Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 18 listopada 2026 13:40
Z OSTATNIEJ CHWILI:
Reklama
Reklama

29 września w historii. Kapitulacja Modlina, Babi Jar i narodziny CERN

Historia 29 września ma kilka zupełnie różnych twarzy. Tego dnia koronę Rzeczypospolitej wkładano na głowę Michała Korybuta Wiśniowieckiego, „Lalka” Bolesława Prusa po raz pierwszy trafiała do czytelników gazety, a europejscy politycy w Monachium próbowali kupić pokój kosztem Czechosłowacji. Rok później skapitulował Modlin, lecz niemal w tej samej chwili odtwarzała się poza krajem konstytucyjna ciągłość polskiego państwa. W 1941 roku w wąwozie Babi Jar rozpoczęła się masowa zbrodnia, a trzynaście lat później oficjalnie narodził się CERN. Co wydarzyło się 29 września? Dzisiejsze kalendarium historyczne 29 września prowadzi od królewskiego Wawelu przez okopy Modlina aż do laboratoriów fizyki cząstek i gitar Iron Maiden.

Dziś jest wtorek, 29 września 2026 roku. To 272. dzień roku – do jego końca pozostają 93 dni. Imieniny obchodzą przede wszystkim Michał, Gabriel, Rafał i Michalina, a w kalendarzu liturgicznym przypada święto archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. W Tomaszowie Mazowieckim słońce wschodzi dziś około 6.36, a zachodzi około 18.25; dzień potrwa niespełna 11 godzin i 49 minut.

29 września jest także Światowym Dniem Serca. World Heart Federation prowadzi tegoroczną kampanię pod hasłem „Don’t Miss a Beat”, zwracając uwagę na choroby układu krążenia, które długo mogą nie dawać oczywistych objawów. Tego samego dnia ONZ obchodzi Międzynarodowy Dzień Świadomości o Stratach i Marnotrawstwie Żywności, przypominając, że wraz z wyrzuconym jedzeniem marnowane są także woda, ziemia, energia i praca potrzebne do jego produkcji.

Kalendarium historyczne

357 lat temu (1669). Michał Korybut Wiśniowiecki zakłada koronę

29 września 1669 roku w Krakowie koronowano Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Na tron został wybrany kilka miesięcy wcześniej, po abdykacji Jana Kazimierza, w atmosferze głębokiej nieufności szlachty wobec zagranicznych kandydatów. Syn słynnego Jeremiego Wiśniowieckiego miał symbolizować powrót do „swojskiego” monarchy, niezwiązanego z wielkimi europejskimi dworami. Nadzieje szybko zderzyły się jednak z brutalnością polityki: Rzeczpospolitą rozdzierał konflikt malkontentów z regalistami, a państwo stanęło wobec rosnącego zagrożenia osmańskiego. Panowanie Wiśniowieckiego potrwało tylko cztery lata i przypadło na jeden z trudniejszych momentów XVII wieku.

139 lat temu (1887). W gazecie pojawia się Wokulski

29 września 1887 roku „Kurier Codzienny” rozpoczął publikację „Lalki” Bolesława Prusa w odcinkach. Pierwszy fragment ukazał się w porannym dodatku do gazety. Dziś trudno wyobrazić sobie kanon polskiej literatury bez Stanisława Wokulskiego, Izabeli Łęckiej, Rzeckiego i obrazu Warszawy, w której arystokratyczny salon sąsiaduje z biedą Powiśla. Wtedy jednak czytelnik nie dostawał całej powieści naraz – musiał czekać na kolejny numer, jak współczesny widz na następny odcinek serialu. Ten sposób publikacji wpływał na tempo narracji i budował napięcie. „Lalka” stała się później czymś znacznie większym niż romans niespełnionego kupca: portretem społeczeństwa rozdartego między romantycznymi marzeniami a kapitalistyczną nowoczesnością.

88 lat temu (1938). Monachium – pokój kupiony cudzym terytorium

29 września 1938 roku rozpoczęła się konferencja monachijska, w której udział wzięli Adolf Hitler, Benito Mussolini, Neville Chamberlain i Édouard Daladier. Nie zaproszono natomiast przedstawicieli Czechosłowacji, choć to właśnie jej terytorium było przedmiotem negocjacji. Wielka Brytania i Francja zgodziły się na przekazanie Niemcom Sudetów, licząc, że ustępstwo zaspokoi Hitlera i pozwoli uniknąć europejskiej wojny. Niemieckie wojska zaczęły zajmować te tereny od 1 października. Kilka miesięcy później Hitler złamał złożone obietnice i zajął pozostałą część Czech. Układ monachijski stał się symbolem polityki appeasementu – wiary, że agresora można zatrzymać, oddając mu po kawałku to, czego żąda. 

