Nasz artykuł w skrócie
Program naprawczy Tomaszowskiego Centrum Zdrowia na lata 2026–2028
Mimo wzrostu przychodów koszty TCZ rosły znacznie szybciej. Program przewiduje ograniczenie strat, ale nie zakłada osiągnięcia zysku do końca 2028 roku.
Analiza wykazała rozbieżności we wskaźnikach, odwołania do arkusza łódzkiej placówki MCM Bałuty oraz błąd w przenoszeniu strat między kolejnymi latami prognozy.
Planowane są reorganizacja części oddziałów, zmiany w położnictwie i neonatologii, rozwój leczenia jednodniowego, rehabilitacji i opieki długoterminowej.
Powodzenie części przedsięwzięć zależy od przyszłego finansowania przez NFZ. Dokument wymaga również wyjaśnienia radykalnego spadku prognozowanych kosztów.
Od milionowych zysków do finansowej zapaści
Jeszcze niedawno Tomaszowskie Centrum Zdrowia mogło pochwalić się dodatnim wynikiem finansowym. Rok 2024 spółka zakończyła zyskiem netto przekraczającym 7,3 mln zł. Dwanaście miesięcy później sytuacja wyglądała dramatycznie inaczej. Strata netto za 2025 rok wyniosła 24,47 mln zł.
Nie stało się tak dlatego, że szpital nagle przestał zarabiać. Przeciwnie, jego przychody ogółem wzrosły z 222,23 do 242,85 mln zł. Problem w tym, że koszty rosły znacznie szybciej. W tym samym okresie zwiększyły się z 213,17 do 268,89 mln zł. Wzrost przychodów o 9,3 proc. nie był w stanie zrównoważyć wzrostu kosztów przekraczającego 26 proc.
Zobowiązania krótkoterminowe zwiększyły się z 24,47 do 30,95 mln zł. Jeszcze bardziej wymowna jest zmiana kapitału własnego, który według sprawozdania finansowego skurczył się z około 27,5 do zaledwie 2,4 mln zł.
To nie jest zwykłe pogorszenie koniunktury. To utrata znacznej części finansowej poduszki bezpieczeństwa, którą spółka budowała przez lata. Autorzy programu sami przyznają, że podstawowym problemem TCZ jest nierównowaga pomiędzy kosztami działalności a możliwymi do uzyskania przychodami.
Trzy lata naprawy. I trzy lata kolejnych strat
Na pierwszy rzut oka prognoza wygląda obiecująco. Strata ma systematycznie maleć, a nowe przedsięwzięcia powinny poprawić efektywność działalności. Kiedy jednak spojrzymy na konkretne liczby, optymizm wyraźnie słabnie.
Według przygotowanego planu TCZ ma zakończyć 2026 rok stratą 16,22 mln zł. W 2027 roku ma ona wynieść 10,70 mln zł, a w 2028 roku nadal przekraczać 3 mln zł.
Łącznie oznacza to niemal 30 mln zł kolejnych strat netto w latach 2026–2028.
Innymi słowy, nawet po zrealizowaniu wszystkich przedsięwzięć Tomaszowskie Centrum Zdrowia nie osiągnie w okresie objętym programem dodatniego wyniku finansowego. Ma jedynie tracić mniej pieniędzy.
Ograniczenie strat jest oczywiście potrzebne. Nie można jednak utożsamiać go z uzdrowieniem finansów. Szczególnie gdy prognoza przewiduje dalsze utrzymywanie się ujemnego kapitału własnego i słabych wskaźników płynności.
Excel z Tomaszowa odsyła do... łódzkiej placówki
To jeden z najbardziej zaskakujących wyników naszej analizy.
W arkuszu dotyczącym wskaźników finansowych TCZ znaleźliśmy formuły odwołujące się do zewnętrznego pliku zatytułowanego „Raport ekonomiczno-finansowy MCM Bałuty 2024–2027”. Chodzi o dokument dotyczący Miejskiego Centrum Medycznego Bałuty w Łodzi.
Zewnętrzne odwołania występują między innymi przy obliczeniach rentowności i płynności finansowej. Co istotne, wartości zapisane w komórkach arkusza nie zgadzają się z opisem słownym przygotowanym dla TCZ.
