Uważaj na kleszcze

Ministerstwo Zdrowia ostrzega, że kleszcze to jedno z najgroźniejszych dla człowieka naturalnych zagrożeń, które występuje w naszym klimacie. Żyją one głównie: w lasach liściastych i mieszanych, na obszarach trawiastych, w gęstych zaroślach, paprociach, ale także na terenach zieleni miejskiej, parkach i przydomowych ogrodach. Przyciąga je ciepło, ruch powietrza oraz zapach potu.

- Uwielbiam spacery po lesie - mówi Jagoda Szymańska. - Właściwie nie ma dnia, bym nie wybrała się na godzinny relaks. Czasem zabieram ze sobą psiaki. Jestem świadoma zagrożeń, szczególnie po tym, jak jeden z moich znajomych zapadł na kleszczowe zapalenie mózgu. Leczenie trwało wiele miesięcy i chyba nigdy nie doszedł całkowicie do siebie. Dlatego, po powrocie z lasu dokładnie oglądam całe ciało i głowę. Dwa razy znalazłam kleszcza. Dużo gorzej mają moje zwierzaki, bo właściwie kleszcze znajduje u nich codziennie. Na szczęście stosuję preparaty ochronne.

Kleszcze najczęściej można znaleźć tam, gdzie skóra jest najdelikatniejsza (na rękach, nogach, głowie – na granicy włosów i za uszami, w zgięciach stawów, w pachwinach oraz fałdach skórnych). Ukłucia kleszczy często prowadzą do powstania zmian skórnych o charakterze alergicznym, ropnym, obrzękowym. Mogą one dawać różne objawy u ludzi – w zależności od wrażliwości układu odpornościowego.  Kleszcze – poprzez ukłucie – mogą przenosić bardzo groźne choroby zakaźne. W Europie do takich chorób należą borelioza i kleszczowe zapalenia mózgu. 

Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania kleszczowemu zapaleniu mózgu i jego następstwom są szczepienia ochronne. Można je rozpocząć w dowolnej porze roku, jednak najlepiej zrobić to zimą lub wiosną, aby po przyjęciu dwóch dawek szczepionki uodpornić się jeszcze przed sezonem. 

Ważne jest, żeby unikać kontaktu z tymi insektami i – wybierając się w miejsca, gdzie mogą występować – przestrzegać kilku zasad: 

• odpowiedni ubiór – czapka, długie spodnie, koszula lub bluza z długimi rękawami (przylegające do ciała lub zakończone ściągaczami) oraz zakryte buty;
• odpowiedni kolor ubrania – na jasnej odzieży łatwo zauważyć wędrujące kleszcze;
• unikanie spania w starych budynkach, w których przebywają udomowione zwierzęta;
• obozując na wolnym powietrzu, należy się upewnić, że roślinność wokół namiotu jest krótko przycięta;
• stosowanie repelentów – produktów odstraszających kleszcze, nanoszonych bezpośrednio na skórę lub odzież;
• szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu 

Gdy zobaczysz na sobie kleszcza, powinieneś go usunąć. 

1. Przygotuj plastikową pęsetę i wodę utlenioną lub 40% alkohol do dezynfekcji. Alternatywą dla pęsety są miniaturowe pompki ssące, plastikowe „kleszczołapki" dostępne w aptekach. Uwaga! Metalowa pęseta może okazać się zbyt ostra i uciąć kleszcza, zamiast go złapać.

2. Chwyć kleszcza tuż przy skórze, za przednią część ciała i zdecydowanym ruchem pociągnij ku górze.

3. Dokładnie umyj ręce i zdezynfekuj miejsce ukłucia.

4. Obserwuj miejsce po ukłuciu. Jeśli wystąpi niepokojąca zmiana, skonsultuj się z lekarzem.

Nie można wykręcać kleszcza bezpośrednio palcami ani za pomocą substancji natłuszczających. To może spowodować zatkanie tchawek (narządu wymiany gazowej) kleszcza, a następnie jego wymioty, które przyśpieszają przedostanie się bakterii i wirusów do ciała ukłutego. 

Jeśli nie jesteś pewny, czy będziesz umiał właściwie usunąć kleszcza, zgłoś się do najbliższego punktu medycznego lub lekarza.