87 lat temu (1939). Modlin milknie

29 września 1939 roku skapitulowała Twierdza Modlin. Polscy żołnierze pod dowództwem gen. Wiktora Thommée bronili kompleksu mimo bombardowań, ostrzału artyleryjskiego i dramatycznego wyczerpywania się zapasów. Według IPN w czasie obrony zginęło około 1300 Polaków, w tym około 50 oficerów i podchorążych. Warunki kapitulacji przewidywały zwolnienie oficerów do domów; część z nich wkrótce weszła do konspiracji. Modlin padł dzień po Warszawie, ale kampania wrześniowa jeszcze się nie skończyła – bronił się Hel, walczyła też grupa gen. Franciszka Kleeberga. Kapitulacja Modlina nie była zamknięciem polskiej wojny. Była zmianą jej formy.

87 lat temu (1939). Państwo przechodzi przez granicę

Tego samego dnia wydarzyło się coś, co z perspektywy następnych sześciu lat miało fundamentalne znaczenie. Prezydent Ignacy Mościcki, internowany w Rumunii, podpisał w Bicaz rezygnację z urzędu i wyznaczył następcę – Władysława Raczkiewicza. Nowy prezydent zdymisjonował rząd Felicjana Sławoja-Składkowskiego, a stanowisko premiera objął gen. Władysław Sikorski. Oznaczało to zachowanie konstytucyjnej ciągłości państwa mimo okupacji całego kraju. Polska traciła terytorium, lecz nie znikała z mapy prawa międzynarodowego. Wkrótce jej rząd będzie działał najpierw we Francji, a później w Londynie, stojąc za Polskimi Siłami Zbrojnymi walczącymi u boku aliantów.

87 lat temu (1939). Władysław Anders trafia do sowieckiej niewoli

Wrześniowy dramat ma jeszcze jednego bohatera dzisiejszej daty. 29 września 1939 roku gen. Władysław Anders został wzięty do niewoli sowieckiej w okolicach Lwowa. Był ranny i trafił później do ciężkich więzień – m.in. na moskiewską Łubiankę. Przesłuchiwano go, bito i próbowano nakłonić do współpracy z Armią Czerwoną. Niespełna dwa lata później, po układzie Sikorski–Majski, opuści więzienie i stanie na czele tworzonej w ZSRR Armii Polskiej. Ta sama biografia prowadzi więc od sowieckiej celi do Monte Cassino.

85 lat temu (1941). Babi Jar – dwa dni, 33 771 ofiar

29 września 1941 roku rozpoczęła się masowa egzekucja Żydów w Babim Jarze pod Kijowem. Niemieckie władze okupacyjne nakazały Żydom stawić się w wyznaczonym miejscu z dokumentami, pieniędzmi i rzeczami osobistymi. Ofiary prowadzono do wąwozu, zmuszano do rozbierania się i mordowano grupami. Według raportów Einsatzgruppen tylko 29 i 30 września zabito tam 33 771 osób. Za akcję odpowiadały jednostki SS, niemieckiej policji i formacje pomocnicze kierowane przez Einsatzgruppe C. W następnych latach Babi Jar pozostawał miejscem kolejnych egzekucji Żydów, Romów, sowieckich jeńców i cywilów. To jeden z najbardziej przejmujących symboli Holokaustu dokonywanego przez masowe rozstrzeliwania, jeszcze zanim komory gazowe stały się głównym narzędziem przemysłowego mordu.

72 lata temu (1954). Europa buduje laboratorium zamiast murów

29 września 1954 roku weszła w życie konwencja powołująca CERN – Europejską Organizację Badań Jądrowych. Państw założycielskich było dwanaście, a idea rodziła się w Europie wciąż odbudowującej się po II wojnie światowej. CERN miał zatrzymać odpływ najlepszych naukowców za Atlantyk i stworzyć miejsce, w którym kraje niedawno walczące ze sobą będą wspólnie badały najbardziej podstawowe prawa natury. Z czasem laboratorium pod Genewą stało się jednym z najważniejszych centrów fizyki na świecie. Polska dołączyła do CERN w 1991 roku. Historia tej instytucji jest pięknym kontrapunktem dla wielu rocznic 29 września: nie granice, nie armie, lecz współpraca poprzez naukę. CERN

69 lat temu (1957). Katastrofa, o której prawie nikt nie miał wiedzieć

29 września 1957 roku doszło do poważnej awarii w sowieckim kompleksie atomowym Majak na Uralu. Eksplodował zbiornik zawierający wysokoaktywne odpady promieniotwórcze. Według materiałów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej powstał tzw. Wschodniouralski Ślad Radioaktywny obejmujący obszar ponad 20 tys. kilometrów kwadratowych. Z najbardziej skażonych terenów ewakuowano mieszkańców wielu miejscowości, a pola wyłączano z użytkowania. Wydarzenie przeszło do historii jako katastrofa kysztymska – jeden z najpoważniejszych wypadków jądrowych przed Czarnobylem. 

