To dzień, w którym historia układa się jak wielowarstwowa partytura: od wojennych decyzji Stefana Batorego, przez ciężką „noc paskiewiczowską”, podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych, dramatyczny pożar rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach, aż po pierwsze wydanie „Teleexpressu”. W kalendarium muzycznym pobrzmiewają dziś The Clash, Chris Isaak, The Beatles, The Byrds, Garou, Cher, AC/DC i Ariana Grande.
Kalendarium historyczne
447 lat temu, w 1579 roku, król Stefan Batory wypowiedział wojnę Rosji i wyruszył do Świru, obecnie na Białorusi, gdzie nastąpiła koncentracja wojsk polsko-litewskich. Wojna o Inflanty i ziemię połocką trwała do 1582 roku. Był to czas, w którym Rzeczpospolita, niczym bohater z kronik Sienkiewicza, stawała do walki o wpływy na wschodnich rubieżach Europy.
193 lata temu, w 1833 roku, w Królestwie Polskim wprowadzono stan wojenny, nazywany później „nocą paskiewiczowską”. Został zniesiony dopiero w 1856 roku. Był to jeden z najciemniejszych rozdziałów po klęsce Powstania Listopadowego — czas represji, cenzury i administracyjnego uścisku, który miał zdusić polskie dążenia wolnościowe.
100 lat temu, w 1926 roku, w Druskiennikach urodził się Marian Turski — historyk, dziennikarz, świadek Zagłady. Od 1942 roku przebywał w łódzkim getcie, w sierpniu 1944 roku został deportowany przez Niemców do Auschwitz, a wiosną 1945 roku przeżył marsz śmierci z Auschwitz do obozu Buchenwald. Przez lata był kierownikiem działu historycznego tygodnika „Polityka”, działał w organizacjach żydowskich, był m.in. przewodniczącym Rady Muzeum Historii Żydów Polskich i wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie.
88 lat temu, w 1938 roku, we Lwowie urodził się Krzysztof Baranowski — żeglarz, dziennikarz, pedagog, twórca Szkoły pod Żaglami. Jako pierwszy Polak dwukrotnie samotnie opłynął kulę ziemską. W jego biografii jest coś z Conrada: morze jako próba charakteru, samotność jako nauczyciel, horyzont jako obietnica.
81 lat temu, w 1945 roku, w San Francisco przedstawiciele 50 rządów podpisali Kartę Narodów Zjednoczonych. Dokument stał się fundamentem powojennego ładu międzynarodowego i podstawą działania Organizacji Narodów Zjednoczonych.
65 lat temu, w 1961 roku, w Gwatemali zmarł Andrzej Bobkowski — pisarz, autor dziennika „Szkice piórkiem”, nazywany „chuliganem wolności”. To właśnie on napisał: „Człowiek wolny, intelektualista, pisarz i poeta naprawdę wolny, który chce być wolny, będzie do końca tego świata miał coś z chuligana”. Zdanie ostre jak brzytwa, ale i pięknie niepokorne.
60 lat temu, w 1966 roku, w Warszawie zakończono obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Pochód wiernych powracających z uroczystości kościelnych rozpędziła milicja. Był to jeden z symbolicznych momentów starcia państwa komunistycznego z Kościołem i pamięcią narodową.
55 lat temu, w 1971 roku, doszło do wielkiego pożaru w rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Zginęło 37 osób, w tym 26 strażaków. Ponad 100 osób zostało ciężko poparzonych. To jedna z największych tragedii w historii polskiego pożarnictwa.
40 lat temu, w 1986 roku, na antenie Programu Pierwszego Telewizji Polskiej wyemitowano premierowe wydanie „Teleexpressu”. Program, który miał być szybki, lekki i informacyjny, szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych formatów telewizyjnych w Polsce.
Kalendarium muzyczne
W 1955 roku urodził się Mick Jones, gitarzysta i wokalista punkrockowej grupy The Clash, znanej z utworów „London Calling”, „Rock The Casbah” i „Should I Stay Or Should I Go”. Po rozstaniu z The Clash Jones związał się z zespołem Big Audio Dynamite, który w 1991 roku zdobył pierwsze miejsce amerykańskiej rockowej listy przebojów utworem „Rush”.
