Dziś w kraju i na świecie (środa, 4 marca)

640 lat temu (1386 r.) w katedrze wawelskiej odbyła się koronacja Władysława Jagiełły na króla Polski.

237 lat temu (1789 r.) w życie weszła Konstytucja Stanów Zjednoczonych - pierwsza ustawa zasadnicza na świecie, do której w Rzeczypospolitej odwołali się twórcy Konstytucji 3 Maja (1791 r.), będącej pierwszą konstytucją na kontynencie europejskim.

207 lat temu (1819 r.) w Warszawie urodziła się Narcyza Żmichowska (zm. 1876 r.) - pisarka i poetka, uznawana za jedną z prekursorek feminizmu w Polsce; autorka „Poganki”, „Dwoistego życia” i „Białej róży”.

126 lat temu (1900 r.) w Gatczynie koło Petersburga urodził się Jan Zachwatowicz (zm. 1983 r.) - architekt, historyk sztuki, profesor Politechniki Warszawskiej; inicjator renowacji i odbudowy zabytków polskich po 1945 r., m.in. Starego Miasta, katedry św. Jana i Zamku Królewskiego w Warszawie.

91 lat temu (1935 r.) w Radomiu urodził się Kazimierz Paździor (zm. 2010 r.) - bokser, mistrz olimpijski z Rzymu (1960 r.) i mistrz Europy z Pragi (1957 r.).

87 lat temu (1939 r.) w Sztabie Głównym Wojska Polskiego rozpoczęto prace nad planem obronnym na wypadek wojny z Niemcami o kryptonimie „Zachód”.

86 lat temu (1940 r.) w Przemyślu zmarł Artur Gustowski - wielkopolski przedsiębiorca i dziennikarz; od 1907 r. wydawca poznańskiego pisma „Kupiec”, animator życia gospodarczego w Wielkopolsce.

85 lat temu (1941 r.) w Poznaniu urodził się Hubert Wagner (zm. 2022 r.) - siatkarz, wielokrotny reprezentant Polski; trener, uważany za jednego z najwybitniejszych szkoleniowców w historii polskiego sportu; prowadzona przez niego drużyna siatkarzy zdobyła mistrzostwo świata w Meksyku (1974 r.) oraz złoty medal olimpijski dwa lata później w Montrealu.

11 lat temu (2015 r.) w Zalesiu Górnym zmarł Zbyszko Siemaszko (ur. w 1925 r.) - artysta fotografik, reporter, dokumentalista odbudowy Warszawy, żołnierz Armii Krajowej.

6 lat temu (2020 r.) pandemia koronawirusa: Ministerstwo Zdrowia podało informację o pierwszym przypadku zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w Polsce. „Pacjent zero” przyjechał do Zielonej Góry z Niemiec. 20 marca został uznany za ozdrowieńca.

KALENDARIUM MUZYCZNE

1947, W Seattle urodziła się Jennifer Warnes, amerykańska wokalistka znana głównie dzięki piosence “Up Where We Belong” zaśpiewanej z Joe Cockerem w 1982 roku oraz duetowi z Billem Medleyem “(I’ve Had) The Time Of My Life” z kasowego filmu “Dirty Dancing” z Jennifer Grey i Patrickiem Swayze w rolach głównych.

1948, W Barnstaple w hrabstwie Devon urodził się Terence Charles White, znany jako Snowy White, gitarzysta kilku formacji, między innymi zespołu Thin Lizzy i Pink Floyd. Współpracował z Peterem Greenem, Mickiem Taylorem, Rogerem Watersem oraz Gary Moorem. W roku 1983 wprowadził do pierwszej dziesiątki brytyjskiej listy przebojów własną balladę zatytułowaną “Bird Of Paradise”.

1966, Neil Young, Stephen Stills i Richie Furay stworzyli w Los Angeles grupę Buffalo Springfield. Grupa umiejętnie wiązała muzykę rockową z folkiem i country. Ich album “For What It’s Worth” w późnych latach 60-tych stał się politycznym manifestem młodego pokolenia.