47 lat temu (1979). Jan Paweł II ląduje w Irlandii

29 września 1979 roku Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Irlandii. Po wylądowaniu w Dublinie mówił, że stawia stopę na irlandzkiej ziemi jako „pielgrzym wiary”. Tego samego dnia odprawił wielką mszę w Phoenix Park oraz udał się do Droghedy. W kraju naznaczonym przemocą konfliktu północnoirlandzkiego jego wystąpienia mocno akcentowały pojednanie i odrzucenie przemocy. Dla papieża z Polski była to dopiero pierwsza faza pontyfikatu, który później będzie splatał religię z wielką polityką końca XX wieku. 

38 lat temu (1988). Discovery wraca w kosmos po Challengerze

Przez 32 miesiące amerykańskie wahadłowce pozostawały na Ziemi. Po katastrofie Challengera ze stycznia 1986 roku NASA musiała przebudować elementy programu i ponownie udowodnić, że potrafi bezpiecznie wysyłać ludzi na orbitę. 29 września 1988 roku wystartował wahadłowiec Discovery w misji STS-26. Na pokładzie znajdowało się pięciu astronautów, a głównym zadaniem było wyniesienie satelity systemu Tracking and Data Relay Satellite. Start stał się wydarzeniem psychologicznym równie ważnym jak technicznym. Amerykanie wracali w kosmos po tragedii, która dwa i pół roku wcześniej zatrzymała cały program promów

18 lat temu (2008). Kongres mówi „nie”, Wall Street spada

29 września 2008 roku amerykańska Izba Reprezentantów odrzuciła plan ratunkowy dla sektora finansowego wart 700 miliardów dolarów. Głosowanie zakończyło się wynikiem 228 do 205 przeciwko projektowi. Rynek zareagował gwałtownymi spadkami, bo inwestorzy zaczęli obawiać się, że rząd nie zdoła zatrzymać kryzysu kredytowego po upadku Lehman Brothers. Był to jeden z tych dni, kiedy abstrakcyjne słowo „kryzys” przestało należeć do ekonomistów i trafiło do portfeli zwykłych ludzi. Ostatecznie zmodyfikowany pakiet ratunkowy został przyjęty kilka dni później, ale wielki kryzys finansowy 2008 roku zdążył już rozlać się poza Wall Street

Urodzili się tego dnia

Józef Wybicki urodził się 29 września 1747 roku w Będominie na Kaszubach. Polityk, prawnik, uczestnik konfederacji barskiej i insurekcji kościuszkowskiej przeszedł do historii przede wszystkim jako autor słów „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech”, późniejszego „Mazurka Dąbrowskiego”. Piosenka napisana dla legionistów Dąbrowskiego stała się jednym z najmocniejszych symboli narodowej ciągłości w czasach, kiedy Polski nie było na mapie.

Lech Wałęsa urodził się 29 września 1943 roku w Popowie. Elektryk Stoczni Gdańskiej, przywódca strajku w sierpniu 1980 roku i symbol „Solidarności” otrzymał w 1983 roku Pokojową Nagrodę Nobla za pokojową walkę o wolne związki zawodowe i prawa człowieka. W 1990 roku został wybrany prezydentem Rzeczypospolitej. Jego życiorys jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich symboli końca zimnej wojny. 

Kevin Durant urodził się 29 września 1988 roku. Jeden z najwybitniejszych koszykarzy swojego pokolenia został wybrany z drugim numerem draftu NBA w 2007 roku i przez lata należał do najskuteczniejszych strzelców ligi. Dziś kończy 38 lat. 

Odeszli tego dnia

Émile Zola zmarł 29 września 1902 roku w Paryżu w wyniku zatrucia tlenkiem węgla. Był jednym z najważniejszych twórców naturalizmu, autorem cyklu „Rougon-Macquartowie”, ale także pisarzem, który wszedł w sam środek politycznego huraganu sprawy Dreyfusa. Jego słynne „J’accuse…!” pokazało, że literatura może przestać obserwować rzeczywistość z bezpiecznej odległości i sama stać się uczestnikiem historii.

W.H. Auden zmarł 29 września 1973 roku w Wiedniu. Brytyjsko-amerykański poeta należał do najbardziej wpływowych autorów anglojęzycznych XX wieku, łącząc w swojej twórczości politykę, religię, miłość, psychologię i doświadczenie totalitaryzmów. Jego poezja potrafiła być jednocześnie intelektualna i przejmująco osobista.

