Projekt: wnioski o wypłatę bonu energetycznego od 1 sierpnia do 30 września

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji (RCL) opublikowano najnowszy projekt ustawy o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

29 kwietnia projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. Zgodnie z porządkiem obrad RM, rząd ma się nim zająć na posiedzeniu 7 maja.

Jedna ze zmian, jaka znalazła się w projekcie, dotyczy przesunięcia terminu na składanie wniosków o wypłatę bonu energetycznego z 15 lipca na 1 sierpnia. Zgodnie z projektem, wnioski te będzie się składało odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta od 1 sierpnia do 30 września 2024 r.

W piśmie szefowej resortu klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski dołączonym do projektu, wskazano, że najnowszy projekt uwzględnia uwagi zgłoszone przez m.in. Ministra Finansów, Ministra Aktywów Państwowych, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Projekt przewiduje też zmiany w ustawie o odnawialnych źródłach energii i ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a także w przepisach o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym.

W piśmie szefowej MKiŚ wskazano, że odnośnie zmian w ustawie o OZE oraz w ustawie wiatrakowej mają one na celu „zapewnienie prawidłowego funkcjonowania instytucji prosumenta wirtualnego, która przyczynia się do rozwoju odnawialnych źródeł energii, co ostatecznie ma na celu obniżenie kosztów energii elektrycznej dla odbiorców, poprzez zwiększenie udziału źródeł energii nieobciążonych kosztami emisji CO2 w polskim miksie energetycznym”.

Z kolei projektowane zmiany w ustawie o zapasach ropy i gazu mają pozwolić uniknąć „powstania zbędnych i nadmiarowych kosztów związanych ze zmianami własności gazu ziemnego stanowiącego zapasy obowiązkowe, w kontekście planowanej zmiany systemu utrzymywania zapasów strategicznych, które to koszty w przeciwnym razie przeniesione zostałyby na odbiorców końcowych”. W tym przypadku chodzi o możliwość skorzystania z tzw. usługi biletowej w roku gazowym zaczynającym się od 1 października 2024 r.

Zgodnie z projektem ustawy o bonie energetycznym, cena maksymalna prądu w drugiej połowie 2024 r. ma wynieść 500 zł za MWh dla gospodarstw domowych oraz 693 zł za MWh dla jednostek samorządu, podmiotów użyteczności publicznej oraz dla małych i średnich przedsiębiorców. Z możliwości rozliczenia po cenie maksymalnej wyłączeni zostali jednak ci odbiorcy prądu, którzy zawarli umowy na sprzedaż tej energii elektrycznej z ceną dynamiczną. Obecnie cena maksymalna energii dla gospodarstw domowych to 412 zł netto – bez VAT i akcyzy - za 1 MWh w przypadku odbiorców, którzy nie przekraczają wyznaczonych limitów.

Projekt umożliwi również stosowanie w 2024 r. przez sprzedawców prądu upustu na rachunku w rozliczeniach z odbiorcami w przypadku oszczędnego zużycia energii.

Projektowane przepisy wprowadzają również bon energetyczny, który będzie skierowany dla odbiorców zagrożonych tzw. ubóstwem energetycznym. Bon będzie można otrzymać po spełnieniu kryterium dochodowego, a jego wysokość będzie zróżnicowana, w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. „Podwyższonym wsparciem objęte zostaną mniej zamożne gospodarstwa domowe, których źródła ogrzewania zasilane są energią elektryczną (np. pompy ciepła, piece akumulacyjne)” – dodano w uzasadnieniu projektu.

Bon energetyczny będzie świadczeniem pieniężnym dla gospodarstw domowych, których dochody nie przekraczają 2500 zł na osobę w gospodarstwie jednoosobowym albo 1700 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.

W przypadku gospodarstwa jednoosobowego, bon będzie miał wysokość 300 zł; w gospodarstwie składającym się z 2 do 3 osób – 400 zł; w gospodarstwie składającym się z 4 do 5 osób – 500 zł; w gospodarstwie składającym się z co najmniej 6 osób – 600 zł.