W 1956 roku, w Stockton w Kalifornii, urodził się Chris Isaak — wokalista, kompozytor i aktor. Jego „Wicked Game” w 1990 roku dotarło do pierwszej dziesiątki hitów po obu stronach Atlantyku. Instrumentalna wersja piosenki pojawiła się w filmie „Dzikość serca” Davida Lyncha. Isaak występował również jako aktor drugoplanowy, m.in. w filmach „Mały Budda”, „Twin Peaks: Ogniu, krocz ze mną”, „Poślubiona mafii”, „Milczenie owiec” oraz „Szaleństwa młodości”.
W 1961 roku Gary U.S. Bonds rozpoczął dwutygodniowe prowadzenie na amerykańskiej liście przebojów z piosenką „Quarter To Three”. Zanim utwór stał się wokalnym przebojem, funkcjonował jako instrumentalna kompozycja „A Night With Daddy G.”. Menedżer Bondsa dopisał tekst i polecił wokaliście nagranie piosenki. „Quarter To Three” często wykonywał także Bruce Springsteen, który wielokrotnie podkreślał, że jest wielkim fanem Bondsa.
W 1963 roku, w pokoju hotelowym w Newcastle, John Lennon i Paul McCartney skomponowali „She Loves You” — jeden z wielkich przebojów The Beatles. Singiel ustanowił wiele rekordów na listach przebojów i został najlepiej sprzedającym się singlem całej dekady w Wielkiej Brytanii.
W 1965 roku zespół The Byrds umieścił na szczycie amerykańskiej listy singiel „Mr. Tambourine Man”, napisany przez Boba Dylana. W nagraniu w Columbia Studios w Hollywood wzięli udział muzycy sesyjni, a jedynym instrumentalistą z zespołu był Roger McGuinn. Pozostali członkowie The Byrds dośpiewali partie wokalne.
W 1972 roku, w Sherbrooke w Kanadzie, urodził się Pierre Garand, występujący jako Garou. Wokalista zdobył popularność dzięki roli Quasimodo w musicalu „Notre-Dame de Paris”, przebojom „Belle”, „Seul” oraz duetowi „Sous le vent” z Celine Dion.
W 1974 roku, po dziesięciu latach małżeństwa, Cher rozwiodła się z Sonnym Bono. Cztery dni później poślubiła gitarzystę Gregga Allmana. Ich małżeństwo z początku trwało zaledwie dziesięć dni, ale po wyjaśnieniu nieporozumień para zeszła się ponownie i pozostała razem przez trzy lata. Owocem związku był syn Elijah Blue Allman, późniejszy muzyk rockowego zespołu Deadsy.
W 1976 roku pochodzący z Liverpoolu zespół The Real Thing zdobył pierwsze miejsce brytyjskiej listy przebojów piosenką „You To Me Are Everything”. Była to pierwsza grupa złożona z czarnoskórych muzyków, która umieściła swój singiel na szczycie brytyjskiego zestawienia. W Stanach Zjednoczonych utwór dotarł jednak tylko do 64. miejsca.
W 1982 roku amerykańska wokalistka Charlene wprowadziła na pierwsze miejsce brytyjskiej listy swój jedyny wielki przebój „I’ve Never Been To Me”. Piosenka została nagrana sześć lat wcześniej i wydana ponownie przez wytwórnię Motown w 1982 roku. W tym czasie Charlene mieszkała już w Anglii, porzuciła show-biznes i prowadziła cukiernię we wschodnim Londynie.
W 1993 roku Gabrielle rozpoczęła trzytygodniowe prowadzenie na brytyjskiej liście singlem „Dreams”. Płyta weszła na listę od razu na drugie miejsce, co wówczas było najwyższym awansem wśród debiutujących wykonawców. Na liście albumów królował wtedy zespół Jamiroquai z płytą „Emergency On Planet Earth”.