Tego dnia w muzyce

40 lat temu: Iron Maiden rusza „gdzieś w czasie”

29 września 1986 roku ukazał się „Somewhere in Time” Iron Maiden. Album nagrany pod okiem Martina Bircha przyniósł m.in. „Caught Somewhere in Time”, „Wasted Years”, „Stranger in a Strange Land” i epickiego „Alexander the Great”. Po ciężkim, niemal historyczno-wojennym „Powerslave” zespół skierował wzrok ku przyszłości – już sama okładka Dereka Riggsa wyglądała jak kadr z „Blade Runnera” przeniesiony do świata Eddiego. Czterdzieści lat później „Wasted Years” pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów grupy, a cała płyta jest symbolem okresu, w którym klasyczny heavy metal otwierał się na bardziej futurystyczne brzmienia.

34 lata temu: „Dirt” Alice in Chains

29 września 1992 roku Alice in Chains wydało „Dirt”. Trudno znaleźć płytę, która lepiej oddawałaby mroczną stronę sceny Seattle. „Them Bones”, „Down in a Hole”, „Rooster”, „Angry Chair” i „Would?” nie były pocztówką z modnego grunge’owego miasta, lecz muzyką duszną, ciężką i pełną tematów uzależnienia, samotności i autodestrukcji. Głos Layne’a Staleya i harmonie z Jerrym Cantrellem stworzyły brzmienie natychmiast rozpoznawalne. „Dirt” do dziś pozostaje jednym z najważniejszych albumów rockowych początku lat 90.

28 lat temu: OutKast pokazuje, że centrum hip-hopu może leżeć w Atlancie

29 września 1998 roku ukazał się „Aquemini” OutKast. Big Boi i André 3000 połączyli południowy hip-hop z funkiem, soulem, psychodelią i pomysłami, które wymykały się obowiązującym wówczas szufladkom. Na płycie znalazły się m.in. „Rosa Parks”, „Da Art of Storytellin’”, „SpottieOttieDopaliscious” i „Liberation”. Apple Music trafnie opisuje album jako mieszankę tego, co głęboko południowe, z tym, co niemal kosmiczne. Z perspektywy lat widać jeszcze coś: „Aquemini” zapowiadało moment, w którym Atlanta przestanie być peryferiami rapu i stanie się jednym z jego światowych centrów. 

Tego dnia w sporcie

72 lata temu. „The Catch” Williego Maysa

29 września 1954 roku Willie Mays wykonał jeden z najsłynniejszych chwytów w historii baseballu. W ósmej rundzie pierwszego meczu World Series Vic Wertz posłał piłkę głęboko w środek pola. Mays ruszył za nią plecami do boiska i złapał ją nad ramieniem po biegu w kierunku ogrodzenia. MLB przypomina, że piłka przeleciała około 425 stóp, a chwyt zapobiegł zdobyciu prowadzenia przez Cleveland. New York Giants wygrali później mecz 5:2, a następnie całą serię. Fotografia Maysa odwróconego tyłem do boiska weszła do sportowej ikonografii podobnie jak gesty Muhammada Alego czy finisz olimpijskiego sprintera – chwila zamrożona w sekundzie, która zaczyna żyć własnym życiem. 

Sport dziś

W światowym tenisie kończą się dziś kwalifikacje do China Open 2026 w Pekinie. Losowanie głównej drabinki jest już gotowe, a właściwa rywalizacja rozpocznie się w środę, 30 września. W turnieju wystąpi Iga Świątek, triumfatorka imprezy z 2023 roku; w potencjalnym ćwierćfinale może trafić na Coco Gauff, która zwyciężyła w Pekinie rok później. To jeden z ostatnich wielkich turniejów WTA 1000 tej części sezonu. 

Tomaszów Mazowiecki – lokalny ślad historii

Dokładnie 15 lat temu, 29 września 2011 roku, Młodzieżowy Dom Kultury w Tomaszowie Mazowieckim otrzymał imię rotmistrza Witolda Pileckiego. Uroczystość przy ul. Mościckiego 3 współorganizował łódzki oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz nowo powstały wówczas Klub Historyczny im. gen. Stefana Roweckiego „Grota”. Odsłonięto tablicę pamiątkową i pokazano wystawę poświęconą Pileckiemu. Szczególnym gościem był Andrzej Pilecki, syn rotmistrza. 

Ta data dobrze wpisuje się w wrześniową pamięć o Polskim Państwie Podziemnym. Pilecki należał do ludzi, których życiorysy brzmią jak scenariusz filmu, choć wydarzyły się naprawdę: konspiracja, dobrowolne przedostanie się do Auschwitz, organizacja siatki oporu w obozie, ucieczka, Powstanie Warszawskie, a po wojnie aresztowanie przez komunistyczne służby i śmierć po procesie, który dziś pozostaje symbolem stalinowskiego bezprawia. Tomaszowska placówka otrzymała więc patrona, którego nazwisko jest jednocześnie lekcją odwagi i ostrzeżeniem przed państwem używającym prawa jako narzędzia represji.

