

Zarzuty te obciążają oczywiście nie tylko samą skarbniczkę ale byłą wójt Barbare Robak, aktualnie pełniącą funkcję członka Zarządu Powiatu Tomaszowskiego. 

Kontrolerzy RIO stwierdzili m.in. przypadki zaniechania przez Skarbnika Gminy złożenia na  fakturach podpisu na dowód dokonania wstępnej kontroli oraz fakt niebieżącego ewidencjonowania operacji gospodarczych związanych z zaciągniętymi zobowiązaniami, zapisy księgowe dokonywane były z naruszeniem zasady chronologii.

Okazuje się, że w Urzędzie Gminy Rokiciny nie była przestrzegana zasada ciągłości. Stany kont bilansowych 080 i 221 na dzień zamknięcia, tj. na dzień 31 grudnia 2012 roku nie odpowiadały stanowi tych kont na dzień otwarcia następnego roku obrotowego, tj. na dzień 1 stycznia 2013 roku.

RIO podkreśla, że jest to poważny błąd, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 5 ustawy o rachunkowości, przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych.

Analiza sprawozdań  budżetowych wykazała, że kwoty w części dotyczącej skutków finansowych decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie umorzeń zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i w podatku od środków transportowych zostały wykazane w nieprawidłowych wysokościach, wskutek pominięcia w ww. sprawozdaniu kwot umorzonych odsetek.    

Już same te błędy wskazują na absolutny brak kompetencji osób pełniących najważniejsze funkcje publiczne w gminie Rokiciny. To oczywiście jeszcze nie koniec.

Urzędnicy Gminy potrafili na przykład nie wprowadzić do ewidencji otrzymanej nieodpłatnie nieruchomości i w sposób wadliwy dokonać umorzenia środków trwałych, naruszając przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Samorząd realizował zadanie inwestycyjne pn. „Uporządkowanie gospodarki ściekowej w Gminie Rokiciny. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Rokiciny”. Kontrolerzy RIO wskazują szereg niezgodności z ustawą regulującą procedury zamówień publicznych.

RIO podkreśla, że

... przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Uzależnianie zgodności oferty z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia od zaakceptowania przez projektanta rozwiązań równoważnych, na etapie prowadzonego postępowania, mogło przyczynić się do sytuacji kwalifikowanej, jako utrudnianie uczciwej konkurencji.

Zauważając przy okazji:

... w rezultacie czynności kontrolnych stwierdzono, że podmiot, który wykonał dokumentację projektową złożył także ofertę w omawianym postępowaniu. Istnieje zatem uzasadnione przypuszczenie, że wymaganie przez zamawiającego akceptacji ze strony projektanta rozwiązań równoważnych na etapie oceny ofert, mogłoby spowodować wydanie przez niego negatywnej opinii, w związku z interesem gospodarczym związanym z prowadzoną przez niego działalnością. 

Kolejną inwestycją budzącą wątpliwości było wykonanie kotłowni wraz z instalacjami c.o. i c.w.u. w oparciu o odnawialne źródła energii dla świetlic wiejskich w Łaznowskiej Woli i Nowych Chrustach. Stwierdzono tu przypadki opisywania elementów przedmiotu zamówienia poprzez nieuzasadnione wskazywanie konkretnych producentów lub nazw rodzajowych związanych z konkretnym producentem, w treści dokumentacji projektowej zamieszczonej na stronie internetowej zamawiającego, stanowiącej integralny element specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Co ciekawe gmina zawarła umowę z wykonawcą w dniu 24 maja 2012 roku, natomiast ogłoszenie o udzieleniu zamówienia zamieszczono w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 13 czerwca 2012 roku.

RIO w swoim wystąpieniu umiwściło też szereg zaleceń dla wójta. Publikujemy je tutaj