Jeśli w gospodarstwie domowym wykorzystywane są źródła ogrzewania zasilane energią elektryczną, to bon energetyczny wzrośnie o 100 proc.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, z bonu energetycznego skorzystają m.in. mniej zamożni emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury, emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze czy też beneficjenci pomocy socjalnej.

Zgodnie z projektem gmina na rozpatrzenie wniosku o przyznanie bonu energetycznego będzie miała 60 dni, a wypłata pieniędzy powinna być zrealizowana w bieżącym roku oraz na początku 2025.

Nowe przepisy zakładają ponadto przedłużenie funkcjonowania mechanizmu maksymalnej ceny dostawy ciepła do dnia 30 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu projektu podano, że przedsiębiorstwa samodzielnie będą obliczać i wprowadzać w rozliczeniach maksymalną cenę dostawy ciepła „(…) z uwzględnieniem cen i stawek opłat w każdej grupie taryfowej, powiększonych w stosunku do cen i stawek opłat stosowanych na dzień 30 września 2022 r. odpowiednio o: 46 proc. – w okresie od dnia 1 lipca 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.; 52 proc. – w okresie od dnia 1 stycznia 2025 do dnia 30 czerwca 2025 r.”.

Dodano, że maksymalną cenę ciepła obwarowano też limitem kwotowym wynikającym z wprowadzenia nowej wysokości kwoty średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, tak aby nie doszło do nadmiernych wzrostów cen ciepła.

Od 30 czerwca 2024 r. wysokość średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą została utrzymana na dotychczasowym poziomie: 150,95 zł/GJ dla ciepła wytwarzanego w źródłach ciepła opalanych gazem ziemnym lub olejem opałowym, 103,82 zł/GJ dla ciepła wytwarzanego w pozostałych źródłach ciepła. Z kolei od 1 lipca 2024 r do 31 grudnia 2024 r. będzie to 119,39 zł/GJ, a od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. - 134,97 zł /GJ - dla wszystkich źródeł ciepła.

„W rozliczeniach z odbiorcami przedsiębiorstwo ciepłownicze wciąż będzie obowiązane wykorzystywać cenę najkorzystniejszą dla odbiorcy” – podkreślono w uzasadnieniu.

Odnośnie do gazu, w uzasadnieniu projektu podkreślono, iż ze względu na zmiany cen tego paliwa na towarowych giełdach energii, uzasadniona jest rekalkulacja taryf. „Obecnie obowiązujące taryfy kalkulowane były w oparciu o parametry rynkowe aktualne na koniec 2023 r. Dynamicznie zmieniająca się sytuacja na rynku gazu ziemnego wymaga aktualizacji taryf na drugą połowę 2024 r. Powyższe pozwoli na zbliżenie sztywnych cen gazu do poziomu cen rynkowych i stopniowe odejście od nadzwyczajnych interwencji rynkowych. Elementem stopniowego odejścia od interwencji cenowej skierowanej do odbiorców objętych ochroną taryfową będzie uwolnienie stawek dystrybucji paliw gazowych, które obecnie są administracyjnie utrzymywane na poziomie z dnia 1 stycznia 2022 r.” – wskazano.

W uzasadnieniu projektu podkreślono, że „celem ustawy jest zminimalizowanie wzrostu cen dla grupy odbiorców objętych dotąd ochroną wynikającą z interwencji państwa”.

„Przyjęta w ustawie forma ochrony odbiorców końcowych umożliwia równe i solidarne poniesienie przez nich kosztów związanych ze zmianami cen na rachunkach przy równoczesnej minimalizacji wzrostu tych cen. Nowa forma ochrony skierowana jest do grupy odbiorców węższej niż ta objęta ochroną do dnia 30 czerwca 2024 r., tj. wyłącznie do odbiorców, o których mowa art. 62b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne” – dodano.

Chodzi m.in. o gospodarstwa domowe, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe oraz o tzw. podmioty wrażliwe jak np. szkoły, żłobki czy podmioty udzielające świadczeń opieki zdrowotnej.

Większość przepisów ustawy ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. (PAP)