A dzisiejszy Tomaszów ma także całkiem współczesny punkt kalendarza. O godz. 11.00 rozpoczyna się XXXIX sesja Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego w Urzędzie Miasta przy ul. P.O.W. 10/16. Radni mają zająć się m.in. zmianami w budżecie i Wieloletniej Prognozie Finansowej, dotacją na prace przy zabytku, sprzedażą kilku miejskich nieruchomości oraz powołaniem nowych członków Rady Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego. W porządku znalazły się też sprawozdania z działalności Prezydenta Miasta i Prezydium Rady.

To ciekawy splot dat. 29 września 1887 roku Polacy czytali pierwszy odcinek „Lalki”, w 1939 roku bronili ciągłości swojego państwa, w 2011 roku Tomaszów przypominał Pileckiego, a dziś lokalny samorząd obraduje nad sprawami miasta. Historia rzadko zamyka się w muzealnej gablocie. Najczęściej trwa dalej – tylko bohaterowie, dekoracje i język dokumentów się zmieniają.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Opinie

Mariusz Strzępek Mariusz Strzępek

Najbardziej przeraża mnie nie tylko to, co ludzie opowiadają o swoich krzywdach. Przeraża mnie również cisza tych, którzy powinni reagować. Cisza polityków, urzędników i instytucji, które zbyt często wykazują niezwykłą sprawność w chronieniu własnego wizerunku, a znacznie mniejszą determinację w wyjaśnianiu niewygodnych spraw.W tomaszowskim wątku nie opieram się wyłącznie na zasłyszanych historiach. Dysponuję nagraniem posiedzenia komisji, złożyłem zawiadomienie do prokuratury i domagam się wyjaśnienia, dlaczego istotna wypowiedź dotycząca małoletnich nie znalazła odzwierciedlenia w protokole. Nie przesądzam, że doszło do przestępstwa. Uważam jednak, że sprawa wymaga rzetelnego sprawdzenia.Nie interesuje mnie, kto jest z Platformy, PiS-u czy jakiejkolwiek innej partii. Krzywda nie ma barw politycznych. A milczenie wobec niej nie staje się mniej naganne tylko dlatego, że dotyczy naszych znajomych.Zostawiam więc czytelników z jednym pytaniem: jeżeli instytucje powołane do ochrony najsłabszych nie potrafią przekonująco wyjaśnić takich wątpliwości, to komu właściwie mają zaufać ludzie, którzy zdecydowali się mówić?Bo czasami największym skandalem nie jest samo nagranie. Jest nim to, jak wielu ludzi wolałoby, żeby nikt go nigdy nie odsłuchał.

Władza deprawuje, a władza absolutna deprawuje absolutnie – brzmi stare powiedzenie. Jest ono wciąż aktualne, jak pokazuje przykład byłego ministra, Michała Kołodziejczaka. Seksualnie – narkotyczna afera, którą nagłaśnia obecnie Kanał Zero, budzi obrzydzenie ale i rodzi pytania. Kto takich ludzi wystawia na listy wyborcze, kto daje im funkcję ministrów? Prezentowane przez ofiary nagrania pokazują osobę poważnie zaburzoną i zepsutą do szpiku kości. Kołodziejczak odwiedzał także Tomaszów, gdzie był fetowany przez działaczy Platformy Obywatelskiej, którzy chętnie i masowo się z nim fotografowali. W sieci nadal dostępne są wspólne nagrania z posłem Witczakiem. Z kolei politycy KO twierdzą w prywatnych rozmowach, że to właśnie Kołodziejczak stoi za powołaniem Michała Jodłowskiego na stanowisko dyrektora KRUS w Łodzi.

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: 18.11.2026 08:47
18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

Historia nie zna spokojnych dat. Jednego dnia na Wawelu koronowano nowego króla, innym razem otwierano kanał, który zmienił światowy handel, a studenci wychodzili na ulice, by przeciwstawić się dyktaturze. 17 listopada 1918 roku Józef Piłsudski powierzył Jędrzejowi Moraczewskiemu tworzenie rządu odrodzonej Polski. Siedemdziesiąt jeden lat później w Pradze brutalna interwencja milicji uruchomiła aksamitną rewolucję. Tego dnia otwarto również słynną radiostację w Babicach, a na Księżycu rozpoczął pracę radziecki Łunochod. Co wydarzyło się 17 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi także przez muzykę Johna Lennona, wielkie kino Martina Scorsesego, historyczny awans polskich piłkarzy i mało znane wydarzenia związane z Tomaszowem Mazowieckim. Data dodania artykułu: 17.11.2026 08:59
17 listopada w historii. Misja Moraczewskiego, aksamitna rewolucja i tomaszowski ślad niepodległości