1973, Utwór “Cum On Feel The Noize” zespołu Slade wdarł się od razu na szczyt brytyjskiej listy przebojów. Zdarzyło się tak po raz pierwszy od czasów singla “Get Back” Beatlesów. Co ciekawe, w USA na liście najlepszych stu singli dotarł zaledwie do miejsca dziewięćdziesiątego ósmego.

1976, W Warszawie urodziła się Natalia Kukulska, wokalistka, córka popularnej w latach 70-tych piosenkarki Anny Jantar. Zaczynała karierę w 1986 roku jako dziecko od piosenek autorstwa ojca, Jarosława Kukulskiego. Później jako nastolatka wydała płytę “Światło”, a następnie platynową “Puls” i złoty album pod tytułem “Autoportret”. Znana z radiowych przebojów: “Im więcej ciebie, tym mniej”, “W biegu”, “Cicho, ciepło” oraz “Sexi Flexi”.

1977, Na świat przyszedł Ronan Keating, wokalista, były członek męskiego kwartetu Boyzone, jednego z najbardziej kasowych zespołów pochodzących z Irlandii. Boyzone wprowadzili na listy przebojów takie hity jak “Love Me For A Reason” w 1994 roku, “Words” dwa lata później czy “Picture Of You” w roku 1997. Keating jako solowy artysta może pochwalić się takimi przebojami jak “When You Say Nothing At All” (ze ścieżki dźwiękowej do filmu “Notting Hill”), “The Way You Make Me Feel” czy “Rollercoaster”.

1979, Grupa Bee Gees po raz czwarty zdobyła szczyt listy przebojów w Wielkiej Brytanii piosenką “Tragedy”. W tym samym dniu album “Spirits Having Flown”, z którego pochodził ten utwór, w Stanach Zjednoczonych również dotarł do pierwszego miejsca. Bracia Gibb skomponowali ‘Tragedy” w jedno popołudnie w trakcie przerwy między zdjęciami do filmu “Orkiestra Klubu Samotnych Serc Sierżanta Pieprza”.

1984, Niemiecka wokalistka Nena umieściła na szczycie brytyjskiej listy przebojów singiel z utworem “99 Red Balloons”. Pierwotnie zaśpiewany po niemiecku jako “99 Luftballons”, utwór został nagrany na nowo po angielsku by podbić inne europejskie rynki. Był to jedyny wielki przebój Neny.

1990, Lindy Layton i grupa Beats International zdobyli pierwsze miejsce w Wielkiej Brytanii piosenką “Dub Be Good To Me”. Kompozycja autorstwa Normana Cooka, byłego członka zespołu Housemartins (znanego też jako Fatboy Slim), była oparta na dwóch utworach innych wykonawców: przeboju “Just Be Good To Me” zespołu SOS Band i kompozycji “Guns Of Brixton” zespołu The Clash.

1994, Grupa The Smashing Pumpkins otrzymała zakaz występów w programie “Top Of The Pops” telewizji BBC z powodu kontrowersyjnego tekstu ich najnowszego przeboju “Disarm”. Według decydentów, utwór zawierał drastyczne odniesienia do kwestii aborcji. Singiel grupy w tym tygodniu akurat odnotował najwyższy skok na liście przebojów.

2000, Tom Jones zdobył nagrodę dla najlepszego wokalisty podczas rozdania nagród Brit Awards. Wśród laureatów znalazł się także Travis, który otrzymał nagrody dla najlepszego zespołu i albumu. Najlepszy singiel nagrał Robbie Williams (“She’s The One”), grupa Five otrzymała statuetkę w kategorii najlepszy wykonawca pop, a Macy Gray za debiut.

2005, 50 Cent wydał płytę “The Massacre”, następczynię multiplatynowego debiutu “Get Rich Or Die Tryin’ “. Tylko w pierwszym tygodniu 50 Cent sprzedał ponad milion egzemplarzy płyty – łącznie na całym świecie sprzedaż sięgnęła 13 milionów sztuk.

2009, Warte milion funtów Ferrari Enzo należące do Jay Kaya, wokalisty grupy Jamiroquai, zostało zniszczone na parkingu przed hotelem w Suffolk. 21-letni mężczyzna, który rozbił szyby w samochodzie wokalisty został wkrótce aresztowany przez policję.

