Są słowa, które nie starzeją się mimo upływu dziesięcioleci. Są wiersze, które napisano w zupełnie innej Polsce, a które wciąż potrafią poruszać współczesnych odbiorców. Poezja patriotyczna należy właśnie do takich utworów. Mówi o tęsknocie, poświęceniu, nadziei, ale również o odpowiedzialności za wspólnotę. Kiedy sięgają po nią dzieci i młodzież, nabiera nowego znaczenia. Historia przestaje być wyłącznie szkolnym przedmiotem, a staje się opowieścią, w której każdy może odnaleźć cząstkę własnej tożsamości.
Taką właśnie przestrzeń spotkania z literaturą stworzyła szósta edycja konkursu „Strofy dla Niepodległej”, zorganizowana przez Powiatowe Centrum Animacji Społecznej w Tomaszowie Mazowieckim. Wydarzenie poprzedziło obchody 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i zgromadziło reprezentantów szkół podstawowych, ponadpodstawowych oraz placówek kulturalnych z terenu powiatu tomaszowskiego.
Kiedy historia przemawia głosem młodego pokolenia
Na konkursowej scenie wystąpiło 89 uczestników, podzielonych na cztery kategorie wiekowe. Najmłodsi dopiero rozpoczynają swoją przygodę z literaturą, najstarsi stoją już u progu dorosłości. Łączyła ich chęć zmierzenia się z poezją, która stawia przed interpretatorem niełatwe zadanie. Nie wystarczy bowiem zapamiętać tekst. Trzeba jeszcze zrozumieć emocje zapisane między wersami i spróbować przekazać je publiczności.
Tegoroczne prezentacje wyróżniały się starannym przygotowaniem, zaangażowaniem oraz wrażliwością wykonawców. Każdy uczestnik wnosił do znanych motywów patriotycznych własną interpretację. Dla jednych najważniejsza była refleksja nad przeszłością, dla innych emocjonalny wymiar słów o Ojczyźnie, wolności i narodowej pamięci.
W tym właśnie tkwi szczególna wartość takich inicjatyw. Patriotyzm nie musi być wyłącznie opowieścią dorosłych kierowaną do dzieci. Może stać się rozmową, w której młode pokolenie otrzymuje własny głos.
– Młodzi recytatorzy poprzez swoje interpretacje nadają patriotycznej poezji własny, bardzo osobisty wymiar – podkreślała przed konkursem Dorota Ignasiak, dyrektor Powiatowego Centrum Animacji Społecznej.
Jury przed niełatwym wyborem
Ocenianiem uczestników zajmowało się trzyosobowe jury, któremu przewodniczył Janusz Dziubałtowski, reżyser, twórca i założyciel Młodzieżowego Teatru do Spraw Ciężkich, od lat związany z pracą artystyczną z młodzieżą.
Towarzyszyły mu Beata Kubacka-Mizerska, pedagog i polonistka pracująca w Szkole Podstawowej nr 14 oraz Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 8, a także Anita Kurpińska, pedagog, filolog i dyrektor Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 6 w Tomaszowie Mazowieckim.
Jurorzy oceniali interpretację tekstów, kulturę żywego słowa oraz artystyczny wyraz prezentacji. Przy liczbie 89 wykonawców i zróżnicowanym repertuarze wyłonienie najlepszych stanowiło wymagające zadanie.
Patronat nad wydarzeniem objął starosta tomaszowski Dariusz Kowalczyk.
Laureaci konkursu „Strofy dla Niepodległej” 2026
Klasy I–III szkół podstawowych
W kategorii najmłodszych uczestników pierwsze miejsce zdobył Aleksander Klinbajl, reprezentujący Miejskie Centrum Kultury „Tkacz” w Tomaszowie Mazowieckim.
Drugie miejsce zajął Oskar Koprek ze Szkoły Podstawowej w Brzustowie, natomiast trzecie miejsce przypadło Julianowi Kozłowskiemu z Powiatowego Centrum Animacji Społecznej.
Jury przyznało również wyróżnienia. Otrzymali je: Agata Trocha (SP nr 11), Oliwia Belica (SP nr 11), Jagoda Szymczak (SP nr 10), Ignacy Janas (Szkoła Podstawowa w Lipiu) oraz Lena Jończyk (Szkoła Podstawowa w Brzustowie).
Klasy IV–VI szkół podstawowych
W drugiej kategorii wiekowej triumfowała Amelia Herman ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Tomaszowie Mazowieckim, zdobywając pierwsze miejsce.
Drugie miejsce wywalczył Michael Strzelec, reprezentujący Grupę Teatralną „Scena Dziesiątki”, działającą przy Szkole Podstawowej nr 10. Na trzecim miejscu znalazła się Jagoda Węglińska, również z SP nr 10.