16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

Historia nie ma jednego oblicza. Potrafi przynieść wolność i odebrać ją tego samego dnia, choć w zupełnie innych częściach świata. 16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski wysłał depeszę ogłaszającą odrodzenie niepodległej Polski. Dwadzieścia dwa lata później Niemcy zamknęli getto warszawskie, skazując setki tysięcy ludzi na życie za murami. W 1945 roku tworzono podstawy UNESCO, a w 1974 roku astronomowie skierowali ku gwiazdom wiadomość o istnieniu ludzkości. Co wydarzyło się 16 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez wielką literaturę, muzykę Johna Lennona i Dr. Dre, początki kariery Lionela Messiego oraz tomaszowskie ślady niepodległości. To opowieść o ambicjach, tragediach i nadziejach. O ludziach, którzy budowali świat, i tych, którzy próbowali go zniszczyć. Data dodania artykułu: 16.11.2026 09:45
16 listopada w historii. Depesza Piłsudskiego, zamknięcie getta i wiadomość do gwiazd

13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

Piątek trzynastego. Dzień, który wbrew przesądom nie zawsze przynosił nieszczęście, choć historia zapisała na jego kartach również wydarzenia tragiczne. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla, a polska literatura po raz kolejny znalazła się w centrum światowej uwagi. W 1956 roku amerykański Sąd Najwyższy potwierdził, że segregacja rasowa w autobusach narusza konstytucję. W 2015 roku Paryż przeżył jedną z najtragiczniejszych nocy w swojej powojennej historii. Co wydarzyło się 13 listopada? Nasze kalendarium historyczne prowadzi również przez niebo rozświetlone tysiącami meteorów, eksperymenty Walta Disneya, muzykę Beatlesów i AC/DC oraz archiwalne dokumenty pokazujące, jak wyglądały narodziny niepodległego Tomaszowa Mazowieckiego. Bo wielka historia zawsze pozostawiała ślady także na naszych ulicach. Data dodania artykułu: 13.11.2026 09:37
13 listopada w historii. Nobel dla Reymonta, tragedia Paryża i tomaszowskie ślady niepodległości

KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Koalicja Obywatelska z poparciem przekraczającym 37 procent, Prawo i Sprawiedliwość niemal 14 punktów procentowych za nią, a w Sejmie zaledwie cztery ugrupowania. Najnowszy sondaż Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB) pokazuje, jak bardzo może zmienić się polska scena polityczna. Paradoks polega jednak na tym, że zdecydowana przewaga w sondażu nie oznacza samodzielnej większości parlamentarnej. Tymczasem aż pięć ugrupowań, na które łącznie wskazuje blisko 18 procent badanych, znalazłoby się poza Sejmem. Data dodania artykułu: 12.11.2026 16:38
KO wyraźnie przed PiS, ale bez większości w Sejmie. Nowy sondaż OGB pokazuje polityczny paradoks

Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

Zaburzenia neuropoznawcze u starszych pracowników - jak zobiektywizować ich podejrzenie podczas badań profilaktycznych i jakie konsekwencje niesienie ich rozpoznanie w aspekcie wykonywania pracy? Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:48
Problemy z pamięcią i koncentracją u starszych pracowników. Jak je wykryć i czy można dalej pracować?

12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Niepodległość nie wszędzie przyszła 11 listopada. W Tomaszowie Mazowieckim niemieccy żołnierze nadal trzymali broń, a w oknach koszar ustawiono karabiny maszynowe. Dopiero następnego dnia, dzięki determinacji konspiratorów, negocjacjom i fortelowi godnemu wojennego filmu, miasto odzyskało wolność. W tym samym czasie Józef Piłsudski organizował polskie wojsko, a Europa żegnała świat wielkich cesarstw. Co wydarzyło się 12 listopada? Historia tej daty prowadzi przez narodziny polskiego parlamentaryzmu, prześladowania Żydów w nazistowskich Niemczech, dramat wojny w Wietnamie i kosmiczne odkrycia. Są również Genesis, Madonna, Neil Young, wielkie kino i sportowe legendy. Ale dzisiaj szczególne miejsce zajmuje nasza, tomaszowska opowieść o wolności. Data dodania artykułu: 12.11.2026 10:22
12 listopada w historii. Blef pomógł uwolnić Tomaszów, a lądownik dotarł do komety

Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat

Nie było jednego wielkiego wybuchu radości, jednej zwycięskiej defilady ani jednego podpisu, który po 123 latach niewoli przywróciłby Polskę do życia. Był chaos, strzały na ulicach, rozbrajanie niemieckich żołnierzy i gorączkowe przejmowanie władzy. Była nadzieja, ale również niepewność. 11 listopada 1918 roku Polska zaczęła pisać nowy rozdział swojej historii. W Tomaszowie Mazowieckim okupacja zakończyła się dzień później. Co ciekawe, na ustanowienie oficjalnego Święta Niepodległości trzeba było czekać aż do 1937 roku. Data dodania artykułu: 11.11.2026 10:37
Polska odzyskała wolność w 1918 roku, a Tomaszów dzień później. Na oficjalne święto czekano 19 lat
Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Kabaret Skeczów Męczących – „Wielcy wracają”

