To dzień, w którym kalendarz historyczny splata się z polityką, kulturą, gospodarką i sprawami bezpieczeństwa. W kraju uwagę przyciągać będzie Europejski Kongres Gospodarczy w Katowicach, obrady Senatu, a także wydarzenia związane z wojskiem i obronnością na Mazowszu. Za granicą – dyplomacja na linii Warszawa–Rzym, kryzys energetyczny w Brukseli, napięcia wokół Iranu i papieska podróż po Afryce.
Kalendarium historyczne
Daty, które wciąż rzucają cień na teraźniejszość
1794 – insurekcja w Wilnie pod wodzą Jakuba Jasińskiego
232 lata temu, w trakcie powstania kościuszkowskiego, w Wilnie wybuchła insurekcja pod wodzą płk. Jakuba Jasińskiego. Był to jeden z najważniejszych epizodów zrywu, który miał ocalić Rzeczpospolitą po drugim rozbiorze. Wilno, podobnie jak Warszawa, stało się areną walki nie tylko militarnej, ale i symbolicznej – o prawo narodu do samostanowienia i politycznej godności. Jasiński zapisał się w historii jako postać romantyczna jeszcze zanim romantyzm stał się epoką: żołnierz, inżynier, poeta, człowiek gwałtowny, odważny i bezkompromisowy. Wileńska insurekcja była próbą wyrwania miasta z rosyjskiej kontroli i pokazania, że sprawa polska nie zgasła.
1891 – urodził się Teofil Ociepka
135 lat temu w Janowie Śląskim urodził się Teofil Ociepka, jeden z najsłynniejszych polskich malarzy prymitywistów. Był artystą osobnym, niemal legendarnym – samoukiem, mistykiem, twórcą obrazów przesyconych symboliką, ezoteryką i fantastyką. Jego twórczość długo funkcjonowała poza głównym nurtem sztuki, ale z czasem została doceniona jako zjawisko wyjątkowe. Ociepka należał do tych twórców, którzy nie malują świata takim, jaki jest, lecz takim, jaki śni się w gorączce, modlitwie albo objawieniu.
1919 – Piłsudski i odezwa do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego
107 lat temu, dzień po zajęciu Wilna przez oddziały Wojska Polskiego, Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał odezwę „Do Mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Dokument ten miał ogromne znaczenie polityczne i propagandowe. Piłsudski zapowiadał w nim poszanowanie samostanowienia ludności w sprawach wewnętrznych, narodowościowych i wyznaniowych. Była to próba pokazania, że Polska nie wraca na Wschód jako okupant, lecz jako państwo szukające nowej formuły współistnienia narodów dawnej Rzeczypospolitej. Odezwa do dziś jest analizowana przez historyków jako jeden z kluczowych tekstów politycznych pierwszych miesięcy niepodległości.
1920 – powstanie Muzeum Wojska Polskiego
106 lat temu dekretem Naczelnego Wodza i marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie utworzono Muzeum Wojska Polskiego. Instytucja ta od początku miała nie być jedynie składem pamiątek po wojnach, lecz miejscem budowania narodowej pamięci i opowieści o polskim wysiłku zbrojnym. Gromadzone w niej zbiory obejmowały broń, mundury, sztandary, dokumenty, dzieła sztuki i relikty kampanii prowadzonych od czasów dawnej Rzeczypospolitej po walki o niepodległość. W kraju, który dopiero co odradzał się po zaborach, taki gest miał wymiar nie tylko muzealny, ale wręcz państwotwórczy.
1945 – wyzwolenie obozu Sachsenhausen
81 lat temu oddziały polskiej dywizji im. Henryka Dąbrowskiego oraz Armii Czerwonej wyzwoliły niemiecki obóz koncentracyjny Sachsenhausen, położony około 30 kilometrów na północ od Berlina. Przez obóz przewinęło się około 200 tysięcy więźniów różnych narodowości. Wśród nich byli także Polacy – intelektualiści, działacze polityczni, duchowni, oficerowie, członkowie ruchu oporu.