Przykład? W tabeli wskaźnik bieżącej płynności za 2025 rok wynosi 0,45, podczas gdy w komentarzu zamieszczonym w tym samym dokumencie podano 1,29. Różnica jest zasadnicza, ponieważ prowadzi do odmiennej oceny zdolności spółki do regulowania bieżących zobowiązań.
Jeszcze bardziej zastanawiające jest punktowe podsumowanie sytuacji ekonomicznej. Arkusz obliczeniowy pokazuje 20 punktów na 70 możliwych za 2025 rok, natomiast część opisowa mówi o 41 punktach. Za 2024 rok rozbieżność wynosi odpowiednio 41 i 64 punkty.
Jak to możliwe?
Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest wykorzystanie wcześniejszego wzorca arkusza, z którego nie usunięto wszystkich połączeń z innym dokumentem. Nie jest to samo w sobie dowodem świadomego manipulowania danymi. Jest jednak poważnym uchybieniem w materiale mającym stanowić podstawę oceny przyszłości publicznego szpitala.
Nie wiadomo również, czy przed udostępnieniem dokumentu przeprowadzono niezależną kontrolę jego formuł i obliczeń.
Błąd w bilansie. Różnica sięga 13 milionów złotych
Na tym nie kończą się problemy.
W prognozie bilansu na lata 2026–2028 stwierdziliśmy nieprawidłowe przenoszenie strat pomiędzy kolejnymi latami. Formuły obliczające stratę z lat ubiegłych uwzględniają wynik roku bieżącego zamiast właściwego wyniku roku poprzedniego.
Brzmi jak drobny problem techniczny? Jego konsekwencje wcale nie są drobne.
Zgodnie z wyliczeniami przedstawionymi w programie kapitał własny TCZ na koniec 2028 roku ma wynosić około minus 14,35 mln zł. Tymczasem poprawienie samego mechanizmu przenoszenia strat, bez zmieniania pozostałych założeń kapitałowych, prowadzi do wartości około minus 27,56 mln zł.
Różnica wynosi ponad 13,2 mln zł.
Nie oznacza to jeszcze, że rzeczywisty bilans TCZ w 2028 roku będzie wyglądał właśnie tak. Wymagałoby to ponownego uzgodnienia całej prognozy, w tym aktywów, zobowiązań oraz ewentualnych zmian kapitałowych. Pokazuje natomiast, że obecny arkusz może przedstawiać kondycję kapitałową spółki w znacznie korzystniejszym świetle, niż wynikałoby z prawidłowego przeniesienia strat.
Przy tak poważnych kwotach nie wystarczy uznać sprawy za literówkę. Należy wyjaśnić, kto przygotowywał prognozę, kto ją weryfikował i dlaczego dokument udostępniono bez usunięcia tych nieprawidłowości.
Prawie 28 milionów kosztów ma zniknąć. Dlaczego?
Kolejna wątpliwość dotyczy prognozowanych wydatków.
W 2025 roku Tomaszowskie Centrum Zdrowia wykazało 28,26 mln zł pozostałych kosztów operacyjnych. Tymczasem prognoza na 2026 rok przewiduje w tej pozycji zaledwie 50 tys. zł, a na 2028 rok 70 tys. zł.
Równocześnie koszty finansowe, które w 2025 roku wyniosły 2,73 mln zł, mają spaść do 200 tys. zł w 2026 roku.
Oczywiście możliwe jest, że za tak wysokimi kosztami stały zdarzenia jednorazowe, odpisy księgowe lub utworzone rezerwy. Nie można jednak przyjąć tego jako pewnika bez szczegółowego wyjaśnienia.
Program nie przedstawia wystarczająco przejrzystego rozliczenia tych zmian. Tymczasem niemal całkowite wyeliminowanie określonej kategorii kosztów może znacząco poprawić prognozowany wynik finansowy, nawet bez rzeczywistych zmian w codziennym funkcjonowaniu szpitala.
Trzeba więc oddzielić oszczędności wynikające z działań naprawczych od poprawy wyniku wynikającej wyłącznie z założenia, że nadzwyczajne koszty się nie powtórzą.