Znane postacie, nowe historie i codzienność, która sama dostarcza tematów do żartów. Kabaret Skeczów Męczących przyjedzie do Tomaszowa Mazowieckiego z programem „Wielcy wracają”. Występ odbędzie się 20 listopada 2026 roku o godzinie 18.00 w popularnej „Samochodówce”.Znani bohaterowie w nowych odsłonachPo trasie „Jeszcze nigdy nie było tak dobrze” artyści sięgają do własnej historii. Zapowiadają powrót charakterystycznych bohaterów, ale nie zwykłą powtórkę dawnych numerów: postacie otrzymają nowe historie, osadzone we współczesnych realiach. W programie znajdą się premierowe skecze, aktualne tematy oraz satyryczne spojrzenie na społeczne i polityczne absurdy.Kabaret powstał w Kielcach w 2003 roku. Tworzą go Karol Golonka, Marcin Szczurkiewicz, Michał Tercz i Jarosław Sadza. Ich znakiem rozpoznawczym są wyraziste postacie, dynamiczne dialogi i obserwacje polskiej codzienności.Kiedy i gdzie?Występ rozpocznie się w piątek, 20 listopada 2026 roku, o godzinie 18.00 w Hali Sportowej Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 3 przy ul. Legionów 47 w Tomaszowie Mazowieckim. Według informacji serwisu KupBilecik widowisko potrwa około 90 minut, bez zaplanowanej przerwy. Przewidywane zakończenie to godzina 19.30. Producentem wydarzenia jest Eskander.BiletyBilety są dostępne w sprzedaży internetowej. Ceny zaczynają się od 120 zł, do których mogą zostać doliczone opłaty serwisowe. W podanej ofercie eBilet najtańszy bilet kosztuje 128,90 zł z obowiązkowymi opłatami. Ostateczna cena zależy od sprzedawcy i wybranego miejsca. Data rozpoczęcia wydarzenia: 20.11.2026

Polecane

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat

Historia potrafi pisać scenariusze, których nie wymyśliłby nawet najbardziej przewrotny dramaturg. 18 listopada 1655 roku szwedzkie wojska rozpoczęły oblężenie Jasnej Góry. Trzysta dziesięć lat później polscy biskupi wyciągnęli rękę do Niemców, wypowiadając słowa, które wywołały polityczną burzę. W 1918 roku powstawał rząd niepodległej Polski, w 1928 na ekranach kin pojawiła się Myszka Miki, a w 1993 roku Nirvana nagrała jeden z najbardziej przejmujących koncertów w historii rocka. Dla Tomaszowa Mazowieckiego ta data również ma znaczenie. To właśnie 18 listopada wybrano projekt pomnika, który miał stać się jednym z symboli miasta. Co wydarzyło się 18 listopada? Nasze kalendarium historyczne 18 listopada prowadzi przez politykę, wojnę, literaturę, muzykę i sport, przypominając, że wielka historia ma również swoje lokalne oblicze. Data dodania artykułu: Dzisiaj, 08:47
Od krwawych igrzysk po magię Disneya. Filmowy tydzień pełen emocji w tomaszowskim Heliosie Ile będzie kosztowała gminę zima? Dzisiaj otwarcie ofert na odśnieżanie dróg Nowe wodociągi w dwóch miejscowościach pod Tomaszowem. Gmina wydała decyzje lokalizacyjne Co dalej z odpadami wielkogabarytowymi w Tomaszowie? ZGW-K szuka wykonawcy na 2027 rok Kto zadba o 6661 tomaszowskich latarni? Miasto ogłasza przetarg na dwa lata 18 listopada w historii. Obrona Jasnej Góry, gest przebaczenia i muzyka, która zmieniała świat Haft jak obraz. Prace Stowarzyszenia Kanwa w tomaszowskim muzeum Jak wspierać młodych, zanim zaczną uciekać w ryzyko? Konferencja w Tomaszowie Tomaszów, którego nie dostrzegamy w codziennym pośpiechu. Seniorzy i młodzi radni odkrywali historię miasta Wyprawka dla najmłodszych tomaszowian. Zapowiedź programu w szpitalu Inowłódz szykuje świąteczny jarmark. Poszukiwani rękodzielnicy, twórcy i wystawcy na „Gwiazdkę w Ino” Alarmowanie, ograniczenia dostaw prądu i zaopatrzenie w wodę. Powiat tomaszowski przećwiczy sytuacje kryzysowe
Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

