Idą duże zmiany w szkolnictwie

Koniec z nauką historii?

W roku szkolnym 2012/13 nastąpi kolejny etap reformy MEN, w ramach której do liceów trafi pierwszy rocznik ze zreformowanego gimnazjum. Do pierwszych klas liceów pójdą uczniowie objęci czteroletnim cyklem kształcenia, który rozpoczął się w pierwszej klasie gimnazjum i zakończy się po pierwszej klasie szkoły średniej.

- Po tym etapie uczniowie dokonają wyboru  przedmiotów, które będą zdawali na maturze i których chcą uczyć się w zakresie rozszerzonym. Humaniści, oprócz przedmiotów kierunkowych, będą mieli w klasach II i III jeden zbiorczy przedmiot uzupełniający – przyrodę (zamiast biologii, chemii, fizyki i geografii). Natomiast uczniowie wybierający się na studia ścisłe rozpoczną po pierwszej klasie naukę uzupełniającego przedmiotu historia i społeczeństwo (obejmującego historię, wiedzę o społeczeństwie, wiedzę o kulturze, filozofię) – wyjaśnia Robert Kuc, redaktor naczelny Wydawnictwa Klett, drugiego co do wielkości wydawcy edukacyjnego w Europie.

W związku z tym uczeń, zdający na egzaminie dojrzałości np. historię, będzie kontynuował jej naukę w dwóch następnych latach, ale w większym zakresie godzin niż uczyły się poprzednie roczniki. W przeciwnym wypadku – jeśli wybierze inne przedmioty będzie uczęszczał na zajęcia uzupełniające z historii i społeczeństwa. Analogicznie będzie wyglądała nauka przedmiotów przyrodniczych. - Biologia, historia, fizyka, chemia czy geografia będą prowadzone po pierwszej klasie tylko w zakresie rozszerzonym dla uczniów zdających z tych dziedzin maturę rozszerzoną – dodaje Robert Kuc z Wydawnictwa Klett.

To nie koniec trzyletniego liceum

Wbrew pogłoskom nowa podstawa programowa nie będzie końcem trzyletnich gimnazjów i liceów, ale ma poprawić niedociągnięcia, które powodowały, że uczniowie w szkole średniej „maglowali” po raz wtóry te same treści i nie mieli możliwości poznawania nowych. W szczególności program historii był powielany, a liczba godzin nie pozwalała na jego pełną realizację. Obecnie nauczyciele będą mogli przekazać najważniejszą wiedzę uczniom i lepiej przygotować ich do matury. Bloki uzupełniające nie położą kresu najważniejszym naukom, ale stworzą dogodne warunki do zainteresowania nimi „opornych” uczniów lub tych, którzy stracili motywację do ich poznawania, ponieważ wybrali inną drogę kształcenia.

Dla humanistów przyroda

Osoby, które zechcą pójść drogą rozwoju humanistycznego i będą uczyły się na poziomie rozszerzonym historii, w drugiej klasie zakończą naukę biologii, chemii, fizyki i geografii, a zaczną uczęszczać na blok uzupełniający – przyrodę.

Zajęcia te mają mieć charakter interdyscyplinarny, a uczniowie będą poznawali na nich świat przyrody z perspektywy kilku nauk jednocześnie. Przedmiot ten umożliwia wybór tematu i sposobu prowadzenia oraz może być realizowany przez nauczycieli różnych specjalności. Przyroda ma być na nich traktowana całościowo – wszak w przyrodzie zachodzi wiele zjawisk jednocześnie.

Nauczyciele mają wątpliwości

Wielu nauczycieli ma jednak wątpliwości odnośnie nowego bloku uzupełniającego - Nauczanie geografii w cyklu czteroletnim (3 lata w gimnazjum i 1 rok w szkołach ponadgimnazjalnych)  będzie powodowało różnego rodzaju komplikacje.Dziwne jest już samo realizowanie jednego cyklu nauczania na dwóch poziomach. Można to różnie uzasadniać, ale fakt pozostanie faktem. Taki program nie będzie spójny. Nie będzie traktowany jako spójny, choćby w zakresie wymagań. Wynika to z faktu, że gimnazja rzadko tworzą z liceami zespoły szkół, dlatego inni nauczyciele będą uczyć w gimnazjach, a inni egzekwować tę wiedzę w liceum. Kolejnym problemem jest nadmiar treści. Programy geografii w gimnazjum są przeładowane wiedzą, w wielu przypadkach bardzo specjalistyczną – komentuje Wojciech Wiecki, doradca metodyczny z zakresu geografii ODN Poznań oraz ekspert Wydawnictwa Klett.

Większa liczba godzin w zakresie rozszerzonym i w zakresie bloku uzupełniającego przyrody to jednak więcej zajęć terenowych, na które dotychczas zwykle brakowało czasu. Zajęcia terenowe w przybliżaniu nauk przyrodniczych są niezbędne. Uczniowie w trakcie takich nietypowych lekcji mogą zobaczyć w rzeczywistości to o czym uczą się w szkole. Ponadto takie zajęcia aktywizują uczniów i pogłębiają ich zainteresowania szczegółowymi zagadnieniami.- Wykład w terenie wzbogaca i unaocznia wiedzę teoretyczną uczniów. Dzięki temu jest ona przez młodzież łatwiej przyswajana i zostaje na dłużej - tak o prowadzonych przez siebie zajęciach opowiada Beata Stachowska, nauczycielka geografii w szkołach ponadgimnazjalnych i ekspert Wydawnictwa Klett.

Przyroda może mieć również inne pozytywne skutki - Przedmiot „Przyroda” pomimo wcześniej sformułowanych wątpliwości jest szansą na rozwijanie wśród uczniów tych cech, które dotąd były w szkole słabo reprezentowane: zdolności krytycznego myślenia, formułowania hipotez, oraz przeprowadzania obserwacji i eksperymentów. Należy docenić wprowadzenie tego przedmiotu do szkół, jako próbę zmian modernizujących nauczanie – dodaje Wojciech Wiecki.

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY OD ROKU SZKOLNEGO 2012/13

Tab. Opracowanie nowej postawy programowej przez ekspertów Wydawnictwa Klett.