W Tomaszowie Mazowieckim są miejsca, przy których trudno przejść obojętnie. Jednym z nich jest pałacyk Maurycego Piescha przy ulicy Barlickiego 32. Niegdyś symbol fabrykanckiego bogactwa, później siedziba placówek ochrony zdrowia, a od wielu lat jeden z najbardziej bolesnych przykładów niszczenia architektonicznego dziedzictwa miasta.
Nic więc dziwnego, że pojawienie się pracowników i rozpoczęcie prac na terenie posesji natychmiast zwróciło uwagę przechodniów. Niektórzy najwyraźniej uznali, że może dochodzić do działań zagrażających zabytkowi lub otaczającej go zieleni.
W odpowiedzi pojawił się komunikat, którego autorzy postanowili rozwiać wszelkie wątpliwości.
W pałacyku Piescha przy ulicy Barlickiego trwają prace porządkowe. Żadne drzewa nie są usuwane. Nic nie jest rozbierane ani wyburzane. Po prostu doprowadzamy teren wokół pałacyku do porządku.
Na tym jednak nie koniec. Autorzy informacji dodali z wyraźnym przymrużeniem oka:
Nie dzwońcie już po żadne służby, bo już wszystkie były. Pozdrawiamy wszystkich zainteresowanych.
Wszystko wskazuje więc na to, że troska o los zabytku przybrała tym razem dość intensywną formę. Sam fakt, że mieszkańcy reagują na prace prowadzone wokół dawnej rezydencji fabrykanta, świadczy jednak o tym, jak wiele emocji nadal budzi to miejsce.
Pałacyk, który od lat czeka na ratunek
Historia budynku sięga końca XIX wieku. Wzniesiono go dla Maurycego Piescha, jednego z najważniejszych przedsiębiorców w przemysłowych dziejach Tomaszowa Mazowieckiego. Eklektyczna rezydencja, zaprojektowana przez Wilhelma Srokę i Dawida Landego, stanowiła świadectwo gospodarczej potęgi miasta, które swoją pozycję budowało na włókiennictwie.
Po wojnie pałacyk pełnił funkcje związane z ochroną zdrowia. Później przeszedł w prywatne ręce i stopniowo popadał w ruinę. Zabytek stał się przedmiotem licznych interwencji, publikacji prasowych i postępowań konserwatorskich
Jeszcze w maju 2026 roku „Tomaszowski Informator Tygodniowy” opisywał impas w sprawie ratowania obiektu. Wcześniejsze negocjacje dotyczące przejęcia pałacu przez miasto zakończyły się niepowodzeniem, między innymi z uwagi na szacowane na co najmniej 20 milionów złotych koszty niezbędnych prac.
Porządki to dobry początek. Ale co dalej?
Obecne działania należy oceniać zgodnie z ich rzeczywistym zakresem. Według opublikowanego komunikatu chodzi wyłącznie o uporządkowanie terenu, a nie rozbiórkę budynku czy wycinkę drzew. Nie przedstawiono natomiast informacji, które pozwalałyby traktować te prace jako początek kompleksowej renowacji zabytku.
I właśnie tutaj pojawia się pytanie znacznie ważniejsze od tego, kto i ile razy zawiadamiał służby: czy za porządkowaniem posesji pójdą w przyszłości działania pozwalające ocalić sam pałacyk?
Bo o ile uprzątnięcie zaniedbanego otoczenia jest potrzebne, o tyle nie rozwiązuje problemów budynku, który przez dziesięciolecia tracił dawną świetność.
Można oczywiście z uśmiechem przyjąć apel, żeby nie wzywać kolejnych służb do zwyczajnych prac porządkowych. Warto jednak pamiętać, że zainteresowanie mieszkańców nie wzięło się znikąd. To konsekwencja wieloletniej historii zaniedbań i obaw o przyszłość jednego z najpiękniejszych tomaszowskich zabytków.
Dobrze, że wokół pałacyku zaczyna być porządek. Jeszcze lepiej byłoby doczekać dnia, w którym podobnie dobre wiadomości dotyczyć będą jego wnętrz, elewacji i konstrukcji. Bo Tomaszów nie potrzebuje kolejnej historii o zabytku, którego nie udało się uratować. Potrzebuje wreszcie historii z dobrym zakończeniem.


Napisz komentarz
Komentarze