Sachsenhausen zajmuje w polskiej pamięci miejsce szczególne również dlatego, że trafili tam m.in. profesorowie UJ i AGH, aresztowani w 1939 roku w ramach Sonderaktion Krakau. Część z nich została później zwolniona po interwencji Benita Mussoliniego, co samo w sobie pozostaje jednym z bardziej osobliwych epizodów dyplomatycznych II wojny światowej. W obozie zginęli m.in. gen. Stefan Grot-Rowecki, komendant Armii Krajowej, prof. Stanisław Estreicher, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz prof. Kazimierz Kostanecki, prezes Polskiej Akademii Umiejętności. To nie tylko nazwiska – to symbol planowego niszczenia elit.
1946 – Polska ratyfikuje umowy o MFW i Banku Odbudowy
80 lat temu Polska ratyfikowała umowę o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju, czyli instytucji, które po wojnie miały stabilizować światową gospodarkę i finansować odbudowę zniszczonych państw. Choć późniejsze dzieje PRL skomplikowały relacje z zachodnim ładem finansowym, sama decyzja była znakiem wejścia Polski do globalnego systemu powojennej ekonomii.
1957 – urodził się Donald Tusk
69 lat temu w Gdańsku urodził się Donald Tusk – historyk, działacz opozycji demokratycznej w PRL, współtwórca Platformy Obywatelskiej, premier w latach 2007–2014 i ponownie od 2023 roku, a także były przewodniczący Rady Europejskiej. To jedna z centralnych postaci współczesnej polskiej polityki, polityk budzący silne emocje, od lat obecny w samym środku najważniejszych sporów o kierunek rozwoju państwa, miejsce Polski w Europie i kształt demokracji liberalnej.
1981 – reglamentacja podstawowych produktów
45 lat temu rząd wprowadził reglamentację masła, mąki, ryżu i kasz. Był to kolejny etap kryzysu gospodarczego schyłku PRL, gdy kartki, kolejki i braki zaopatrzenia stawały się znakiem codzienności. Dla młodszych czytelników to już niemal muzeum pamięci, dla starszych – wspomnienie realnego upokorzenia życia codziennego, w którym państwo decydowało nawet o tym, ile tłuszczu i mąki może kupić obywatel.
1982 – powstaje Tymczasowa Komisja Koordynacyjna „Solidarności”
44 lata temu, w czasie stanu wojennego, powstała podziemna Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność”. Utworzyli ją przywódcy konspiracyjnych struktur regionalnych: Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Władysław Hardek, Bogdan Lis oraz Eugeniusz Szumiejko. TKK stała się faktycznym centrum kierowania zdelegalizowanym związkiem. Była dowodem, że mimo internowań, cenzury i represji, „Solidarność” nie zniknęła, lecz zeszła pod ziemię, jak nurt rzeki, który znika tylko po to, by wypłynąć dalej.
1985 – utrzymanie wyroku w sprawie zabójców ks. Jerzego Popiełuszki
41 lat temu Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego w Toruniu w sprawie zabójców ks. Jerzego Popiełuszki. Proces ten był jednym z najważniejszych wydarzeń prawnych i politycznych schyłkowego PRL. Choć wyroki zapadły, pytania o pełną odpowiedzialność systemu, inspiratorów zbrodni i rzeczywisty zasięg operacji wymierzonej w kapłana pozostawały w społeczeństwie żywe przez dziesięciolecia.
2021 – śmierć Mirosława Handkego
5 lat temu w Krakowie zmarł Mirosław Handke, profesor chemii, minister edukacji narodowej w rządzie Jerzego Buzka w latach 1997–2000. To on firmował reformę systemu oświaty z 1999 roku, która zastąpiła dawną strukturę szkolnictwa modelem obejmującym m.in. trzyletnie gimnazja. Reforma ta na trwałe zmieniła polską szkołę i do dziś pozostaje przedmiotem sporów – jedni widzieli w niej próbę unowocześnienia edukacji, inni początek chaosu strukturalnego.
