Dziś w kraju i na świecie (czwartek, 5 lutego)

274 lata temu (1752 r.) marszałek wielki koronny Franciszek Bieliński powołał w Ostrowie Wielkopolskim pierwszą zawodową straż pożarną na ziemiach polskich.

133 lata temu (1893) w Krakowie urodził się Roman Ingarden, filozof, uczeń Edmunda Husserla, twórca krakowskiej szkoły filozoficznej, fenomenolog, badacz podstaw teorii literatury i estetyki opisowej, członek PAN, wieloletni wykładowca i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

96 lat temu (1930 r.) w Gnaszynie, dziś dzielnicy Częstochowy, urodziła się Kalina Jędrusik (zm. 1991), aktorka znana z ról m.in. w filmach „Upał”, „Lekarstwo na miłość”, „Ziemia obiecana”; także piosenkarka, która wylansowała przeboje: „Bo we mnie jest sex”, „Do ciebie szłam”, „Mój pierwszy bal”.

92 lata temu (1934 r.) podczas zjazdu Akcji Katolickiej w Krakowie powołano Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży.

89 lat temu (1937 r.) wicepremier i minister skarbu Eugeniusz Kwiatkowski na posiedzeniu Komisji Budżetowej Sejmu przedstawił plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego.

79 lat temu (1947 r.) Sejm wybrał Bolesława Bieruta na prezydenta RP.

21 lat temu (2005 r.) w Warszawie zmarła Michalina Wisłocka (ur. 1921), ginekolog, cytolog i seksuolog, autorka pierwszych polskich popularnonaukowych książek dotyczących seksuologii, w tym poradnika „Sztuka kochania”, którego nakład liczył w sumie 7 mln egzemplarzy.

10 lat temu (2016 r.) w Warszawie zmarła Maria Stypułkowska-Chojecka „Kama” (ur. 1926) – łączniczka i wywiadowca batalionu „Parasol” Armii Krajowej, uczestniczka wielu akcji zbrojnych AK, w tym udanego ataku na niemieckiego zbrodniarza Franza Kutscherę, dowódcę SS i policji w dystrykcie warszawskim; uczestniczka Powstania Warszawskiego.

6 lat temu (2020 r.) w Los Angeles zmarł Kirk Douglas (ur. 1916), potomek polskich Żydów z Kresów dawnej Rzeczypospolitej, wybitny amerykański aktor, legenda złotej ery Hollywood, znany z takich filmów, jak „Spartakus”, „Ostatni zachód słońca”, „Układ”, „Był sobie łajdak” oraz „Pasja życia”.

KRAJ

Dziś w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa o godz. 10 planowane jest posiedzenie dotyczące ewentualnego aresztu byłego ministra sprawiedliwości i byłego prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry. Wniosek w tej sprawie skierowała Prokuratura Krajowa w związku ze śledztwem w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.

Sprawą zajmie się sędzia Agnieszka Prokopowicz, która do tej pory dwukrotnie odraczała posiedzenie w związku z wnioskami obrony. Pierwsze odroczenie nastąpiło 22 grudnia z powodu niedołączenia przez prokuraturę materiałów niejawnych do wniosku o areszt, drugie – 15 stycznia, po złożeniu wniosku o jej wyłączenie, w którym wskazywano m.in. na kwestie związane z jej przynależnością do sędziowskiego stowarzyszenia „Iustitia”. 16 stycznia sąd jednak nie uwzględnił tego wniosku.

W grudniu ub.r. Ziobro otrzymał ochronę międzynarodową od władz Węgier, które uznały, że grożą mu prześladowania polityczne. Były minister, który odpiera zarzuty prokuratury dotyczące nadużyć przy Funduszu Sprawiedliwości, zapowiedział, że nie złoży mandatu poselskiego i będzie podejmował aktywność publiczną wymierzoną w obecny rząd.

ZAGRANICA

Dziś w Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oczekiwana jest kontynuacja kolejnej rundy trójstronnych negocjacji między Ukrainą, USA a Rosją. Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt zapowiedziała, że w rozmowach udział wezmą wysłannicy prezydenta USA Steve Witkoff i Jared Kushner.

Spotkanie w Abu Zabi to druga tura trójstronnych negocjacji pokojowych. Pierwsza odbyła się 23-24 stycznia i były to wówczas pierwsze rozmowy, podczas których przedstawiciele prezydenta USA Donalda Trumpa spotkali się jednocześnie z negocjatorami z Ukrainy i Rosji. Wcześniej Amerykanie rozmawiali z Rosją i Ukrainą naprzemiennie.

#

Dziś kolejny dzień wizyty wicepremiera, ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego w Waszyngtonie. W środę w jej ramach szef MSZ wziął udział w zorganizowanej przez Departament Stanu USA konferencji ministerialnej na temat zabezpieczenia łańcuchów dostaw minerałów krytycznych, która była głównym punktem jego wizyty.

Dalszy program wizyty Sikorskiego przewiduje spotkania z członkami obu partii politycznych w Kongresie, lokalnymi think tankami oraz otwarcie wydarzenia w polskiej ambasadzie, która ma upamiętniać 280-lecie urodzin Tadeusza Kościuszki w 250. rocznicę uchwalenia Deklaracji Niepodległości USA.

#

Dziś prezydent Karol Nawrocki rozpoczyna wizytę w stolicy Lombardii na północy Włoch z okazji rozpoczęcia XXV zimowych igrzysk olimpijskich Mediolan-Cortina. Wieczorem Nawrocki weźmie udział w kolacji dla przywódców państw, wydanej w mediolańskim ośrodku kultury Fabbrica del Vapore.

W piątek natomiast prezydent będzie uczestniczył w ceremonii otwarcia igrzysk na stadionie San Siro.

#

Dziś w Dubaju odbędzie się ceremonia ogłoszenia zwycięzcy konkursu Global Teacher Prize 2026, zwanego „nauczycielskim Noblem”. Wśród dziesięciu finalistów jest Polka Ewa Drobek – nauczycielka języka angielskiego i niemieckiego z XV Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie. Zwycięzca konkursu otrzyma milion dolarów.

Celem Global Teacher Prize, organizowanego od 2015 roku, jest wyróżnienie nauczycieli, podkreślenie ich zawodu oraz promowanie innowacyjnych metod nauczania.

pak/ mbed/ jj/ mhr/