Bez tego trudno ocenić rzeczywistą skuteczność programu.
Oddziały pod lupą. Ginekologia, neonatologia i ortopedia przynoszą milionowe straty
Plan naprawczy obejmuje siedem głównych przedsięwzięć. Zakłada między innymi rozwój opieki długoterminowej, utworzenie Centrum Leczenia Jednego Dnia, rozwój rehabilitacji specjalistycznej i diagnostyki onkologicznej oraz zwiększenie przychodów z odpłatnych usług medycznych.
Najbardziej wrażliwe społecznie zmiany dotyczą jednak położnictwa, ginekologii i neonatologii.
Wyniki poszczególnych oddziałów rzeczywiście wymagają uwagi. W 2025 roku oddział ginekologiczny, ujęty jako I pododdział, wykazał stratę przekraczającą 5 mln zł. Neonatologia przyniosła około 3,63 mln zł straty, ortopedia 3,65 mln zł, chirurgia ogólna i onkologiczna 2,42 mln zł, a urologia 2,21 mln zł.
Są to wyniki wewnętrznych ośrodków powstawania kosztów, uwzględniające przypisane im koszty pośrednie. Nie można więc traktować ich jako prostego rachunku uzasadniającego zamknięcie oddziału.
W programie przewidziano między innymi obniżenie poziomu referencyjnego położnictwa z II do I oraz organizacyjne powiązanie pediatrii i neonatologii. Zmiany te mają ograniczyć koszty zatrudnienia i dyżurów.
Powstaje jednak pytanie o konsekwencje dla pacjentek i noworodków. Gdzie będą trafiały kobiety z ciążą wysokiego ryzyka? Jak zostanie zabezpieczony transport do placówek o wyższym poziomie referencyjnym? Czy zmiany organizacyjne nie wydłużą czasu uzyskania specjalistycznej pomocy?
W planie finansowym położnictwa i integracji pediatrii z neonatologią pojawiają się ponadto podobne założenia dotyczące ograniczania etatów i dyżurów. Wymagają one dokładnego rozliczenia, aby wykluczyć ryzyko dwukrotnego uwzględnienia tych samych oszczędności.
Nie można zapominać, że szpital nie jest fabryką, w której wystarczy zamknąć nierentowną linię produkcyjną. Za każdą decyzją organizacyjną stoją pacjenci, ich bezpieczeństwo i dostępność leczenia.
Nowe centra mają zarabiać. Tylko czy NFZ za nie zapłaci?
Największy pozytywny efekt finansowy ma przynieść utworzenie Centrum Leczenia Jednego Dnia. Na 2028 rok oszacowano go na 2,85 mln zł. Rozwój opieki długoterminowej ma poprawić wynik o około 672 tys. zł, a rehabilitacji specjalistycznej o 720 tys. zł.
Łączny roczny efekt siedmiu przedsięwzięć zaplanowano na około 7,73 mln zł w 2028 roku.
Są to jednak szacunki, nie zagwarantowane oszczędności ani przychody. Część przedsięwzięć wymaga zawarcia lub rozszerzenia umów z Narodowym Funduszem Zdrowia. Tymczasem samo zwiększenie możliwości wykonywania świadczeń nie oznacza, że NFZ sfinansuje je w oczekiwanej wysokości.
Warto przypomnieć, że według danych programu w 2025 roku wartość niezapłaconych nadwykonań wynosiła około 3,56 mln zł. Pokazuje to, jak duża może być różnica między wykonaniem świadczenia a otrzymaniem za nie pieniędzy.
Niepokój budzi również harmonogram. Formalną zmianę statusu położnictwa wyznaczono na czerwiec 2026 roku, chociaż zakończenie analizy będącej podstawą tej decyzji zaplanowano dopiero na grudzień. Podobnie Centrum Profilaktyki i Diagnostyki Onkologicznej ma rozpocząć działalność w marcu 2027 roku, choć określenie zakresu świadczeń i organizację koordynacji pacjentów przewidziano do końca tego samego roku.
W profesjonalnie przygotowanym programie naprawczym taka kolejność wymaga przynajmniej wyjaśnienia.
Kto odpowiada za przyszłość szpitala?
