Nasz artykuł w skrócie
- Nowa uchwała ws. zespołu koordynującego – Zarząd Powiatu przyjął **21 października 2026 roku** uchwałę nr 677/2026 powołującą zespół ds. realizacji Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego. Dokument trafił do Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) dwa dni później.
- Procedury trwające od ubiegłego roku – nie jest to nowy temat w powiecie tomaszowskim. Uchwała o niemal identycznym przedmiocie i zadaniach została podjęta przez urzędników już 4 września 2025 roku.
- Obowiązujący program powiatowy – ramy prawne dla tych działań wyznacza Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu Tomaszowskiego, który został formalnie zatwierdzony uchwałą Rady Powiatu nr XXXI/170/2025 i obowiązuje od 28 listopada 2025 roku.
- Czas na rozliczenie konkretnych efektów – po ponad roku od powołania pierwszych struktur koordynujących pojawia się przestrzeń do weryfikacji działań. Zamiast pytać o plany, warto zbadać liczbę odbytych posiedzeń, wydane środki budżetowe oraz realne zmiany w dostępności pomocy dla mieszkańców.
Zespół był już rok temu
W piątek, 23 października, w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego pojawiła się uchwała nr 677/2026 z 21 października. Dotyczy ona powołania lokalnego zespołu koordynującego realizację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na terenie powiatu tomaszowskiego.
Gdyby zatrzymać się wyłącznie na tej informacji, można byłoby odnieść wrażenie, że Powiat dopiero teraz tworzy strukturę odpowiedzialną za koordynację działań w tej dziedzinie.
Tak jednak nie jest.
W BIP znajduje się uchwała nr 361/2025 z 4 września 2025 roku zatytułowana niemal identycznie: również dotyczyła powołania lokalnego zespołu koordynującego realizację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023–2030.
Nowa uchwała może więc wynikać ze zmian personalnych, organizacyjnych albo potrzeby ponownego ukształtowania składu zespołu. Tego nie należy jednak zgadywać. Starostwo powinno wyjaśnić, dlaczego po nieco ponad roku konieczne było ponowne jego powołanie, czym skład z 2026 roku różni się od poprzedniego i co stało się z zespołem powołanym we wrześniu 2025 roku.
Jeszcze ważniejsze jest inne pytanie: ile razy poprzedni zespół się zebrał i co po tych spotkaniach pozostało poza protokołami i urzędową dokumentacją?
Ustawa mówi wyraźnie: to zadanie własne samorządu
Zdrowie psychiczne nie jest dla samorządu kwestią dobrej woli czy dodatkowej aktywności podejmowanej wtedy, gdy pozostają pieniądze i czas.
Art. 2 ust. 4 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego zalicza prowadzenie działań określonych w Narodowym Programie Ochrony Zdrowia Psychicznego do zadań własnych samorządów województw, powiatów i gmin. Ustawa wskazuje przy tym m.in. na potrzebę zapewnienia osobom z zaburzeniami psychicznymi zintegrowanej i dostępnej opieki oraz innych form pomocy niezbędnych do funkcjonowania w środowisku społecznym, rodzinnym i zawodowym.
Sam Narodowy Program idzie jeszcze dalej.
W części poświęconej powiatom zobowiązuje je nie tylko do powołania lub kontynuowania działalności lokalnego zespołu. Powiat ma również opracować albo aktualizować lokalny program ochrony zdrowia psychicznego zawierający szczegółowy plan zapewnienia mieszkańcom koordynowanych świadczeń medycznych i społecznych, następnie program realizować i monitorować, a także przygotowywać corocznie aktualizowany przewodnik po dostępnych formach pomocy.
W skład zespołu powinni wejść przedstawiciele samorządu, placówek realizujących zadania z zakresu ochrony zdrowia psychicznego oraz pozarządowych organizacji samopomocowych. Zarząd Powiatu ma natomiast zapewnić zespołowi obsługę administracyjną.
To już nie jest administracyjna dekoracja.
To mechanizm, który powinien łączyć szpital, pomoc społeczną, szkoły, poradnię psychologiczno-pedagogiczną, organizacje społeczne oraz instytucje odpowiedzialne za aktywizację zawodową.
Program już istnieje. Można więc rozliczać jego wykonanie
Powiat Tomaszowski nie znajduje się również na etapie pisania pierwszego dokumentu strategicznego.
28 listopada 2025 roku Rada Powiatu przyjęła uchwałę XXXI/170/2025 w sprawie Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu Tomaszowskiego, przygotowanego w oparciu o program krajowy na lata 2023–2030. Dokument znajduje się na oficjalnej stronie samorządu.
A skoro program obowiązuje już niemal rok, naturalne stają się kolejne pytania.