W 1993 roku urodziła się Ariana Grande, amerykańska wokalistka i aktorka. Karierę zaczęła na Broadwayu w wieku 13 lat, później grała w serialu „Sam & Cat”. Jej drugi album studyjny, „My Everything”, dotarł w USA do pierwszego miejsca i przyniósł jej przeboje „Problem” oraz „Break Free”.
W 2007 roku, dzień po odebraniu prawa jazdy, Dorota Rabczewska, była wokalistka grupy Virgin, spowodowała stłuczkę jako kierowca. Doda obarczyła winą za zdarzenie dziennikarzy „Faktu”, którzy — według niej — mieli polować na „gorącego newsa” i zdezorientować wokalistkę. Policjanci uznali jednak, że winę ponosi Doda, i ukarali ją mandatem.
W 2008 roku magazyn „Total Guitar” ogłosił, że wykonanie piosenki „You Shook Me All Night Long” grupy AC/DC przez kanadyjską wokalistkę Celine Dion jest najgorszym coverem w historii. Redaktor naczelny pisma nazwał je wręcz „świętokradztwem”. Za najlepszy cover uznano „All Along The Watchtower” Boba Dylana w wykonaniu Jimiego Hendrixa.
W 2012 roku setki fanów grupy The Stone Roses nie dostały się na koncert ulubionej formacji w Manchesterze. Dwie strony internetowe, które rozprowadzały bilety na pierwszy po dłuższej przerwie występ zespołu, okazały się fałszywe. Po zgarnięciu pieniędzy za bilety zniknęły z internetu.
Kraj
W Gdańsku trwa drugi dzień dwudniowej Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy — Ukraine Recovery Conference 2026. Wydarzenie odbywa się w dniach 25–26 czerwca 2026 roku, a jego współorganizatorami są Polska i Ukraina. Celem konferencji jest wzmocnienie międzynarodowego wsparcia dla odbudowy Ukrainy oraz pobudzenie inwestycji w ukraińską gospodarkę.
Tegoroczna edycja została oparta na pięciu filarach tematycznych: biznesie, bezpieczeństwie i obronności, integracji z Unią Europejską, rozwoju regionalnym oraz kapitale ludzkim. W tle rozmów pozostaje nie tylko odbudowa państwa niszczonego przez rosyjską agresję, ale też przyszłe miejsce Ukrainy w europejskiej architekturze bezpieczeństwa i gospodarki.
Dziś kończy się również rok szkolny 2025/2026. Dla uczniów to dzień świadectw, kwiatów, wzruszeń i pierwszego prawdziwego oddechu wakacji. Według kalendarza roku szkolnego zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się 26 czerwca 2026 roku.
Zagranica
W Luksemburgu zaplanowano posiedzenie Rady UE ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii w części poświęconej energii. Ministrowie mają rozmawiać m.in. o cenach i dostawach energii oraz o koordynacji działań w związku ze skutkami sytuacji wokół cieśniny Ormuz. W agendzie znalazły się kwestie bezpieczeństwa energetycznego, przejrzystości rynku, współpracy państw członkowskich i zapobiegania fragmentacji rynku energii.
W Watykanie rozpoczyna się dwudniowy nadzwyczajny konsystorz, zwołany przez papieża Leona XIV. Jak informował Vatican News, jest to drugi konsystorz zwołany przez Leona XIV, po styczniowym spotkaniu kardynałów. W programie przewidziano m.in. medytację kard. Grzegorza Rysia, a uczestników poproszono o dyskrecję, by zachować atmosferę braterskiego dialogu.
Dzisiejsza data przypomina więc, że historia nie jest muzealną gablotą. To żywy organizm: czasem pachnie prochem bitewnym i dymem pożaru, czasem szkolną salą przed wakacjami, czasem morzem, muzyką i telewizyjnym sygnałem dobrze znanego programu. 26 czerwca zostawia po sobie ślad — od wielkiej polityki po prywatne wspomnienia zapisane na świadectwach, płytach i kartach pamięci.
Napisz komentarz
Komentarze