Wózek inwalidzki elektryczny z amortyzowaną ramą

W naszej ofercie dostępny jest wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, zaprojektowany z myślą o wygodzie, bezpieczeństwie i większej samodzielności użytkownika. To sprzęt, który może realnie poprawić komfort codziennego funkcjonowania – w domu, podczas spaceru, wizyty u lekarza czy załatwiania codziennych spraw.Model posiada amortyzowaną ramę z dwoma amortyzatorami kół tylnych, co zwiększa komfort jazdy na nierównym podłożu. Wózek wyposażono w szarą, oddychającą i demontowalną tapicerkę oraz poduszkę siedziska. Dostępne szerokości siedziska to 16” i 18”.Dla wygody użytkownika zastosowano regulowany kąt nachylenia oparcia, regulowane i demontowalne podłokietniki, możliwość odchylenia joysticka oraz uchylne, demontowalne podnóżki z regulacją długości. Bezpieczeństwo podczas jazdy zapewniają hamulce elektromagnetyczne, regulowane tylne kółka przeciwwywrotne oraz pełne oświetlenie drogowe LED.Wózek posiada kontroler VS/PG50A, koła przednie 9”, koła tylne 14”, prześwit 8 cm, a jego waga bez akumulatorów wynosi 49 kg.To urządzenie przeznaczone jest dla osób, które potrzebują wsparcia w mobilności i chcą zachować możliwie największą niezależność. Przeciwwskazaniem do użytkowania są przeciwwskazania do pozycji siedzącej.Z pełną ofertą można zapoznać się w naszym punkcie zaopatrzenia medycznego:Twój Sklep MedycznyTomaszów Mazowiecki, ul. Słowackiego 4Oferujemy atrakcyjne rabaty dla stałych klientów. Honorujemy Tomaszowską Kartę Seniora. Na terenie miasta zapewniamy transport gratis.
Reklama badanie bezdechu sennego
Reklama
Reklama
Reklama badanie bezdechu sennego

Wasze komentarze

Autor komentarza: Ujazd Treść komentarza: Juz mieli ponad 10 lat temu prostować S8 już jeden się chwalił że będzie węzeł Ujazd okazało się to wszystko kłamstwem!teraz mimo upływu czasu też kłamią !wtedy ko dzisiaj ko z psl! Źródło komentarza: Północna obwodnica Tomaszowa wraca do gry. Miasto zamawia koncepcję trasy przez rzekę i tory Autor komentarza: mieszkaniec Treść komentarza: Jest tylko jeden na to sposób - nie głosujmy na żadną opcję polityczną startującą do samorządów. Tylko stowarzyszenia, fundacje i inne zorganizowane grupy mieszkańców. I pamiętajmy też o tych wszystkich co już "działąli" w partiach na nich też nie głosujmy !!!!!! Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te wszystkie polskie "samorządy", to parodia albo raczej tragedia prawdziwego samorządu. Szkoda dalej strzępić język i szkoda czasu zajmowania się na tym tematem. Źródło komentarza: Samorządowy folwark ma się znakomicie. „Każdy musi gdzieś pracować?” Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Te!!! Schlomo !!! Wy - pejsole jesteście znani z tych różnych seksualnych zboczeń (pedofilia, animals, homoseksualizm, sodomia). Więc odpie5dol się od naszych, katolickich księży i nie zapominaj, że syn mojego Boga też był pejsolem, a ty- frajerze, jesteś zwykłym, marnym prochem na tej Ziemi i wyżej tego swojego obrzezanego nie podskoczysz - żydowski palancie. Źródło komentarza: Kompletne zezwierzęcenie bezmyślnej gawiedzi. Pedofil zatrzymany Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Niemiecka rodzina tego "polskiego" premiera, to mieszana rodzina niemiecko-polska (kaszubska). Babka "polskiego" premiera była czystą niemką i m. innymi dlatego w rodzinie Tusków mówiło się głownie po niemiecku. I tusk też był wychowany po niemiecku i dlatego od zawsze działał w Polsce jako typowy szwab. I dlatego ja nazywam tego człowieka w cudzysłowie "polski" premier. PS. Po czym poznaję, że ten facet jest ryży? Po jego włosach. Przecież nie jest pięknym i przystojnym brunetem lub blondasem - co?! Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram Autor komentarza: Ajdejano Treść komentarza: Autorze- mistrzu pingpongowej piłeczki: jeżeli jest mowa o Wiadernie, Małych Grotach, Białej Górze i Wąwale, to chyba należałoby napisać, że planowane warianty przechodzą nie na południowy wschód, a na południowy zachód od Tomaszowa. No, taki upierdliwy już jestem. Źródło komentarza: S12 przez Tomaszów jednak bez odwrotu. Ministerstwo ujawnia liczbę rozbiórek i nowy harmonogram
Reklama
Reklama

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama