Zgoda buduje

W Polsce rocznie wpływa do sądów ogółem ponad 13 mi­lionów spraw o charakterze cywilnym, a w sądach rejono­wych znajduje się obecnie prawie pół miliona spraw karnych. Ta olbrzymia liczba postępowań, zwłaszcza spraw cywilnych, wskazuje, że konieczne jest zastosowanie alternatywnych metod rozwią­zania sporów przed wniesieniem sprawy do sądów lub w czasie postępowań sadowych.

Przede wszystkim postępowanie mediacyjne jest mniej sformalizowane i prostsze niż toczące się zgodnie z procedurami sprawy sądowe. Często, rozstrzygnięcie błahego z pozoru problemu, wiąże się z wieloletnimi procesami. Nie ma w tym nic dziwnego. Spraw jest bardzo dużo a Sąd ma obowiązek zapoznać się ze wszystkimi dowodami i argumentami wskazywanymi przez strony. Wśród nich są przesłuchania świadków, biegłych ekspertów, wykonywanie opinii i analiz. Są one nie tylko niezwykle czasochłonne ale i kosztowne.  Rzadko zdarza się, by konflikt zakończył się po dwóch rozprawach ogłoszeniem wyroku. W dodatku najczęściej wyroki sądowe budzą często subiektywne poczucie krzywdy u strony, która proces przegrała.

Na ten właśnie fakt zwraca uwagę minister Jarosław Gowin - Mediacje budują poczucie zaufania stron, subiektywnej sprawiedliwości i osiągania celów poprzez po­jednanie osiągnięte wspólnie bez smaku porażki. Szczególnie dziś w czasach niepewności, gdy towarzyszący stres, koszty i przewlekłość sporów stanowią, istotne ryzyko nie tylko dla biznesu budowa zgody i wzmacnianie zaufania w oparciu o partnerski dialog stron z udziałem neutralnego, bezstronnego, za­pewniającego poufność mediatora, wydaje się być szansą, której nie wolno nam lekceważyć.

Międzynarodowy Dzień Mediacji funkcjonuje na świecie od 2005 roku. Przypada w każdy trzeci czwartek października a zainicjowane zostało przez Association for Conflict Resolution - Amerykańskie Stowarzyszenie Profesjonalistów w Rozwiązywaniu Konfliktów.

- Jest on okazją do popularyzacji instytucji mediatora -mówi Agnieszka Drzewoska Łuczak, Powiatowy Rzecznik Konsumentów i równocześnie mediator. - Wciąż zbyt mało osób zdaje sobie sprawę z tego, że nie zawsze muszą być narażone na wielokrotną i stresującą na pewno dla większości obecność na Sali Sądowej.

Według badań, przeprowadzonych przez TNS Polska dla Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych wynika, że Polacy coraz więcej wiedzą o media­cji. Coraz częściej też gotowi są z niej skorzystać, deklaruje to ponad połowa badanych. Odsetek osób, które słyszały o mediacji wzrasta wraz z wykształ­ceniem (od 25% wśród osób z wy­kształceniem podstawowym do 88% wśród osób z wykształceniem wyższym). Częściej niż inni o tym sposobie rozwiązywania sporów sły­szeli mieszkańcy największych miast (69%). Znajomość mediacji wzra­sta też wraz z wielkością dochodu (dochód rodziny do 1500 zł netto – 37%; powyżej 4000 zł netto – 71%).

- Mediacja oznacza polubowne rozwiązanie konfliktu- wyjaśnia Drzewoska - Łuczak. - Właściwie nie ma ograniczeń jej stosowania. Jedynym jest zgoda obu stron konfliktu. Ugoda zawarta przed mediatorem ma, po jej zatwierdzeniu przez sąd, moc prawną ugody zawartej przed sądem.  W prawie karnym mediacje stosowane są od 1998 r. Kodeks postępowania karnego pozwala sądowi, a w postępowaniu przygotowawczym prokuratorom, na skierowanie - za zgodą pokrzywdzonego i oskarżonego - sprawy do instytucji lub osoby godnej zaufania w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.