Które jego zadania wykonano? Które rozpoczęto? Które pozostały na papierze? Czy sporządzono ocenę dostępności pomocy psychiatrycznej i psychologicznej? Czy wskazano miejsca, w których system ma największe braki? Czy zespół przedstawił Zarządowi Powiatu rekomendacje finansowe przed przygotowaniem budżetu na 2027 rok?
W ochronie zdrowia psychicznego bardzo łatwo zbudować imponującą architekturę dokumentów. Program prowadzi do harmonogramu, harmonogram do zespołu, zespół do protokołu, protokół do kolejnego sprawozdania. Mieszkaniec znajdujący się w kryzysie patrzy jednak na ten system z zupełnie innej perspektywy. Interesuje go nie numer uchwały, ale odpowiedź na znacznie prostsze pytanie: gdzie mogę otrzymać pomoc i jak długo będę na nią czekał?
Tomaszów nie zaczyna od zera
W powiecie działa już Centrum Zdrowia Psychicznego Tomaszowskiego Centrum Zdrowia. Obejmuje dorosłych mieszkańców miasta i powiatu. Według informacji TCZ osoba znajdująca się w kryzysie może zgłosić się na pierwsze spotkanie bez skierowania. W strukturze centrum działają m.in. poradnia zdrowia psychicznego, zespół leczenia środowiskowego, oddział dzienny i całodobowy oraz Punkty Zgłoszeniowo-Koordynacyjne.
Punkty te pracują w dni robocze od godz. 8 do 18. Po ocenie potrzeb pacjenta ustalany jest wstępny plan dalszego postępowania, a w przypadkach uznanych za pilne TCZ deklaruje zapewnienie interwencji medycznej nie później niż w ciągu 72 godzin. Funkcjonuje również zespół środowiskowy mogący udzielać pomocy w domu pacjenta.
To ważne, bo pokazuje, że powiatowy system nie powstaje na pustyni. Są instytucje, specjaliści i procedury.
Problem polega na czymś innym: czy wszystkie elementy tej układanki rzeczywiście ze sobą współpracują?
Młodzież pokazuje skalę wyzwania
Szczególnie ważny jest tutaj system pomocy dzieciom i młodzieży.
Na początku października radny Cezary Żegota wystąpił o szczegółowe dane dotyczące pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach ponadpodstawowych prowadzonych przez Powiat Tomaszowski. W odpowiedziach szkół pojawiły się liczby, których trudno nie brać pod uwagę przy rozmowie o lokalnej polityce zdrowia psychicznego.
W ZSP nr 6 pomocą psychologiczno-pedagogiczną objętych było 130 spośród 409 uczniów. ZSP nr 8 wykazał natomiast 46 przypadków depresji lub jej podejrzenia — przy czym dokumentacja nie rozdzielała medycznie potwierdzonych diagnoz od podejrzeń zgłaszanych przez szkołę. Dane z poszczególnych placówek nie były też zbierane według całkowicie jednolitej metodologii.
Nie można więc z tych liczb budować prostego rankingu szkół ani wyciągać pochopnych wniosków epidemiologicznych.
Można natomiast powiedzieć jedno: potrzeba współpracy między szkołą, poradnią, pomocą społeczną i ochroną zdrowia nie jest abstrakcją zapisaną w rządowym rozporządzeniu. Dotyczy konkretnych młodych ludzi z Tomaszowa i powiatu.
Najważniejsza będzie odpowiedź na kilka prostych pytań
Nowa uchwała może okazać się wartościowym początkiem kolejnego etapu pracy. Może również pozostać jedną z wielu decyzji, które dobrze wyglądają w wykazie uchwał, lecz nie zmieniają codzienności mieszkańców.
Granica między jednym a drugim jest bardzo łatwa do wyznaczenia.
Powiat powinien publicznie pokazać, kto tworzy obecny zespół, czym różni się on od składu powołanego w 2025 roku, ile posiedzeń odbył poprzedni zespół, jakie wypracował rekomendacje i w jakim stopniu wykonano Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego. Powinniśmy również wiedzieć, jakie środki przeznacza się na jego realizację oraz jakie mierzalne cele wyznaczono na rok 2027.
Bo zdrowie psychiczne jest jednym z tych obszarów, w których samorządowej aktywności nie powinno oceniać się liczbą uchwał.
Najważniejsze będzie to, czy człowiek, który pewnego dnia poczuje, że grunt usuwa mu się spod nóg, nie zostanie sam z numerem telefonu znalezionym w internecie i terminem odległym o kilka tygodni.
Zespół już jest. Program również. Teraz mieszkańcy mają prawo zapytać o rezultaty.
Napisz komentarz
Komentarze