Wyróżnienia otrzymali: Piotr Świnoga (zgłoszenie indywidualne), Joanna Rejbicz (SP w Brzustowie), Milena Latocha (Powiatowe Centrum Animacji Społecznej), Małgorzata Mucha (Archidiecezjalna Katolicka Publiczna Szkoła Podstawowa), Joanna Majda (SP nr 12), Nikola Jagiełło (SP nr 10), Alicja Michałowska (SP w Glinniku) oraz Amelia Michalska (SP nr 3).
Klasy VII–VIII szkół podstawowych
Wśród uczniów najstarszych klas szkół podstawowych pierwsze miejsce zdobyła Małgorzata Szymacha ze Szkoły Podstawowej w Lubochni.
Drugie miejsce przypadło Helenie Kaszewskiej z Zespołu Szkół w Wiadernie, a trzecie miejsce zajęła Nikola Oleksik ze Szkoły Podstawowej nr 10 w Tomaszowie Mazowieckim.
Wyróżnieni zostali: Łucja Kot (Grupa Teatralna „Scena Dziesiątki” przy SP nr 10), Wojciech Majda (SP nr 12), Julia Nawrot (Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy), Antoni Strzelecki (SP nr 11) oraz Maria ze Szkoły Podstawowej nr 1.
Szkoły ponadpodstawowe
W najstarszej kategorii wiekowej zwyciężyła Olga Janus, reprezentująca Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 6 w Tomaszowie Mazowieckim.
Drugie miejsce zdobyła Julia Piaskowska z Liceum Ogólnokształcącego „Thomas”, natomiast trzecie miejsce zajęła Hanna Biegun, uczestnicząca w konkursie w ramach zgłoszenia indywidualnego.
Wyróżnienia otrzymały Sandra Wiśniewska i Maria Mucha, reprezentujące II Liceum Ogólnokształcące w Tomaszowie Mazowieckim.
Za każdym występem stoją godziny pracy
Finał konkursu był również okazją do docenienia osób, których praca nie zawsze jest widoczna z perspektywy widowni. Nauczyciele, instruktorzy teatralni, poloniści i rodzice towarzyszą młodym recytatorom na długo przed ich wejściem na scenę. Pomagają wybierać repertuar, interpretować teksty, ćwiczyć dykcję, przełamywać tremę i rozwijać umiejętność publicznych wystąpień.
Wszystkim uczestnikom wręczono dyplomy i drobne upominki. Laureaci odebrali statuetki, nagrody oraz pamiątkowe dyplomy. Podziękowania skierowano także do jurorów oraz nauczycieli i opiekunów przygotowujących dzieci i młodzież do konkursu.
Warto przy tym pamiętać, że sukcesem nie jest wyłącznie zajęcie miejsca na podium. Dla młodego człowieka samodzielne wystąpienie przed publicznością, opanowanie tremy i przekazanie własnych emocji bywa doświadczeniem, które pozostaje z nim znacznie dłużej niż konkursowe wyróżnienie.
Sześć edycji i wciąż żywe zainteresowanie poezją
„Strofy dla Niepodległej” na trwałe wpisały się w kalendarz listopadowych wydarzeń kulturalnych powiatu tomaszowskiego. W ubiegłorocznej, piątej edycji uczestniczyło 94 recytatorów. Tegoroczne 89 występów potwierdza, że przedsięwzięcie niezmiennie przyciąga liczne grono młodych miłośników literatury.
To szczególnie interesujące w czasach, w których słowo pisane coraz częściej musi rywalizować z krótkimi filmami, mediami społecznościowymi i nieustannym strumieniem cyfrowych bodźców. Konkurs recytatorski wymaga czegoś przeciwnego: skupienia, cierpliwości, zatrzymania się nad tekstem i odczytania jego sensu.
A poezja patriotyczna dodatkowo zmusza do postawienia pytań wykraczających poza szkolny program. Czym dzisiaj jest Ojczyzna? Co oznacza wolność dla pokolenia, które nie zna doświadczenia wojny i niewoli? Jak pielęgnować pamięć o tych, dzięki którym możemy żyć w niepodległym państwie?
Na te pytania nie ma jednej, konkursowej odpowiedzi. Być może jednak najważniejsze jest to, że młodzi ludzie w ogóle je sobie stawiają.
Listopadowe święto niepodległości ma wiele twarzy. Jedną z nich są uroczystości państwowe, przemówienia i składane pod pomnikami kwiaty. Inną – młody człowiek stojący na scenie z wierszem, który powstał wiele lat przed jego narodzinami, a mimo to wciąż potrafi przemawiać do wyobraźni.
I właśnie dlatego „Strofy dla Niepodległej” są czymś więcej niż konkursem recytatorskim. To dowód, że pamięć historyczna może być przekazywana nie tylko poprzez daty i podręczniki, lecz także przez emocje, literaturę i żywe słowo.
Napisz komentarz
Komentarze