Dziś w kraju i na świecie (wtorek, 13 stycznia)

96 lat temu (1930 r.) urodził się Marian Konieczny, rzeźbiarz, autor pomników: m.in. Warszawskiej Nike (Bohaterów Warszawy), Tadeusza Kościuszki w Filadelfii, Wincentego Pstrowskiego w Zabrzu, Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, Włodzimierza Lenina w Nowej Hucie (zdemontowanego), Jana Pawła II w Licheniu oraz Leżajsku, Jana Matejki w Warszawie oraz Wincentego Witosa w tym samym mieście. Był rektorem ASP w Krakowie;

90 lat temu (1936 r.) ogłoszono wyrok w procesie o zabójstwo ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego, który zginął 15 czerwca 1934 r. w Warszawie w zamachu dokonanym przez członka Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów;

61 lat temu (1965 r.) w warszawskiej kawiarni „Nowy Świat” rozpoczął działalność kabaret Dudek, założony przez Edwarda Dziewońskiego. Oprócz niego w podstawowym składzie występowali Wiesław Gołas, Wiesław Michnikowski, Irena Kwiatkowska i Jan Kobuszewski. Teksty i piosenki pisali m.in. Wojciech Młynarski, Stanisław Tym, Agnieszka Osiecka. W ciągu 10 lat odbyło się tysiąc przedstawień;

60 lat temu (1966 r.) w Rzymie zainaugurowano obchody Tysiąclecia Chrztu Polski;

50 lat temu (1976 r.) odbyła się premiera filmu Krzysztofa Kieślowskiego „Personel”;

34 lata temu (1992 r.) w Wilnie podpisana została polsko-litewska deklaracja o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy;

7 lat temu (2019 r.) w Gdańsku, podczas koncertu Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, uzbrojony napastnik zaatakował prezydenta miasta Pawła Adamowicza, który w wyniku odniesionych ran zmarł następnego dnia w szpitalu.

KRAJ

Dziś rząd zajmie się projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej; zakłada on m.in. zmianę wysokości kwoty podatku, który może zostać opłacony przez inny podmiot niż sam podatnik (oraz jego najbliżsi). Projekt zakłada też zmiany dotyczące terminów, które przypadają na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy.

Ministrowie zajmą się także projektem nowelizującym dwie ustawy: o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o Krajowej Administracji Skarbowej, przygotowanym przez resort kultury i dziedzictwa narodowego. Ma on zwiększać przejrzystość rynku dzieł sztuki – dzięki integracji krajowego systemu rejestracji wniosków z systemem unijnym zapewniona będzie większa kontrola nad nielegalnym handlem dobrami kultury.

Rada Ministrów pochyli się też nad projektem nowelizacji ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt realizuje postulat inicjatywy „SprawdzaMY”, której celem jest m.in. uproszczenie przepisów w sferze gospodarki. Efektem wprowadzenia ustawy będzie umożliwienie prowadzenia ewidencji uczestników niepublicznych FIZ przez towarzystwo lub powierzenie jej prowadzenia określonemu podmiotowi.

# # #

We wtorek Rada Polityki Pieniężnej rozpocznie dwudniowe posiedzenie, w trakcie którego podejmie decyzję o stopach procentowych. Zdaniem ekonomistów RPP wstrzyma się z obniżką stóp procentowych w styczniu, jednak przyznają oni, że ze względu na niską inflację w grudniu 2026 r. nie można jednak wykluczyć redukcji stóp Narodowego Banku Polskiego.

Na ostatnim grudniowym posiedzeniu RPP zdecydowała o obniżeniu stopy referencyjnej NBP o 25 punktów bazowych do poziomu 4 proc. Prezes NBP Adam Glapiński pytany na konferencji po tym posiedzeniu, czy prawdopodobne jest obniżanie stóp procentowych w styczniu i lutym 2026 r., wskazał, że Rada „nie ma w tej chwili takiej perspektywy” i nie zobowiązuje się do żadnych działań w tym zakresie. Jego zdaniem RPP będzie chciała przejść w stan „wait and see”; zobaczyć, jak zadziałają wszystkie obniżki stóp procentowych i potem ewentualnie przystąpić do dalszych obniżek.

# # #

Dziś mija siedem lat od zamachu na prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, do którego doszło w 2019 r. podczas miejskiego finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Prezydent zmarł dzień później po ciosach zadanych nożem przez Stefana Wilmonta. Zabójca został skazany prawomocnie na dożywotnie więzienie w styczniu 2024 r.

W siódmą rocznicę zamachu na prezydenta Gdańska zaplanowano m.in. Dzień Patrona upamiętniający inicjatora powstania Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego im. Pawła Adamowicza, symboliczne formowanie wielkiego serca ze zniczy ku pamięci prezydenta Gdańska, połączone z młodzieżową akcją „Nie chcemy hejtu”, a także ogłoszenie laureata Nagrody im. Prezydenta Pawła Adamowicza przyznawanej osobom i organizacjom przeciwdziałającym nietolerancji, mowie nienawiści i naruszeniom praw człowieka.

Wieczorem, o godz. 19.00, przy płycie pamiątkowej między Katownią a Złotą Bramą zostaną złożone kwiaty. Z carillonu Ratusza Głównego Miasta zabrzmi utwór „The Sound of Silence”. Następnie uczestnicy przejdą do Bazyliki Mariackiej, gdzie o godz. 19.30 odbędzie się modlitwa międzywyznaniowa i złożenie kwiatów przy grobie Pawła Adamowicza.

ZAGRANICA

Prezydent Karol Nawrocki będzie dziś kontynuował wizytę w Wielkiej Brytanii. Przed południem na Downing Street spotka się z brytyjskim premierem Keirem Starmerem. Rozmowy ze Starmerem będą dotyczyć kwestii bezpieczeństwa, w tym negocjacji ws. pokoju na Ukrainie. Następnie odbędzie się spotkanie plenarne pod przewodnictwem obu polityków.

Według ministra w KPRP Marcina Przydacza rozmowy z premierem Wielkiej Brytanii mają dotyczyć także kwestii gospodarczych oraz „innych politycznych spraw, które dotyczą kontynentu europejskiego i szeroko pojętej agendy globalnej”.

Ostatnim punktem wizyty prezydenta w Wielkiej Brytanii będzie ceremonia złożenia wieńca przed Polish Air Force Memorial (Pomnikiem Lotników Polskich)

# # #

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, w trakcie drugiego dnia swojej wizyty w Berlinie, uda się do Bundestagu na spotkanie z szefową niemieckiego parlamentu Julią Klockner. Następnie planowane jest wspólne złożenie wieńca przy pomniku poświęconym polskim ofiarom nazizmu i ofiarom niemieckiej okupacji i terroru w Polsce w latach 1939-1945.

Czarzasty zapowiedział, że podczas wizyty w Berlinie przedstawi niemieckim politykom swój pomysł na rozwiązanie problemu dot. wypłaty reparacji wojennych. Jego plan dzieli się na trzy aspekty: odszkodowania dla ofiar II wojny światowej, symbolikę oraz wspólne inwestycje.

W programie wizyty jest też spotkanie marszałka Sejmu z ministrem obrony Borisem Pistoriusem.