Kalendarium muzyczne
Od country po rock, od Londynu po Olsztyn
1936 – Glen Campbell
Urodził się Glen Campbell, amerykański wokalista country, kompozytor i prezenter telewizyjny. Był jednym z tych muzyków, którzy łączyli popularność masową z szacunkiem środowiska. Jako muzyk sesyjny w latach 60. współpracował z takimi wykonawcami jak Bobby Darin, Ricky Nelson, The Monkees, Elvis Presley, Frank Sinatra czy Velvet Underground. Jego największe przeboje – „By The Time I Get To Phoenix”, „Wichita Lineman” i „Rhinestone Cowboy” – weszły do kanonu amerykańskiej muzyki popularnej. W jego piosenkach była przestrzeń, melancholia i kurz długiej drogi.
1950 – Peter Frampton
W Beckenham w Anglii urodził się Peter Frampton, gitarzysta i wokalista, który zaczynał karierę w grupie The Herd, a później współtworzył Humble Pie. Jako solowy wykonawca nagrał kilkanaście płyt, ale nieśmiertelność zapewnił mu koncertowy album „Frampton Comes Alive!”, który w 1976 roku stał się bestsellerem i sprzedał się w milionach egzemplarzy. Utwory takie jak „Show Me The Way”, „Do You Feel Like We Do” i „Baby, I Love Your Way” do dziś funkcjonują jako klasyka rocka radiowego.
1951 – Paul Carrack
Na świat przyszedł Paul Carrack, klawiszowiec i wokalista znany z grup Ace, Squeeze i Mike And The Mechanics. Jego głos towarzyszył takim przebojom jak „How Long”, „Tempted”, „The Living Years” czy „Over My Shoulder”. BBC nazwało go kiedyś „człowiekiem o złotym głosie”, i nie było w tym przesady – Carrack należy do tych artystów, których wielu słyszało, nawet jeśli nie każdy od razu kojarzy nazwisko.
1955 – Izabela Trojanowska
W Olsztynie urodziła się Izabela Trojanowska, aktorka i piosenkarka, jedna z ikon polskiej popkultury przełomu lat 70. i 80. Zdobyła nagrodę za debiut na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, współpracowała z grupami Stalowy Bagaż i Budka Suflera, a jej piosenki – „Tyle samo prawd ile kłamstw”, „Wszystko czego dziś chcę”, „Pieśń o cegle” – stały się znakami swojej epoki. W drugiej połowie lat 80. wyjechała z Polski i osiadła w Berlinie Zachodnim, co także dobrze oddaje klimat tamtego czasu: artystycznego rozedrgania, emigracyjnych pęknięć i poszukiwania wolności.
1956 – Janusz Iwański „Yanina”
Urodził się Janusz Iwański, pseudonim Yanina – gitarzysta jazzowy i rockowy, współzałożyciel zespołu Tie Break. Współpracował m.in. ze Stanisławem Sojką, tworząc duet Soyka Yanina, z którego płyt pochodzą przeboje „Cud Niepamięci” i „Absolutnie Nic”. To artysta, który z równą swobodą poruszał się po przestrzeni jazzu, poezji śpiewanej i rockowej wrażliwości.
1966 – „Wild Thing” i narodziny surowej energii
Singiel z piosenką „Wild Thing” zespołu The Troggs został wydany w Stanach Zjednoczonych jednocześnie przez dwie wytwórnie: Atco i Fontana. Utwór dotarł na pierwsze miejsce list przebojów i stał się jednym z hymnów gitarowej prostoty. Jeden z krytyków nazwał The Troggs „ojcami chrzestnymi punka”, a wokalistę Rega Presleya porównał – nieco przewrotnie – do Marcela Prousta. To porównanie brzmi jak żart, ale mówi coś ważnego: kultura popularna też bywa nośnikiem pamięci, tęsknoty i stylu.
1969 – John Lennon zmienia imię
Na dachu budynku Apple w Londynie odbyła się ceremonia, podczas której John Lennon zmienił swoje drugie imię z Winston na Ono. Tłumaczył dziennikarzom: „Yoko zmieniła nazwisko dla mnie, ja dla niej zmieniłem imię”. Był to gest prywatny, ale zarazem widowiskowy, dokładnie w stylu epoki, w której życie artystów stawało się publicznym spektaklem. Lennon ponoć nigdy nie lubił imienia Winston, które otrzymał po Winstonie Churchillu.
1972 – Deep Purple i „Machine Head”
Grupa Deep Purple po raz drugi wprowadziła na szczyt list album „Machine Head”. To jeden z kamieni milowych hard rocka, płyta zawierająca „Smoke On The Water” i „Highway Star” – utwory, które zna każdy, kto choć raz słyszał gitarowy riff rozcinający powietrze jak brzytwa.
1973 – premiera polskiej rock-opery „Naga”
Odbyła się premiera polskiej rock-opery „Naga”. Libretto napisał Grzegorz Walczak, a muzykę skomponowali muzycy Niebiesko-Czarnych oraz Zbigniew Namysłowski, Mateusz Święcicki i Andrzej Zieliński. Partie wokalne wykonali Ada Rusowicz, Wojciech Korda i Stan Borys. To przykład czasu, gdy polska muzyka ambitna próbowała łączyć rock, teatr i eksperyment, szukając własnej formy wypowiedzi.
1977 – The Jam i pierwszy singiel
Grupa The Jam wydała swój pierwszy singiel „In The City”, który dotarł do 40. miejsca brytyjskiej listy. Później formacja dowodzona przez Paula Wellera wprowadziła na listy aż siedemnaście utworów, z czego cztery znalazły się na pierwszym miejscu. The Jam było nie tylko zespołem, ale głosem młodej, nerwowej, miejskiej Anglii.
1984 – Amelle Berrabah
Urodziła się Amelle Berrabah, późniejsza członkini zespołu Sugababes. Do grupy dołączyła w 2005 roku po odejściu Mutyi Buény. W tym składzie zespół wylansował m.in. „About You Now” i „Red Dress”.
1989 – Madonna i „Like A Prayer”
Madonna umieściła na pierwszym miejscu amerykańskiej listy singiel „Like A Prayer”. Był to już jej siódmy numer jeden w USA. Według Mary Cross, autorki biografii artystki, utwór – z wyraźnymi religijnymi i seksualnymi podtekstami – stał się punktem, w którym „sacrum miesza się z profanum”. To jedna z tych piosenek, które nie tylko robią furorę, ale też wywołują debatę.
2001 – Destiny’s Child i „Survivor”
Trio Destiny’s Child zdobyło pierwsze miejsce brytyjskiej listy piosenką „Survivor”. Rok później utwór przyniósł grupie nagrodę Grammy w kategorii najlepszego wykonania rhythm and bluesowego. Piosenkę napisali Beyoncé Knowles, jej ojciec Matthew Knowles i Anthony Dent. W USA utwór zatrzymał się na drugim miejscu, ustępując wtedy wielkiemu przebojowi Janet Jackson „All For You”.
2003 – koniec S Club 7
Brytyjski zespół S Club 7, prowadzony przez Simona Fullera, ogłosił zakończenie działalności. W trakcie pięcioletniej kariery grupa umieściła na szczycie list cztery single i wypromowała serię hitów, m.in. „Bring It All Back” i „Don’t Stop Movin”. Zespół miał status produktu popowego pierwszej klasy, ale dla całego pokolenia pozostaje po prostu jednym z symboli przełomu wieków.
2007 – Beyoncé i Shakira razem na szczycie
Piosenka „Beautiful Liar” w wykonaniu duetu Beyoncé i Shakira uplasowała się na pierwszym miejscu brytyjskiej listy przebojów. Utwór zdobył nagrodę MTV za najlepszy duet i Ivor Novello Award dla najbardziej kasowej piosenki na Wyspach Brytyjskich. Co ciekawe, ze względu na trwające tournée Shakiry, wokalistki nagrały swoje partie oddzielnie i spotkały się dopiero podczas realizacji teledysku.