W środę, 25 listopada 2026 roku, program naprawczy ma zostać przedstawiony podczas LV sesji Rady Powiatu Tomaszowskiego. W porządku obrad znalazł się jako osobny punkt, a udostępniony plik oznaczono jako wersję ostateczną z 13 sierpnia 2026 roku.
To ważny moment nie tylko dla zarządu TCZ, ale również dla władz powiatu, będącego właścicielem spółki.
Zgodnie z art. 88a i 88b ustawy o działalności leczniczej publiczne spółki szpitalne spełniające ustawowe warunki mają obowiązek przygotowywania programów naprawczych, a przepisy określają zasady ich zatwierdzania i nadzoru nad realizacją. Przedstawienie dokumentu radnym nie jest przy tym równoznaczne z formalnym zatwierdzeniem go przez zgromadzenie wspólników.
Wcześniej informowaliśmy również o decyzjach dotyczących powiatowego poręczenia zobowiązań TCZ na łączną kwotę blisko 8,9 mln zł, obejmującą 7 mln zł kapitału i niemal 1,9 mln zł odsetek. W prognozie szpitala pojawia się 7 mln zł zobowiązań długoterminowych. Warto zatem wyjaśnić, czy chodzi o to samo finansowanie, na jakich warunkach miałoby zostać uruchomione i w jaki sposób będzie spłacane.
Odpowiedzi wymaga też kwestia ujemnego kapitału własnego i ewentualnego wsparcia właścicielskiego. Bez wiarygodnego planu finansowania nawet najlepsze pomysły organizacyjne mogą pozostać na papierze.
Szpital potrzebuje naprawy. Ale najpierw trzeba uporządkować liczby
Nie wszystko w przedstawionym programie zasługuje na krytykę. Dostosowanie profilu leczenia do starzejącego się społeczeństwa, zwiększanie znaczenia rehabilitacji i opieki długoterminowej czy rozwój procedur jednodniowych mają ekonomiczne i medyczne uzasadnienie. Dokument wskazuje rzeczywiste problemy, których nie można dłużej odkładać.
Jednak między słuszną diagnozą a skuteczną terapią jest jeszcze ogromna przestrzeń. Wypełniają ją konkretne decyzje, odpowiedzialność za ich wykonanie i przede wszystkim wiarygodne liczby.
Dlatego ujawnione rozbieżności wymagają ponownego przeliczenia wskaźników, poprawienia prognozy bilansu oraz szczegółowego wyjaśnienia kosztów i założeń dotyczących przyszłych przychodów. Nie przesądzamy, czy istnieje już nowsza, skorygowana wersja dokumentu ani jakie wyjaśnienia przedstawi zarząd spółki. Analiza dotyczy pliku udostępnionego jako materiał na sesję Rady Powiatu.
Władze TCZ powinny odnieść się do wskazanych nieprawidłowości. Z kolei przedstawiciele właściciela powinni ustalić, czy przedstawiona prognoza pozwala odpowiedzialnie podejmować decyzje dotyczące przyszłości szpitala.
Bo w tej historii nie chodzi wyłącznie o miliony złotych, bilanse i komórki arkusza kalkulacyjnego.
Chodzi o miejsce, do którego mieszkańcy Tomaszowa i okolic trafiają często w najtrudniejszych chwilach swojego życia. Miejsce, w którym nie można zawiesić działalności tylko dlatego, że rachunek ekonomiczny przestał się zgadzać.
Tomaszowskie Centrum Zdrowia potrzebuje skutecznego programu naprawczego. Przedstawiony dokument zawiera propozycje zmian, ale jego część finansowa wymaga istotnych korekt i wyjaśnień. Dopóki ich nie otrzymamy, trudno mówić o wiarygodnej mapie wyjścia z kryzysu.
Materiał powstał na podstawie analizy arkuszy programu naprawczego TCZ na lata 2026–2028 udostępnionego w materiałach Rady Powiatu Tomaszowskiego oraz danych finansowych spółki. Przedstawione korekty bilansu są własnymi obliczeniami analitycznymi, a nie wynikiem badania przeprowadzonego przez biegłego rewidenta.


Napisz komentarz
Komentarze