KRAJ

Dziś o godz. 11 Senat rozpocznie dwudniowe posiedzenie. Izba zajmie się m.in. nowelą ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Ma ona przygotowywać Polskę do nowego systemu ECRIS-TCN, który jest poszerzeniem działającego od 2012 r. systemu ECRIS, umożliwiającego wymianę informacji o skazaniach obywateli UE. System TCN - utworzony w ramach ECRIS - ma gromadzić dane o skazaniach cudzoziemców spoza UE i bezpaństwowców.

Senat zajmie się też nowelą Prawa energetycznego, która wprowadza m.in. nowe stawki zaliczek dla przyłączeń oraz opłatę za wnioskowaną moc przyłączeniową oraz nowelą Prawa oświatowego, która dostosowuje edukację na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych.

W porządku obrad znalazła się też m.in. ustawa o niekaraniu obywateli RP biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, nowela o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, nowela ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz nowelizacja o finansach publicznych.

Izba wysłucha też informacji ministra finansów i gospodarki o funkcjonowaniu Krajowego Systemu eFaktur, bezpieczeństwie danych w nim zawartych i podmiotach zaangażowanych w obsługę tego systemu.

#

W środę kończy się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Ekonomiści spodziewają się obniżki stóp procentowych o 25 pkt. bazowych. Ich zdaniem, główna stopa procentowa NBP, stopa referencyjna, spadnie z 4 proc. obecnie do 3,75 proc..

#

Dzisiaj w Warszawie, na nieformalnym spotkaniu zbierze się Rada Państw Morza Bałtyckiego. Od 1 lipca ub. roku Polska sprawuje roczne, rotacyjne przewodnictwo w tej Radzie. W ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego funkcjonują cztery grupy: ds. zrównoważonej gospodarki morskiej, ds. zwalczania handlu ludźmi, ds. współpracy na rzecz dzieci zagrożonych oraz ds. obrony cywilnej.

Po zakończeniu spotkania zaplanowana jest konferencja prasowa wicepremiera, ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego

Polska w połowie ub. roku przejęła od Estonii roczne przewodnictwo w Radzie Państw Morza Bałtyckiego. RPMB jest międzynarodowym forum politycznym powołanym w 1992 r. w Kopenhadze. W jej skład weszło 11 państw: Dania, Estonia, Szwecja, Finlandia, Niemcy, Islandia, Litwa, Łotwa, Norwegia, Polska, Rosja, a także Komisja Europejska. Wiosną 2022 r. po ataku Rosji na Ukrainę, zawieszono współpracę z Rosją w tym gremium, a rosyjskie władze poinformowały o opuszczeniu Rady.

#

Na dzisiaj w Prokuraturze Okręgowej we Wrocławiu zaplanowano przesłuchanie europosła Grzegorza Brauna podejrzewanego m.in. o naruszenie nietykalności cielesnej lekarki w szpitalu w Oleśnicy. Będzie to druga próba postawienia zarzutów liderowi Konfederacji Korony Polskiej. Poprzednie przesłuchanie Brauna miało się odbyć 17 lutego. Lider Konfederacji Korony Polskiej stawił się wówczas w prokuraturze, ale złożył wniosek o wyłączenie ze śledztwa prok. Karoliny Stockiej-Mycek, która była referentem postępowania. Z tego powodu Braun nie usłyszał zarzutów, a czynności zostały zawieszone do czasu rozpatrzenia wniosku.

25 lutego zastępca prokuratora okręgowego we Wrocławiu odrzucił ten wniosek. Prok. Stocka-Mycek nie prowadzi jednak dalej śledztwa, w którym Braun ma usłyszeć zarzuty, bo wcześniej została awansowana do Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu. Do sprawy wyznaczono nowego referenta.

Grzegorz Braun 16 kwietnia 2025 r. wtargnął do Powiatowego Zespołu Szpitali w Oleśnicy i próbował uniemożliwić pracę ginekolożce Gizeli Jagielskiej. Jak twierdził, dokonywał obywatelskiego zatrzymania. Lekarka, relacjonując PAP, co wydarzyło się w oleśnickim szpitalu, powiedziała m.in., że Braun wtargnął do działu administracyjnego, zagrodził jej drogę i zamknął w pomieszczeniu administracyjnym.