Kraj
Katowice, Senat, bezpieczeństwo i Wajda
Katowice: startuje Europejski Kongres Gospodarczy
W Katowicach rozpocznie się dziś Europejski Kongres Gospodarczy, jedno z najważniejszych wydarzeń debaty publicznej o gospodarce, przemyśle, technologii i przyszłości regionu. Hasłem tegorocznej edycji jest „The power of dialogue. Siła dialogu”. Organizator, katowicka Grupa PTWP, podkreśla, że właśnie dialog nabiera dziś szczególnego znaczenia w czasach globalnych napięć, transformacji energetycznej, przemian technologicznych i rosnącej niepewności gospodarczej.
Sesja inauguracyjna ma dotyczyć pozycji Europy we współczesnym świecie oraz wyzwań, przed którymi staje kontynent. Jedną z jej części będzie rozmowa z ministrem finansów Andrzejem Domańskim. W wydarzeniu uczestniczyć będą liczni przedstawiciele rządu. Już pierwszego dnia zapowiedziano obecność ministrów odpowiedzialnych za finanse, aktywa państwowe, energię, infrastrukturę, fundusze i politykę regionalną oraz zdrowie.
W ciągu trzech dni kongresu zaplanowano blisko 220 sesji ujętych w 19 ścieżkach tematycznych i sześciu głównych nurtach. Wśród nich znajdą się: transformacja energetyczna i klimatyczna, odporność i bezpieczeństwo, konkurencyjność i suwerenność, cyfryzacja i trendy technologiczne, geopolityczna podmiotowość Unii Europejskiej, a także zagadnienia związane z rolą człowieka, kompetencjami i jakością życia. To kongres, na którym w praktyce ścierają się interesy biznesu, administracji i samorządów – a więc także sprawy, które później realnie wpływają na życie lokalnych wspólnot.
Senat: obrady nad kodeksem, finansami i wsparciem dla uczelni
Senat rozpocznie dziś posiedzenie, podczas którego zajmie się m.in. nowelizacją Kodeksu postępowania karnego. Zmiana zakłada, że sprawy dotyczące zarówno wręczania, jak i przyjmowania łapówek przez zagranicznych funkcjonariuszy publicznych będą rozpoznawane przez sądy okręgowe, a nie – jak dotychczas – przez sądy rejonowe. Chodzi wyłącznie o przypadki przekupstwa osób pełniących funkcje publiczne w innym państwie lub organizacji międzynarodowej. To techniczna zmiana proceduralna, ale ważna z punktu widzenia skuteczności walki z korupcją transgraniczną.
Senatorowie będą też pracować nad nowelą ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości, która likwiduje tzw. białą listę usług dozwolonych. To temat może mniej nośny medialnie, ale istotny dla rynku audytu i przejrzystości sprawozdawczości finansowej.
W porządku obrad znajdzie się również nowela o finansach publicznych, zgodnie z którą fundusze Banku Gospodarstwa Krajowego mają lokować wolne środki pochodzące ze źródeł publicznych w depozycie u Ministra Finansów. Według resortu rozwiązanie to ma ograniczyć potrzeby pożyczkowe budżetu państwa i spowolnić przyrost długu sektora instytucji rządowych i samorządowych związany z działalnością funduszy. Lokowanie środków ma odbywać się na podstawie umowy z szefem resortu finansów, a ustawa określa również zasady krótkoterminowego oprocentowania takich depozytów.
Senat zajmie się także nowelizacją Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, która rozszerza wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach. Pomoc ma objąć nie tylko studentów, ale również kandydatów na studia i uczestników studiów podyplomowych. To ważna korekta, bo pokazuje przesunięcie myślenia – od wsparcia już obecnych w systemie do wsparcia także tych, którzy dopiero do niego próbują wejść.
