MOPS w Tomaszowie Mazowieckim z wynikiem „pozytywnym”. Kontrola nie wykazała uchybień

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Tomaszowie Mazowieckim przeszedł czerwcową kontrolę Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego bez zastrzeżeń. Jak czytamy w wystąpieniu pokontrolnym podpisanym przez dyrektor Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej Anettę Chlebicką, „w trakcie kontroli nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości”, a „prowadzenie ww. spraw ocenia się pozytywnie i w związku z powyższym odstępuje się od wydania zaleceń pokontrolnych.”

Co i na jakiej podstawie sprawdzano

Kontrolę przeprowadzono w trybie zwykłym w dniach 9–11 czerwca 2025 r. w siedzibie Ośrodka przy ul. Cekanowskiej 5. Podstawę prawną stanowiły m.in. art. 2 pkt 1 oraz art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej, w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 31 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ocenie podlegała realizacja zadań zleconych administracji rządowej w okresie 1.01–31.12.2024 r., w tym terminowość i prawidłowość przyznawania świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz prowadzenie postępowań wobec dłużników alimentacyjnych.

Zespół kontrolny tworzyli inspektorzy wojewódzcy Klaudyna Lekler-Lipińska (kierowniczka zespołu) i Sławomir Chmielewski, działający na podstawie upoważnień dyrektora WRiPS ŁUW. Po stronie miasta nadzór nad zadaniami sprawuje Prezydent Tomaszowa Mazowieckiego Marcin Witko, a Ośrodkiem kieruje dyrektor Jolanta Szustorowska.

Organizacja i upoważnienia bez zastrzeżeń

Kontrolerzy sprawdzili statut i regulamin organizacyjny MOPS oraz zakresy czynności pracowników odpowiedzialnych za świadczenia rodzinne i fundusz alimentacyjny. W wystąpieniu odnotowano, że „kontrolowane rozwiązania organizacyjne […] nie naruszają treści art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 8b i art. 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów”. 

Prezydent wydał stosowne upoważnienia do prowadzenia postępowań i wydawania decyzji zarówno dyrektorowi, jak i zastępcy dyrektora oraz kierownikowi działu. Ośrodek posiada też wymaganą licencję na oprogramowanie dziedzinowe do obsługi SR i FA, zgodnie z art. 23 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 15 ust. 8 ustawy alimentacyjnej.

Wnioski, decyzje i wypłaty: zgodnie z KPA i ustawami

Sprawdzono papierowe rejestry wniosków i ich zgodność z danymi w systemie dziedzinowym oraz Centralnej Aplikacji Statystycznej (CAS). Dane osobowe wnioskodawców były weryfikowane w systemie Emp@tia, a orzeczenia o niepełnosprawności – w EKSMOoN. Inspektorzy podkreślili, że „wszystkie wnioski zostały rozpatrzone, a decyzje administracyjne wydane z zachowaniem ustawowych terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawie o świadczeniach rodzinnych”. Wypłaty realizowano terminowo, „w okresach miesięcznych”, co odpowiada art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Decyzje doręczano gońcami MOPS lub odbierano je osobiście.

W dwóch sprawach odwoławczych Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje odmowne w I instancji dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po ponownym rozpoznaniu jedna decyzja skutkowała przyznaniem świadczenia, a w drugiej MOPS „podwyższył świadczenie pielęgnacyjne […] z kwoty 2 986,00 zł na 3 287,00 zł”. Ta sekwencja pokazuje prawidłowe działanie mechanizmu odwoławczego i gotowość organu do korekty rozstrzygnięć.

W odniesieniu do funduszu alimentacyjnego inspektorzy stwierdzili, że załączniki do wniosków odpowiadały wymogom rozporządzenia z 27 lipca 2017 r., a w decyzjach właściwie stosowano zasadę „złotówka za złotówkę” przy przekroczeniu kryterium dochodowego. Podsumowując ten blok, w raporcie pada jednoznaczne zdanie: „w poddanych do kontroli sprawach nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości w zakresie przyznania i terminowości wypłat świadczeń.”

Dłużnicy alimentacyjni: pełna ścieżka działań i współpraca z instytucjami

W części dotyczącej dłużników alimentacyjnych kontrola objęła 15 postępowań. Ośrodek – zgodnie z rozdziałem 2 ustawy alimentacyjnej – zobowiązywał bezrobotnych dłużników do rejestracji w PUP, składał wnioski o aktywizację, a w razie braku wywiadu i oświadczenia majątkowego kierował zawiadomienia do prokuratury i wnioski do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. 

Wystąpienie przypomina, że uporczywe uchylanie się od alimentów wypełnia znamiona art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Współpraca z komornikami „świadczy o wysokiej ściągalności zadłużenia”, a potrącone kwoty trafiają na rachunek Ośrodka. Zgodnie z art. 8a ustawy alimentacyjnej MOPS co miesiąc przekazuje dane o zadłużeniach do biur informacji gospodarczej i korzysta z Krajowego Rejestru Zadłużonych. 

Konkluzja tej części jest kategoryczna: „MOPS […] rzetelnie prowadzi działania wobec dłużników alimentacyjnych.”

Sprawozdawczość i cyfry: liczby się zgadzają

Rzetelność sprawozdań rzeczowo-finansowych przekazywanych przez CAS zweryfikowano z raportami systemu dziedzinowego. „Ośrodek przekazał dane statystyczne, które były zgodne z raportami” – notują kontrolerzy, nie zgłaszając zastrzeżeń.

W 2024 r. MOPS otrzymał na realizację zadań z budżetu państwa 33 893 548,14 zł. Na wypłaty świadczeń wydatkowano 32 988 897,08 zł, na koszty obsługi 904 651,06 zł, a 6 451,86 zł zwrócono jako niewykorzystane środki. Wnioski wpływały zarówno papierowo, jak i elektronicznie: w sprawach świadczeń rodzinnych 1 802 wniosków papierowych i 194 elektroniczne, w sprawach funduszu alimentacyjnego 370 papierowych i 19 elektronicznych. Jedyna skarga na dyrektora i pracowników MOPS została uznana za bezzasadną uchwałą Rady Miejskiej z 29 sierpnia 2024 r.

Finał bez zaleceń

Projekt wystąpienia z 26 czerwca 2025 r. nie doczekał się zastrzeżeń ze strony miasta – potwierdza to pismo Prezydenta z 4 lipca 2025 r. Ostateczna konkluzja kontroli nie pozostawia wątpliwości: „zadanie zostało skutecznie zrealizowane”, „wykonanie […] ocenia się pozytywnie”, a co więcej – „odstępuje się od wydania zaleceń pokontrolnych.” Warto dodać, że – zgodnie z art. 48 ustawy o kontroli w administracji rządowej – „od wystąpienia pokontrolnego nie przysługują środki odwoławcze.”

W czasach, gdy system świadczeń społecznych bywa oceniany przez pryzmat potknięć, tomaszowski MOPS pokazuje, że przy dobrze ułożonych procedurach, cyfrowej weryfikacji danych (Emp@tia, EKSMOoN, CAS, KRZ) i współpracy między instytucjami można działać sprawnie, terminowo i zgodnie z literą prawa.