Oprócz Brauna śledczy chcą w tym postępowaniu postawić również zarzuty jeszcze jednej osobie.

#

Grupa PGE podpisze dziś w Rybniku umowy z wykonawcą szczytowych elektrowni gazowych w Rybniku i Gryfinie. Projekty o mocy ok. 600 MW każdy ma zrealizować konsorcjum Polimex Mostostal i Siemens Energy. Zapowiedziano udział w uroczystości ministra aktywów państwowych Wojciecha Balczuna.

Są to kolejne wielkoskalowe projekty gazowe PGE. W grudniu 2025 r. oba bloki uzyskały 15-letnie kontrakty w aukcji rynku mocy. Powstaną one w sąsiedztwie istniejącej elektrowni gazowo-parowej PGE Gryfino Dolna Odra w Nowym Czarnowie oraz budowanej elektrowni gazowo-parowej PGE Nowy Rybnik w Rybniku.

Przetargi na realizację obu inwestycji ogłoszono w sierpniu 2025 r. W obu w grudniu 2025 r. w każdym z nich wpłynęła jedna oferta. Zaoferowane i zaakceptowane ceny brutto wynoszą dla Rybnika 1,46 mld zł i 480,7 mln euro, a dla Gryfina 1,48 mld zł oraz 469,1 mln euro. Łączna wartość to więc ok. 6 mld zł.

#

Dziś rusza druga tura próbnych matur organizowanych przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.

W tym roku CKE zaproponowała szkołom przeprowadzenie próbnych matur w dwóch terminach - w styczniu i w marcu. Harmonogram egzaminów został tak przygotowany, by nie nakładały się one z terminami ferii zimowych, które odbyły się między 19 stycznia a 1 marca.

W środę przeprowadzony ma być próbny egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym, w czwartek z matematyki na poziomie podstawowym, a w piątek z języka angielskiego na poziomie podstawowym.

#

ZAGRANICA

Piąty dzień operacji wojskowej Izraela i USA przeciwko Iranowi. W sobotę rano Izrael i USA rozpoczęły naloty na cele w Iranie. Teheran w odpowiedzi zaatakował kilka państw w regionie, w tym mieszczące się tam bazy amerykańskie.

W nalotach USA i Izraela zginął m.in. najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei. W związku z ciągłymi atakami odwołano wiele lotów w regionie, a niektóre kraje rozpoczęły ewakuację swoich obywateli z Bliskiego Wschodu.

#

Dziś na posiedzeniu kolegium Komisji Europejskiej w Brukseli komisarze mają przyjąć projekt Aktu Przyspieszenia Przemysłu, którego celem jest przeciwdziałanie spadkowi znaczenia sektora produkcyjnego w Europie.

W Akcie ma zostać zaproponowane m.in. utworzenie platform cyfrowych dla procedur wydawania pozwoleń, dzięki którym wnioskodawcy będą składać jeden zbiorczy wniosek obejmujący wszystkie wymagane pozwolenia dla danego projektu, a także oznaczanie produktów wytworzonych w UE jako „Made in Europe”. Oznaczenie to, wraz z certyfikatem produktów niskoemisyjnych, miałoby stać się wymogiem m.in. w zamówieniach publicznych.

Komisja przyjmie też na kolegium przemysłową strategię morską oraz strategię portową UE oraz ma przyjąć strategię na rzecz równości płci 2026-2030 oraz strategię na rzecz sprawiedliwości międzypokoleniowej.

#

Dziś w Brukseli odbędzie się Białoruskie Forum Demokratyczne.

W panelach dyskusyjnych poświęconych sytuacji Białorusi udział wezmą niedawno uwolnieni białoruscy więźniowie polityczni, w tym Wiktar Babaryka, który miał wystartować w wyborach prezydenckich w 2020 r. jako rywal Alaksandra Łukaszenki, oraz liderka białoruskich sił demokratycznych na emigracji Swiatłana Cichanouska.