Gostynin i Łowicz: współpraca na rzecz bezpieczeństwa
W Gostyninie wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński wezmą udział w podpisaniu listu intencyjnego dotyczącego współpracy w zakresie wspólnej realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem i obronnością państwa na terenie Gostynina. W tle tej wizyty znajduje się szerszy plan wzmacniania struktur wojskowych w centralnej Polsce.
W Łowiczu i Gostyninie, w ramach „Pakietu Wzmocnienia Sił Zbrojnych RP 2023–2025”, ma zostać zorganizowana 2 Brygada Rakiet. To inwestycja o znaczeniu nie tylko militarnym, lecz także infrastrukturalnym i społecznym. W praktyce oznacza rozbudowę zaplecza, zwiększenie obecności wojska i nowy wymiar bezpieczeństwa regionalnego.
Nowy Trzepów: konferencja MON i WOT
W Nowym Trzepowie odbędzie się wspólna konferencja prasowa wicepremiera, szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej, gen. dyw. dr. Krzysztofa Stańczyka. Głównym tematem ma być ulokowanie części 64. Batalionu Lekkiej Piechoty właśnie w tej miejscowości.
MON podkreśla, że pojawienie się jednostki znacząco wzmocni bezpieczeństwo regionu i jego mieszkańców. Resort zwraca też uwagę na aspekt gospodarczy: większe zatrudnienie, rozwój lokalny, wzrost aktywności ekonomicznej, a więc to wszystko, co zwykle idzie za obecnością trwałej infrastruktury wojskowej. W wielu miejscowościach podobne decyzje stają się impulsem cywilizacyjnym, nie tylko strategicznym.
Senat: wystawa o Andrzeju Wajdzie
W Senacie odbędzie się dziś oficjalne otwarcie wystawy „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel”, przygotowanej przez krakowskie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. To jedno z głównych wydarzeń Roku Wajdy, obchodzonego z okazji setnej rocznicy urodzin wybitnego reżysera.
Zaplanowano przemówienia m.in. marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego, a także wystąpienia Jerzego Stępnia, Piotra Bajera, Feliksa Falka i Adama Michnika. Sama wystawa ma syntetycznie przedstawić bogatą drogę artystyczną Wajdy oraz jego zaangażowanie publiczne. Narracja ekspozycji została podzielona na siedem rozdziałów, które prowadzą przez kolejne etapy życia reżysera: od doświadczeń wojny, przez kino moralnego niepokoju, po aktywność obywatelską i parlamentarną. To opowieść o człowieku, który potrafił patrzeć Polsce prosto w oczy – i tę Polskę pokazywać bez retuszu.
Zagranica
Dyplomacja, wojna, energia i podróż papieża
Rzym: Sikorski spotka się z Tajanim
Dziś wicepremier i szef MSZ Radosław Sikorski spotka się w Rzymie z wicepremierem, ministrem spraw zagranicznych i współpracy międzynarodowej Włoch Antonio Tajanim. Spotkanie organizowane jest w związku z polsko-włoskim Forum Strategicznym „THE BRIDGE”, wydarzeniem o charakterze polityczno-eksperckim.
Według polskiego MSZ celem forum jest budowanie politycznego mostu między dwoma brzegami Europy – od Bałtyku po Śródziemnomorze – oraz pogłębianie współpracy Polski i Włoch jako dwóch ważnych państw europejskich zaliczanych do grona BIG5, obok Francji, Hiszpanii, Niemiec i Wielkiej Brytanii. Ministerstwo zaznacza, że chodzi również o wielowymiarowe podejście do globalnych i regionalnych wyzwań, z uwzględnieniem niepodzielności europejskiego bezpieczeństwa.
Rozmowy mają dotyczyć zarówno relacji dwustronnych, jak i najważniejszych wyzwań międzynarodowych: sytuacji w Ukrainie, na Bliskim Wschodzie, procesu rozszerzenia Unii Europejskiej oraz roli państw europejskich na kontynencie afrykańskim. Podczas forum planowane jest również podpisanie Memorandum o Porozumieniu między resortami spraw zagranicznych Polski i Włoch, dotyczącego systematycznych konsultacji oraz współpracy strategicznej.
