Celował z „zabawki”, a może skończyć w więzieniu. Ostrzegamy: to dalej jest przestępstwo

Dlaczego „tylko zabawka” nie jest wymówką

W polskim prawie o przestępstwie groźby karalnej (art. 190 k.k.) decyduje efekt po stronie ofiary: czy groźba wzbudziła „uzasadnioną obawę, że będzie spełniona”. Nie ma znaczenia, czy sprawca naprawdę miał broń, ani czy groźbę mógł obiektywnie zrealizować. Wystarczy, że zachowanie — gest, słowa, rekwizyt — było odbierane jako realne zagrożenie. Dlatego atrapa czy zabawka, użyta jak prawdziwa broń, w pełni „wystarcza”, by ponieść odpowiedzialność. Od 26 marca 2025 r. za to przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat (wcześniej do 2 lat). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Co jeszcze może wejść w grę

Ze słów padających na nagraniu wynika, że agresor miał wcześniej zapytać, czy pokrzywdzony „jest Polakiem”. Jeżeli prokuratura potwierdzi motyw uprzedzeniowy, mogą dojść przepisy dotyczące przestępstw z nienawiści:

• art. 257 k.k. — publiczne znieważenie z powodu przynależności narodowej (do 3 lat więzienia);
• art. 119 §1 k.k. — przemoc lub groźba bezprawna z takich powodów (od 3 miesięcy do 5 lat).
  Kwalifikacja zależy od ustaleń śledczych; w wielu przypadkach organy sięgają po oba przepisy równolegle z art. 190 k.k.

Internet pomaga… i pogrąża

W Brzezinach kluczowe okazało się nagranie opublikowane w mediach społecznościowych — to dzięki niemu policjanci szybko ustalili tożsamość sprawcy, zabezpieczyli monitoring i przesłuchali autora filmu. W efekcie 38-latek został zatrzymany, a „pistolet” zabezpieczony jako dowód. To przykład, że widoczność w sieci nie tylko „niesie” takie zachowania, ale też ułatwia ich wykrywanie i karanie.

Skutki dla sprawcy – realne i dotkliwe

• Kara: za art. 190 k.k. do 3 lat pozbawienia wolności (sąd może orzec także grzywnę lub ograniczenie wolności).
• Dodatkowe zarzuty: możliwe zastosowanie art. 257 lub art. 119 k.k., jeśli potwierdzi się motyw uprzedzeniowy.
• Środki zapobiegawcze: zatrzymanie, dozór, zakaz zbliżania się, a w skrajnych wypadkach tymczasowe aresztowanie.
• Stygmat prawny: wpis w KRK, problemy w pracy, utrudnione wyjazdy zagraniczne.

Co robić, gdy ktoś do Ciebie celuje (także z „zabawki”)

1. Zachowaj bezpieczeństwo — nie wdawaj się w dyskusję, szukaj schronienia, jeśli to konieczne oddal się.
2. Dzwoń na 112 — podaj miejsce, opis sprawcy, kierunek ucieczki.
3. Zabezpiecz dowody — nagranie z telefonu/rejestratora, świadkowie, monitoring sklepu/ulicy.
4. Złóż wniosek o ściganie — bez tego art. 190 k.k. nie „ruszy” (wyjątki są w przestępstwach ściganych z urzędu, jak art. 119/257).
5. Skorzystaj z pomocy — wsparcie prawne i psychologiczne, także z funduszy dla ofiar przestępstw.

Ostrzeżenie dla „żartownisiów”

„Celowanie dla fejmu” jest łatwe, ale rachunek przychodzi szybko: internet rzadko zapomina, identyfikacja bywa kwestią godzin, a kodeks karny nie zna słowa „prank”. Atrapa broni traktowana jak broń to realne zagrożenie i realna odpowiedzialność. Ten przypadek z Brzezin to nie wyjątek, lecz ilustracja, jak sprawnie działa dziś połączenie monitoringu, social mediów i pracy operacyjnej policji. 

Uwaga prawna: stan prawny na 2 września 2025 r.; po nowelizacji kara za groźby karalne (art. 190 k.k.) wynosi do 3 lat pozbawienia wolności; ściganie na wniosek pokrzywdzonego. 

Tekst powstał na bazie depeszy PAP