USA, Izrael, Iran: 54. dzień wojny i zawieszenie broni
Dziś przypada 54. dzień wojny USA i Izraela z Iranem. Późnym wieczorem we wtorek prezydent USA Donald Trump przedłużył zawieszenie broni, którego pierwotny termin miał wygasnąć w nocy z wtorku na środę. Dodał, że strona amerykańska oczekuje od Teheranu nowej propozycji zakończenia wojny i zamknięcia rozmów na ten temat. Jednocześnie Trump zapowiedział utrzymanie blokady irańskich portów, co oznacza, że mimo formalnego przedłużenia rozejmu presja militarna i gospodarcza nie słabnie.
W związku z deklaracją Trumpa wiceprezydent USA J.D. Vance odwołał planowany wylot do Pakistanu, gdzie miały odbyć się rozmowy z Iranem. Biały Dom potwierdził, że nie wiadomo jeszcze, kiedy odbędzie się kolejna runda negocjacji. Sytuacja pozostaje więc skrajnie niestabilna – to rozejm bardziej na papierze niż w realnym poczuciu bezpieczeństwa.
Bruksela: Komisja Europejska zajmie się energią
W Brukseli odbędzie się kolegium komisarzy, podczas którego Komisja Europejska ma przyjąć komunikat dotyczący energii. Dokument ma pomóc w rozwiązaniu trwającego kryzysu cen energii i rosnących kosztów importu, będących skutkiem konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Przewodnicząca KE Ursula von der Leyen już 13 kwietnia mówiła, że konieczna jest silna koordynacja między państwami członkowskimi w zakresie kupowania i magazynowania gazu. Komisja ma także przedstawić zalecenia dotyczące oszczędzania energii, które mają zmniejszyć popyt na paliwa. Wśród rozważanych działań są m.in. zachęcanie firm do pracy zdalnej oraz dopłaty do transportu publicznego. To pokazuje, że polityka energetyczna coraz mocniej wchodzi w codzienność obywateli – od cen ogrzewania po sposób dojazdu do pracy.
Papież Leon XIV w Gwinei Równikowej
Papież Leon XIV, przebywający z wizytą w Gwinei Równikowej, uda się dziś do miasta Mongomo, gdzie odprawi mszę w Bazylice Niepokalanego Poczęcia i odwiedzi szkołę technologiczną imienia papieża Franciszka, dzień po pierwszej rocznicy jego śmierci. Ten symboliczny kontekst nadaje całej wizycie dodatkowy wymiar – pamięci, ciągłości i przejścia między pontyfikatami.
Następnie Leon XIV odwiedzi miasto Bata w zachodniej części kraju. W programie przewidziano wizytę w więzieniu, a potem spotkanie z młodzieżą i rodzinami na stadionie. Wieczorem papież wróci do Malabo. Gwinea Równikowa jest ostatnim etapem jego 11-dniowej podróży po Afryce, podczas której odwiedził również Algierię, Kamerun i Angolę. W czwartek ma wrócić do Rzymu.
Najważniejsze punkty dnia – co dziś naprawdę ustawi agendę
Dzisiejszy dzień układa się w kilka mocnych osi tematycznych. W kraju uwagę przykują Katowice i Europejski Kongres Gospodarczy, bo tam rozmawiać się będzie o gospodarce, energii, cyfryzacji i pozycji Europy. Drugim ważnym polem będą obrady Senatu, gdzie techniczne z pozoru przepisy mogą mieć realne znaczenie dla finansów państwa, wymiaru sprawiedliwości i polityki społecznej. Osobny ciężar mają wydarzenia na Mazowszu związane z wojskiem i bezpieczeństwem.
Za granicą na pierwszy plan wysuwa się spotkanie Sikorski–Tajani, kryzys wokół Iranu, a także decyzje Komisji Europejskiej w sprawie energii. W cieniu wielkiej polityki trwa też papieska podróż po Afryce, przypominająca, że świat nie kończy się na osi Waszyngton–Bruksela–Moskwa.
Komentarze